ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

କୁମ୍ଭୈଃ କୁର୍ଯ୍ଯାଚ୍ଚାଭିଷେକଂ ଜଯରାଜ୍ଯାଦିସର୍ଵଭାକ୍ । କୁମାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ପୂଜ୍ଯା ଗୁର୍ଵ୍ଵାଦେର୍ଦକ୍ଷିଣଂ ଦଦେତ୍ ।। ୩୧୧.

ଝାଲା କୁମ୍ଭରେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଜୟ, ରାଜ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ପାଇଁ କରାଯାଏ; ଏକ କୁମାରୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର, ଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।

ଯଜେତ୍ ସହସ୍ରମେକନ୍ତୁ ପୂକଜାଂ କୃତ୍ଵା ଦିନେ ଦିନେ । ତିଲାଜ୍ଯପୁରହୋମେନ ଦେଵୀ ଶ୍ରୀଃ କାମଦା ଭଵେତ୍ ।। ୩୧୧.

ସେ ଦିନକୁ ଦିନ ହଜାର ହଜାର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତିଳ ଓ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।

ଦଦାତି ଵିପୁଲାନ୍ ଭୋଗାନ୍ ଯଦନ୍ଯଚ୍ଚ ସମୀହତେ । ଜପ୍ତ୍ଵା ହ୍ଯକ୍ଷରଲକ୍ଷନ୍ତୁ ନିଧାନାଧିପତିର୍ଭଵେତ୍ ।। ୩୧୧.

ସେ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ ସେସବୁ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଲକ୍ଷ ଅକ୍ଷର ଜପ କଲେ ଧନର ଅଧିପତି ହୋଇପାରିବ।

ଦ୍ଵିଗୁଣେନ ଭଵେଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ରିଗୁଣେନ ଚ ଯକ୍ଷିଣୀ । ଚତୁର୍ଗୁଣେନ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁପଦଂ ଭଵେତ୍ ।। ୩୧୧.

ଦୁଇ ଗୁଣା ଜପ କଲେ ରାଜ୍ୟ ମିଳେ, ତିନି ଗୁଣା କଲେ ଯକ୍ଷିଣୀ ଲାଭ, ଚାରି ଗୁଣା କଲେ ବ୍ରହ୍ମା ପଦ ମିଳେ, ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ।

ଷଡ୍‌ଗୁଣେନ ମହାସିଦ୍ଧିର୍ଲ୍ଲକ୍ଷେଣୈକେନ ପାପହା । ଦଶ ଜପ୍ତ୍ଵା ଦେହଶୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ତୀର୍ଥସ୍ନାନଫଲଂ ଶତାତ୍ ।। ୩୧୧.

ଛଅ ଗୁଣା କଲେ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ; ଦଶ ଥର ଜପ କଲେ ଦେହ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଶତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।

ପଟେ ଵା ପ୍ରତିମାଯାଂ ଵା ଶୀଘ୍ରାଂ ଵୈ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେ ଯଜେତ୍ । ଶତଂ ସହସ୍ରମଯୁତଂ ଜପେ ହୋମେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍ ।। ୩୧୧.

କପଡ଼ା ଉପରେ କିମ୍ବା ପ୍ରତିମାରେ, କିମ୍ବା ବେଗରେ ବାଳୁକା ମଣ୍ଡପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଶତ, ସହସ୍ର କିମ୍ବା ଦଶ ହଜାର ଜପ ଓ ହୋମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ଏଵଂ ଵିଧାନତୋ ଜପ୍ତ୍ଵା ଲକ୍ଷମେକନ୍ତୁ ହୋମଯେତ୍ । ମହିଷାଜମେଷମାଂସେନ ନରଜେନ ପୁରେଣ ଵା ।। ୩୧୧.

ଏଭଳି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରି, ମହିଷ, ଛାଗ, ମାନବ ମାଂସ କିମ୍ବା ସହର ସହିତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ତିଲୈର୍ଯଵୈସ୍ତଥା ଲାଜୈର୍ବ୍ରୀହିଗୋଧୂମକାମ୍ରକୈଃ । ଶ୍ରୀଫଲୈରାଜ୍ଯସଂଯୁକ୍ତୈର୍ହୋମଯିତ୍ଵା ଵ୍ରତଞ୍ଚରେତ୍ ।। ୩୧୧.

ତିଳ, ଯବ, ଲାଜା, ଚାଉଳ, ଗହୁଁ, ଆମ୍ବ, ନଡ଼ିଆ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ହୋମ କରି, ପରେ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରେଷୁ ସନ୍ନଦ୍ଧଃ ଖଡ୍ଗଚାପଶରାଦିମାନ୍ । ଏକଵାସା ଵିଚିତ୍ରେଣ ରକ୍ତପୀତାସିତେନ ଵା ।। ୩୧୧.

ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ତଳୱାର, ଧନୁଷ, ବାଣ ଓ ଏହାଦିକ ସଜି, ଏକଟି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଯାହା ରଙ୍ଗିନ, ଲାଲ, ହଳଦିଆ କିମ୍ବା କଳା ହୋଇପାରେ।

ନୀଲେନ ଵାଥ ଵସ୍ତ୍ରେଣ ଦେଵୀଂ ତୈରେଵ ଚାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍ । ଵ୍ରଜେଦ୍ଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍‌ଭାଗଂ ଦ୍ଵାରେ ଦଦ୍ଯାଦ୍‌ବଲିଂ ବୁଧଃ ।। ୩୧୧.

ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଉପକରଣ ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଦ୍ୱାରେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ଦୂତୀମନ୍ତ୍ରେଣ ଦ୍ଵାରାଦୌ ଏକଵୃକ୍ଷେ ଶ୍ମଶାନକେ । ଏଵଞ୍ଚ ସର୍ଵ୍ଵକାମାପ୍ତିର୍ଭୁଙ୍‌କ୍ତେ ସର୍ଵ୍ଵାଂ ମହୀଂ ନୃପଃ ।। ୩୧୧.

ଦୂତୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱାର ଠାରେ କିମ୍ବା ଶ୍ମଶାନରେ ଏକ ଗଛ ତଳେ; ଏଭଳି କରି ରାଜା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ ଓ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ମାଲିକ ହୁଏ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଵିଦ୍ଯାପ୍ରସ୍ତାଵମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ ଧର୍ମ୍ମକାମାଦିସିଦ୍ଧିଦମ୍ । ନଵକୋଷ୍ଠଵିଭାଗେନ ଵିଦ୍ଯାଭେଦଞ୍ଚ ଵିନ୍ଦତି ।। ୩୧୨.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ବିଦ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ନବ କୋଷ୍ଠ ଭାଗକୁ ବିଭାଜନ କରି ବିଦ୍ୟାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଣାଯାଏ।

ଅନୁଲୋମଵିଲୋମେନ ସମସ୍ତଵ୍ଯସ୍ତଯୋଗତଃ । କର୍ଣାଵିକର୍ଣଯୋଗେନ ଅତ ଊଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵଂ ଵିଭାଗଶଃ ।। ୩୧୨.

ସିଧା ଓ ବିପରୀତ ଅନୁସ୍ଥାନ, ଏକାଠି କିମ୍ବା ଅଲଗା ଭାବରେ, କାନ ଓ ଅକାନ ଉପାୟରେ, ଏବଂ ଉପର ଭାଗରେ ବିଭାଗ କରି।

ତ୍ରିତ୍ରିକେଣ ଚ ଯୋଗେନ ଦେଵ୍ଯା ସନ୍ନଦ୍ଧଵିଗ୍ରହଃ । ଜାନାତି ସିଦ୍ଧିଦାନ୍ମନ୍ତ୍ରାନ୍ ପ୍ରସ୍ତାଵାନ୍ନିର୍ଗତାନ୍ ବହୂନ୍ ।। ୩୧୨.

ତିନିଟି ତ୍ରିକୋଣ ଉପାୟରେ, ଦେବୀଙ୍କ ଶୋଭିତ ରୂପ ସହିତ; ସେ ଅନେକ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥାଏ, ଯେଉଁମାନେ ବିଷୟରୁ ବାହାରିଛି।

ଶାସ୍ତ୍ରେ ଶାସ୍ତ୍ରେ ସ୍ମୃତା ମନ୍ତ୍ରାଃ ପ୍ରଯୋଗାସ୍ତତ୍ର ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାଃ । ଗୁରୁଃ ସ୍ଯାତ୍ ପ୍ରଥମୋ ଵର୍ଣଃ ପୂର୍ଵ୍ଵେଦ୍ଯୁର୍ନ ଚ ଵର୍ଣ୍ଯତେ ।। ୩୧୨.

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ର ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରୟୋଗ ଦୁର୍ଲଭ; ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର, ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିଥିବା, କିନ୍ତୁ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୁଏନାହିଁ।

ପ୍ରସ୍ତାଵେ ତତ୍ର ଚୈକାର୍ଣା ଦ୍ଵ୍ଯର୍ଣସ୍ତ୍ର୍ଯର୍ଣାଦଯୋଽଭଵନ୍ । ତିର୍ଯ୍ଯଗୂଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵଗତା ରେଖାଶ୍ଚତୁରଶ୍ଚତୁରୋ ଭଜେତ୍ ।। ୩୧୨.

ବିଷୟରେ ଏକାକ୍ଷର, ଦୁଇ ଅକ୍ଷର, ତିନି ଅକ୍ଷର ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଛି; ଅଡ଼ିଆଁ ଓ ଉଲ୍ଲମ୍ବିତ ରେଖା, ଚାରିଟି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରିବା ଉଚିତ।

ନଵ କୋଷ୍ଠା ଭଵନ୍ତ୍ଯେଵଂ ମଧ୍ଯଦେଶେ ତଥା ଇମାନ୍ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ପ୍ରସ୍ତାଵଂ ଭେଦଯେତ୍ତତଃ ।। ୩୧୨.

ଏଭଳି ମଧ୍ୟଭାଗରେ ନବଟି କୋଷ୍ଠ ହୁଏ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସ୍ଥାପନ କରି, ପରେ ବିଷୟକୁ ବିଭାଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ର୍ସ୍ତାଵକ୍ରମଯୋଗେନ ପ୍ରସ୍ତାଵଂ ଯସ୍ତୁ ଵିନ୍ଦତି । କରମୁଷ୍ଟିସ୍ଥିତାସ୍ତସ୍ଯ ସାଧକସ୍ଯ ହି ସିଦ୍ଧଯଃ ।। ୩୧୨.

ଯେଉଁଠି ପ୍ରସ୍ତାବ ଏବଂ ତାହାର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଏହି ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ତାଙ୍କର ହାତରେ ଧରା ରହେ।

ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ପାଦମୂଲେ ସ୍ଯାନ୍ନଵଖଣ୍ଡାଂ ଭୁଵଂ ଲଭେତ୍ । କପାଲେ ତୁ ସମାଲିଖ୍ଯ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵଂ ସମନ୍ତତଃ ।। ୩୧୨.

ତିନି ଲୋକ ତାଙ୍କର ପାଦ ତଳେ ଥାଏ; ସେ ନଉ ଖଣ୍ଡ ଭୂମି ଅଧିକାର କରେ। ଖପାଳ ଉପରେ ଚାରିପାଖରେ ଶିବତତ୍ତ୍ୱ ଲେଖିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ମଶାନକର୍ପଟେ ଵାଥ ଵାହ୍ଯଂ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ । ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଲିଖେନ୍ନାମ କର୍ଣିକୋପରି ସଂସ୍ଥିତମ୍ ।। ୩୧୨.

ଶ୍ମଶାନର କଫନ କିମ୍ବା ବାହାରକୁ ଯାଇ ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟଭାଗରେ, କର୍ଣ୍ଣିକା ଉପରେ, ନାମ ଲେଖିବା ଉଚିତ।

ତାପଯେତ୍‌ଖାଦିରାଙ୍ଗାରୈର୍ଭୂର୍ଜମାକ୍ରମ୍ଯ ପାଦଯୋଃ । ସପ୍ତାହାଦାନଯେତ୍ ସର୍ଵ୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ।। ୩୧୨.

ଖାଦିର କଉଳିରେ ତାପି, ପାଦ ତଳେ ଭୂର୍ଜ ପତ୍ର ରଖି, ସାତ ଦିନ ପରେ ସେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ, ଆଣିପାରେ।

ଵଜ୍ରସମ୍ପୁଟଗର୍ଭେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶାରେ ତୁ ଲେଖଯେତ୍ । ମଧ୍ଯେ ଗର୍ଭଗତଂ ନାମ ସଦାଶିଵଵିଦର୍ମିତମ୍ ।। ୩୧୨.

ବଜ୍ର ସଂପୁଟ ଭିତରେ, ଦ୍ୱାଦଶାର ଆକୃତି ଲେଖିବା ଉଚିତ; ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ନାମ ରହିବା ଦରକାର, ଯାହା ସଦାଶିବ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ।

କୁଡ୍ଯେ୧ ଫଲକକେ ଵାଥ ଶିଲାପଟ୍ଟେ ହରିଦ୍ରଯା। ମୁଖସ୍ତମ୍ଭଂ ଗତିସ୍ତମ୍ଭଂ ସୈନ୍ଯସ୍ତମ୍ଭନ୍ତୁ ଜାଯତେ ।। ୩୧୨.

ଦେଵାଳ, ଫଳକ କିମ୍ବା ପଥର ଉପରେ ହଳଦି ଦ୍ୱାରା ଲେଖିଲେ, ମୁହଁ ବନ୍ଦ, ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ ଓ ସେନା ବନ୍ଦ ହେବ।

ଵିଷରକ୍ତେନ ସଂଲିଖ୍ଯ ଶମଶାନେ କର୍ପରେ ବୁଧଃ । ଷଟ୍‌କୋଣଂ ଦଣ୍ଡମାକ୍ରାନ୍ତଂ ସମନ୍ତାଚ୍ଛକ୍ତିଯୋଜିତମ୍ ।। ୩୧୨.

ବିଷ ମିଶ୍ରିତ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ମଶାନର କପାଳ ଉପରେ ଛଅ କୋଣ ଓ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଅଟେଇ, ଚାରିପାଖରେ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇ ଲେଖିବା ଉଚିତ।

ମାରଯେଦଚିରାଦେଷ ଶ୍ମଶାନେ ନିହତଂ ରିପୁଂ । ଛେଦଂ କରୋତି ରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଚକ୍ରମଧ୍ଯେ ନ୍ଯସେଦ୍ରିପୁଂ ।। ୩୧୨.

ଏହିପରି ସେ ଶ୍ମଶାନରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଶୀଘ୍ର ମାରିଦେଉଛି; ରାଜ୍ୟରେ ଭାଗ ଦେଇପାରେ, ଚକ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁକୁ ରଖି।

ଚକ୍ରଧାରାଙ୍ଗତାଂ ଶକ୍ତିଂ ରିପୁନାମ୍ନା ରିପୁଂ ହରେତ୍ । ତାର୍କ୍ଷ୍ଯେଣୈଵ ଚୁ ଵୀଜେନ ଖଡ୍ଗମଧ୍ଯେ ତୁ ଲୋଖଯେତ୍ ।। ୩୧୨.

ଚକ୍ରଧାରା ଭିତରେ ଶକ୍ତି ଓ ଶତ୍ରୁ ନାମ ରଖିଲେ, ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ତାରକ୍ଷ୍ୟ ପଖ ଅଥବା ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ତଳୱାର ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଵିଦର୍ଭରିପୁନାମାଥ ଶ୍ମଶାନାଙ୍ଗାରଲେଖିତମ୍ । ସପ୍ତାହାତ୍ସାଧଯେଦ୍ଦେଶଂ ତାଡଯେତ୍ ପ୍ରେତଭସ୍ମନା ।। ୩୧୨.

ବିଦର୍ଭ ଶତ୍ରୁ ନାମ ଶ୍ମଶାନ ଅଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରା ଲେଖି, ସାତ ଦିନରେ ଦେଶକୁ ବଶ କରିପାରେ, ପ୍ରେତ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି।

ଭେଦନେ ଛେଦନେ ଚୈଵ ମାରଣେଷୁ ଶିଵୋ ଭଵେତ୍ । ତାରକଂ ନେତ୍ରମୁଦ୍ଦେଷ୍ଟଂ ଶାନ୍ତିପୁଷ୍ଟୀ ନିଯୋଜଯେତ୍ ।। ୩୧୨.

ଭେଦ, ଛେଦ ଓ ମାରଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶିବାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ରହେ; ତାରକା ହେଉଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୟନ, ଏହାକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଦହନାଦିପ୍ରଯୋଗୋଯଂ ଶାକିନୀଞ୍ଚୈଵ କର୍ଷଯେତ୍ । ମଧ୍ଯାଦିଵାରୁଣୀଂ ଯାଵଦ୍ଵକ୍ରତୁଣ୍ଡସମନ୍ଵିତଃ ।। ୩୧୨.

ଦହନ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ପ୍ରୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶାକିନୀମାନେ ଆଣାଯାନ୍ତି, ମଧ୍ୟ ଓ ଭାରୁଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବାକୃତୁଣ୍ଡ ସହିତ।