ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ମୁନିପତ୍ରୈଃ କୃତସ୍ଵେଦଂ ଦଷ୍ଟଂ କାଞ୍ଜିକପାଚିତୈଃ । ମୂଷିକାଃ ଷୋଡଶ ପ୍ରୋକ୍ତା ରସଙ୍କାର୍ପାସକଜମ୍ପିଵେତ୍ ।। ୨୯୮.

ମୁନିପତ୍ରରେ ସ୍ୱେଦନ କରି, କଟାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନକୁ କାଞ୍ଜିରେ ରନ୍ଧିବା; ଷୋଳ ଧରଣର ଉଠୁକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି—ସେମାନେ ରସଙ୍କା, ଅର୍ପାସକ ଓ ଜାମ ପିଉନ୍ତୁ।

ସତୈଲଂ ମୂଷିକାର୍ତ୍ତିଘ୍ନଂ ଫଲିନୀକୁସୁମନ୍ତଥା । ସନାଗରଗୁଡମ୍ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ତଦ୍ଵିଷାରୋଚକାପହଂ ।। ୨୯୮.

ତେଲ ସହିତ ଏହା ଉଠୁ କଟା ରୋଗ ଭଲ କରେ; ଫଳିନୀ ଓ କୁସୁମ ସହିତ, ନାଗର ଓ ଗୁଡ଼ ଖାଇଲେ ବିଷ ଓ ରୁଚିହାନି ହଟିଯାଏ।

ଚିକିତ୍ସା ଵିଂଶତିର୍ଭୂତା ଲୂତାଵିଷହରୋ ଗଣଃ । ପଦ୍ମକଂ ପାଟଲୀ କୁଷ୍ଠଂ ନତମୂଶୀରଚନ୍ଦନଂ ।। ୨୯୮.

ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଭାବରେ ବିଶ୍ ଚିକିତ୍ସା ଶ୍ରେଣୀ ବିଶଟି ଅଛି; ଲୁତା ବିଷ ନଶ୍ଟ କରିବା ଦଳ: ପଦ୍ମକ, ପାଟଳୀ, କୁଷ୍ଠ, ନତ, ଉଶୀର ଓ ଚନ୍ଦନ।

ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ ଶାରିଵା ଶେଲୁ ଲୂତାର୍ତ୍ତଂ ସେଚଯେଜ୍ଜଲୈଃ । ଗୁଞ୍ଜାନିର୍ଗୁଣ୍ଡିକଙ୍କୋଲପର୍ଣଂ ଶୁଣ୍ଠୀ ନିଶାଦ୍ଵଯଂ ।। ୨୯୮.

ନିର୍ଗୁଣ୍ଡି, ଶାରିବା, ଶେଲୁ—ଏହାକୁ ଜଳରେ ଛିଟିବା ଦ୍ୱାରା ଲୁତା ଦୁଃଖ ହଟିଯାଏ; ଗୁଞ୍ଜା, ନିର୍ଗୁଣ୍ଡିକା, କୋଲା ପତ୍ର, ଶୁଂଠି ଓ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ନିଶା।

କରଞ୍ଜାସ୍ଥି ଚ ତତ୍ପଙ୍କୈଃ ଵୃଶ୍ଚିକାର୍ତ୍ତିହରଂ ଶ୍ରୃଣୁ । ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଵ୍ଯୋଷପୁଷ୍ପଂ ଶିରୀଷକୌମୁଦଂ ।। ୨୯୮.

କରଞ୍ଜ ଅସ୍ଥି ଓ ଏହାର ଲେପ ଦ୍ୱାରା ବିଛି କଟା ରୋଗ ଭଲ ହୁଏ—ଶୁଣ: ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ବ୍ୟୋଷ, ଶିରୀଷ ପୁଷ୍ପ ଓ କୁମୁଦ।

ସଂଯୋଜ୍ଯାଶ୍ଚତୁରୋ ଯୋଗା ଲେପାଦୌ ଵୃଶ୍ଚିକାପହାଃ ।। ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ଚିଵି ଛିନ୍ଦ କିରି ଭିନ୍ଦ ଖଙ୍ଗେନ ଛେଦଯ ଶୁଲେନ ଭେଦଯ ଚକ୍ରେଣ ଦାରଯ ଓଂ ହ୍ରୂଁ ଫଟ୍ । ମନ୍ତ୍ରେଣ ମନ୍ତ୍ରିତୋ ଦେଯୋ ଗର୍ଦ୍ଧଭାଦୀନ୍ନିକୃନ୍ତତି ।। ୨୯୮.

ଲେପ ଲଗାଇବାର ଆରମ୍ଭରେ ଚାରି ପ୍ରକାର ଯୋଗ ମିଶାଇଲେ ବିଛିର ବିଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ବଢ଼ିଆ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ଛେଦ, କାଟ, ଭାଙ୍ଗ, ତଳ, ତଳୱାରରେ କାଟ, ବାଣରେ ଛିଦ୍ର କର, ଚକ୍ରରେ ଚିର—ଓଁ ହ୍ରୂଁ ଫଟ୍। ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସଂସ୍କାର କରି ଦେଲେ, ଗଧା ଓ ଅନ୍ୟ ବିଷକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

ତ୍ରିଫଲୋଶୀରମୁସ୍ତାମ୍ବୁମାଂସୀପଦ୍ମକଚନ୍ଦନଂ । ଅଜାକ୍ଷୀରେଣ ପାନାଦେର୍ଗର୍ଦ୍ଧଭାଦେର୍ଵିଷଂ ହରେତ୍ ।। ୨୯୮.

ତ୍ରିଫଳା, ଉଶୀର, ମୁଷ୍ଟା, ପାନି, ମାଂସୀ, ପଦ୍ମ ଓ ଚନ୍ଦନ—ଏଗୁଡିକୁ ଛାଗଳୀ ଦୁଧରେ ମିଶାଇ ପିଇଲେ, ଗଧା ଓ ଏପରି ଜନ୍ତୁଙ୍କ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ।

ହରେତ୍ ଶିରୀଷପଞ୍ଚାଙ୍ଗଂ ଵ୍ଯୋଷଂ ଶତପଦୀଵିଷଂ । ସକନ୍ଧରଂ ଶିରୀଷାସ୍ଥି ହରେଦୁନ୍ଦୂରଜଂ ଵିଷଂ ।। ୨୯୮.

ଶିରୀଷ ଗଛର ପାଞ୍ଚ ଅଂଶ ଓ ବେଶ ମସଲା ମିଶାଇଲେ ଶତପଦୀ (କେଉଁଠିଆ) ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ଶିରୀଷ ତଣ୍ଡ ଓ ଶିରୀଷ କାଠ ମିଶାଇଲେ ଉନ୍ଦୁର ବିଷ ଦୂର ହୁଏ।

ଵ୍ଯୋଷଂ ସସର୍ପିଃ ପିଣ୍ଡୀତମୂଲମସ୍ଯ ଵିଷଂ ହରେତ୍ । କ୍ଷାରଵ୍ଯୋଷଵଚାହିଙ୍ଗୁଵିଡଙ୍ଗଂ ସୈନ୍ଧଵନ୍ନତଂ ।। ୨୯୮.

ବେଶ ମସଲା ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଗୋଲା ବନେଇ ଦେଲେ ଏହି ବିଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଖାର, ବେଶ ମସଲା, ବଚ, ହିଙ୍ଗୁ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ।

ଅମ୍ବଷ୍ଠାତିବଲାକୁଷ୍ଠଂ ସର୍ଵକୀଟଵିଷଂ ହରେତ୍ । ଯଷ୍ଟିଵ୍ଯୋଷଗୁଡକ୍ଷୀରଯୋଗାଃ ଶୁନୋ ଵିଷାପହଃ ।। ୨୯୮.

ଅମ୍ବଷ୍ଠ, ଅତିବଳା ଓ କୁଷ୍ଠ ଗଛ ସମସ୍ତ କୀଟ ବିଷ ଦୂର କରେ। ଯଷ୍ଟି, ବେଶ ମସଲା, ଗୁଡ଼ ଓ ଦୁଧ ମିଶାଇ ଦେଲେ କୁକୁର ବିଷ ଦୂର ହୁଏ।

ଓଂ ସୁଭଦ୍ରାଯୈ ନମଃ ଓଂ ସୁପ୍ରଭାଯୈ ନମଃ । ଯାନ୍ଯୌଷଧାନି ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଵିଦାନେନ ଵିନା ଜନୈଃ ।। ୨୯୮.

ଓଁ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଓଁ ସୁପ୍ରଭାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଲୋକେ ଯେଉଁ ଔଷଧି ଜ୍ଞାନ ବିନା ନେଇଥାନ୍ତି—

ତେଷାଂ ଵୀଜନ୍ତ୍ଵଯା ଗ୍ରାହ୍ଯମିତି ବ୍ରହ୍ମାଽଵ୍ରଵୀଚ୍ଚ ନାମ୍ । ତାମ୍ପ୍ରଣମ୍ଯୋଷଧୀମ୍ପଶ୍ଚାତ୍ ଯଵାନ୍ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ମୁଷ୍ଟିନା ।। ୨୯୮.

ସେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ବୀଜ ତୁମେ ନେବା ଉଚିତ ବୋଲି ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି। ସେଉଁଠାରେ ଔଷଧିକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ମୁଠି ଭରି ଯବ ମିଶାଇବା।

ଦଶ ଜପ୍ତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରମିଦଂ ନମସ୍କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତଦୌଷଧଂ । ତ୍ଵାମୁଦ୍ଧରାମ୍ଯୂଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵନେତ୍ରାମନେନୈଵ ଚ ଭକ୍ଷଯେତ୍ ।। ୨୯୮.

ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେଉଁଠାରେ ଔଷଧିକୁ ନମସ୍କାର କରିବା। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମାଥାକୁ ଉଠାଇ ତାହା ଖାଇବା।

ନମଃ ପୁରୁଷସିଂହାଯ ନମୋ ଗୋପାଲକାଯ ଚ । ଆତ୍ମନୈଵାଭିଜାନାତି ରଣେ କୃଷ୍ଣପରାଜଯଂ ।। ୨୯୮.

ପୁରୁଷସିଂହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଗୋପାଳକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ନିଜେ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପରାଜୟ ଚିହ୍ନିପାରିବେ।

ଏତେନ ସତ୍ଯଵାକ୍ଯେନ ଅଗଦୋ ମେଽସ୍ତୁ ସିଧ୍ଯତୁ ।। ନମୋ ଵୈଦୂର୍ଯ୍ଯମାତେ ତନ୍ନ ରକ୍ଷ ମାଂ ସର୍ଵଵିଷେଭ୍ଯୋ ଗୌରି ଗାନ୍ଧାରି ଚାଣ୍ଡାଲି ମାତଙ୍ଗିନି ସ୍ଵାହା ହରିମାଯେ । ଔଷଧାଦୌ ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯୋ ମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ସ୍ଥାଵରେ ଵିଷେ ।। ୨୯୮.

ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଔଷଧି ସଫଳ ହେଉ। ବୈଦୂର୍ୟ ମାଆ, ସମସ୍ତ ବିଷରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର—ଗୌରୀ, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଚଣ୍ଡାଳୀ, ମାତଙ୍ଗିନୀ, ସ୍ୱାହା, ହରିମାୟା। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅଚଳ ବିଷରେ ଔଷଧି ଦେବା ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଭୁକ୍ତମାତ୍ରେ ସ୍ଥିତେ ଜ୍ଵାଲେ ପଦ୍ମଂ ଶୀତାମ୍ବୁସେଵିତଂ । ପାଯଯେତ୍ସଘୃତଂ କ୍ଷୌଦ୍ରଂ ଵିଷଞ୍ଚେତ୍ତଦନନ୍ତରଂ ।। ୨୯୮.

ବିଷ ଖାଇଥିବା ସମୟରେ ଏବଂ ତାହା ଅଭ୍ୟନ୍ତରେ ରହିଲେ, ପଦ୍ମ ଫୁଲକୁ ଢଣ୍ଡା ପାନିରେ ଭିଜାଇ ଘିଅ ଓ ମଧୁ ସହିତ ଦେଇବା, ବିଷ ଲାଗିଛି ବୋଲି ଶଙ୍କା ହେଲେ ସହିତେ ଦେବା।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ବାଲତନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ବାଲାଦିଗ୍ରହମର୍ଦ୍ଦନଂ । ଅଥ ଜାତଦିନେ ଵତ୍ସଂ ଗ୍ରହୀ ଗୃହ୍ଣାତି ପାପିନୀ ।। ୨୯୯.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ବାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା ଓ ବାଳ୍ୟ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ବିଧି କହିବି। ଜନ୍ମ ଦିନରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଗ୍ରହୀ ନାମକ ଭୂତ ଛୁଆଁକୁ ଧରିଥାଏ।

ଗାତ୍ରୋଦ୍ଵେଗୋ ନିରାହାରୋ ନାନାଗ୍ରୀଵାଵିଵର୍ତ୍ତନଂ । ତଚ୍ଚେଷ୍ଟିତମିଦଂ ତତ୍ସ୍ଯାନ୍ମାତୃଣାଞ୍ଚ ବଲଂ ହରେତ୍ ।। ୨୯୯.

ଦେହ ଅସ୍ଥିର ହେବା, ଖାଇବାକୁ ମନ ନ କରିବା, ଗଳାକୁ ନାନାଭାବେ ଘୁଞ୍ଚାଇବା—ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ମାଆମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନେଇଯାଏ।

ମତ୍ସ୍ଯମାଂସସୁରାଭକ୍ଷ୍ଯଗନ୍ଧସ୍ରଗ୍ଧୂପଦୀପକୈଃ । ଲିମ୍ପେଚ୍ଚ ଧାତକୀଲୋଧ୍ରମଞ୍ଜିଷ୍ଠାତାଲଚନ୍ଦନୈଃ ।। ୨୯୯.

ମାଛ, ମାଂସ, ମଦ, ମାଳା, ଧୂପ, ଦୀପର ଗନ୍ଧରେ, ଧାତକୀ, ଲୋଧ୍ର, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ତାଳ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପିବା ଉଚିତ।

ମହିଷାକ୍ଷେଣ ଧୂପଶ୍ଚ ଦ୍ଵିରାତ୍ରେ ଭୀଷଣୀ ଗ୍ରହୀ । ତଚ୍ଚେଷ୍ଟା କାସନିଶ୍ଵାସୌ ଗାତ୍ରସଙ୍ଗୋଚନଂ ମୁହୁଃ ।। ୨୯୯.

ମହିଷ ଆଖି ଧୂପ ଦୁଇରାତି ଦେଲେ, ଭୟଙ୍କର ଗ୍ରହୀ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ଏହାର ଲକ୍ଷଣ—କାଶି, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ, ବାରମ୍ବାର ଦେହ ଚୁଞ୍ଚୁଆ।

ଆଜମୂତ୍ରୈର୍ଲିପେତ୍ କୃଷ୍ଣାସେଵ୍ଯାପାମାର୍ଗଚନ୍ଦନୈଃ । ଗୋଶ୍ରୃଙ୍ଗଦନ୍ତକେଶୈଶ୍ଚ ଧୂପଯେତ୍ ପୂର୍ଵଵଦ୍ଵଲିଃ ।। ୨୯୯.

ଛାଗ ମୁତ୍ର, କୃଷ୍ଣାସେବ୍ୟା, ଅପାମାର୍ଗ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପିବା; ଗାଈର ଶିଙ୍ଗ, ଦାନ୍ତ, କେଶ ଧୂପ ଦେଇ, ପୂର୍ବର ଭଳି ବଳି ଦେବା।

ଗ୍ରହୀ ତ୍ରିରାତ୍ରେ ଘଣ୍ଠାଲୀ ତଚ୍ଚେଷ୍ଟା କ୍ରନ୍ଦନଂ ମୁହୁଃ । ଜୃମ୍ଭଣଂ ସ୍ଵନିତନ୍ତ୍ରାସୋ ଗାତ୍ରୋଦ୍ଵେଗମରୋଚନଂ ।। ୨୯୯.

ତୃତୀୟ ରାତିରେ ଘଣ୍ଠାଳୀ ନାମକ ଗ୍ରହୀ ଆସେ; ଏହାର ଲକ୍ଷଣ—ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିବା, ଜମ୍ଭାଇ, କମ୍ପନ, ଶବ୍ଦ ଭୟ, ଦେହ ଅସ୍ଥିରତା, ଖାଇବାର ଇଚ୍ଛା ନ ଥିବା।

କେଶରାଞ୍ଜନଗୋହସ୍ତିଦନ୍ତଂ ସାଜପଯୋ ଲିପେତ୍ । ନଖରାଜୀଵିଲ୍ଵଦଲୈର୍ଧୂପଯେଚ୍ଚ ବଲିଂ ହରେତ୍ ।। ୨୯୯.

କେଶରାଞ୍ଜନ, ଗାଈ ଓ ହାତୀ ଦାନ୍ତ, ଛାଗ ଦୁଧରେ ଲେପିବା; ନଖରାଜି ଓ ବିଲ୍ବ ପତ୍ର ଧୂପ ଦେଇ, ବଳି ଦେବା।

ଗ୍ରହୀ ଚତୁର୍ଥୀ କାକୋଲୀ ଗାତ୍ରୋଦ୍ଵେଗପ୍ରରୋଚନଂ । ଫେନୋଦ୍‌ଗ୍ଣରୋ ଦିଶୋ ଦ़ତକେଶେନ ଧୂପଯେତ୍ ।। ୨୯୯.

ଚତୁର୍ଥ ଗ୍ରହୀ କାକୋଳୀ, ଯାହା ଶରୀରରେ ଅସ୍ଥିରତା ଆଣେ; ପୀଡିତ ଶିଶୁର ଫେନ ଓ କେଶ ନେଇ ଦିଗଗୁଡିକୁ ଧୂପ କରିବା ଉଚିତ।

ଗଜଦନ୍ତାହିନିର୍ମ୍ମୋକଵାଜିମୂତ୍ରପ୍ରଲେପନଂ । ସରାଜୀନିମ୍ବପତ୍ରେଣ ଧୂତକେଶେନ ଧୂତକେଶେନ ଧୂପଯେତ୍ ।। ୨୯୯.

ହାତୀ ଦାନ୍ତ, ସାପର ଚମଡ଼ ଓ ଘୋଡ଼ା ପେସାବର ଲେପ ଲଗାଇବା ଉଚିତ; ରାଜା ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ପୀଡିତ ଶିଶୁର କେଶ ଦେଇ ଧୂପ କରିବା ଉଚିତ।

ହଂସାଧିକା ପଞ୍ଚମୀ ସ୍ଯାଜ୍ଜୃମ୍ଭାଶ୍ଵାସୋଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵଧାରିଣୀ । ମୁଷ୍ଟିବନ୍ଧଶ୍ଚ ତଚ୍ଚେଷ୍ଟା ବଲିଂ ମତ୍ସ୍ଯାଦିନା ହରେତ୍ ।। ୨୯୯.

ପଞ୍ଚମ ଗ୍ରହୀ ହଁସାଧିକା, ଯାହା ଅଂଗ ଦେଇ ହାଉଁ ଓ ଅସ୍ଥିର ଶ୍ୱାସ ଆଣେ; ମୁଠି ଦବାଇବା ଓ ଏହି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି, ମାଛ ଓ ଏହା ସମାନ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ମେଷଶ୍ରୃଡ୍ଗବଲାଲୋଧ୍ରଶିଲାତାଲୈଃ ଶିଶୁଂ ଲିପେତ୍ । ଫଟ୍କାରୀ ତୁ ଗ୍ରହୀ ଷଷ୍ଠୀ ଭଯମୋହପ୍ରରୋଦନଂ ।। ୨୯୯.

ମେଷ ଶୃଙ୍ଗ, ବଲା, ଲୋଧ୍ର ଓ ପଥର ତାଳ ଦେଇ ଶିଶୁକୁ ଲେପିବା ଉଚିତ; ଷଷ୍ଠ ଗ୍ରହୀ ଫଟକାରୀ, ଭୟ, ଭ୍ରମ ଓ କାନ୍ଦିବା ଆଣେ।

ନିରାହରୋଽହ୍ଗଵିକ୍ଷେଣୋ ହରେନ୍ମତ୍ସ୍ଯାଦିନା ବଲିଂ । ରାଜୀଗୁଗ୍ଗୁଲୁକୁଷ୍ଠେ ଭଦନ୍ତାଦ୍ଯୈର୍ଧୂପଲେପନୈଃ ।। ୨୯୯.

ଉପବାସ ଓ ଅଂଗରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି, ମାଛ ଓ ସମାନ ବସ୍ତୁରେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ; ରାଜୀ, ଗୁଗୁଳୁ, କୁଷ୍ଠ, ଭଦନ୍ତ ଓ ଏହା ସମାନ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଧୂପ ଓ ଲେପ କରିବା ଉଚିତ।

ସପ୍ତମେ ମୁକ୍ତକେଶ୍ଯାର୍ତ୍ତଃ ପୂତିଗନ୍ଧୋ ଵିଜୃମ୍ଭଣଂ । ସାଦଃ ପ୍ରରୋଦନଙ୍ଗାସୋ ଧୂପୋ ଵ୍ଯାଘ୍ରନଶୈର୍ଲିପେତ୍ ।। ୨୯୯.

ସପ୍ତମ ଗ୍ରହୀରେ, ଶିଶୁର କେଶ ବିକ୍ରମ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ, ହାଉଁ, ଦୁର୍ବଳତା, ସାବେ କାନ୍ଦିବା ଓ କାଶ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ; ବ୍ୟାଘ୍ରନଶା ଦେଇ ଧୂପ ଓ ଲେପ କରିବା ଉଚିତ।