ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଆକାଶଂ ଵ୍ଯାପକଂ ନ୍ଯସ୍ଯ କରେ ଦେହେ ତୁ ପୂର୍ଵଵତ୍। ଅଙ୍ଗୁଲୀଷୁ ଚ ଵାଯ୍ଵାଦି ଶିରୋହୃଦ୍‌ଗୁହ୍ଯପାଦକେ

ଆକାଶକୁ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଭାବେ ପୂର୍ବବତ୍ ହାତ ଓ ଦେହରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା; ଆଠିରେ ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ମୁଣ୍ଡ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ ଓ ପାଦରେ।

ଵାଯୁର୍ଜ୍ଯୋତିର୍ଜଲଂ ପୃଥ୍ଵୀ ପଞ୍ଚଵ୍ଯୂହଃ ସମୀରିତଃ। ମନଃ ଶ୍ରୋତ୍ରନ୍ତ୍ଵଗ୍ଦୃଗ୍ଜିହ୍ଵା ଘ୍ରାଣଂ ଷଡ୍‌ଵ୍ଯୂହ ଈରିତଃ

ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ପୃଥିବୀ—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି; ମନ, କାନ, ଚର୍ମ, ଆଖି, ଜିଭ୍, ନାକ—ଏହି ଛଅ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ଵ୍ଯାପକଂ ମାନସଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ତତୋଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦିତଃ କ୍ରମାତ୍। ମୂର୍ଦ୍ଧାସ୍ଯହୃଦ୍‌ଗୁହ୍ଯପତ୍ସୁ କଥିତଃ କରୁଣାତ୍ମକଃ

ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ମନକୁ ପ୍ରଥମେ ଅଂଗୁଠିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ରମେ ସ୍ଥାପନ କରିବା; ମୁଣ୍ଡ, ମୁଁହ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ ଓ ପାଦରେ କରୁଣାମୟଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଆଦିମୂର୍ତ୍ତିସ୍ତୁ ସର୍ଵତ୍ର ଵ୍ଯାପକୋ ଜୀଵସଞ୍‌ଜ୍ଞିତଃ। ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵର୍ମ୍ମହର୍ଜ୍ଜନସ୍ତପଃ ସତ୍ଯଞ୍ଚ ସପ୍ତଧା

ଆଦି ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଏହାକୁ ଜୀବ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ; ଭୂ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱଃ, ମହର୍, ଜନ, ତପ, ସତ୍ୟ—ଏହି ସାତଟି ଭିନ୍ନ ଭାଗ।

କରେ ଦେହେ ନ୍ଯସେଦାଦ୍ଯମଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦିକ୍ରମେଣ ତୁ। ତଲସଂସ୍ଥଃ ସପ୍ତମଶ୍ଚ ଲୋକେଶୋ ଦେହକେ କ୍ରମାତ୍

ହାତ ଓ ଦେହରେ, ଆଦି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଅଂଗୁଠିଠାରୁ କ୍ରମେ ସ୍ଥାପନ କରିବା; ସପ୍ତମଟି ତଳରେ ଥିବା, ଲୋକମାନଙ୍କ ନାଥ, ଦେହରେ କ୍ରମାନୁସାରେ।

ଦେହେ ଶିରୋଲଲାଟାସ୍ଯହୃଦ୍‌ଗୁହ୍ଯାଙ୍‌ଘ୍ରିଷୁସଂସ୍ଥିତଃ। ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମସ୍ତଥୋକ୍ଥସ୍ତୁ ଷୋଡଶୀ ଵାଜପେଯକଃ

ଦେହରେ—ମୁଣ୍ଡ, ଲଳାଟ, ମୁଁହ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ ଓ ପାଦର ଶେଷ ଅଂଶରେ—ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଉକ୍ଥ, ଷୋଡଶୀ ଓ ବାଜପେୟ ବିଦ୍ୟମାନ।

ଅତିରାତ୍ରାପ୍ତୋର୍ଯାମଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞାତ୍ମା ସପ୍ତରୂପକଃ। ଧୀରହଂ ମନଃ ଶବ୍ଦଶ୍ଚ ସ୍ପର୍ଶରୂପରସାସ୍ତତ

ଅତିରାତ୍ର ଓ ଅପ୍ତୋର୍ୟାମ, ଯଜ୍ଞର ସାର୍, ସପ୍ତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ଧୈର୍ୟ୍ୟଶୀଳ ଆତ୍ମା, ମନ, ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ, ରସ, ଏବଂ

ଗନ୍ଧୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ଵ୍ଯାପକଂ ତୁ କରେ ଦେହେ ନ୍ଯସେତ୍ କ୍ରମାତ୍। ନ୍ଯସେଦନ୍ତ୍ଯୌ ଚ ତଲଯୋଃ କେ ଲଲାଟେ ମୁଖେ ହୃଦି

ଗନ୍ଧ ଓ ବୁଦ୍ଧି, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ହାତ ଓ ଦେହରେ କ୍ରମେ ସ୍ଥାପନ କରିବା; ଶେଷ ଦୁଇଟିକୁ ତଳରେ, ଲଳାଟ, ମୁଁହ ଓ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା।

ନାଭୌ ଗୁହ୍ଯେ ଚ ପାଦେ ଚ ଅଷ୍ଟଵ୍ଯୂହଃ ପୁମାନ୍ ସ୍ମୃତ । ଜୀଵୋ ବୁଦ୍ଧିରହଙ୍କାରୋ ମନଃ ଶବ୍ଦୋ ଗୁଣୋନିଲଃ

ନାଭି, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ ଓ ପାଦରେ, ଅଷ୍ଟ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପୁରୁଷକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ: ଜୀବନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର, ମନ, ଶବ୍ଦ, ଗୁଣ, ବାୟୁ।

ରୂପଂ ରସୋ ନଵାତ୍ମାଯଂ ଜୀଵ ଅହ୍‌ଗୁଷ୍ଠକଦ୍ଵଯେ। ତର୍ଜନ୍ଯାଦିକ୍ରମାଚ୍ଛେଷଂ ଯାଵଦ୍ଵାମପ୍ରଦେଶିନୀମ୍

ରୂପ, ରସ—ଏହି ନଅଟି ଆତ୍ମାର ଭିନ୍ନ ଭାଗ; ଜୀବନ ଦୁଇ ଅଂଗୁଠିରେ; ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତର୍ଜନୀଠାରୁ ବାମ ପ୍ରଦେଶିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମେ।

ଦେହେ ଶିରୋଲଲାଟାସ୍ଯହୃନ୍ନାଭିଗୁହ୍ଯଜାନୁଷୁ। ପାଦଯୋଶ୍ଚ ଦଶାତ୍ମାଯଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵ୍ଯାପୀ ସମାସ୍ଥିତଃ

ଦେହରେ—ମୁଣ୍ଡ, ଲଳାଟ, ମୁଁହ, ହୃଦୟ, ନାଭି, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ଗୁଡ଼ିକୁ, ଗୁଡ଼ିକୁ, ଏବଂ ପାଦରେ—ଏହି ଦଶ ଭିନ୍ନ ଆତ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ଅଙ୍‌ଗୁଷ୍ଟକଦ୍ଵଯେ ଵହ୍ନିସ୍ତର୍ଜନ୍ଯାଦୌ ପରେଷୁ ଚ। ଶିରୋଲଲାଟଵକ୍ତ୍ରେଷୁ ହୃନ୍ନାଭିଗୁହ୍ଯଜାନୁଷୁ

ଦୁଇ ଅଂଗୁଠିରେ ଅଗ୍ନି; ତର୍ଜନୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଠିରେ କ୍ରମେ; ମୁଣ୍ଡ, ଲଳାଟ, ମୁଁହରେ; ହୃଦୟ, ନାଭି, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ ଓ ଗୁଡ଼ିକୁ।

ପାଦଯୋରେକାଦଶାତ୍ମା ମନଃ ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ତ୍ଵଗେଵ ଚ। ଚକ୍ଷୁର୍ଜିହ୍ଵା ତଥା ଘ୍ରାଣଂ ଵାକ୍‌ପାଣ୍ଯଙ୍ଘ୍ରିଶ୍ଚ ପାଯୁକଃ

ଦୁଇ ପାଦରେ, ଏକାଦଶ ଭିନ୍ନ ଆତ୍ମା: ମନ, କାନ, ଚର୍ମ, ଆଖି, ଜିଭ୍, ନାକ, କଥା, ହାତ, ପାଦ ଓ ପାଖାନା ଅଂଗ।

ଉପସ୍ଥଂ ମାନସୋ ଵ୍ଯାପୀ ଶ୍ରୋତ୍ରମଙ୍ଗୁଷ୍ଠକଦ୍ଵଯେ। ତର୍ଜନ୍ଯାଦିକ୍ରମାଦଷ୍ଟୌ ଅତିରିକ୍ତଂ ତଲଦ୍ଵଯେ

ଉପସ୍ଥ, ମନ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା; କାନ ଦୁଇ ଅଂଗୁଠିରେ; ତର୍ଜନୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଷ୍ଟଟି କ୍ରମେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୁଇ ତଳରେ।

ଉତ୍ତମାଙ୍ଗଲଲାଟାସ୍ଯହୃନ୍ନାଭାଵଥ ଗୁହ୍ଯକେ। ଊରୁଯୁଗ୍ମେ ତଥା ଜଙ୍ଘେ ଗୁଲ୍ଫପାଦେଷୁ ଚ କ୍ରମାତ୍ ।। ୩୭ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମ୍ମଧୁହରଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରିଵିକ୍ରମକଵାମନୌ। ଶ୍ରୀଧରୋଥ ହୃଷୀକେଶଃ ପଦ୍ମନାଭସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଶୀର୍ଷ, ଲଳାଟ, ମୁଁହ, ହୃଦୟ, ନାଭି, ତାପରେ ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ; ଦୁଇ ଉରୁ, ଦୁଇ ଗୋଡ଼, ଗୁଡ଼ିକୁ, ଗୁଡ଼ିକୁ ଏବଂ ପାଦରେ କ୍ରମେ—ବିଷ୍ଣୁ, ମଧୁସୂଦନ, ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ବାମନ, ଶ୍ରୀଧର, ହୃଷୀକେଶ ଓ ପଦ୍ମନାଭ।

ଦାମୋଦରଃ କେଶଵଶ୍ଚ ନାରାଯଣସ୍ତତଃ ପରଃ। ମାଧଵଶ୍ଚାଥ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵୈ ଵ୍ଯାପକଂ ନ୍ଯସେତ୍

ଦାମୋଦର, କେଶବ, ପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାରାୟଣ, ତାପରେ ମାଧବ ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦ—ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।

ଅଙ୍‌ଗୁଷ୍ଠାଦୌ ତଲେ ଦ୍ଵୌ ଚ ପାଦେ ଜାନୁନି ଵୈ କଟୌ। ଶିରଃ ଶିଖରକଟ୍ଯାଞ୍ଚ ଜାନୁପାଦାଦିଷୁ ନ୍ଯସେତ୍

ଅଙ୍ଗୁଠି, ହାତର ତଳ, ପାଦ, ଗୁଡ଼ି, କଟି, ମୁଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡର ଶିଖର, କଟି, ଗୁଡ଼ି, ପାଦ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନରେ ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମା ପଞ୍ଚଵିଂଶଃ ଷଡ୍‌ଵିଂଶଵ୍ଯୂହକସ୍ତଥା। ପୁରୁଷୋ ଧୀରହଙ୍କାରୋ ମନଶ୍ଚିତ୍ତଞ୍ଚ ଶବ୍ଦକଃ

ବାରଟି ଆତ୍ମା, ପঁଚବିଂଶତି, ଛଅବିଂଶି ବ୍ୟବସ୍ଥା; ପୁରୁଷ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଆମି ଭାବ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଶବ୍ଦ ତତ୍ତ୍ୱ।

ତଥା ସ୍ପର୍ଶୋ ରସୋ ରୂପଂ ଗନ୍ଧଃ ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ତ୍ଵଚସ୍ତଥା। ଚକ୍ଷୁର୍ଜିହ୍ଵା ନାସିକା ଚ ଵାକ୍‌ପାଣ୍ଯଙ୍ଘ୍ରିଶ୍ଚ ପାଯଵଃ

ସ୍ପର୍ଶ, ରସ, ରୂପ, ଗନ୍ଧ; କାନ, ଚର୍ମ, ଆଖି, ଜିହ୍ବା, ନାକ, ବକ୍ତୃତ୍ୱ, ହାତ, ପାଦ ଏବଂ ମଳବିସର୍ଜନ ଅଙ୍ଗ।

ଉପସ୍ଥୋ ଭୂର୍ଜଲନ୍ତେଜୋ ଵାଯୁରାକାଶମେଵ ଚ। ପୁରୁଷଂ ଵ୍ଯାପକଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦୌ ଦଶ ନ୍ଯସେତ୍

ଉପସ୍ଥ, ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଏବଂ ଆକାଶ; ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଅଙ୍ଗୁଠି ଆଦି ଦଶଟି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଶେଷାନ୍ ହସ୍ତତଲେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଶିରସ୍ଯଥ ଲଲାଟକେ। ମୁଖହୃନ୍ନାଭିଗୁହ୍ଯୋରୁଜାନ୍ଵଙ୍ଘ୍ରୌ କରଣୋଦୂତୌ

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ହାତର ତଳ, ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଲଳାଟରେ; ମୁଖ, ହୃଦୟ, ନାଭି, ଗୁହ୍ୟ, ଉରୁ, ଗୋଡ଼, ପାଦ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦୁତ ଦୁଇଟିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ପାଦେ ଜାନ୍ଵୋରୁପସ୍ଥେ ଚ ହୃଦଯେ ମୂଦ୍‌ର୍ଧ୍ନି ଚ କ୍ରମାତ୍। ପରଶ୍ଚ ପୁରୁଷାତ୍ମାଦୌ ଷଡ୍‌ଵିଂଶେ ପୂର୍ଵଵତ୍ପରମ୍

ପାଦ, ଗୁଡ଼ି, ଉରୁ, ହୃଦୟ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ କ୍ରମକ୍ରମେ; ପରମ ପୁରୁଷ ଆତ୍ମା ଆଦି ଛଅବିଂଶି ତତ୍ତ୍ୱ ପୂର୍ବବତ୍ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ମଣ୍ଡଲୈକେ ତୁ ପ୍ରକୃତିଂ ପୂଜଯେଦ୍‌ବୁଧଃ। ପୂର୍ଵଯାମ୍ଯାପ୍ଯସୌମ୍ଯେଷୁ ହୃଦଯାଦୀନି ପୂଜଯେତ୍

ଏକ ମଣ୍ଡଳକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରକୃତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଅସ୍ତ୍ରମଗ୍ନ୍ଯାଦିକୋଣେଷୁ ଵୈନତେଯାଦି ପୂର୍ଵଵତ୍। ଦିକ୍‌ପାଲାଂଶ୍ଚ ଵିଧିସ୍ତ୍ଵନ୍ଯଃ ତ୍ରିଵ୍ଯୂହେଗ୍ନିଶ୍ଚ ମଧ୍ଯତଃ

ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅଗ୍ନିକୋଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୋଣରେ, ଗରୁଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂର୍ବବତ୍; ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ, ମଧ୍ୟରେ ତିନି ପ୍ରକାର ଅଗ୍ନି ବ୍ୟବସ୍ଥା।

ପୂର୍ଵାଦିଦିଗ୍‌ବଲାଵାସୋରାଜ୍ଯାଦିଭିରଲଙ୍‌କୃତଃ। କର୍ଣିକାଯାଂ ନାଭସଶ୍ଚ ମାନସଃ କର୍ଣିକାସ୍ଥିତଃ

ପୂର୍ବ ଆଦି ଦିଗ୍ବଳ ନିବାସରେ ଘିଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶୋଭିତ; କର୍ଣ୍ଣିକା ଏବଂ ଆକାଶରେ, ମାନସିକ ଦେବତା କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ବସିଛନ୍ତି।

ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ସର୍ଵସ୍ଥିତ୍ଯୈ ଯଜେଦ୍ରାଜ୍ଯଜଯାଯ ଚ। ସର୍ଵଵ୍ଯୂହୈଃ ସମାଯୁକ୍ତମଙ୍ଗୈରପି ଚ ପଞ୍ଚଭିଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏବଂ ଘିଅ ଯଜ୍ଞର ବିଜୟ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ।

ଗରୁଡଦ୍ଯୈସ୍ତଥେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସର୍ଵାନ୍ କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍। ଵିଷ୍ଵକ୍‌ସେନଂ ଯଜେନ୍ନାମ୍ନା ଵୈ ବୀଜଂ ଵ୍ଯୋମସଂସ୍ଥିତମ୍

ଗରୁଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ନାମରେ ବିଶ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କୁ, ଆକାଶରେ ବିଜ୍ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ନାରଦ ଉଵାଚ ମୁଦ୍ରାଣାଂ ଲକ୍ଷଣଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସାନ୍ନିଧ୍ଯାଦିପ୍ରକାରକମ୍। ଅଞ୍ଚଲିଃ ପ୍ରଥମା ମୁଦ୍ରା ଵନ୍ଦନୀ ହୃଦଯାନୁଗା

ନାରଦ କହିଲେ: ମୁଁ ମୁଦ୍ରାମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରକାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ପ୍ରଥମ ମୁଦ୍ରା ଅଞ୍ଜଳି, ଯାହା ହୃଦୟ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।

ଊଦ୍ଧର୍ଵାଙ୍ଗୁଷ୍ଠୋ ଵାମମୁଷ୍ଟିର୍ଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗୁଷ୍ଠବନ୍ଧନମ୍। ସଵ୍ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚାଙ୍ଗୁଷ୍ଠୋ ଯସ୍ଯ ଚୋଦ୍ଧର୍ଵେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ

ଉପରକୁ ଉଠାଇଥିବା ଅଙ୍ଗୁଠି, ବାମ ମୁଷ୍ଟି ଏବଂ ଡାହାଣ ଅଙ୍ଗୁଠିର ବନ୍ଧନ; ବାମ ହାତର ଅଙ୍ଗୁଠି ଏଭଳି ଉପରକୁ ଉଠାଇବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।