ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ମାଲାମନ୍ତ୍ରୈସ୍ତୁ ସଂଵେଟ୍ଯ ଇଷ୍ଟକୋପରି ସନ୍ନ୍ଯସେତ୍ । ପିଧାଯ କୂର୍ମ୍ମପୃଷ୍ଠେନ କରାଲେନାଭିସମ୍ପଠେତ୍ ।। ୩୧୫.

ମାଳାମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ବେଳେଇ, ଇଷ୍ଟକା ଉପରେ ରଖିବା ଦରକାର। କୁର୍ମର ପିଠି ଦ୍ୱାରା ଢାକି, କାଦୁଆ ଦେଇ ମୁଦ୍ରା କରିବା ଉଚିତ।

ମହାକୂର୍ମ୍ମଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପାଦପ୍ରୋକ୍ଷନ୍ତୁ ନିକ୍ଷଇପେତ୍ । ତାଡଯେଦ୍ଵାମପାଦେନ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଶତ୍ରୁଞ୍ଚ ସପ୍ତଧା ।। ୩୧୫.

ବଡ କୁର୍ମକୁ ପୂଜା କରି, ପାଦକୁ ଜଳ ଛିଟି ରଖିବା ଦରକାର। ବାମ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତବାର ଶତ୍ରୁକୁ ଚିନ୍ତା କରି ଆଘାତ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସଞ୍ଜାଯତେ ଶତ୍ରୋସ୍ତମ୍ଭନଂ ମୁଖରାଗତଃ । କୃତ୍ଵା ତୁ ଭୈରଵଂ ରୂପଂ ମାଲାମନ୍ତ୍ରଂ ସମାଲିଖେତ୍ ।। ୩୧୫.

ଏହା ପରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ମୁହଁରେ ବନ୍ଧନ ହେବ। ଭୈରବଙ୍କ ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ମାଳାମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା ଦରକାର।

ଓଂ ଶତ୍ରୁମୁଖସ୍ତମ୍ଭନୀ କାମରୂପା ଆଲୀଢକ୍କରୀ ।। ହ୍ରୀଂ ଫେଂ ଫେତ୍କାରିଣୀ ମମ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଦେଵଦତ୍ତାନାଂ ମୁଖଂ ସ୍ତମ୍ଭଯ ମମ ସର୍ଵ୍ଵଵିଦ୍ଵେଷିଣାଂ ମୁଖସ୍ତମ୍ଭନଂ କୁରୁ ଓଂ ହୂଁ ଫେଁ ଫେତ୍କାରିଣି ସ୍ଵାହା । ଫଟ୍ ହେତୁଞ୍ଚ ସମାଲିଖ୍ଯ ତଜ୍ଜପାନ୍ତଂ ମହାବଲଂ । ଵାମେନୈଵ ନଗଂ ଶୂଲଂ ସଂଲିଖେଦ୍ଦକ୍ଷିଣେ କରେ ।। ୩୧୫.

ଓଁ, ଶତ୍ରୁମୁଖ ବନ୍ଧନୀ, ଇଚ୍ଛାରୂପୀ, ଆଲିଢ଼ ହସ୍ତବାନ୍ଧିନୀ; ହ୍ରୀଁ ଫେଁ ଫେଟ୍କାରିଣୀ, ମୋର ଶତ୍ରୁ ଦେବଦତ୍ତ ଓ ମୋତେ ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କର ମୁହଁ ବନ୍ଧ କର। ଓଁ ହୁଁ ଫେଁ ଫେଟ୍କାରିଣୀ ସ୍ୱାହା। 'ଫଟ୍' କାରଣ ଭାବେ ଲେଖି, ମନ୍ତ୍ର ଜପ ପରେ ବଡ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ବାମ ହାତରେ ପାହାଡ଼ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଚିତ୍ରଣ କର, ଡାହାଣ ହାତରେ।

ଲିଖେନ୍ମନ୍ତ୍ରମଘୋରସ୍ଯ ସଂଗ୍ରାମେ ସ୍ତମ୍ଭଯେଦରୀନ୍ । ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତ୍ଯୈ ଭଗମାଲିନି ନିସ୍ଫୁର ସ୍ପନ୍ଦ ନିତ୍ଯକ୍ଲିନ୍ନେ ଦ୍ରଵ ହୂଁ ସଃ କ୍ରୀଁ କାରାକ୍ଷରେ ସ୍ଵାହା ୩୧୫.

ଅଘୋରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବନ୍ଧନ କରାଯାଏ। ଓଁ, ଭଗବତୀ ଭଗମାଳିନୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଅଚଳ, କମ୍ପନଶୀଳ, ସଦା ଆର୍ଦ୍ର, ଗଳିଯାଉ, ହୁଁ ସଃ କ୍ରୀ ଅକ୍ଷର, ସ୍ୱାହା।

ଓଂ ଫେଁ ହୂଁ ଫଟ୍ ଫେତ୍କାରିଣି ହ୍ରୀଁ ଜ୍ଵଲ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ମୋହଯ ଗୁହ୍ଯକାଲିକେ ସ୍ଵାହା । ଅନେନ ତିଲକଂ କୃତ୍ଵା ରାଜାଦୀନାଂ ଵଶୀକରଂ । ଗର୍ଦ୍ଧଭସ୍ଯ ରଜୋ ଗୃହ୍ଯ କୁସୁମଂ ସୂତକସ୍ଯ ଚ ।। ୩୧୫.

ଓଁ ଫେଁ ହୁଁ ଫଟ୍ ଫେଟ୍କାରିଣୀ ହ୍ରୀଁ, ଜ୍ୱଳ, ତିନି ଲୋକକୁ ମୋହିତ କର, ଗୁପ୍ତ କାଳିକା, ସ୍ୱାହା। ଏହା ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଅଧିନତା ଚିହ୍ନ କର। ଗଧାର ଧୂଳି ଏବଂ ଅପବିତ୍ରା ଜନାନୀଙ୍କ ଫୁଲ ନିଅ।

ନୀରୀରଜଃ କ୍ଷିପେଦ୍ରାତ୍ରୌ ଶଯ୍ଯାଦୌ ଦ୍ଵେଷକୃଦ୍ଭଵେତ୍ । ଗୋଖୁରଞ୍ଚ ତଥା ଶ୍ରୃଙ୍ଗମଶ୍ଵସ୍ଯ ଚ ଖୁରଂ ତଥା ।। ୩୧୫.

ମୃତଦେହର ଧୂଳି ରାତିରେ ଶୟନସ୍ଥଳୀରେ ଛିଟିଲେ ଦ୍ୱେଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଗାଈର ଖୁର ଓ ଶୃଙ୍ଗ, ଘୋଡ଼ାର ଖୁର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କର।

ଶିରଃ ସର୍ପସ୍ଯ ସଂକ୍ଷିପ୍ତଂ ଗୃହେପୂଚ୍ଚାଟନଂ ଭଵେତ୍ । କରଵୀରଶିଫା ପୀତା ସସିଦ୍ଦାର୍ଥା ଚ ମାରଣେ ।। ୩୧୫.

ସାପର ମୁଣ୍ଡ ଘରେ ରଖିଲେ ଉଚ୍ଚାଟନ ହୁଏ। ପିତା କରବୀର ଫଳ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ଵ୍ଯାଲଛୁଚ୍ଛୁନ୍ଦରୀରକ୍ତଂ କରଵୀରଂ ତଦର୍ଥକୃତ୍ । ସରଟଂ ଷଟ୍‌ପଦଞ୍ଚାପି ତଥା କର୍କ୍କଟଵୃଶ୍ଚିକମ୍ ।। ୩୧୫.

ବିଉଁ, ଚୁଚୁନ୍ଦରୀର ରକ୍ତ, ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରବୀର; ସହିତ ସରଟ, ମଧୁମକ୍ଷୀ, କଙ୍କଡ଼ା ଓ ବିଛି।

ଚୁର୍ଣୀକୃତ୍ଯ କ୍ଷିପେତ୍ତୈଲେ ତଦଭ୍ଯଙ୍ଗଶ୍ଚ କୁଷ୍ଠକୃତ୍ । ଓଂ ନଵଗ୍ରହାଯ ସର୍ତ୍ର୍ଵଶତ୍ରୂନ୍ ମମ ସାଧଯ ମାରଯ ଆଂ ସୋଂ ମଂ ଵୁଂ ଚୁଂ ଓଂ ଶଂ ଵାଂ କେଂ ଓଂ ସ୍ଵାହା । ଅନେନାର୍କ୍କଶତୈରର୍ଚ୍ଯ ଶ୍ମଶାନେ ତୁ ନିଧାପଯେତ୍ ।। ୩୧୫.

ଏହାକୁ ଗୁଣ୍ଡି କରି ତେଲରେ ମିଶାଇବା ଦ୍ୱାରା ଲେପ କଲେ କୁଷ୍ଠ ହୁଏ। ଓଁ, ନବଗ୍ରହଙ୍କୁ, ମୋର ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସାଧନ କର, ମାର। ଆଁ ସୋଁ ମଁ ୱୁଁ ଚୁଁ ଓଁ ଶଁ ବାଁ କେଁ ଓଁ ସ୍ୱାହା। ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶତ ଅର୍କ ଫୁଲରେ ପୂଜି, ଶ୍ମଶାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଭୂର୍ଜ୍ଜେ ଵା ପ୍ରତିମାଯାଂ ଵା ମାରଣାଯ ରିପୋର୍ଗ୍ରହାଃ । ଓଂ କୁଞ୍ଜରୀ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ । ଓଂ ମଞ୍ଜରୀ ମାହେଶ୍ଵରୀ ।। ଓଂ ଵେତାଲୀ କୌମାରୀ ଓଂ କାଲୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ । ଓଂ ଅଘୋରା ଵାରହୀ । ଓଂ ଵେତାଲୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଉର୍ଵ୍ଵଶୀ । ଓଂ ଜଯାନୀ ଯକ୍ଷିଣୀ । ନଵମାତରୋ ହେ ମମ ଶତ୍ରୁ ଗୃହ୍ଣତ । ଭୂର୍ଜ୍ଜେ ନାମ ରିପୋର୍ଲିଖ୍ଯ ଶ୍ମଶାନେ ପୂଜିତେ ମ୍ରିଯେତ୍ ।। ୩୧୫.

ଭୂର୍ଜପତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରତିମାରେ ଶତ୍ରୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରହମାନେ ଲେଖ। ଓଁ କୁଞ୍ଜରୀ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ଓଁ ମଞ୍ଜରୀ ମାହେଶ୍ୱରୀ, ଓଁ ବେତାଳୀ କୌମାରୀ, ଓଁ କାଳୀ ବୈଷ୍ଣବୀ, ଓଁ ଅଘୋରା ବାରାହୀ, ଓଁ ବେତାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଉର୍ବଶୀ, ଓଁ ଜୟାନୀ ଯକ୍ଷିଣୀ। ନବମାତାମାନେ, ମୋର ଶତ୍ରୁକୁ ଧର। ଭୂର୍ଜପତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁର ନାମ ଲେଖି, ଶ୍ମଶାନରେ ପୂଜିଲେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଆଦୌ ହୂଁକାରସଂଯୁକ୍ତାଃ ଖେଚଛେ ପଦଭୂଷିତା । ଵର୍ଗାତୀତଵିସର୍ଗେଣ ସ୍ତ୍ରୀଁ ହୂଁକ୍ଷେପଫଡ଼ନ୍ତିକ୍ରା ।। ୩୧୬.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ପ୍ରଥମେ 'ହୁଁ' ଅକ୍ଷର ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ଶବ୍ଦରେ ଶୋଭିତ; ବର୍ଗ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ବିସର୍ଗ ସହିତ, ନାରୀ ହୁଁ ଛାଡ଼ାଯିବାରେ ଫଳ ଦେଉଛି।

ସର୍ଵ୍ଵକର୍ମ୍ମକରୀ ଵିଦ୍ଯା ଵିଷସନ୍ଧାଦିମର୍ଦ୍ଦନୀ । ଓଂ କ୍ଷେଚଛେତିପ୍ରଯୋଗଶ୍ଚ କାଲଦଷ୍ଟସ୍ଯ ଜୀଵନେ ।। ୩୧୬.

ଏହି ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରେ, ବିଷ ଓ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ନଷ୍ଟ କରେ; 'କ୍ଷେଚେତି' ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କାଳଦଷ୍ଟଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଇଥାଏ।

ଓଂ ହୂଁ କେକ୍ଷଃ ପ୍ରଯୋଗୋଯଂ ଵିଷଶତ୍ରୁପ୍ରମର୍ଦ୍ଦନଃ । ସ୍ତ୍ରୀଂ ହୂଁ ଫଡିତିଯୋଗୋଯଂ ପାପରୋଗାଦିକଂ ଜଯେତ୍ ।। ୩୧୬.

ଓଁ ହୁଁ କେକ୍ଷଃ, ଏହି ବ୍ୟବହାର ବିଷ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ନାରୀ ହୁଁ ଫଟ୍ ସହିତ ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଜୟ କରେ।

ଖେଛେତି ଚ ପ୍ରଯୋଗୋଽଯ ଵିଘ୍ନଦୁଷ୍ଟାଦି ଵାରଯେତ୍ । ହ୍ରୁଁ ସ୍ତ୍ରୀଁ ଓମିତିଯୋଗୋଽଯଂ ଯୋଷିଦାଵିଵଶୀକରଃ ।। ୩୧୬.

'କ୍ଷେଚେତି' ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ବାଧା ଓ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ରୋକେ; 'ହ୍ରୁଁ ନାରୀ ଓଁ' ଏହି ବ୍ୟବହାର ନାରୀଙ୍କୁ ବଶ କରେ।

ଖେ ସ୍ତ୍ରୀଁ ଖେ ଚ ପ୍ରଯୋଗୋଽଯଂ ଵଶାଯ ଵିଜଯାଯ ଚ । ଏଁ ହ୍ରୀଁ ଶ୍ରୀଁ ସ୍ଫଁ କୈଁ କ୍ଷୌଁ ଭଗଵତି ଅମ୍ବିକେ କୁବ୍ଜିକେ ସ୍ଫଁ ଓଂ ଭଂ ତଂ ଵଶନମୋ ଅଵୋରାଯ ମୁଖେ ଵ୍ରାଁ ଵ୍ରୀଁ କିଲି କିଲି ଵିଚ୍ଚା ସ୍ଫୀଁ ହେ ସ୍ଫଁ ଶ୍ରଈଁ ହ୍ରୀଁ ଐଣ ଶ୍ରୀମିତି କୁବ୍ଜିକାଵିଦ୍ଯା ସର୍ଵ୍ଵକରା ସ୍ମୃତା ୩୧୬.

'କ୍ଷେ ନାରୀ କ୍ଷେ' ଏହି ବ୍ୟବହାର ବଶୀକରଣ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ। ଏଁ ହ୍ରୀଁ ଶ୍ରୀଁ ସ୍ଫଁ କଈଁ କ୍ଷୌଁ, ଭଗବତୀ ଅମ୍ବିକା କୁବ୍ଜିକା, ସ୍ଫଁ ଓଁ ଭଁ ତଁ, ବଶୀକରଣ ପାଇଁ, ମୁହଁରେ, ଭ୍ରାଁ ଭ୍ରୀଁ କିଲି କିଲି ବିଚ୍ଚା ସ୍ଫୀଁ ହେ ସ୍ଫଁ ଶ୍ରଈଁ ହ୍ରୀଁ ଐଣ ଶ୍ରୀ, ଏଭଳି କୁବ୍ଜିକା ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଧନ କରେ।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ସକଲଂ ନିଷ୍କଲଂ ଶୂନ୍ଯଂ କଲାଢଯଂ ସ୍ଵମଲଙ୍‌କୃତମ୍ । କ୍ଷପଣଂ କ୍ଷଯମନ୍ତସ୍ଥଂ କଣ୍ଠୋଷ୍ଠଂ ଚାଷ୍ଟମଂ ଶିଵମ୍ ।। ୩୧୭.

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ସମସ୍ତ, ନିରାକାର, ଶୂନ୍ୟ, କଳାସମୃଦ୍ଧ, ନିଜେ ଶୋଭିତ; ନାଶ, କ୍ଷୟର ଶେଷ, କଣ୍ଠ ଓ ଓଠ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଶିବ।

ପ୍ରାସାଦସ୍ଯ୧ ପରାଖ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ମୃତଂ ରୁପଂ ଗୁହାଷ୍ଟଧା । ସଦାଶିଵଶ୍ଯ ଶବ୍ଦସ୍ଯ ରୂପସ୍ଯାଖିଲସିଦ୍ଧଯେ ।। ୩୧୭.

ପରାଖ୍ୟ ନାମକ ମହଲର ରୂପଟିକୁ ଏଠାରେ ଆଠ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଭାବରେ ମନେ କରାଯାଏ, ଯାହା ସଦାଶିବଙ୍କ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ଶବ୍ଦର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।

ଅମୃତଶ୍ଚାଂଶୁମାଂଶ୍ଚେନ୍ଦୁଶ୍ଚେଶ୍ଵରଶ୍ଚୋଗ୍ର ଊହକଃ । ଏକପାଦେନ ଓଜାଖ୍ଯ ଔଷଧଶ୍ଚାଂଶୁମାନ୍ ଵଶୀ ।। ୩୧୭.

ଅମୃତ, ଅଂଶୁମାନ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଈଶ୍ୱର, ଉଗ୍ର, ଊହକ, ଏକପାଦ ଯାହାକୁ ଓଜା କୁହାଯାଏ, ଔଷଧ, ଅଂଶୁମାନ ଓ ବଶୀ—

ଅକାରାଦେଃ କ୍ଷକାରଶ୍ଚ କକାରାଦେଃ କ୍ରମାଦିମେ । କାମଦେଵଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଗଣେଶଃ କାଲଶଙ୍କରୌ ।। ୩୧୭.

‘ଅ’ ଅକ୍ଷରରୁ ‘କ୍ଷ’ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ‘କ’ ରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ କାମଦେବ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଗଣେଶ, କାଳ ଓ ଶଙ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ।

ଏକନେତ୍ରୋ ଦ୍ଵିନେତ୍ରଶ୍ଚ ତ୍ରିଶିଖୋ ଦୀର୍ଘବାହୁକଃ । ଏକପାଦର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଵଲପୋ ଯୋଗିନୀପ୍ରିଯଃ ।। ୩୧୭.

ଏକ ଚକ୍ଷୁ, ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ, ତିନି ଶିଖା, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ଏକ ପାଦ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ବଳପ ଓ ଯୋଗିନୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ—

ଶକ୍ତୀଶ୍ଵରୋ ମହାଗ୍ରନ୍ଧିସ୍ତର୍ପକଃ ସ୍ଥାଣୁଦନ୍ତୁରୌ । ନିଧୀରୋ ନନ୍ଦୀ ପଦ୍ମଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯଃ ଶାକିନୀପ୍ରିଯଃ ।। ୩୧୭.

ଶକ୍ତିଙ୍କ ନାଥ, ମହାଗ୍ରନ୍ଥି, ତର୍ପକ, ସ୍ଥାଣୁ, ଦନ୍ତୁର, ନିଧିର, ନନ୍ଦୀ, ପଦ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶାକିନୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ।

ମୁଖଵିମ୍ଵୋ ଭୀଷଣଶ୍ଚ କୃତାନ୍ତଃ ପ୍ରାଣସଂଜ୍ଞକଃ । ତେଜସ୍ଵୀ ଶକ୍ର ଉଦଧିଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଃ ସିଂହ ଏଵ ଚ ।। ୩୧୭.

ମୁଖ ଉଦ୍ଭାସିତ, ଭୟଙ୍କର, କୃତାନ୍ତ, ପ୍ରାଣ ନାମକ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଶକ୍ର, ସମୁଦ୍ର, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଓ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ।

ଶଶଙ୍ଗୋ ଵିଶ୍ଵରୂପଶ୍ଚ କ୍ଷଶ୍ଚ ସ୍ଯାନ୍ନରସିହକଃ । ସୁର୍ଯ୍ଯମାତ୍ରାସମାକ୍ରାନ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵରୂପନ୍ତୁ କାରଯେତ୍ ।। ୩୧୮.

ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ, ସମସ୍ତ ରୂପର ଧାରୀ, ‘କ୍ଷ’ ଓ ନରସିଂହ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ ।

ଅଂଶୁମତ୍ସଂଯୁତଂ କୃତ୍ଵା ଶଶିଵୀଜଂ ଵିନାଯୁତମ୍ । ଈଶାନମୋଜସାକ୍ରାନ୍ତଂ ପ୍ରଥମନ୍ତୁ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ ।। ୩୧୮.

ଅଂଶୁମାନ ସହିତ ଯୋଗ କରି, ଶଶି ବୀଜ ବିନା, ଈଶାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଉଚିତ ।

. ତୃତୀଯଂ ପୁରୁଷଂ ଵିଦ୍ଧି ଦକ୍ଷିଣଂ ପଞ୍ଚମଂ ତଥା । ସପ୍ତମଂ ଵାମଦେଵନ୍ତୁ ସଦ୍ଯୋଜାତନ୍ତତଃ ପରଂ ।। ୩୧୮.

ତୃତୀୟକୁ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଓ ପଞ୍ଚମକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାବେ ଜାଣ; ସପ୍ତମକୁ ବାମଦେବ ଭାବେ ଓ ତା’ପରେ ସଦ୍ୟୋଜାତ ଭାବେ ଜାଣ ।

ରସଯୁକ୍ତନ୍ତୁ ନଵମଂ ବ୍ରହ୍ମପଞ୍ଚକମୀରିତମ୍ । ଓଂକାରାଦ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତା ନମୋନ୍ତାଃ ସର୍ଵ୍ଵମନ୍ତ୍ରକାଃ ।। ୩୧୮.

ନବମ, ରସ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମପଞ୍ଚକ ଭାବେ ପରିଚିତ; ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓଁ ରେ ଆରମ୍ଭ ଓ ‘ନମଃ’ ରେ ଶେଷ, ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

ସଦ୍ଯୋଦେଵା ଦ୍ଵିତୀଯନ୍ତୁ ହୃଦଯଞ୍ଚାଙ୍ଗସଂଯୁତମ୍ । ଚତୁର୍ଥନ୍ତୁ ଶିରୋ ଵିଦ୍ଧି ଈଶ୍ଵରନ୍ନାମନାମତଃ ।। ୩୧୮.

ଦ୍ୱିତୀୟଟି ସଦ୍ୟୋଦେବ, ହୃଦୟ ଓ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଯୁକ୍ତ; ଚତୁର୍ଥଟି ହେଉଛି ମୁଣ୍ଡ, ଏହାକୁ ଈଶ୍ୱର ନାମରେ ଜାଣ ।

ଊହକନ୍ତୁ ଶିଖା ଜ୍ଞେଯା ଵିଶ୍ଵରୂପସମନ୍ଵିତା । ତନ୍ମନ୍ତ୍ରମଷ୍ଟମଂ ଖ୍ଯାତଂ ନେତ୍ରନ୍ତୁ ଦଶମଂ ମତମ୍ ।। ୩୧୮.

ଊହକକୁ ଶିଖା ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଯାହା ବିଶ୍ୱରୂପ ସହିତ ଯୁକ୍ତ; ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଅଷ୍ଟମ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଦଶମଟି ହେଉଛି ନୟନ ।