ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଭୂର୍ଜ୍ଜେ ଵା ପ୍ରତିମାଯାଂ ଵା ମାରଣାଯ ରିପୋର୍ଗ୍ରହାଃ । ଓଂ କୁଞ୍ଜରୀ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ । ଓଂ ମଞ୍ଜରୀ ମାହେଶ୍ଵରୀ ।। ଓଂ ଵେତାଲୀ କୌମାରୀ ଓଂ କାଲୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ । ଓଂ ଅଘୋରା ଵାରହୀ । ଓଂ ଵେତାଲୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଉର୍ଵ୍ଵଶୀ । ଓଂ ଜଯାନୀ ଯକ୍ଷିଣୀ । ନଵମାତରୋ ହେ ମମ ଶତ୍ରୁ ଗୃହ୍ଣତ । ଭୂର୍ଜ୍ଜେ ନାମ ରିପୋର୍ଲିଖ୍ଯ ଶ୍ମଶାନେ ପୂଜିତେ ମ୍ରିଯେତ୍ ।। ୩୧୫.

ଭୂର୍ଜପତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରତିମାରେ ଶତ୍ରୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରହମାନେ ଲେଖ। ଓଁ କୁଞ୍ଜରୀ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ଓଁ ମଞ୍ଜରୀ ମାହେଶ୍ୱରୀ, ଓଁ ବେତାଳୀ କୌମାରୀ, ଓଁ କାଳୀ ବୈଷ୍ଣବୀ, ଓଁ ଅଘୋରା ବାରାହୀ, ଓଁ ବେତାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଉର୍ବଶୀ, ଓଁ ଜୟାନୀ ଯକ୍ଷିଣୀ। ନବମାତାମାନେ, ମୋର ଶତ୍ରୁକୁ ଧର। ଭୂର୍ଜପତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁର ନାମ ଲେଖି, ଶ୍ମଶାନରେ ପୂଜିଲେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଆଦୌ ହୂଁକାରସଂଯୁକ୍ତାଃ ଖେଚଛେ ପଦଭୂଷିତା । ଵର୍ଗାତୀତଵିସର୍ଗେଣ ସ୍ତ୍ରୀଁ ହୂଁକ୍ଷେପଫଡ଼ନ୍ତିକ୍ରା ।। ୩୧୬.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ପ୍ରଥମେ 'ହୁଁ' ଅକ୍ଷର ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ଶବ୍ଦରେ ଶୋଭିତ; ବର୍ଗ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ବିସର୍ଗ ସହିତ, ନାରୀ ହୁଁ ଛାଡ଼ାଯିବାରେ ଫଳ ଦେଉଛି।

ସର୍ଵ୍ଵକର୍ମ୍ମକରୀ ଵିଦ୍ଯା ଵିଷସନ୍ଧାଦିମର୍ଦ୍ଦନୀ । ଓଂ କ୍ଷେଚଛେତିପ୍ରଯୋଗଶ୍ଚ କାଲଦଷ୍ଟସ୍ଯ ଜୀଵନେ ।। ୩୧୬.

ଏହି ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରେ, ବିଷ ଓ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ନଷ୍ଟ କରେ; 'କ୍ଷେଚେତି' ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କାଳଦଷ୍ଟଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଇଥାଏ।

ଓଂ ହୂଁ କେକ୍ଷଃ ପ୍ରଯୋଗୋଯଂ ଵିଷଶତ୍ରୁପ୍ରମର୍ଦ୍ଦନଃ । ସ୍ତ୍ରୀଂ ହୂଁ ଫଡିତିଯୋଗୋଯଂ ପାପରୋଗାଦିକଂ ଜଯେତ୍ ।। ୩୧୬.

ଓଁ ହୁଁ କେକ୍ଷଃ, ଏହି ବ୍ୟବହାର ବିଷ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ନାରୀ ହୁଁ ଫଟ୍ ସହିତ ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଜୟ କରେ।

ଖେଛେତି ଚ ପ୍ରଯୋଗୋଽଯ ଵିଘ୍ନଦୁଷ୍ଟାଦି ଵାରଯେତ୍ । ହ୍ରୁଁ ସ୍ତ୍ରୀଁ ଓମିତିଯୋଗୋଽଯଂ ଯୋଷିଦାଵିଵଶୀକରଃ ।। ୩୧୬.

'କ୍ଷେଚେତି' ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ବାଧା ଓ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ରୋକେ; 'ହ୍ରୁଁ ନାରୀ ଓଁ' ଏହି ବ୍ୟବହାର ନାରୀଙ୍କୁ ବଶ କରେ।

ଖେ ସ୍ତ୍ରୀଁ ଖେ ଚ ପ୍ରଯୋଗୋଽଯଂ ଵଶାଯ ଵିଜଯାଯ ଚ । ଏଁ ହ୍ରୀଁ ଶ୍ରୀଁ ସ୍ଫଁ କୈଁ କ୍ଷୌଁ ଭଗଵତି ଅମ୍ବିକେ କୁବ୍ଜିକେ ସ୍ଫଁ ଓଂ ଭଂ ତଂ ଵଶନମୋ ଅଵୋରାଯ ମୁଖେ ଵ୍ରାଁ ଵ୍ରୀଁ କିଲି କିଲି ଵିଚ୍ଚା ସ୍ଫୀଁ ହେ ସ୍ଫଁ ଶ୍ରଈଁ ହ୍ରୀଁ ଐଣ ଶ୍ରୀମିତି କୁବ୍ଜିକାଵିଦ୍ଯା ସର୍ଵ୍ଵକରା ସ୍ମୃତା ୩୧୬.

'କ୍ଷେ ନାରୀ କ୍ଷେ' ଏହି ବ୍ୟବହାର ବଶୀକରଣ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ। ଏଁ ହ୍ରୀଁ ଶ୍ରୀଁ ସ୍ଫଁ କଈଁ କ୍ଷୌଁ, ଭଗବତୀ ଅମ୍ବିକା କୁବ୍ଜିକା, ସ୍ଫଁ ଓଁ ଭଁ ତଁ, ବଶୀକରଣ ପାଇଁ, ମୁହଁରେ, ଭ୍ରାଁ ଭ୍ରୀଁ କିଲି କିଲି ବିଚ୍ଚା ସ୍ଫୀଁ ହେ ସ୍ଫଁ ଶ୍ରଈଁ ହ୍ରୀଁ ଐଣ ଶ୍ରୀ, ଏଭଳି କୁବ୍ଜିକା ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଧନ କରେ।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ସକଲଂ ନିଷ୍କଲଂ ଶୂନ୍ଯଂ କଲାଢଯଂ ସ୍ଵମଲଙ୍‌କୃତମ୍ । କ୍ଷପଣଂ କ୍ଷଯମନ୍ତସ୍ଥଂ କଣ୍ଠୋଷ୍ଠଂ ଚାଷ୍ଟମଂ ଶିଵମ୍ ।। ୩୧୭.

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ସମସ୍ତ, ନିରାକାର, ଶୂନ୍ୟ, କଳାସମୃଦ୍ଧ, ନିଜେ ଶୋଭିତ; ନାଶ, କ୍ଷୟର ଶେଷ, କଣ୍ଠ ଓ ଓଠ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଶିବ।

ପ୍ରାସାଦସ୍ଯ୧ ପରାଖ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ମୃତଂ ରୁପଂ ଗୁହାଷ୍ଟଧା । ସଦାଶିଵଶ୍ଯ ଶବ୍ଦସ୍ଯ ରୂପସ୍ଯାଖିଲସିଦ୍ଧଯେ ।। ୩୧୭.

ପରାଖ୍ୟ ନାମକ ମହଲର ରୂପଟିକୁ ଏଠାରେ ଆଠ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଭାବରେ ମନେ କରାଯାଏ, ଯାହା ସଦାଶିବଙ୍କ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ଶବ୍ଦର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।

ଅମୃତଶ୍ଚାଂଶୁମାଂଶ୍ଚେନ୍ଦୁଶ୍ଚେଶ୍ଵରଶ୍ଚୋଗ୍ର ଊହକଃ । ଏକପାଦେନ ଓଜାଖ୍ଯ ଔଷଧଶ୍ଚାଂଶୁମାନ୍ ଵଶୀ ।। ୩୧୭.

ଅମୃତ, ଅଂଶୁମାନ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଈଶ୍ୱର, ଉଗ୍ର, ଊହକ, ଏକପାଦ ଯାହାକୁ ଓଜା କୁହାଯାଏ, ଔଷଧ, ଅଂଶୁମାନ ଓ ବଶୀ—

ଅକାରାଦେଃ କ୍ଷକାରଶ୍ଚ କକାରାଦେଃ କ୍ରମାଦିମେ । କାମଦେଵଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଗଣେଶଃ କାଲଶଙ୍କରୌ ।। ୩୧୭.

‘ଅ’ ଅକ୍ଷରରୁ ‘କ୍ଷ’ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ‘କ’ ରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ କାମଦେବ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଗଣେଶ, କାଳ ଓ ଶଙ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ।

ଏକନେତ୍ରୋ ଦ୍ଵିନେତ୍ରଶ୍ଚ ତ୍ରିଶିଖୋ ଦୀର୍ଘବାହୁକଃ । ଏକପାଦର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଵଲପୋ ଯୋଗିନୀପ୍ରିଯଃ ।। ୩୧୭.

ଏକ ଚକ୍ଷୁ, ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ, ତିନି ଶିଖା, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ଏକ ପାଦ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ବଳପ ଓ ଯୋଗିନୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ—

ଶକ୍ତୀଶ୍ଵରୋ ମହାଗ୍ରନ୍ଧିସ୍ତର୍ପକଃ ସ୍ଥାଣୁଦନ୍ତୁରୌ । ନିଧୀରୋ ନନ୍ଦୀ ପଦ୍ମଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯଃ ଶାକିନୀପ୍ରିଯଃ ।। ୩୧୭.

ଶକ୍ତିଙ୍କ ନାଥ, ମହାଗ୍ରନ୍ଥି, ତର୍ପକ, ସ୍ଥାଣୁ, ଦନ୍ତୁର, ନିଧିର, ନନ୍ଦୀ, ପଦ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶାକିନୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ।

ମୁଖଵିମ୍ଵୋ ଭୀଷଣଶ୍ଚ କୃତାନ୍ତଃ ପ୍ରାଣସଂଜ୍ଞକଃ । ତେଜସ୍ଵୀ ଶକ୍ର ଉଦଧିଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଃ ସିଂହ ଏଵ ଚ ।। ୩୧୭.

ମୁଖ ଉଦ୍ଭାସିତ, ଭୟଙ୍କର, କୃତାନ୍ତ, ପ୍ରାଣ ନାମକ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଶକ୍ର, ସମୁଦ୍ର, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଓ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ।

ଶଶଙ୍ଗୋ ଵିଶ୍ଵରୂପଶ୍ଚ କ୍ଷଶ୍ଚ ସ୍ଯାନ୍ନରସିହକଃ । ସୁର୍ଯ୍ଯମାତ୍ରାସମାକ୍ରାନ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵରୂପନ୍ତୁ କାରଯେତ୍ ।। ୩୧୮.

ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ, ସମସ୍ତ ରୂପର ଧାରୀ, ‘କ୍ଷ’ ଓ ନରସିଂହ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ ।

ଅଂଶୁମତ୍ସଂଯୁତଂ କୃତ୍ଵା ଶଶିଵୀଜଂ ଵିନାଯୁତମ୍ । ଈଶାନମୋଜସାକ୍ରାନ୍ତଂ ପ୍ରଥମନ୍ତୁ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ ।। ୩୧୮.

ଅଂଶୁମାନ ସହିତ ଯୋଗ କରି, ଶଶି ବୀଜ ବିନା, ଈଶାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଉଚିତ ।

. ତୃତୀଯଂ ପୁରୁଷଂ ଵିଦ୍ଧି ଦକ୍ଷିଣଂ ପଞ୍ଚମଂ ତଥା । ସପ୍ତମଂ ଵାମଦେଵନ୍ତୁ ସଦ୍ଯୋଜାତନ୍ତତଃ ପରଂ ।। ୩୧୮.

ତୃତୀୟକୁ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଓ ପଞ୍ଚମକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାବେ ଜାଣ; ସପ୍ତମକୁ ବାମଦେବ ଭାବେ ଓ ତା’ପରେ ସଦ୍ୟୋଜାତ ଭାବେ ଜାଣ ।

ରସଯୁକ୍ତନ୍ତୁ ନଵମଂ ବ୍ରହ୍ମପଞ୍ଚକମୀରିତମ୍ । ଓଂକାରାଦ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତା ନମୋନ୍ତାଃ ସର୍ଵ୍ଵମନ୍ତ୍ରକାଃ ।। ୩୧୮.

ନବମ, ରସ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମପଞ୍ଚକ ଭାବେ ପରିଚିତ; ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓଁ ରେ ଆରମ୍ଭ ଓ ‘ନମଃ’ ରେ ଶେଷ, ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

ସଦ୍ଯୋଦେଵା ଦ୍ଵିତୀଯନ୍ତୁ ହୃଦଯଞ୍ଚାଙ୍ଗସଂଯୁତମ୍ । ଚତୁର୍ଥନ୍ତୁ ଶିରୋ ଵିଦ୍ଧି ଈଶ୍ଵରନ୍ନାମନାମତଃ ।। ୩୧୮.

ଦ୍ୱିତୀୟଟି ସଦ୍ୟୋଦେବ, ହୃଦୟ ଓ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଯୁକ୍ତ; ଚତୁର୍ଥଟି ହେଉଛି ମୁଣ୍ଡ, ଏହାକୁ ଈଶ୍ୱର ନାମରେ ଜାଣ ।

ଊହକନ୍ତୁ ଶିଖା ଜ୍ଞେଯା ଵିଶ୍ଵରୂପସମନ୍ଵିତା । ତନ୍ମନ୍ତ୍ରମଷ୍ଟମଂ ଖ୍ଯାତଂ ନେତ୍ରନ୍ତୁ ଦଶମଂ ମତମ୍ ।। ୩୧୮.

ଊହକକୁ ଶିଖା ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଯାହା ବିଶ୍ୱରୂପ ସହିତ ଯୁକ୍ତ; ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଅଷ୍ଟମ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଦଶମଟି ହେଉଛି ନୟନ ।

ଅସ୍ତ୍ରଂ ଶଶୀ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଶିଵସଂଜ୍ଞଂ ଶିଖିଧ୍ଵଜଃ । ନମଃ ସ୍ଵାହା ତଥା ଵୌଷଟ୍ ହ୍ରଁ ଚ ଫଟ୍‌କକ୍ରମେଣ ତୁ ।। ୩୧୮.

ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶଶୀ ଭାବେ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଭାବେ କୁହାଯାଏ; ‘ନମଃ’, ‘ସ୍ୱାହା’, ‘ଭୌଷଟ୍’, ‘ହ୍ରଂ’ ଓ ‘ଫଟ୍’ କ୍ରମରେ ।

ଜାତିଫଟ୍‌କଂ ହୃଦାଦୀନାଂ ପ୍ରାସାଦଂ ମନ୍ତ୍ରମାଵଦେ । ଈଶାନାଦ୍ରୁଦ୍ରସଂଖ୍ଯାତଂ ପ୍ରୋଦ୍ଧରେଚ୍ଚାଂଶୁରଞ୍ଚିତମ୍ ।। ୩୧୮.

ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଇଁ ଯାତିଫଟ୍, ପ୍ରାସାଦ ମନ୍ତ୍ର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଈଶାନ ଓ ରୁଦ୍ର ଗଣନାରୁ ଏହାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଉଚିତ, ଅଂଶୁରେ ଶୋଭିତ ।

ଔଷଧାକ୍ରାନ୍ତଶିରସମୂହକସ୍ଯୋପରିସ୍ଥିତଂ । ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରୋର୍ଦ୍ଧନାଦଶ୍ଚ ଵିନ୍ଦୁଦ୍ଵିତଯମଧ୍ଯଗଂ ।। ୩୧୮.

ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ଉହକର ଶିଖା ଉପରେ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଏବଂ ଦୁଇ ବିନ୍ଦୁର ମଧ୍ୟରେ ।

ତଦନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵରୂପନ୍ତୁ କୃଟିଲନ୍ତୁ ତ୍ରିଧା ତତଃ । ଏଵଂ ପ୍ରାସାଦମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ସର୍ଵ୍ଵକର୍ମ୍ମକରୋ ମନୁଃ ।। ୩୧୮.

ଏହାର ଶେଷରେ ବିଶ୍ୱରୂପ, ତା’ପରେ ତିନି ଭାଗରେ ତ୍ରିଶୂଳ; ଏଭଳି ପ୍ରାସାଦ ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଅଟୁଟ ।

ଶିଖାବୀଜଂ ସମୁଦ୍‌ଧୃତ୍ଯ ଫଟ୍କାରାନ୍ତନ୍ତୁ ଚୈଵ ଫଟ୍ । ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାସନଂ ଜ୍ଞେଯଂ କାମଦେଵଂ ସସର୍ପକମ୍ ।। ୩୧୮.

ଶିଖା ବୀଜକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରି, ଫଟ୍ ରେ ଶେଷ ଓ ପୁନି ଫଟ୍; ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆସନ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ସର୍ପ ସହିତ କାମଦେବ ।

ମହାପାଶୁପତାସ୍ତ୍ରନ୍ତୁ ସର୍ଵ୍ଵଦୁଷ୍ଟପ୍ରମର୍ଦ୍ଦନମ୍ । ପ୍ରାସାଦଃ ସକଲଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ନିଷ୍କଲଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଽଧୁନା ।। ୩୧୮.

ମହାପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦମନ କରେ; ସମସ୍ତ ଅଂଶ ସହିତ ପ୍ରାସାଦ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଷ୍କଳ ଉପସ୍ଥାପିତ ।

ଔଷଧଂ ଵିଶ୍ଵରୂପନ୍ତୁ ରୁଦ୍ରାଖ୍ଯଂ ସୂର୍ଯ୍ଯମଣ୍ଡଲମ୍ । ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଦ୍ଧଂ ନାଦସଂଯୋଗଂ ଵିସଂଜ୍ଞଂ କୁଟିଲନ୍ତତଃ ।। ୩୧୮.

ଔଷଧର ସମସ୍ତ ରୂପ ହେଉଛି ରୁଦ୍ର, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭାବେ ଅଛି; ଚନ୍ଦ୍ରର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶ, ଶବ୍ଦ ସହିତ ଏକତା, ନିରାକାର ଓ ବାଙ୍କା ଶେଷ ରୂପରେ ବିବେଚିତ।

ନିଷ୍କଲୋଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତୌ ସ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚାଙ୍ଗୋଽଯଂ ସଦାଶିଵଃ । ଅଂଶୁମାନ୍ ଵିସ୍ଵରୁପଞ୍ଚ ଆଵୃତଂ ଶୂନ୍ଯରଞ୍ଜିତମ୍ ।। ୩୧୮.

ଏହି ପଞ୍ଚ ରୂପରେ ସଦାଶିବ ସଦା ଅଦ୍ୱିତୀୟତା, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ତିନି ତେଜସ୍ବୀ, ବିଶ୍ୱରୂପୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଢାକାଯାଇଛି, ଶୂନ୍ୟତାର ଛାୟା ରହିଛି।

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍ଗରହିତଃ ଶୂନ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତିରସସ୍ତରୁଃ । ଵିଘ୍ନନାଶାଯ ଭଵତି ପୂଜିତୋ ବାଲବାଲିସୈଃ ।। ୩୧୮.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍ଗ ବିହୀନ, ଶୂନ୍ୟ ଏହି ତାଙ୍କର ଆକୃତି ଗଛ ଭଳି ଟଣ୍ଡ ବିନା; ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ପୂଜିଲେ, ସେ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରନ୍ତି।

ଅଂଶୁମାନ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପାଖ୍ଯମୂହକସ୍ଯୋପରି ସ୍ଥିତମ୍ । କଲାଢ୍ଯଂ ସକଲସ୍ଯୈଵ ପୂଜାଙ୍ଗାଦି ଚ ସର୍ଵ୍ଵତଃ ।। ୩୧୮.

ତିନି ତେଜସ୍ବୀ, ବିଶ୍ୱରୂପୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉପରେ ବିରାଜିତ; କଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜାର ଅଙ୍ଗ ରହିଛି।