ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଦ୍ଧନାଦନାଦାନତଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଵିଭୂଷିତମ୍ । ଉଦଧିଂ ନରସିଂହଞ୍ଚ ସୂର୍ଯ୍ଯମାତ୍ରାଵିଭେଦିତମ୍ ।। ୩୧୮.

ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଦ୍ଧ ଓ ନାଦ ସହିତ, ନାଦ ଦ୍ୱାରା ନମ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ସମୁଦ୍ର ଓ ନରସିଂହ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଅଲଗା ନୁହଁନ୍ତି।

ଯଦା କୃତଂ ତଦା ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଯଙ୍ଗାନି ପୂର୍ଵ୍ଵଵତ୍ । ଓଜାଖ୍ଯମଂଶୁମଦ୍‌ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରଥମଂ ଵର୍ଣମୁଦ୍ଧରେତ୍ ।। ୩୧୮.

ଯେତେବେଳେ ଏହା ତିଆରି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାହାର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍ଗ ପୂର୍ବବତ୍ ରହିଥାଏ; ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ହେଉଛି ତେଜସ୍ବୀ, ଶକ୍ତି ସହିତ।

ଅଂଶୁମଚ୍ଚାଂଶୁନାକ୍ରାନ୍ତଂକ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵର୍ଣନାଯକମ୍ । ଅଂଶୁମାନୀଶ୍ଚରନ୍ତଦ୍ଵତ୍ ତୃତୀଯଂ ମୁକ୍ତିଦାଯକମ୍ ।। ୩୧୮.

ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଅକ୍ଷର ହେଉଛି ତେଜସ୍ବୀ, କିରଣରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ତୃତୀୟ, ତେଜସ୍ବୀ ଭଗବାନଙ୍କ ପରି ଚଳିତ, ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।

ଊହକଞ୍ଚାଂଶୁନାକ୍ରାନ୍ତଂ ଵରୁଣପ୍ରାଣତୈଜସମ୍ । ପଦ୍ମମିନ୍ଦୁସମାକ୍ରାନ୍ତଂ ନନ୍ଦୀଶମେକପାଦଧୃକ୍ ।। ୩୧୮.

ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯାହା କିରଣରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସେହି ଭାବେ ବରୁଣଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଶକ୍ତି; ପଦ୍ମ ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ନନ୍ଦୀଶ ଏକପଦ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ଅଂଶୁମାନୁଦକପ୍ରାଣଃ ସପ୍ତମଂ ଵର୍ଣମୁଦ୍‌ଧୃତମ୍ । ଅସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧଂ ତୃତୀଯଞ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚମଂ ସପ୍ତମଂ ତଥା ।। ୩୧୮.

ତେଜସ୍ବୀ ଯିଏ ଜଳର ପ୍ରାଣ ରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ସପ୍ତମ ଅକ୍ଷର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ; ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, ତୃତୀୟ, ପଞ୍ଚମ ଓ ସପ୍ତମ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି।

ପ୍ରଥମଞ୍ଚାନ୍ତତୋ ଯୋଜ୍ଯଂ କ୍ଷପଣଂ ଦଶଵୀଜକମ୍ । ଅସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧଂତୃତୀଯଞ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚୈମଂ ସପ୍ତମଂ ତଥା ।। ୩୧୮.

ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷକୁ ଯୋଡ଼ିବା ଉଚିତ, ବିନାଶକ, ଦଶ ବୀଜ ଅଛି; ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, ତୃତୀୟ, ପଞ୍ଚମ ଓ ସପ୍ତମ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି।

ସଦ୍ଯୋଜାତନ୍ତୁ ନଵମଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଦ୍‌ଧୃଦଯାଦିକମ୍ । ଦଶାର୍ଣପ୍ରଣଵଂ ଯତ୍ତୁ ଫଡନ୍ତଞ୍ଚାସ୍ତ୍ରମୁଦ୍ଧରେତ୍ ।। ୩୧୮.

ସଦ୍ୟୋଜାତ ହେଉଛି ନବମ, ଦ୍ୱିତୀୟରୁ ହୃଦୟ ଆଦି ହୁଏ; ଦଶ ଅଂଶର ପ୍ରଣବ ଓ ଶେଷରେ 'ଫଟ୍' ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନମସ୍କାରଯୁତାନ୍ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍ଗାନି ତୁ ନାନ୍ଯଥା । ଦ୍ଵିତୀଯାଦଷ୍ଟମଂ ଯାଵଦଷ୍ଟୌ ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରା ମତାଃ ।। ୩୧୮.

ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍ଗ ସଦା ନମସ୍କାର ସହିତ ଥାଏ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହଁଁ; ଦ୍ୱିତୀୟରୁ ଅଷ୍ଟମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଠି ଆଠ ଜଣ ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର ଭାବିତ।

ଅନନ୍ତେଶଶ୍ଚ ସୂକ୍ଷମଶ୍ଚ ତୃତୀଯଶ୍ଚ ଶିଵୋତ୍ତମଃ । ଏକମୂର୍ତ୍ତ୍ଯେକରୂପସ୍ତୁ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିରପସ୍ତଥା ।। ୩୧୮.

ଅନନ୍ତେଶ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତୃତୀୟ ହେଉଛନ୍ତି ଶିବୋତ୍ତମ; ଏକ ଦେହୀ, ଏକ ରୂପୀ, ତିନି ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଜଳପତି ଭଳି।

ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଶ୍ଚ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଅଷ୍ଟୌ ଵଦ୍ଯେଶ୍ଵରାଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଶିଖିଣ୍ଡିନୋଽପ୍ଯନନ୍ତାନ୍ତଂ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ତଂ ମୂର୍ତ୍ତିରୀରୀତା ।। ୩୧୮.

ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ—ଏଠି ଆଠ ଜଣ ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର ଭାବିତ; ଶିଖିଣ୍ଡୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ କୁହାଯାଇଛନ୍ତି।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଵାଗୀଶ୍ଵରୀପୂଜନଞ୍ଚ ପ୍ରଵଦାମି ସମଣ୍ଡଲମ୍ । ଊହକଂ କାଲସଂଯୁକ୍ତଂ ମନୁଂ ଵର୍ଣସମାଯୁତମ୍।। ୩୧୯.

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ମୁଁ ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପୂଜା ଓ ମଣ୍ଡଳ ବିଷୟରେ କହିବି; ସୂକ୍ଷ୍ମ ମନ୍ତ୍ର, କାଳ ସହିତ ଏକତା, ଅକ୍ଷର ଯୁକ୍ତ।

ନିଷାଦ ଈଶ୍ଵରଂ କାର୍ଯ୍ଯଂ ମନୁନା ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଵତ୍ । ଅକ୍ଷରନ୍ନ ହିଦେଯଂ ସ୍ଯାତ୍ ଧ୍ଯାଯେତ୍ କୁନ୍ଦେନ୍ଦୁସନ୍ନିଭାଂ ।। ୩୧୯.

ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଅକ୍ଷର ଲୁଚାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁଁ; ତାଙ୍କୁ କୁନ୍ଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଵର୍ଣମାଲାନ୍ତୁ ମୁକ୍ତାସ୍ରଗ୍ଦାମଭୂଷିତାମ୍ । ଵରଦାଭଯାକ୍ଷସୂତ୍ରପୁସ୍ତକାଢ୍ଯାଂ ତ୍ରିଲୋଚନାଂ ।। ୩୧୯.

ପଞ୍ଚାଶଟି ଅକ୍ଷରର ମାଳା, ମୁକ୍ତାର ହାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ଵର ଓ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା, ଅକ୍ଷସୂତ୍ର ଓ ପୁସ୍ତକ ଧାରଣ କରିଥିବା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା।

ଲକ୍ଷଂ ଜପେନ୍ମସ୍ତକାନ୍ତଂ ସ୍କନ୍ଧାନ୍ତଂ ଵର୍ଣମାଲିକାଂ । ଅକାରାଦିକ୍ଷକାରାନ୍ତାଂ ଵିଶନ୍ତୀଂ ମାନଵତ୍ ସ୍ମରେତ୍ ।। ୩୧୯.

ଏକ ଲକ୍ଷ ବାର ପଠିବା ଉଚିତ, ମସ୍ତକର ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାକୁ ମଣିଷ ଆକୃତିରେ 'ଅ' ରୁ 'କ୍ଷ' ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ ଗୁରୁଶ୍ଚ ଦୀକ୍ଷାର୍ଥଂ ମନ୍ତ୍ରଗ୍ରାହେ ତୁ ମଣ୍ଡଲମ୍ । ସୂର୍ଯ୍ଯାଗ୍ରମିନ୍ଦୁଭକ୍ତନ୍ତୁ ଭାଗାଭ୍ଯାଂ କମଲଂ ହିତଂ ।। ୩୧୯.

ଦୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୁରୁ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଏକ କମଳ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଵୀଥିକା ପଦିକା କାର୍ଯ୍ଯା ପଦ୍ମାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ଚତୁଷ୍ପଦେ । ଵୀଥିକା ପଦିକା ଵାହ୍ଯେ ଦ୍ଵାରାଣି ଦ୍ଵିପଦାନି ତୁ ।। ୩୧୯.

ପଥ ଓ ସିଢ଼ି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଚାରି ପତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଏଠି ଆଠଟି କମଳ ରହିବ। ବାହାରେ ପଥ ଓ ସିଢ଼ି ଏବଂ ଦୁଇ ପତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାର ରହିବ।

ଉପଦ୍ଵାରାଣି ତଦ୍ଵଚ୍ଚ କୋଣଵାନ୍ଧଂ ଦ୍ଵିପଟ୍ଟିକମ୍ । ସିତାନି ନଵ ପଦ୍ମାନି କର୍ଣିକା କନକପ୍ରଭା ।। ୩୧୯.

ଏହିପରି ଉପଦ୍ୱାର ଓ କୋଣରେ ଦୁଇଟି ବାଣ୍ଡ ରହିବ। ନଉଟି ସାଦା କମଳ ଓ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ କର୍ଣ୍ଣିକା ରହିବ।

କେଶରାଣି ଵିଚିତ୍ରାଣି କୋଣାତ୍ରକ୍ତେନ ପୂରଯେତ୍ । ଵ୍ଯୋମରେଖାନ୍ତରଂ କୃଷ୍ଣଂ ଦ୍ଵାରାଣୀନ୍ଦ୍ରେଭମାନତଃ ।। ୩୧୯.

କମଳର ରେସା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ହେବା ଉଚିତ, କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଆକାଶ ରେଖା ମଧ୍ୟରେ କଳା ରହିବ, ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଭଳି ଦେଖାଯିବ।

ମଧ୍ଯେ ସରସ୍ଵତୀଂ ପଦ୍ମେଵାଗୀଶୀ ପୂର୍ଵ୍ଵପଦ୍ମକେ । ହୃତ୍ଲେଖା ଚିତ୍ରଵାଗୀଶୀ ଗାଯତ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵରୁପଯା ।। ୩୧୯.

ମଧ୍ୟରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ପୂର୍ବ କମଳରେ ବାଣୀ ଦେବୀ ଭାବେ। ହୃଦୟ ରେଖାରେ ଚିତ୍ର ବାଣୀ ଦେବୀ ଓ ବିଶ୍ୱରୂପା ଗାୟତ୍ରୀ ରହିବେ।

ଶାଙ୍କରୀ ମତିର୍ଧୁତିଶ୍ଚ ପୂର୍ଵ୍ଵାଦ୍ଯା ହ୍ରୀଁ ସ୍ଵଵୀଜକାଃ । ଧ୍ଯେଯା ସରସ୍ଵତୀଵଚ୍ଚ କପିଲାଜ୍ଯେନ ହୋମକଃ । ସଂସ୍କୃତପ୍ରାକୃତକଵିଃ କାଵ୍ଯଶାସ୍ତ୍ରାଦିଵିଦ୍ଭଵେତ୍ ।। ୩୧୯.

ଶାଙ୍କରୀ, ମନ, ଓ ତେଜ, ପୂର୍ବ ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି 'ହ୍ରୀଂ' ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀଜ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଭଳି। କପିଳ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ସଂସ୍କୃତ ଓ ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାରେ କବି ଓ କାବ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ।

ସର୍ଵ୍ଵତୋ ଭଦ୍ରକାନ୍ଯଷ୍ଟମଣ୍ଡଲାନି ଵଦେ ଗୁହ । ଶକ୍ତିମାସାଧଯେତ୍ ପ୍ରାଚୀମିଷ୍ଟାଯାଂ ଵିଷୁଵେ ସୁଧୀଃ ।। ୩୨୦.

ହେ ଗୁହା, ମୁଁ ଏଠି ଆଠଟି ଶୁଭ୍ର ମଣ୍ଡଳ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି। ଜଣେ ଜଣା ଲୋକ ଚାହିତା ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବିଷୁବ ଦିନ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଚିତ୍ରାସ୍ଵାତ୍ଯନ୍ତରେଣାଥ ଦୃଷ୍ଟସୂତ୍ରେଣ ଵା ପୁନଃ । ପୂର୍ଵ୍ଵାପରାଯତଂ ସୂତ୍ରମାସ୍ଫାଲ୍ଯ ମଦ୍ଯତୋଽଙ୍କଯେତ୍ ।। ୩୨୦.

ଚିତ୍ରା ଓ ସ୍ୱାତୀ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ସୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂତ୍ର ଟାଣି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ।

କୋଟଚିଦ୍ଵଯନ୍ତୁ ତନ୍ମଧ୍ଯାଦଙ୍‌କଯେଦ୍ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରମ୍ । ମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵଯଂ ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ଫାଲଯେଦ୍ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରମ୍ ।। ୩୨୦.

ଦୁଇ କୋଣର ମଧ୍ୟରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ତିଆରି କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ରେଖା ଟାଣିବା ଉଚିତ।

ଶତକ୍ଷେତ୍ରାର୍ଦ୍ଧମାନେନ କୋଣସମ୍ପାତମାଦିଶେତ୍ । ଏଵଂ ସୂତ୍ରଚତୁଷ୍କସ୍ଯ ସ୍ଫାଲନାଚ୍ଚତୁରସ୍ରକମ୍ ।। ୩୨୦.

ଶତ ମାପର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା କୋଣ ଯୋଗ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଚାରିଟି ସୂତ୍ର ଟାଣିଲେ ଚତୁରସ୍ର ତିଆରି ହୁଏ।

ଜାଯତେ ତତ୍ର କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଭଦ୍ରସ୍ଵେଦକରଂ ଶୁଭମ୍ । ଵସୁଭକ୍ତେନ୍ଦୁଦ୍ଵିପଦେ କ୍ଷେତ୍ରେ ଵୀଥୀ ଚ ଭାଗିକା ।। ୩୨୦.

ସେଠାରେ ଶୁଭ୍ର ଭଦ୍ରସ୍ୱେଦକର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ବସୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଥ ଓ ଭାଗ ରହିବ।

ଦ୍ଵାରଂ ଦ୍ଵିପଦିକଂ ପଦ୍ମମାନାଦ୍ଵୈ ସକପୋଲକମ୍ । କୋଣବନ୍ଧଵିଵିତ୍ତ୍ରନ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦଂ ତତ୍ର ଵର୍ତ୍ତଯେତ୍ ।। ୩୨୦.

ଦ୍ୱାର ଦୁଇ ମାପର ହେବା ଉଚିତ, କମଳ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ଗଣ୍ଡ ଥିବା। କୋଣ ଯୋଗ ସ୍ଥାନରେ ଦୁଇଟି ବାଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ଶୁକ୍ଲଂ ପଦ୍ମଂ କର୍ଣିକା ତୁ ପୀତା ଚିତ୍ରନ୍ତୁ କେଶରମ୍। ରକ୍ତା ଵୀଥୀ ତତ୍ର କଲ୍ପ୍ଯା ଦ୍ଵାରଂ ଲୋକେଶରୂପକଂ ।। ୩୨୦.

କମଳ ସାଦା, କର୍ଣ୍ଣିକା ହଳଦିଆ, ରେସା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ହେବ। ସେଠି ପଥ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ହେବ, ଦ୍ୱାର ଲୋକନାଥଙ୍କ ଆକୃତିରେ ରହିବ।

ରକ୍ତକୋଣଂ ଵିଧୌ ନିତ୍ଯେ ନୈମିତ୍ତିକେଽଵ୍ଜକଂ ଶ୍ରୃଣୁ । ଅସଂସକ୍ତନ୍ତୁ ସଂସକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଧାଵ୍ଜଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିକୃତ୍ ।। ୩୨୦.

ନିୟମିତ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ କୋଣ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ହେବ। କମଳ ଦୁଇ ପ୍ରକାର: ଅଲଗା ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା, ଦୁଇଁଟି ଉଭୟ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।

ଅସଂସକ୍ତଂ ସୁମୁକ୍ଷୂଣାଂ ସଂସକ୍ତଂ ତତ୍ତ୍ରିଧା ପୃଥକ୍ । ବାଲୋ ଯୁଵା ଚ ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ନାମତଃ ଫଲସିଦ୍ଧିଦାଃ ।। ୩୨୦.

ଅଲଗା କମଳ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ। ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା କମଳ ତିନି ପ୍ରକାର: ଶିଶୁ, ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧ — ଏହି ନାମରେ ତାଙ୍କର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।