ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଅପ୍ରାର୍ଥଯତ୍ କାମଧେନୁଂ ଯଦା ସ ନ ଦଦୌ ତଦା। ହୃତଵାନଥ ରାମେଣ ଶିରଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ନିପାତିତଃ

ସେ କାମଧେନୁ ଚାହିଲେ, ଦିଆଯାଇନଥିବାରୁ ତାକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ମାରିଦେଲେ।

ଯୁଦ୍ଧେ ପରଶୁନା ରାଜା ଧେନୁଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମମାଯଯୌ । କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଜମଦଗ୍ନିର୍ନିପାତିତଃ

ଯୁଦ୍ଧରେ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଧେନୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।

ରାମେ ଵନଂ ଗତେ ଵୈରାଦଥ ରାମଃ ସମାଗତଃ। ପିତରଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତୃନାଶାଭିମର୍ଷିତଃ

ରାମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେବେଳେ, ଶତ୍ରୁତାବଶତଃ ରାମ ଫେରିଲେ। ପିତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ପିତୃବିୟୋଗର କ୍ଷୋଭରେ ତାଙ୍କ ମନ ଭରିଗଲା।

ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀଂ ନିଃକ୍ଷତ୍ରାମକରୋଦ୍ଵିଭୁଃ। କୁରୁଶ୍ରେତ୍ରେ ପଞ୍ଚ କୁଣ୍ଡାନ୍ କୃତ୍ଵା ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଵୈ ପିତୃନ୍

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ତିନିଥର ସାତ୍ ସାତ୍ ଥର ପୃଥିବୀକୁ ତାରାବିହୀନ କରିଥିଲେ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ପାଞ୍ଚଟି ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡ କରି, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ତୃପ୍ତ କରିଥିଲେ।

କାଶ୍ଯପାଯ ମହୀଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରେ ପର୍ଵତେ ସ୍ଥିତଃ। କୂର୍ମ୍ମସ୍ଯ ଚ ଵରାହସ୍ଯ ନୃସିଂହସ୍ଯ ଚ ଵାମନମ୍

କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଦେଇ, ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ରହିଲେ। ଏହିପରି କୂର୍ମ, ବରାହ, ନୃସିଂହ ଓ ବାମନ ଅବତାର ମଧ୍ୟ ହେଇଥିଲେ।

ଅଵତାରଂ ଚ ରାମସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯାତି ଦିଵଂ ନରଃ

ରାମଙ୍କ ଅବତାର କଥା ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ରାମାଯଣମହଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ନାରଦେନୋଦିତଂ ପୁରା। ଵାଲ୍ମୀକଯେ ଯଥା ତଦ୍ଵତ୍ ପଠିତଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦମ୍

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ରାମାୟଣ କଥା କହିବି, ଯାହା ପୂର୍ବେ ନାରଦ କହିଥିଲେ ଓ ବାଲ୍ମୀକି ପଢ଼ିଥିଲେ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।

ନାରଦ ଉଵାଚ ଵିଷ୍ଣୁନାଭ୍ଯଵ୍ଜଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ମରୀଚିର୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ। ମରୀଚେଃ କଶ୍ଯପସ୍ତସ୍ମାତ୍ ସୂର୍ଯୋ ଵୈଵସ୍ଵତୋ ମନୁଃ

ନାରଦ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ମରୀଚି; ମରୀଚିଠାରୁ କାଶ୍ୟପ; କାଶ୍ୟପଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ବୈବସ୍ବତ ମନୁ।

ତତସ୍ତସ୍ମାତ୍ତଥେକ୍ଷ୍ଵାକୁସ୍ତସ୍ଯ ଵଂଶେ କକୁତ୍ସ୍ଥକଃ। କକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ଯ ରଘୁସ୍ତସ୍ମାଦଜୋ ଦଶରଥସ୍ତତଃ

ତାଙ୍କଠାରୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କ ବଂଶରେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ହେଲେ; କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କଠାରୁ ରଘୁ, ରଘୁଠାରୁ ଅଜ, ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶରଥ।

ରାଵଣାଦେର୍ଵଧାର୍ଥାଯ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାଭୂତ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ। ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥାଦ୍ରାମଃ କୌଶଲ୍ଯାଯାଂ ବଭୂଵ ହ

ରାବଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ହରି ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ। ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କଠାରୁ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ରାମ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

କୈକେଯ୍ଯାଂ ଭରତଃ ପୁତ୍ରଃ ସୁମିତ୍ରାଯାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ଋଷ୍ଯଶ୍ରୃଙ୍ଗେଣ ତାସୁ ସନ୍ଦତ୍ତପାଯସାତ୍

କୈକେୟୀଙ୍କୁ ପୁଅ ଭରତ ହେଲେ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ହେଲେ; ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାୟସ ଖାଇ ସେମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ପ୍ରାଶିତାଦ୍ଯଜ୍ଞସଂସିଦ୍ଧାଦ୍ରାଦ୍ରାମାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସମାଃ ପିତୁଃ। ଯଜ୍ଞଵିଧ୍ନଵିନାଶାଯ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାର୍ଥିତୋ ନୃପଃ

ଯଜ୍ଞରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ପାୟସ ଖାଇ, ରାମ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ବାପାଙ୍କ ସହିତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ କାଟିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ରାଜା ସେମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ ବିନାଶ ପାଇଁ ପଠାଇଲେ।

ରାମଂ ସମ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ମୁନିନା ସହ। ରାମୋ ଗତୋଽସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାଣି ଶିକ୍ଷିତସ୍ତାଡକାନ୍ତକୃତ

ସେ ରାମଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ମୁନିଙ୍କ ସହ ପଠାଇଲେ। ରାମ ଯାଇ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଶିଖିଲେ ଓ ତାଡକାକୁ ବଧ କଲେ।

ମାରୀଚଂ ମାନଵାସ୍ତ୍ରେଣ ମୋହିତଂ ଦୂରତୋଽନଯତ୍। ସୁବାହୁଂ ଯଜ୍ଞହନ୍ତାରଂ ସବଲଞ୍ଚାଵଧୀଦ୍ ବଲୀ

ମାରୀଚକୁ ମାନବାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୂରରୁ ମୋହିତ କଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ କରୁଥିବା ସୁବାହୁ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ବଧ କଲେ।

ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମନିଵାସୀ ଚ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଦିଭିଃ ସହ। ଗତଃ କ୍ରତୁଂ ମୈଥିଲସ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଞ୍ଚାପଂସହାନୁଜଃ

ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ସହ ବସି, ରାମ ଭାଇ ସହିତ ମିଥିଲାର ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଧନୁଷ ଦେଖିବା ପାଇଁ।

ଶତାନନ୍ଦନିମିତ୍ତେନ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରପ୍ରଭାଵତଃ। ରାମାଯ କଥିତୋ ରାଜ୍ଞା ସମୁନିଃ ପୂଜିତଃ କ୍ରତୌ

ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଯଜ୍ଞରେ ସମ୍ମାନିତ ମୁନି ରାମଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

ଧନୁରାପୂରଯାମାସ ଲୀଲଯା ସ ବଭଞ୍ଜ ତତ୍ । ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କଞ୍ଚ ଜନକଃ ସୀତାଂ କନ୍ଯାନ୍ତ୍ଵଯୋନିଜାମ୍

ସେ ଲୀଳାରେ ଧନୁଷ ଟାଣି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଜନକ ଶୌର୍ଯ୍ୟର ଦାମ୍ପତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଭାବେ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ସୀତାକୁ ଦେଲେ।

ଦଦୌ ରାମାଯ ରାମୋଽପି ପିତ୍ରାଦୌ ହି ସମାଗତେ। ଉପଯେମେ ଜାନକୀନ୍ତାମୁର୍ମିଲାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତଥା

ସେ ସୀତାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଲେ। ବାପା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିଥିବାବେଳେ, ରାମ ଜାନକୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଉର୍ମିଳାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଂ ମାଣ୍ଡଵୀଞ୍ଚ କୁଶଧ୍ଵଜସୁତେ ତଥା। ଜନକସ୍ଯାନୁଜସ୍ଯୈତେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଭରତାଵୁଭୌ

ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି ଓ ମାଣ୍ଡବୀ, ଜନକଙ୍କ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଝିଅ, ଏହି ଦୁଇଜଣୀକୁ ଶତୃଘ୍ନ ଓ ଭରତ ବିବାହ କଲେ।

କନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଉପଯେମାତେ ଜନକେନ ସୁପୂଜିତଃ। ରାମୋଽଗାତ୍ସଵଶିଷ୍ଠାଦ୍ଯୈର୍ଜାମଦଗନ୍ଯଂ ଵିଜିତ୍ଯ ଚ

ଏହି ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ସେମାନେ ବିବାହ କଲେ, ଜନକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ରାମ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ ଜିତି, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ ଚାଲିଗଲେ।

ନାରଦ ଉଵାଚ ରାମୋ ଵଶିଷ୍ଠଂ ମାତୄଶ୍ଚ ନତ୍ଵାଽତ୍ରିଞ୍ଚ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସଃ। ଅନସୂଯାଞ୍ଚ ତତ୍ପତ୍ନୀଂ ଶରଭଙ୍ଗଂ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣକମ୍

ନାରଦ କହିଲେ: ରାମ ବଶିଷ୍ଠ, ମାଆମାନେ, ଏବଂ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ତାଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଅନସୂୟା, ଶରଭଙ୍ଗ ଓ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିର ନମାଇଲେ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଭ୍ରାତରଂ ନତ୍ଵା ଅଗସ୍ତ୍ଯନ୍ତତ୍ପ୍ରସାଦତଃ। ଧନୁଃ ଖଙ୍ଗଞ୍ଚ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ଯମାଗତଃ

ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଭାଇକୁ ଶିର ନମାଇ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର କୃପାରେ ଧନୁଷ ଓ ତଳୱାର ପାଇଁ, ସେ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଜନସ୍ଥାନେ ପଞ୍ଚଵଟ୍ଯାଂ ସ୍ଥିତୋ ଗୋଦାଵରୀଂ ତଟେ। ତତ୍ର ସୂର୍ପଣଖାଯାତା ଭକ୍ଷିତୁଂ ତାନ୍ ଭଯଙ୍କରୀ

ଜନସ୍ଥାନରେ, ପଞ୍ଚବଟୀରେ, ଗୋଦାବରୀ ନଦୀର କୂଳରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ସୂର୍ପଣଖା ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ସେମାନେକୁ ଖାଇବାକୁ ଆସିଲା।

ରାମଂ ସୁରୂପଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସା କାମିନୀ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। କସ୍ତ୍ଵଂ କସ୍ମାତ୍ସମାଯାତୋ ଭର୍ତ୍ତା ମେ ଭଵ ଚାର୍ଥିତଃ

ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶୁଭ ରୂପରେ, ସେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଇଚ୍ଛାରେ କହିଲା: 'ତୁମେ କିଏ? କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ମୋର ଅନୁରୋଧରେ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେବା।'

ଏତୌ ଚ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତଂ ସମୁଦ୍ଯତା । ତସ୍ଯା ନାସାଞ୍ଚ କର୍ଣୌ ଚ ରାମୋକ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽଚ୍ଛିନତ୍

'ଏହି ଦୁଇଜଣକୁ ଖାଇଦେବି' ବୋଲି କହି, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା; କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କର ନାକ ଓ କାନ କାଟିଦେଲେ।

ରକ୍ତଂ କ୍ଷରନ୍ତୀ ପ୍ରଯଯୌ ଖରଂ ଭ୍ରାତରମବ୍ରଵୀତ୍। ମରୀଷ୍ଯାମି ଵିନାସାଽହଂ ଖର ଜୀଵାମି ଵୈ ତଦା

ରକ୍ତ ଝରିବା ସହ, ସୂର୍ପଣଖା ତାଙ୍କର ଭାଇ ଖରଙ୍କୁ ଗଲା ଏବଂ କହିଲା: 'ନାକ ନଥିବାରୁ ମୁଁ ମରିଯିବି, ଖର; ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି।'

ରାମସ୍ଯ ଭାର୍ଯ୍ଯା ସୀତାଽସୌ ତସ୍ଯାସୀଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽନୁଜଃ। ତେଷାଂ ଯଦ୍ରୁଧିରଂ ସୋଷ୍ଣଂ ପାଯଯିଷ୍ଯସି ମାଂ ଯଦି

'ସୀତା ହେଉଛି ରାମଙ୍କର ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କର ଭାଇ; ତୁମେ ମୋତେ ତାଙ୍କର ତାଜା ରକ୍ତ ପିଇବାକୁ ଦେଉ, ତେବେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି।'

ଖରସ୍ତଥେତି ତାମୁକ୍ତ୍ଵା ଯତୁର୍ଦୃଶସହସ୍ତ୍ରକୈଃ। ରକ୍ଷସାଂ ଦୂଷଣେନାଗାଦ୍ଯୋଦ୍ଧୁ ତ୍ରିଶିରସା ସହ

ଖର 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି କହି, ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରା ସହ ହଜାର ହଜାର ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ରାମଂ ରାମୋଽପି ଯୁଯୁଧେ ଶରୈର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ରାକ୍ଷସାନ୍। ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପାଦାତଂ ବଲଂ ନିନ୍ଯେ ଯମକ୍ଷଯମ୍

ରାମ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ତିନି ତୀରରେ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଆଘାତ କରି, ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥ ଓ ପଦାଟୀ ସେନାକୁ ଯମର ଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।