ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଯତ୍ର କେଶରକିଞ୍ଚଲ୍କଵ୍ଯାପିସୂର୍ଯ୍ଯେନ୍ଦୁଦାହିନାଂ । ମଣ୍ଡଲନ୍ତ୍ରିତଯନ୍ତାଵଦ୍ ଭେଦୈସ୍ତତ୍ର ନ୍ଯସେତ୍ କ୍ରମାତ୍ ।। ୩୦୩.

ଯେଉଁଠାରେ କେଶର ଓ ପ୍ରମାଣ ଛିଟିଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ, ମଣ୍ଡଳରେ ଯେତେ ଭିନ୍ନତା ଅଛି, ସେଠି କ୍ରମକ୍ରମେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଗୁଣାଶ୍ଚ ତନ୍ତ୍ରସତ୍ଵାଦ୍ଯାଃ କେଶରମ୍ଥାଶ୍ଚ ଶକ୍ତଯଃ । ଵିମଲୋତ୍କର୍ଷଣୀଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାଯୋଗାଶ୍ଚ ଵୈ କ୍ରମାତ୍ ।। ୩୦୩.

ତନ୍ତ୍ରର ସାର ଆଦି ଗୁଣମାନେ, କେଶର ଭଳି ଶକ୍ତିମାନେ, ଶୁଦ୍ଧି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା, ଜ୍ଞାନ, କ୍ରିୟା ଓ ଯୋଗକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରହ୍ଵୀ ସତ୍ଯା ତଥେଶାନାନୁଗ୍ରହା ମଧ୍ଯତସ୍ତତଃ । ଯୋଗପୀଠଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ସମାଵାହ୍ଯ ହରିଂ ଯଜେତ୍ ।। ୩୦୩.

ନମ୍ରତା, ସତ୍ୟ, ଏପରି ଭାବେ ଶାସନ, କୃପା, ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗପୀଠକୁ ପୂଜି ହରିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵାସୁଦେଵାଦଯଃ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଦିକ୍ଷୁ ମୂର୍ତ୍ତଯଃ । ଵିଦିକ୍ଷୁ ଶ୍ରଈସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ରତିଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଚ ପୂଜଯେତ୍ ।। ୩୦୩.

ବାସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଚାରି ଦିଗରେ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ। ଉପଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ରତି ଓ ଶାନ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ଶଙ୍ଖଂ ଚକ୍ରଂ ଗଦାଂ ପଦ୍ମଂ ମୁଷଲଂ ଖଡ୍ଗଶାର୍ଙ୍ଗିକେ । ଵନମାଲାନ୍ଵିତଂ ଦିକ୍ଷୁ ଵିଦିକ୍ଷୁ ଚ ଯଜେତ୍ କ୍ରମାତ୍ ।। ୩୦୩.

ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ, ମୁଷଳ, ଖଡ଼ଗ, ଶାରଙ୍ଗ ଧନୁଷ୍ ଓ ବନମାଳା ଯୁକ୍ତ, ଏହିମାନେ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ।

ଅବ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ଚଵହିସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଂ ଦେଵସ୍ଯ ପୁରତୋଽର୍ଚ୍ଚଯେତ୍ । ଵିଶ୍ଵକ୍ସେନଞ୍ଚ ସୋମେଶଂ ମଧ୍ଯେ ଆଵରଣାଦ୍ଵହିଃ ।। ୩୦୩.

ଦେବତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ପୂଜି ଆହ୍ୱାନ କରି, ମଧ୍ୟରେ ଭିତରେ ବିଶ୍ୱକ୍ଷେଣ ଓ ସୋମେଶଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଇନ୍ଦ୍ରାଦିପରିଚାରେଣ ପୂଜ୍ଯ ସର୍ଵ୍ଵମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୩୦୩.

ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସେବକମାନେ ସହିତ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ କିଛି ଲାଭ ହୁଏ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ମେଷଃ ସଂଜ୍ଞା ଵିଷଂ ସାଜ୍ଯମସ୍ତି ଦୀର୍ଘେଦକଂ ରସଃ । ଏତତ୍ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଶିଵଦଞ୍ଚ ଶିଵାତ୍ମକଂ ॥ ୩୦୪.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମେଷ ନାମ, ବିଷ ଘୃତ, ଦୀର୍ଘ ପାତ୍ର, ରସ ତରଳ; ଏହି ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଶିବଦାୟକ ଓ ଶିବସ୍ୱରୂପ।

ତାରକାଦି ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚ୍ଯ ଦେଵତ୍ଵାଦି ସମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ବୁଦ୍ଧିଃ ଶିଵୋ ହୃଦି ॥ ୩୦୪.

ତାରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କଲେ ଦେବତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ମିଳେ; ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ପରମ ବୁଦ୍ଧି, ଶିବ ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି।

ତଚ୍ଛକ୍ତିଭୂତଃ ସର୍ଵ୍ଵେଶୋ ଭିନ୍ନୋ ବ୍ରହ୍ମାଦିମୂର୍ତ୍ତିଭିଃ । ମନ୍ତ୍ରାର୍ଣାଃ ପଞ୍ଚ ଭୂତାନି ତନ୍ମନ୍ତ୍ରା ଵିଷଯାସ୍ତଥା ॥ ୩୦୪.

ସେ ଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ। ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଣ୍ଣମାନେ ପଞ୍ଚ ଭୂତ, ସେମାନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ବିଷୟସ୍ୱରୂପ।

ପ୍ରାଣାଦିଵାଯଵଃ ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନକର୍ମ୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ । ସର୍ଵଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଵଦଷ୍ଟାକ୍ଷରାନ୍ତକଃ ॥ ୩୦୪.

ପ୍ରାଣ ଆଦି ପଞ୍ଚ ବାୟୁ, ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ; ସମସ୍ତ କିଛି ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ବ୍ରହ୍ମ, ଏହିପରି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀର ସମାପ୍ତି ମଧ୍ୟ।

ଗଵ୍ଯେନ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦ୍ଦୀକ୍ଷାସ୍ଥାନଂ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଚୋଦିତଂ । ତନ୍ତ୍ରସମ୍ଭୂତସମ୍ଭାଵଃ ଶିଵମିଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଧାନତଃ ॥ ୩୦୪.

ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଗାଈର ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷା ସ୍ଥାନକୁ ଛିଟାଇବା ଉଚିତ୍। ତନ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଆବଶ୍ୟକ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ନିୟମ ମାନି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।

ମୂଲମୂର୍ତ୍ତ୍ଯଙ୍ଗଵିଦ୍ଯାଭିସ୍ତଣ୍ଡୁଲକ୍ଷେପଣାଦିକମ୍ । କୃତ୍ଵା ଚରୁଞ୍ଚ ଯତ୍ କ୍ଷୀରଂ ପୁନସ୍ତଦ୍ଵିଭଜେତ୍ ତ୍ରିଧା ॥ ୩୦୪.

ମୂଳ, ମୂର୍ତ୍ତି, ଅଙ୍ଗ ଓ ବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ଚାଉଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଇ, ଚରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦୁଧ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେହି ଦୁଧକୁ ପୁଣି ତିନି ଭାଗ କରିବା ଦରକାର।

ନିଵେଦ୍ଯୈକଂ ପରଂ ହୁତ୍ଵା ସଶିଷ୍ଯୋଽନ୍ଯଦ୍ ଭଜେଦ୍‌ଗୁରୁଃ । ଆଚମ୍ଯ ସକଲୀକୃତ୍ଯ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିଷ୍ଯାଯ ଦେଶିକଃ ॥ ୩୦୪.

ତିନି ଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାଗ ହବନ କରିବା ପରେ, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଭାଗ ଶିଷ୍ୟକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଶେଷ ଭାଗ, ଗୁରୁ ପାଣି ଚୁଷି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶିଷ୍ୟକୁ ଦେଇବା ଦରକାର।

ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ହୃଦା ଜପ୍ତଂକ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷାଦିସମ୍ଭଵମ୍ । ସଂଶୋଧ୍ଯ ଦନ୍ତାନ୍ ସଂକ୍ଷୀପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯୈତତ୍ କ୍ଷିପେଦ୍ଭୁଵି ॥ ୩୦୪.

କ୍ଷୀରବୃକ୍ଷରୁ ଆସିଥିବା ଦାନ୍ତକାଠକୁ ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦାନ୍ତକାଠ ଭାଙ୍ଗି ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ପୃଥିବୀରେ ଫେଙ୍କିବା ଦରକାର।

ପୂର୍ଵ୍ଵେଣ ସୌମ୍ଯଵାରୀଶଗଂ ଶୁଭମତୌ ଶୁଭମ୍ । ପୁନସ୍ତଂ ଶିଷ୍ଯମାଯାନ୍ତଂ ଶିଖାବନ୍ଧାଦିରକ୍ଷିତଂ ॥ ୩୦୪.

ପୂର୍ବରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା, ଶିଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶିଖା ବାନ୍ଧିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପୁଣିଥରେ ଆସିବା ଉଚିତ୍।

କୃତ୍ଵା ଵେଦ୍ଯାଂ ସହାନେନ ସ୍ଵପେଦ୍ଦର୍ଭାସ୍ତରେ ବୁଧଃ । ସୁଷୁପ୍ତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଂ ଶିଷ୍ଯଃ ପ୍ରଭାତେ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ ଗୁରୁଂ ॥ ୩୦୪.

ଦର୍ଭା ଘାସରେ ବିଛାଇ ଶୟ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟ ଦୁଇଝଣେ ସେଠାରେ ଶୁଅନ୍ତୁ। ପ୍ରଭାତେ ଶିଷ୍ୟ ଦେଖିଲେ ଯେ ଗୁରୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇବା ଉଚିତ୍।

ଶୁଭୈଃ ସିଦ୍ଧିପଦୈର୍ଭକ୍ତିସ୍ତୈଃ ପୁନର୍ମ୍ମଣ୍ଡଲାର୍ଚ୍ଚନମ୍ । ମଣ୍ଡଲଂ ଭଦ୍ରକାଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ପୂଜଯେତ୍ସର୍ଵ୍ଵସିଦ୍ଧିଦଂ ॥ ୩୦୪.

ଶୁଭ ଓ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ପଦାର୍ଥ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁଣିଥରେ ମଣ୍ଡଳକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ମଣ୍ଡଳ ଭଦ୍ର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥାଏ, ଏହା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ନାତ୍ଵାଚମ୍ଯ ମୃଦା ଦେହଂ ମନ୍ତ୍ରୈରାଲିପ୍ଯ କଲ୍ପ୍ଯତେ । ଶିଵତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାଯାଦଘମର୍ଷଣପୂର୍ଵକମ୍ ॥ ୩୦୪.

ସ୍ନାନ କରି ଓ ପାଣି ଚୁଷି, ମାଟି ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେହକୁ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ, ଅଘମର୍ଷଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।

ହସ୍ତାଭିଷେକଂ କୃତ୍ଵାଥ ପ୍ରାଯାତ୍ ପୂଜାଦିକଂ ବୁଧଃ । ମୂଲେନାବ୍ଜାସନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତେନ ପୂରକକୁମ୍ଭକାନ୍ ॥ ୩୦୪.

ହସ୍ତାଭିଷେକ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି କମଳ ଆସନରେ ବସି, ପୂରକ ଓ କୁମ୍ଭକ ଶ୍ୱାସ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର।

ଆତ୍ମାନଂ ଯୋଜଯିତ୍ଵୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଶିଖାନ୍ତେ ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲେ । ସଂଶୋଷ୍ଯ ଦଗ୍ଧଵା ସ୍ଵତନୁଂ ପ୍ଲାଵଯେଦମୃତେନ ଚ ॥ ୩୦୪.

ଆତ୍ମାକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ଶିଖାର ଶେଷ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ଦୂରିକୁ ନେଇ, ନିଜ ଦେହକୁ ଶୁଖାଇ ଓ ଦଗ୍ଧ କରି, ପରେ ଏହାକୁ ଅମୃତରେ ପ୍ଲାବିତ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯଂ ଵପୁସ୍ତସ୍ମିନ୍ନାତ୍ମାନଞ୍ଚ ପୁନର୍ନଯେତ୍ । କୃତ୍ଵୈଵଂ ଚାତ୍ମଶୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵିନ୍ଯସ୍ଯାର୍ଚ୍ଚନମାରଭେତ୍ ॥ ୩୦୪.୧୫ କ୍ରମାତ୍ କୃଷ୍ଣସିତଶ୍ଯାମରକ୍ତପୀତା ନଗାଦଯଃ । ମନ୍ତ୍ରାର୍ଣା ଦଣ୍ଡିନାଙ୍ଗନି ତେଷୁ ସର୍ଵ୍ଵାସ୍ତୁ ମୂର୍ତ୍ତଯଃ ॥ ୩୦୪.

ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ପୁଣି ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସେଠି ନେଇଯିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି କଲେ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ ବିଧିପୂର୍ବକ ନ୍ୟାସ ଓ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଦରକାର। କ୍ରମକ୍ରମେ କଳା, ଧଳା, ଧୂସର, ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ; ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର, ଦଣ୍ଡ ଓ ଅଙ୍ଗ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ରୂପେ ଅଛନ୍ତି।

ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦିକନିଷ୍ଠାନ୍ତଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯାଙ୍ଗାନି ସର୍ଵ୍ଵତଃ । ନ୍ଯସେନ୍ମନ୍ତ୍ରାକ୍ଷରଂ ପାଦଗୁହ୍ଯହୃଦ୍ଵକ୍ତ୍ରମୂର୍ଦ୍ଧସୁ ॥ ୩୦୪.

ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ନ୍ୟାସ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ପାଦ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ହୃଦୟ, ମୁଖ ଓ ମସ୍ତକରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଵ୍ଯାପକଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ମୂର୍ଦ୍ଧାଦି ମୂଲମଙ୍ଗାନି ଵିନ୍ଯସେତ୍ । ରକ୍ତପୀତଶ୍ଯାମସିତାନ୍ ପୀଠପାଦାନ୍ ସ୍ଵକୋଣଜାନ୍ ॥ ୩୦୪.

ମସ୍ତକରୁ ତଳକୁ ବ୍ୟାପକ ମନ୍ତ୍ରର ନ୍ୟାସ କରି, ମୂଳ ଓ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍। କୋଣର ଆସନଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ଲାଲ, ହଳଦିଆ, ଧୂସର ଓ କଳା ରଖିବା ଦରକାର।

ସ୍ଵାଙ୍ଗାନ୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ନ୍ଯସେଦ୍ ଗାତ୍ରାଣ୍ଯଧର୍ମ୍ମାଦୀନି ଦିକ୍ଷୁ ଚ । ତତ୍ର ପଦ୍ମଞ୍ଚ ସୂର୍ଯ୍ଯାଦିମଣ୍ଡଲ ତ୍ରିତଯଂ ଗୁଣାନ୍ ॥ ୩୦୪.

ନିଜ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେହ ଓ ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ପଦ୍ମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତିନିଟି ମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ରଖିବା ଦରକାର।

ପୂର୍ଵ୍ଵାଦିପତ୍ରେ ଵାମାଦ୍ଯା ନଵମୀ କର୍ଣିକୋପରି । ଵାମା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କ୍ରମାଦ୍ରୌଦ୍ରୀ କାଲୀ କଲଵିକାରିଣୀ ॥ ୩୦୪.

ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଙ୍କୁଡ଼ିରେ, ବାମ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ନବମୀ ପଙ୍କୁଡ଼ି କର୍ଣ୍ଣିକା ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ବାମା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ରୌଦ୍ରୀ, କାଳୀ, କଳବିକାରିଣୀ।

ବଲଵିକାରିଣୀ ଚାଥ ବଲପ୍ରମଥନୀ ତଥା । ସର୍ଵ୍ଵଭୂତଦମନୀ ଚ ନଵମୀ ଚ ମନୋନ୍ମନୀ ॥ ୩୦୪.

ତାପରେ ବଳବିକାରିଣୀ, ବଳପ୍ରମଥନୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ଓ ନବମୀ ମନୋନ୍ମନୀ।

ଶ୍ଵେତା ରକ୍ତା ସିତା ପୀତା ଶ୍ଯାମା ଵହ୍ନିନିଭାଷିତା । କୃଷ୍ଣାରୁଣାଶ୍ଚ ତାଃ ଶକ୍ତୀର୍ଜ୍ଵାଲାରୂପାଃ ସ୍ମରେତ୍ କ୍ରମାତ୍ ॥ ୩୦୪.

ଧଳା, ଲାଲ, ଧୂସର, ହଳଦିଆ, ଧୂସର-ନୀଳ, ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ, କଳା ଓ ରକ୍ତିମ—ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅନନ୍ତଯୋଗପୀଠେ ଚ ଆଵାହ୍ଯାଥ ହୃଦବ୍ଜତଃ । ସ୍ଫଟିକାଭଂ ଚତୁର୍ବାହୁଂ ଫଲଶୂଲଧରଂ ଶିଵମ୍ ॥ ୩୦୪.

ଅନନ୍ତ ଯୋଗ ଆସନରେ, ହୃଦୟ ପଦ୍ମରୁ ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେ କ୍ରିଷ୍ଟଳ ସଦୃଶ, ଚାରିଟି ହାତ, ଫଳ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।