ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଜଯୋ ଗଣାଧିପୋ ଗଣନାଯକୋଽଥ ଗଣେଶ୍ଵରଃ । ଵକ୍ରତୁଣ୍ଡ ଏକଦନ୍ତୋତ୍କଟଲମ୍ବୋଦରୋ ଗଜ ।। ୩୧୩.

ଜୟ, ଗଣାଧିପ, ଗଣନାୟକ, ପରେ ଗଣେଶ୍ୱର; ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ, ଏକଦନ୍ତ, ଉତ୍କଟ, ଲମ୍ବୋଦର, ଗଜ—

ଵକ୍ତ୍ରୋ ଵିକଟାନନୋଽଥ ହୂଁ ପୂର୍ଵ୍ଵୋ ଵିଘ୍ନନାଶନଃ । ଧୂମ୍ରଵର୍ଣୋ ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯୋ ଵାହ୍ଯେ ଵିଘ୍ନେଶପୂଦନମ୍ ।। ୩୧୩.

ବକ୍ତ୍ର, ବିକଟାନନ, ପରେ 'ହୁଁ' ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ବିଘ୍ନନାଶନ; ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ବାହାରେ ବିଘ୍ନେଶଙ୍କର ପୂଜା।

ତ୍ରିପୁରାପୂଜନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଅସିତାଙ୍ଗୋ ରୁରୁସ୍ତଥା । ଚଣ୍ଡଃ କ୍ରୋଧସ୍ତଥୋନ୍ମତ୍ତଃ କପାଲୀ ଭୀଷଣଃ କ୍ରମାତ୍ ।। ୩୧୩.

ମୁଁ ଏବେ ତ୍ରିପୁରାଙ୍କର ପୂଜା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି: ଅସିତାଙ୍ଗ, ରୁରୁ, ଚଣ୍ଡ, କ୍ରୋଧ, ଉନ୍ମତ୍ତ, କପାଳୀ, ଭୀଷଣ—ଏହି କ୍ରମରେ।

ସଂହାରୋ ଭୈରଵୋ ବ୍ରାହ୍ମୀମୁଖ୍ଯା ହ୍ରସ୍ଵାସ୍ତୁ ଭୈରଵାଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣୀଷଣ୍ମୁଖା ଦୀର୍ଘା ଅଗ୍ନ୍ଯାଦୌ ଵଟୁକାଃ କ୍ରମାତ୍ ।। ୩୧୩.

ସଂହାର, ଭୈରବ, ବ୍ରାହ୍ମୀ ପ୍ରଧାନ; ଭୈରବମାନେ ଛୋଟ; ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ଷଣ୍ମୁଖୀ—ଦୀର୍ଘ; ଅଗ୍ନି ଆଦିରୁ ଭଟୁକମାନେ କ୍ରମେ।

ସମଯପୁତ୍ରୋ ଵଟୁକୋ ଯୋଗିନୀପୁତ୍ରକସ୍ତଥା । ସିଦ୍ଧପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵଟୁକଃ କୁଲପୁତ୍ରଶ୍ଚତୁର୍ଥକଃ ।। ୩୧୩.

ସମୟପୁତ୍ର, ଭଟୁକ, ଯୋଗିନୀପୁତ୍ରକ, ସିଦ୍ଧପୁତ୍ର, ଭଟୁକ, ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ କୁଳପୁତ୍ର।

ହେତୁକଃ କ୍ଷେତ୍ରପାଲଶ୍ଚ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତୋ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ । ଅଗ୍ନିଵେତାଲୋଽଗ୍ନିଜିହ୍ଵଃ କରାଲୀ କାଲଲୋଚନଃ ।। ୩୧୩.

ହେତୁକ, କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତ; ଅଗ୍ନିବେତାଳ, ଅଗ୍ନିଜିହ୍ବା, କରାଳୀ, କାଳଲୋଚନ।

ଏକପାଦଶ୍ଚ ଭୀମାକ୍ଷ ଐଂ କ୍ଷେଂ ପ୍ରେତସ୍ତଥାସନଂ । ଐଁ ହ୍ରୀଂ ଦ୍ଵୌଶ୍ଚ ତ୍ରିପୁରା ପଦ୍ମାସନସମାସ୍ଥିତା ।। ୩୧୩.

ଏକପାଦ, ଭୀମାକ୍ଷ, 'ଐଂ କ୍ଷେଂ', ପ୍ରେତ ଏବଂ ଆସନ; 'ଐଂ ହ୍ରୀଂ', ଦୁଇ ତ୍ରିପୁରା, ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଛନ୍ତି।

ଵିଭ୍ରତ୍ଯଭଯପୁସ୍ତଞ୍ଚ ଵାମେ ବରଦମାଲିକାମ୍ । ମୂଲେନ ହୃଦଯାଦି ସ୍ଯାଜ୍ଜାଲପୂର୍ଣଞ୍ଚ କାମକମ୍ ।। ୩୧୩.

ବାମ ହାତରେ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା ଓ ପୁସ୍ତକ ଧରିଛନ୍ତି, ଦାନ ମାଳା ମଧ୍ୟ ଅଛି; ମୂଳରୁ ହୃଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାଲ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ।

ଗୋମଧ୍ଯେ ନାମ ସଂଲିଖ୍ଯ ଚାଷ୍ଟପତ୍ରେ ଚ ମଧ୍ଯତଃ । ଶ୍ମଶାନାଦିପଟେ ଶ୍ମଶାନାଙ୍ଗାରେଣ ଵିଲେଖଯେତ୍ ।। ୩୧୩.

ଗୋମୟ ମଧ୍ୟରେ ନାମ ଲେଖି, ଆଠପତ୍ରୀ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ; ଶ୍ମଶାନର ବସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଶ୍ମଶାନର ଅଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରା ଲେଖିବା।

ଚିତାଙ୍ଗାରପିଷ୍ଟକେନ ମୂର୍ତ୍ତିଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତୁ ତସ୍ଯ ଚ । କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵୋଦରେ ନୀଲସୂତ୍ରୈର୍ଵେଷ୍ଟ୍ଯ ଚୋଚ୍ଚାଟନଂ ଭଵେତ୍ ।। ୩୧୩.

ଚିତା ଅଙ୍ଗାରର ଟାବଲେଟ୍ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାହାକୁ ଉଦରରେ ରଖି ନୀଳ ସୂତାରେ ବାନ୍ଧିଲେ, ଉଚ୍ଚାଟନ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ।

ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତି ଜ୍ଵାଲାମାନିନି ଗୃଧ୍ରଗଣପରିଵୃତେ ସ୍ଵାହା । ଯୁଦ୍ଧ ଗଚ୍ଛନ୍ ଜପନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ପୁମାନ୍ ସାକ୍ଷାଜ୍ଜଯୀ ଭଵେତ୍ । ଓଂ ଶ୍ରୀଁ ହ୍ରୀଁ କ୍ଲୀଁ ଶ୍ରିଯୈ ନମଃ । ଉତ୍ତରାଦୌ ଚ ଘୃଣିନୀ ସୂର୍ଯ୍ଯା ପୂଜ୍ଯା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଲେ ।। ୩୧୩.

ଓଁ, ଜ୍ୱାଳାମୟୀ ଭଗବତୀଙ୍କୁ, ଗୃଧ୍ରମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଘେରିଛନ୍ତି, ନମସ୍କାର। ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ପୁରୁଷ ସତ୍ୟସାରେ ଜୟୀ ହୁଏ। ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଘୃଣିନୀ ସୂର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଚାରିପତ୍ରୀ ପଦ୍ମରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଆଦିତ୍ଯା ପ୍ରଭାଵତୀ ଚ ହେମାଦ୍ରିମଧୁରାଶ୍ରିଯଃ । ଓଂ ହ୍ରୀଂ ଗୌର୍ଯ୍ଯୈ ନମଃ । ଗୌରୀମନ୍ତ୍ରଃ ସର୍ଵ୍ଵକରଃ ହୋମାଦ୍ଧ୍ଯାନାଜ୍ଜପାର୍ଚ୍ଚନାତ୍ ।। ୩୧୩.

ଆଦିତ୍ୟା, ପ୍ରଭାବତୀ ଓ ହେମାଦ୍ରିମଧୁରାଶ୍ରିୟା; ଓଁ ହ୍ରୀଂ, ଗୌରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗୌରୀ ମନ୍ତ୍ର ହୋମ, ଧ୍ୟାନ, ଜପ ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାମ ସିଦ୍ଧ କରେ।

ରକ୍ତା ଚତୁର୍ଭୁଜା ପାଶଵରଦା ଦକ୍ଷିଣେ କରେ । ଅଙ୍କୁଶାଭଯଯୁକ୍ତାନ୍ତାଂ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ସିଦ୍ଧାତ୍ମନା ପୁମାନ୍ ।। ୩୧୩.

ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର, ଚାରିଟି ହାତ, ଡାହାଣ ହାତରେ ପାଶ ଓ ବର ଧରିଛନ୍ତି, ବାମ ହାତରେ ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା; ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ସିଦ୍ଧି ଆଶା କରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ଧୀମାନ୍ନ ଚୌରାରିଭଯଂ ଭଵେତ୍ । କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରସାଦୀ ଭଵତି ଯୁଧି ମନ୍ତ୍ରାମ୍ବୁପାନତଃ ।। ୩୧୩.

ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚେ, ଚୋର କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଭୟ ତାଙ୍କୁ କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଥିବା ପାଣି ପିଇଲେ ସେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ଅଞ୍ଜନଂ ତିଲକଂ ଵଶ୍ଯେ ଜିଚହ୍ଵାଗ୍ରେ କଵିତା ଭଵେତ୍ । ତଜ୍ଜପାନ୍ମୈଥୁନଂ ଵଶ୍ଯେ ତଜ୍ଜପାଦ୍ଯୋନିଵୀକ୍ଷଣପ୍ତ୍ ।। ୩୧୩.

ଅଞ୍ଜନ କିମ୍ବା ତିଳକ ଲଗାଇଲେ ଲୋକଙ୍କୁ ବଶ କରାଯାଏ; ଜିଭର ଟିପରେ ଛୁଇଁଲେ କବିତାର ଶକ୍ତି ମିଳେ; ସେଇ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ମିଥୁନ ରେ ବଶତା ଆସେ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ମୂଳକୁ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ମିଳେ।

. ସ୍ପର୍ଶାଦ୍ଵଶୀ ତିଲହୋମାତ୍ସର୍ଵ୍ଵଞ୍ଚୈଵ ତୁ ସିଧ୍ଯତି । ସପ୍ତାଭିମନ୍ତ୍ରିତଞ୍ଚାନ୍ନଂ ଭୁଞ୍ଜଂସ୍ତସ୍ଯ ଶ୍ରିଯଃ ସଦା ।। ୩୧୩.

ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ବଶତା ଆସେ; ତିଳ ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ କାମ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ସାତଟି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ସେ ଲୋକ ସଦା ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରେ।

ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀଶରୁପୋଽଯଂ ଲକ୍ଷ୍ମଯାଦିଵୈଷ୍ଣଵାଦିକଃ । ଅନଙ୍ଗରୂପା ଶକ୍ତିଶ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯା ମଦନାତୁରା ।। ୩୧୩.

ଏହି ରୂପ ଅର୍ଧ ପୁରୁଷ ଅର୍ଧ ନାରୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରା ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଯେଉଁଠି କାମର ରୂପ ଅଟୁଟ ଶକ୍ତି, ସେଠି ମଦନରେ ଆସକ୍ତ।

ପଵନଵେଗା ଭୁଵନପାଲା ଵୈ ସର୍ଵ୍ଵସିଦ୍ଧିଦା । ଅନଙ୍ଗମଦନାନଙ୍ଗମେଖଲାନ୍ତାଞ୍ଜପେଚ୍ଛ୍ରିଯେ ।। ୩୧୩.

ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକମାନେ ପବନର ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଚଳନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି; ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ 'ଅନଙ୍ଗମଦନାନଙ୍ଗମେଖଳା' ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ପଦ୍ମମଧ୍ଯଦଲେଷୁ ହ୍ରୀଁ ସ୍ଵରାନ୍ କାଦୀସ୍ତତଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ । ଷଟ୍‌କୋଣେ ଵା ଘଟେ ଵାଽଥ ଲିଖିତ୍ଵା ସ୍ଯାଦ୍ଵଶୀକରଂ ।। ୩୧୩.

ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟ ଦଳରେ 'ହ୍ରୀଂ' ଏବଂ 'କ' ଆଦି ସ୍ୱର ଲେଖିବା ଉଚିତ; ଏହା ପରେ ଷଟ୍କୋଣ କିମ୍ବା ଘଡ଼ାରେ ଏହି ଲେଖା କଲେ ନାରୀକୁ ବଶ କରାଯାଏ।

ଓଂ ହ୍ରୀଁ ଛଁ ନିତ୍ଯକ୍ଲିନ୍ନେ ମଦଦ୍ରଵେ ଓଂ ଓଂ । ମୂଲମନ୍ତ୍ରଃ ଷଡଙ୍ଗୋଯଂ ରକ୍ତଵର୍ଣେ ତ୍ରିକୋଣକେ । ଦ୍ରାଵଣୀ ହ୍ଲାଦକାରିଣୀ କ୍ଷୋଭିଣୀ ଗୁରୁଶକ୍ତିକା ।। ୩୧୩.

'ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଛଂ ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନେ ମଦଦ୍ରବେ ଓଁ ଓଁ'—ଏହି ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଛଅ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଲାଲ ତ୍ରିକୋଣରେ ଅଛି; ଏହା ଆକର୍ଷଣ କରେ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଉତ୍ତେଜନା କରେ, ଗୁରୁ ଶକ୍ତି ରୂପ।

ଈଶାନାଦୌ ଚ ମଧ୍ଯେ ତାଂ ନିତ୍ଯାଂ ପାଶାଙ୍କୁଶୌ ତଥା । କପାଲକଲ୍ପକତରୁଂ ଵୀଣା ରକ୍ତା ଚ ତଦ୍ଵତୀ ।। ୩୧୩.

ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ, ସେ ନିତ୍ୟା ଦେବୀ ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ, କପାଳ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଓ ଲାଲ ବୀଣା ଧରିଥାନ୍ତି।

ନିତ୍ଯାଭଯା ମଙ୍ଗଲା ଚ ନଵଵୀରା ଚ ମଙ୍ଗଲା । ଦୁର୍ଭଗା ମନୋନ୍ମନୀ ପୂଜ୍ଯା ଦ୍ରାଵା ପୂର୍ଵ୍ଵାଦିତଃ ସ୍ଥିତା ।। ୩୧୩.

ସେ ନିତ୍ୟା, ଭୟହୀନ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ନବବୀର ଓ ମଙ୍ଗଳା; ଅପମୃତ୍ୟୁ, ମନୋମୋହିନୀ, ପୂଜ୍ୟା, ଆକର୍ଷଣୀ, ପୂର୍ବ ଆଦିରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

ଓଂ ହ୍ରୀଁ ଅନଙ୍ଗାଯ ନମଃ ଓଂ ହ୍ରୀଁ ହ୍ରୀଁ ସ୍ମରାଯ ନମଃ । ମନ୍ମଥାଯ ଚ ମାରାଯ କାମାଯୈଵଞ୍ଚ ପଞ୍ଚଧା । କାମାଃ ପାଶାଙ୍ଗୁଶୌ ଚାପଵାଣାଃ ଧ୍ଯେଯାଶ୍ଚ ଵିଭ୍ରତଃ ।। ୩୧୩.

'ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଅନଙ୍ଗାୟ ନମଃ, ଓଁ ହ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ସ୍ମରାୟ ନମଃ'; ମନ୍ମଥ, ମାର, କାମଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ରୂପରେ; କାମ, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ, ଧନୁ ଓ ବାଣ ଧରିଥିବା ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ରତିଶ୍ଚ ଵିରତିଃ ପ୍ରୀତିର୍ଵିପ୍ରୀତିଶ୍ଚ ମତିର୍ଧୃତିଃ । ଵିଧୃତିଃ ପୁଷ୍ଟିରେଭିଶ୍ଚ କ୍ରମାତ୍ କାମାଦିକୈର୍ଯୁତାଃ ।। ୩୧୩.

ରତି, ବିରତି, ପ୍ରୀତି, ବିପ୍ରୀତି, ମନ, ଧୃତି, ବିଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି—ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ କାମ ଆଦି ଶକ୍ତି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି।

ଓଂ ଛଁ ନିତ୍ଯକ୍ଲିନ୍ନେ ମଦଦ୍ରଵେ ଓଂ ଓଂ । ଅ ଆ ଇ ଈ ଉ ଉ ଋ ଲୃ ଲୄ ଏ ଐ ଓ ଔ ଅଂ ଅଃ । କ ଖ ଗ ଘ ଙ ଚ ଛ ଜ ଝ ଞ ଟ ଠ ଡ ଢ ଣ ତ ଥ ଦ ଧ ନ ପ ଫ ବ ଭ ମ ଯ ର ଲ ଵ ଶ ଷ ସ ହ କ୍ଷ । ଓଂ ଛଁ ନିତ୍ଯକ୍ଲିନ୍ନେ ମଦଦ୍ରଵେ ସ୍ଵାହା । ଆଧାରଶକ୍ତିଂ ପଦ୍ମଞ୍ଚ ସିଂହେ ଦେଵୀଂ ହୃଦାଦିଷୁ ।। ୩୧୩.

'ଓଁ ଛଂ ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନେ ମଦଦ୍ରବେ ଓଁ ଓଁ | ଅ ଆ ଇ ଈ ଉ ଊ ଋ ଌ ୡ ଏ ଐ ଓ ଔ ଅଂ ଅଃ | କ ଖ ଗ ଘ ଙ ଚ ଛ ଜ ଝ ଞ ଟ ଠ ଡ ଢ ଣ ତ ଥ ଦ ଧ ନ ପ ଫ ବ ଭ ମ ଯ ର ଲ ଵ ଶ ଷ ସ ହ କ୍ଷ | ଓଁ ଛଂ ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନେ ମଦଦ୍ରବେ ସ୍ୱାହା'; ଆଧାର ଶକ୍ତି, ପଦ୍ମ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ସିଂହ ଉପରେ ବିସ୍ଥାପିତ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଓଂ ହ୍ରୀଂ ହ୍ରଁ ଖେ ଛେ କ୍ଷଃ ସ୍ତ୍ରୀଁ ହ୍ରୂଁ କ୍ଷେ ହ୍ରୀଂ ଫଟ୍ । ତ୍ଵରିତାଂ ପୂଜଯେନ୍ନଯସ୍ଯ ଦ୍ଵିଭୁଜାଞ୍ଚାଷ୍ଟଵାହୁକାଂ । ଆଧାରଶକ୍ତିଂ ପଦ୍ମଞ୍ଚ ସିଂହେ ଦେଵୀଂ ହୃଦାଦିକମ୍ ଷ ।। ୩୧୪.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: 'ଓଁ ହ୍ରୀଂ ହ୍ରଂ ଖେ ଛେ କ୍ଷଃ ସ୍ତ୍ରୀଂ ହ୍ରୂଂ କ୍ଷେ ହ୍ରୀଂ ଫଟ୍'; ଦ୍ୱିଭୁଜ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟଭୁଜା ତ୍ୱରିତାଙ୍କୁ, ଆଧାର ଶକ୍ତି, ପଦ୍ମ ଓ ସିଂହ ଉପରେ ବିରାଜିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଵ୍ଵାଦୌ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଯଜେନ୍ମଣ୍ଡଲେ ଵୈ ପ୍ରଣୀତଯା । ହୁଂକାରାଂ ଖେଚରୀଂ ଚଣ୍ଡାଂଛେଦନୀଂ କ୍ଷେପଣୀଂ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ।। ୩୧୪.

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଆରମ୍ଭରେ, ମଣ୍ଡଳରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ହୁଁକାରା, ଖେଚରୀ, ଚଣ୍ଡା, ଛେଦନୀ, କ୍ଷେପଣୀଙ୍କୁ ନାରୀ ପାଇଁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ହୁଂକାରାଂ କ୍ଷଏଗକାରୀଞ୍ଚ ଫଟ୍କାରୀଂ ମଧ୍ଯତୋ ଯଜେତ୍ । ଜଯାଞ୍ଚ ଵିଜଯାଂ ଦ୍ଵାରି କିଙ୍କରଞ୍ଚ ତଦଗ୍ରତଃ ।। ୩୧୪.

ମଧ୍ୟରେ ହୁଁକାରା, କ୍ଷେଗକାରୀ ଓ ଫଟ୍କାରୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱାରରେ ଜୟା ଓ ବିଜୟା, ତାଙ୍କ ଆଗରେ କିଙ୍କରକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତିଲୈର୍ହୋମୈଶ୍ଚ ସର୍ଵ୍ଵାପ୍ତ୍ଯୈ ନାମଵ୍ଯାହୃତିଭିସ୍ତଥା । ଅନନ୍ତାଯ ନମଃ ସ୍ଵାହା କୁଲିକାଯ ନମଃ ସ୍ଵଧା ।। ୩୧୪.

ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ତିଳ ହୋମ ଓ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ: 'ଅନନ୍ତାୟ ନମଃ ସ୍ୱାହା; କୁଳିକାୟ ନମଃ ସ୍ୱଧା'।