ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଚତୁରସ୍ତ୍ରୀକୃତେ କ୍ଷେତ୍ରେ ମଣ୍ଡଲାଦୀନି ଵୈ ଲିଖେତ୍। ରସଵାଣାକ୍ଷିକୋଷ୍ଠେଷୁ ସର୍ଵ୍ଵତୋବଦ୍ରମାଲିଖେତ୍

ଚତୁରସ୍ର ଆକୃତିର ମାଟିରେ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଚିତ୍ରାବଳୀ ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ। ପାରଦ ଓ ସୁନା ରଖିବା ଘରିକାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ।

ଷଟ୍‌ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଷ୍ଠକୈଃ ପଦ୍ମଂ ପୀଠଂ ପଙ୍‌କ୍ତ୍ଯା ବହିର୍ଭଵେତ୍। ଦ୍ଵାଭ୍ଯାନ୍ତୁ ଵୀଥିକା ତସ୍ମାଦ୍ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାରାଣି ଦିକ୍ଷୁ ଚ

ଛଅତିସଟି ଘରିକା ସହିତ ପଦ୍ମାସନ ବାହାରେ ପଙ୍କ୍ତିରେ ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ। ଦୁଇଟି ଘରିକାରୁ ରାସ୍ତା ଓ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାର ଚାରି ଦିଗରେ ରହିଥାଏ।

ଵର୍ତ୍ତୁ ଲଂ ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ତୁ ପଦ୍ମକ୍ଷେତ୍ରଂ ପୁରୋଦିତମ୍। ପଦ୍ମାର୍ଦ୍ଧେ ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ତୁ ଭାଗଂ ଦ୍ଵାଦଶମଂ ବହିଃ

ରେଖାକୁ ଘୁରାଇ ଆଗରେ ପଦ୍ମ କ୍ଷେତ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ। ପଦ୍ମର ଅର୍ଧାଂଶ ଘୁରାଇ ତାହାର ଦ୍ୱାଦଶମ ଅଂଶ ବାହାରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଭଜ୍ଯ ଭ୍ରାମଯେଚ୍ଛେଷଂ ଚତୁଃ କ୍ଷେତ୍ରନ୍ତୁ ଵର୍ତ୍ତୁଲମ୍। ପ୍ରଥମଂ କର୍ଣିକାକ୍ଷେତ୍ରଂ କେଶରାଣାଂ ଦ୍ଵିତୀଯକମ୍

ଭାଗକୁ ବାଂଟି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶକୁ ଘୁରାଇ ଚାରିଟି ମଣ୍ଡଳ ଗଢ଼ିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ କର୍ଣ୍ଣିକା କ୍ଷେତ୍ର, ଦ୍ୱିତୀୟରେ କେଶର ରହିଥାଏ।

ତୃତୀଯଂ ଦଲସନ୍ଧୀନାଂ ଦଲାଗ୍ରାଣାଂ ଚତୁର୍ଥକମ୍। ପ୍ରସାର୍ଯ କୋଣସୂତ୍ରାଣି କୋଣଦିଙ୍ମଧ୍ଯମନ୍ତତଃ

ତୃତୀୟ ଘରିକା ପତ୍ର ଯୋଡ଼ା ଅଂଶ ପାଇଁ, ଚତୁର୍ଥ ଘରିକା ପତ୍ର ଶୀର୍ଷ ପାଇଁ। ଏପରି ଦିଗର କୋଣ ଓ ମଧ୍ୟରେ ରେଖା ବିସ୍ତାର କରିବା ଉଚିତ।

ନିଧାଯ କେଶରାଗ୍ରେ ତୁ ଦଲସନ୍ଧୀଂସ୍ତୁଲାଞ୍ଛଯେତ୍। ପାତଯିତ୍ଵାଥ ସୂତ୍ରାଣି ତତ୍ର ପତ୍ରାଷ୍ଟକଂ ଲିଖେନ

କେଶର ଶୀର୍ଷରେ ରଖି, ପତ୍ର ଯୋଡ଼ା ମାପିବା ଉଚିତ। ପରେ ଏଠାରେ ରେଖା ଛାଡ଼ି ଆଠଟି ପତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।

ଦଲସ୍ନ୍ଧ୍ଯନ୍ତଶଲନ୍ତୁ ମାନଂ ମଧ୍ଯେ ନିଧାଯ ତୁ। ଦଲାଗ୍ରଂ ଭ୍ରାମଯେତ୍ତେନ ତଦଗ୍ରଂ ତଦନନ୍ତରମ୍

ପତ୍ର ଯୋଡ଼ା ଶେଷ ଅଂଶର ମାପ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପତ୍ର ଶୀର୍ଷ ଘୁରାଇବା ଏବଂ ପରେ ତାହାର ଶେଷ ଅଂଶ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦନ୍ତରାଲଂ ତତ୍‌ପାର୍ଶ୍ଵେ କୃତ୍ଵା ବାହ୍ଯକ୍ରମେଣ ଚ। କେଶରେ ତୁ ଲିଖେଦ୍‌ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ଦଲମଧ୍ଯେ ତତଃ ପୁନଃ

ଏହି ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅଂଶ ଓ ପାଖରେ ବାହାରକୁ କ୍ରମରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ। କେଶର ମଧ୍ୟରେ ପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ଆଙ୍କିବା ଏବଂ ପୁନି କରିବା ଉଚିତ।

ପଦ୍ମଲକ୍ଷମୈତତ୍ ସାମାନ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଷଟ୍‌କଦଲମୁଚ୍ଯତେ। କର୍ଣିକାର୍ଦ୍ଧେନ ମାନେନ ପ୍ରାକସଂସ୍ଥଂ ଭ୍ରାମଯେତ୍ କ୍ରମାତ୍

ଏହି ସାଧାରଣ ପଦ୍ମ ଆକୃତିରେ ବାରଟି ପତ୍ର ଥାଏ। କର୍ଣ୍ଣିକାର ଅର୍ଧ ମାପ ନେଇ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ରମରେ ଘୁରାଇବା ଉଚିତ।

ତତ୍‌ପାର୍ଶ୍ଵେ ଭ୍ରମଯୋଗେନ କୁଣ୍ଡଲ୍ଯଃ ଷଡ୍ ଭଵନ୍ତି ହି। ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶ ମତ୍ସ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଷ୍ଟ୍‌କଦଲକଞ୍ଚ ତୈଃ

ଏହାର ପାଖରେ ଘୁରାଇ ଛଅଟି ବଳୟ ତିଆରି ହୁଏ। ଏପରି ବାରଟି ମାଛ ଏବଂ ସେମାନେ ସହିତ ଦୁଇପତ୍ରୀୟ ପଦ୍ମ ତିଆରି ହୁଏ।

ପଞ୍ଚପତ୍ରାଭିସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଦ୍ଵିକାନ୍ଯପରାଣି ତୁ। ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଵିଲିପ୍ତାନି ଗାତ୍ରକାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ

ପଞ୍ଚପତ୍ର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ରେଖା ଥାଏ। ଚାରି ଦିଗରେ ଅଂଗ ଏଭଳି ଆଙ୍କିତ ହୁଏ।

ତ୍ରୀଣି କୋଣେଷୁ ପାଦାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଦ୍ଵିକାନ୍ଯପରାଣି ତୁ। ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଵିଲିପ୍ତାନି ଗାତ୍ରକାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ

ତିନିଟି କୋଣରେ ପାଦ ରଖିବା ପାଇଁ ପଦାର୍ଥ ରଖ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି କୋଣରେ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ଜିନିଷ ରଖ। ଚାରି ଦିଗରେ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର।

ତତଃ ପଙ୍କ୍ତିଦ୍ଵଯଂ ଦିକ୍ଷୁ ଵୀଥ୍ଯର୍ଥନ୍ତୁ ଵିଲୋପଯେତ୍ । ଦ୍ଵାରାଣ୍ଯାଶାସୁ କୁର୍ଵୀତ ଚତ୍ଵାରି ଚତସୃଷ୍ଵପି

ତାପରେ, ଦୁଇଟି ଧାଡ଼ିକୁ ଦିଗ ଅନୁଯାୟୀ ରାସ୍ତା ପାଇଁ ମାଛିଦେ। ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରିଟି କରି ଦ୍ୱାର ବନା।

ଦ୍ଵାରାଣାଂ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ ଶୋଭା ଅଷ୍ଟୌ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ। ତତ୍‌ପାର୍ଶ୍ଵ ଉପଶୋଭାସ୍ତୁ ତାଵତ୍ଯଃ ପରିକୀତ୍ତିତାଃ

ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଠଟି ଶୋଭା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସେଇ ସଂଖ୍ୟାର ଉପ-ଶୋଭା ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।

ସମୀପ ଉପଶୋଭାନାଂ କୋଣାସ୍ତୁ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ। ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ତତୋ ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ ଚିନ୍ତଯେନ୍ମଧ୍ଯକୋଷ୍ଠକୈଃ

ଉପ-ଶୋଭା ନିକଟରେ କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର। ତାପରେ, ଚାରି ଦିଗରେ ମଧ୍ୟକୋଷ୍ଠ ସହିତ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ଭାବିବାକୁ ହେବ।

ଚତ୍ଵାରିବାହ୍ଯତୋ ମୃଜ୍ଯାଦେକୈକଂ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋରପି। ଶୋଭାର୍ଥଂ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋସ୍ତ୍ରୀଣି ତ୍ରୀଣି ଲୁମ୍ପେଦ୍ଦଲସ୍ଯ ତୁ

ବାହାର ପାଖରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାରିଟି ଚିହ୍ନ ଦେ। ଶୋଭା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପତ୍ରର ତିନି ତିନିଟି ଅଂଶ ମାଛିଦେ।

ତଦ୍ଵଦ୍ଵିପର୍ଯଯେ କୁର୍ଯ୍ଯାଦୁପଶୋଭାଂ ତତଃ ପରମ୍। କୋଣସ୍ଯାନ୍ତର୍ବହିସ୍ତ୍ରୀଣି ଚିନ୍ତଯେଦ୍‌ଦ୍ଵିର୍ଵିଭେଦତଃ

ଏହିପରି, ଉଲ୍ଟା କ୍ରମରେ ଉପ-ଶୋଭା ଦେ। କୋଣର ଭିତର ଓ ବାହାର ଭାଗରେ ଦୁଇଭାଗରେ ଭାଗ କରି ତିନି ତିନିଟି ଭାବିବାକୁ ହେବ।

ଏଵଂ ଷୋଡଶକୋଷ୍ଠଂ ସ୍ଯାଦେଵପ୍ତନ୍ଯତ୍ତୁ ମଣ୍ଡଲମ୍। ଦ୍ଵିଷଟ୍କଭାଗେ ଷଟ୍‌ତ୍ରିଂଶତ୍‌ପଦଂ ପଦ୍ମନ୍ତୁ ଵୀଥିକା

ଏଭଳି କରି ସୋଳଟି କୋଷ୍ଠ ହେବ, ଏବଂ ମଣ୍ଡଳ ଶେଷ କରିବାକୁ ହେବ। ଦ୍ୱାଦଶ ଭାଗରେ ଛଅତିସଟି ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମ ଓ ରାସ୍ତା ଚିହ୍ନଟ କର।

ଏକା ପଙ୍‌କ୍ତିଃ ପରାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଦ୍ଵାରଶୋଭାଦି ପୂର୍ଵଵତ୍। ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲିଭିଃ ମଦ୍ମମେକହସ୍ତେ ତୁ ମଣ୍ଡଲେ

ପୂର୍ବବତ୍ ଏକ ଧାଡ଼ି ବାହାର ଓ ଭିତର ଦ୍ୱାରର ଶୋଭା ପାଇଁ ହେବ। ମଣ୍ଡଳକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ଅଥବା ଏକ ହାତ ମାପରେ ମାପ।

ଦ୍ଵିହସ୍ତେ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍‌ଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ଦ୍ଵାରେଣ ଵାଚରେତ୍। ଅପୀଠଞ୍ଚତୁରସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵିକରଞ୍ଚକ୍ରପଙ୍କଜମ୍

ଦୁଇ ହାତ ହେଲେ ଏକ ହାତ ମାପ ହେବ; ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରେ ବଢ଼ାଇଁବାକୁ ହେବ। ବେଦି ଚତୁରସ୍ର ହେବା ସହିତ ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ର ଥିବା ଉଚିତ।

ପଦ୍ମାର୍ଦ୍ଧଂ ନଵଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାଭିସ୍ତୁ ତିସୃଭିଃ ସ୍ମୃତା। ଅଷ୍ଟାଭିର୍ଦ୍ଵାରକାନ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନେମିନ୍ତୁ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲୈଃ

ପଦ୍ମର ଅର୍ଧ ନବଟି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କହାଯାଇଛି; ନାଭି ତିନୋଟି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ଆଠଟି ଦ୍ୱାର ବନା, ଏବଂ ଧାଡ଼ିକୁ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ମାପରେ କର।

ତ୍ରିଧା ଵିଭଜ୍ଯ ଚ କ୍ଷେତ୍ରମନ୍ତର୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମଥାଙ୍କଯେତ୍। ଵଞ୍ଚାନ୍ତସ୍ଵରସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତଷ୍ଵାସ୍ଫାଲ୍ଯ ଲିଖଦରାନ୍

କ୍ଷେତ୍ରକୁ ତିନିଭାଗ କରି, ତା’ପରେ ଦୁଇ ଭିତରେ ଚିହ୍ନ ଦେ। ଭିତର ଶବ୍ଦ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଟିପି ଏକାଏକି ଆଙ୍କ।

ଇନ୍ଦୀଵରଦଲାକାରାନଥଵା ମାତୁଲାଙ୍ଗଵତ୍। ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତାନ୍ଵାପି ଲିଖେଦିଚ୍ଛାନୁରୂପତଃ

ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ଆକୃତି, କିମ୍ବା ବାତାପା ଫଳ ଭଳି ଆକୃତି, କିମ୍ବା ଚାହାଁଥିବା ଅନୁଯାୟୀ ଲମ୍ବା କମଳ ପତ୍ର ଆଙ୍କ।

ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ବହିର୍ନ୍ନେମାଵରସନ୍ଧ୍ଯନ୍ତରେ ସ୍ଥିତଃ। ଭ୍ରାମଯେଦରମୂଲନ୍ତୁ ସନ୍ଧିମଧ୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ

ବାହାର ଧାଡ଼ିକୁ ଘୁରାଇ, ଯାହା ତଳ ସଂଧି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି, ତା’ପରେ ପତ୍ରର ମୂଳକୁ ଘୁରାଇ, ଯାହା ସଂଧି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି।

ଅରମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତୋ ମଦ୍ଯମରଣିଂ ଭ୍ରାମଯେତ୍ ସମମ୍। ଏଵଂ ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତରାଃ ସମ୍ଯକ୍ ମାତୁଲାଙ୍ଗନିଭାଃ ସମାଃ

ପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ, ମଧ୍ୟର କଠିକୁ ସମଭାବରେ ଘୁରା। ଏଭଳି, ଅନ୍ୟ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବାତାପା ଫଳ ଭଳି ସମାନ ଭାବରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ତିଆରି କର।

ଵିଭଜ୍ଯ ସପ୍ତଧା କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶକରଂ ସମମ୍। ଦ୍ଵିଧା କୃତେ ଶତଂ ହ୍ଯତ୍ର ଷଣ୍ନଵତ୍ଯଧିକାନି ତୁ

କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସାତ ଭାଗ କରି, ଚୌଦ଼ଟି ଭାଗ ସମାନ କର। ଦୁଇଭାଗ କଲେ ଏଠାରେ ଏକଶଏ ଏବଂ ଛଅନବେଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ।

କୋଷ୍ଠକାନି ଚତୁର୍ଭିସ୍ତୈର୍ମ୍ମଧ୍ଯେ ଭଦ୍ରଂ ସମାଲିଖେତ୍। ପରିତୋ ଵିସୃଜେଦ୍ଵୀଥ୍ଯୈ ତଥା ଦିକ୍ଷୁ ସମାଲିଖେତ୍

ସେଇ ଚାରିଟି ସହିତ, କୋଷ୍ଠର ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ଚିହ୍ନ ଆଙ୍କ। ଚାରିପାଖରେ ରାସ୍ତା ପାଇଁ ବଣ୍ଟନ କର, ଏବଂ ଦିଗ ଅନୁଯାୟୀ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କର।

କମଲାନି ପୁନର୍ଵୀଥ୍ଯୈ ପରିତଃ ପରିମୃଜ୍ଯ ତୁ। ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ ମଧ୍ଯମକୋଷ୍ଠେ ତୁ ଗ୍ରୀଵାର୍ଥଂ ଦିକ୍ଷୁ ଲୋପଯେତ୍

ପୁଣି, ରାସ୍ତା ପାଇଁ ଚାରିପାଖରେ କମଳଗୁଡ଼ିକୁ ସମାନ କର। ମଧ୍ୟକୋଷ୍ଠରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦୁଇଟି କରି ଗ୍ରୀବା ପାଇଁ ମାଛିଦେ।

ଚତ୍ଵାରି ବାହ୍ଯତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ରୀଣି ତ୍ରୀଣି ତୁ ଲୋପଯେତ୍। ଗ୍ରୀଵାପାର୍ଶ୍ଵେ ବହିସ୍ତ୍ଵେକା ଶୋଭା ସା ପରିକୀର୍ତ୍ତିତା

ବାହାରେ ପ୍ରଥମେ ଚାରିଟି, ତା’ପରେ ତିନି ତିନିଟି ମାଛିଦେ। ଗ୍ରୀବାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାହାରେ ଗୋଟିଏ ଶୋଭା ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।