ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଅପଦ୍ଵାରଗତଃ ଶସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରମାଦୀ ଭୂଗତେକ୍ଷ୍ଣଃ । ଵିଵର୍ଣଵାସାଃ ପାଶାଦିହସ୍ତୋ ଗଦଗଦଵର୍ଣଭାକ୍ ।। ୨୯୪.

ଅନୁଚିତ ଦ୍ୱାରରୁ ଆସିଥିବା, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅସାବଧାନ, ମାଟିରେ ଚାଲୁଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମଲିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦାଁଡି କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା, ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହୁଥିବା।

ଶୁଷ୍କକାଷ୍ଠାଶ୍ରିତଃ ଖିନ୍ନସ୍ତିଲାକ୍ତକକରାଂଶୁକଃ । ଆର୍ଦ୍ରଵାସାଃ କୃଷ୍ଣାରକ୍ତପୁଷ୍ପଯୁକ୍ତଶିରୋରୁହଃ ।। ୨୯୪.

ଶୁଖିଲା କାଠ ଭିତରେ ବସୁଥିବା, କ୍ଲାନ୍ତ, ତିଳ ତେଲ ଲାଗିଥିବା ହାତ, ଭିଜା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା କିମ୍ବା ଲାଲ ଫୁଲ ଲଗାଇଥିବା କେଶ।

କୁଚମର୍ଦୀଂ ନଖଚ୍ଛେଦୀ ଗୁଦସ୍ପୃକ୍ ପାଦଲେଖକଃ । କେଶମୁଞ୍ଚୀ ତୃଣଚ୍ଛେଦୀ ଦୁଷ୍ଟା ଦୂତାସ୍ତଥୈକଶଃ ।। ୨୯୪.

ସ୍ତନ ଦବାଇଥିବା, ନଖ କାଟୁଥିବା, ଗୁଦ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା, ପାଦରେ ଚିହ୍ନ ଦେଉଥିବା, କେଶ ଖୋଲିଥିବା, ଘାସ କାଟୁଥିବା—ଏମିତି ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଭଳି।

ଇଡ଼ାନ୍ଯା ଵା ଵହେଦ୍‌ଦ୍ଵେଧା ଯଦି ଦୂତସ୍ଯ ଚାତ୍ମନଃ । ଆଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ପୁଷ୍ଟଯାସ୍ମାନ୍ ଵିଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରୀପୁନ୍ନପୁଂସକାନ୍ ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତିନିଧି କିମ୍ବା ନିଜେ ଦୁଇଭାଗ ହୋଇଥିବା ଛଡ଼ି ଧରିଥିଲେ, ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ—ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନପୁଂସକ।

ଦୂତଃ ସ୍ପୃଶତି ଯଦ୍‌ଗାତ୍ରଂ ତସ୍ମିନ୍ ଦଂଶମୁଦାହରେତ୍ । ଦୂତାଙ୍‌ଘ୍ରିଚଲନଂ ଦୁଷ୍ଟମୁତ୍ଥିତିର୍ନିଶ୍ଚଲା ଶୁଭା ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତିନିଧି ଯେଉଁ ଅଂଶରେ ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେଠାରେ ଦଂଶ ଘଟିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତିନିଧିର ପାଦ ଚଳନ ଅଶୁଭ, ଅଚଳ ଭାବେ ଉଠିଲେ ଶୁଭ।

ଜୀଵପାର୍ଶ୍ଵେ ଶୁଭୋ ଦୂତୋ ଦୁଷ୍ଟୋଽନ୍ଯତ୍ର ସମାଗତଃ । ଜୀଵୋ ଗତାଗତୈର୍ଦୁଷ୍ଟଃ ଶୁଭୋ ଦୂତନିଵେଦନେ ।। ୨୯୪.

ଜୀବନ୍ତଙ୍କର ଡାହାଣ ପାଖରେ ପ୍ରତିନିଧି ଥିଲେ ଶୁଭ, ଅନ୍ୟଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ। ଆସିଯିବା ଓ ଯିବାରେ ଜୀବ ଅଶୁଭ, ପ୍ରତିନିଧି ସୂଚନାରେ ଶୁଭ।

ଦ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ ପ୍ରଦୁଷ୍ଟା ସା ପୂର୍ଵ୍ଵାମଜାର୍ଦ୍ଧନିନ୍ଦିତା । ଵିଭକ୍ତୈସ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯାନ୍ତୈର୍ଵିଷୈର୍ନିର୍ଵ୍ଵିଷକାଲତା ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତିନିଧିର କଥା ପୂର୍ବରୁ ନିନ୍ଦିତ କିମ୍ବା ଅପମାନିତ ହେଲେ ଦୁଷ୍ଟ। ତାଙ୍କର କଥା ବିଭାଗ, ବିଷ କିମ୍ବା ଅବିଷ, ଓ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।

ଆଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଵରୈଶ୍ଚ କାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵର୍ଗୈର୍ଭିନ୍ନଲିପିର୍ଦ୍ଵିଧା । ସ୍ଵରଜୋ ଵସୁମାନ୍ଵର୍ଗୀ ଇତିକ୍ଷେପା ଚ ମାତୃକା ।। ୨୯୪.

ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର ଓ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଲିପି ଦୁଇ ପ୍ରକାର। ସ୍ୱର, ରଜସ, ମାଟି, ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷରମାନେ ବିଭାଜିତ।

ଵାତାଗ୍ନୀନ୍ଦ୍ରଜଲାତ୍ମାନୋ ଵର୍ଗେଷୁ ଚ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ନପୁଂସକାଃ ପଞ୍ଚମାଃ ସ୍ଯୁଃ ସ୍ଵରାଃ ଶକ୍ରାମ୍ବୁଯୋନଯଃ ।। ୨୯୪.

ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଓ ଜଳ—ଏହି ଚାରି ଗୋଷ୍ଠୀ। ପଞ୍ଚମ, ନପୁଂସକ ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଜଳ ମୂଳ ଅକ୍ଷର।

ଦୁଷ୍ଟୌ ଦୂତସ୍ଯ ଵାକ୍‌ପାଦୌ ଵାତଗ୍ନୀ ମଧ୍ଯମୋ ହରିଃ । ପ୍ରଶସ୍ତା ଵାରୁଣା ଵର୍ଣା ଅତିଦୁଷ୍ଟା ନପୁଂସକାଃ ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତିନିଧି ଦୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କର କଥା ଓ ପାଦ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିର। ମଧ୍ୟରେ ହରି, ଶୁଭ ହେଉଛି ବାରୁଣୀ ବର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି ନପୁଂସକ।

ପ୍ରସ୍ଥାନେ ମଙ୍ଗଲଂ ଵାକ୍ଯଂ ଗର୍ଜ୍ଜିତଂ ମେଘହସ୍ତିନୋଃ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଫଲେ ଵୃକ୍ଷେ ଵାମସ୍ଯ ଚ ରୁତଂ ଜିତଂ ।। ୨୯୪.

ପ୍ରସ୍ଥାନ ସମୟରେ ମଘ ଓ ହାତୀର ଗର୍ଜନ ଶୁଭ, ଡାହାଣକୁ ପରିକ୍ରମା, ଗଛରେ ଫଳ, ବାମ ପାଖର ଧ୍ୱନି ବିଜୟଶାଳୀ।

ଶୁଭା ଗୀତାଦିଶବ୍ଦାଃ ସ୍ଯୁରୀଦୃଶଂ ସ୍ଯାଦସିଦ୍ଧଯେ । ଅନର୍ଥଗୀରଥାକ୍ରନ୍ଦୋ ଦକ୍ଷିଣେ ଵିରୁତଂ କ୍ଷୁତମ୍ ।। ୨୯୪.

ଗୀତ ଓ ଏହାଭଳି ଶବ୍ଦ ଶୁଭ ହୁଏ, ଏମିତି ଶବ୍ଦ ସଫଳତା ପାଇଁ। ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା, ଉଚ୍ଚ ଚିତ୍କାର, ଡାହାଣ ପାଖର ଧ୍ୱନି, ଛିଁକିବା ଅଶୁଭ।

ଵେଶ୍ଯା କ୍ଷୁତୋ ନୃପଃ କନ୍ଯା ଗୌର୍ଦ୍ଦନ୍ତୀ ମୁରଜଧ୍ଵଜୌ । କ୍ଷୀରାଜ୍ଯଦଧିଙ୍ଖାମ୍ବୁ ଛତ୍ରଂ ଭେରୀ ଫଲଂ ସୁରାଃ ।। ୨୯୪.

ବେଶ୍ୟା, ଛିଁକିବା, ରାଜା, କନ୍ୟା, ଦୁଇ ଦାନ୍ତ ଥିବା ଗାଈ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ପତାକା, ଖୀର, ଘିଅ, ଦହି, ପାଣି, ଛତା, ଢୋଳ, ଫଳ, ଓ ଦେବତାମାନେ।

ତଣ୍ଡୁଲା ହେମ ରୂପ୍ଯଞ୍ଚ ସିଦ୍ଧଯେଽଭିମୁଖା ଅମୀ । ସକାଷ୍ଠଃ ସାନଲଃ କାରୁର୍ମ୍ମଲିନାମ୍ବରଭାଵଭୃତ୍ ।। ୨୯୪.

ଚାଉଳ, ସୁନା ଓ ଚାଁଦି ସଫଳତା ପାଇଁ ଶୁଭ ମନାଯାଏ; କାଠ ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ କାମ କରୁଥିବା କାରିଗର, ମେଳା ଜମା ପିନ୍ଧିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ହୁଏ।

ଗଲସ୍ଥଟଙ୍କୋ ଗୋମାଯୁଗୃଧ୍ରୋଲୂକକପର୍ଦ୍ଦିକାଃ । ତୈଲଂ କପାଲକାର୍ପାସା ନିଷେଧେ ଭସ୍ମ ନଷ୍ଟଯେ ।। ୨୯୪.

ଗଳାରେ ଚିହ୍ନ, ଶିଆଳ, ହେନା, ଉଲୁ ଓ ଖପର ଧାରିଥିବା ଜଣେ ଜନାନୀ; ତେଲ, ଖପର ଓ କପାସ ବିଷୟରେ ନିଷେଧ ଅଛି, ଭସ୍ମ ବ୍ୟବହାର କଲେ କ୍ଷତି ହୁଏ।

ଵିଷରୋଗାଶ୍ଚ ସପ୍ତ ସ୍ଯୁର୍ଧାତୋର୍ଧାତ୍ଵନ୍ତରାପ୍ତିତଃ । ଵିଷଦଂଶୋ ଲଲାଟଂ ଯାତ୍ଯତୋ ନେତ୍ରଂ ତତୋ ମୁଖମ୍ । ଆସ୍ଯାଚ୍ଚ ଵଚନୀନାଡ୍ଯୌ ଧାତୂନ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ହି କ୍ରମାତ୍ ।। ୨୯୪.

ସାତ ପ୍ରକାରର ବିଷ ରୋଗ ଅଛି, ଏହା ଏକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ସଂଯୋଗରୁ ହୁଏ; ବିଷ ପ୍ରଥମେ କପାଳକୁ, ପରେ ଚକୁ, ତାପରେ ମୁଁହକୁ, ଏବଂ ମୁଁହରୁ ଦେହର ଭିତରେ ଧୀରେ ଧୀରେ କଥା ନାଳୀ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପହଁଚିଯାଏ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ମନ୍ତ୍ରଧ୍ଯାନୌଷଧୈର୍ଦଷ୍ଟତିକିତ୍ସାଂ ପ୍ରଵଦାମି ତେ । ଓଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ନୀଲକଣ୍ଠାଯେତି । ଜପନାଦ୍ଵିଷହାନିଃ ସ୍ଯାଦୌଷଧଂ ଜୀଵରକ୍ଷଣଂ ।। ୨୯୫.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ମନ୍ତ୍ର, ଧ୍ୟାନ ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ବିଷ ଦଶାର ଚିକିତ୍ସା ବୁଝେଇବି। 'ଓଁ, ଭଗବତ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଔଷଧ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରେ।

ସାକଜ୍ଯଂ ସକୃଦ୍ରସଂ ପେଯଂ ଦ୍ଵିଵିଧଂ ଵିଷମୁଚ୍ଯତେ । ଜଙ୍ଗମଂ ସର୍ପମୂଷାଦି ଶ୍ରୃଙ୍‌ଗ୍ଯାଦି ସ୍ଥାଵରଂ ଵିଷଂ ।। ୨୯୫.

ବିଷକୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାର କୁହାଯାଏ: ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ସହିତ ନିଆଯାଇଥିବା ବିଷ, ଓ ଅନ୍ୟଟି ନିଅ। ପଶୁ ଜନ୍ୟ ବିଷ ସର୍ପ, ବିଛା ଇତ୍ୟାଦି; ଉଦ୍ଭିଦ ଜନ୍ୟ ବିଷ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଓ ଏହା ସଦୃଶ।

ଶାନ୍ତସ୍ଵରାନ୍ଵିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋହିତଂ ତାରକଂ ଶିଵଃ । ଵିଯତେର୍ନାମମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ତାର୍କ୍ଷଃ ଶବ୍ଦମଯଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୯୫.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ୱର ଶାନ୍ତ ରହେ, ରକ୍ତର ସ୍ୱର ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଶିବଙ୍କର ସ୍ୱର ତାରା ସଦୃଶ; ଆକାଶର ମନ୍ତ୍ରକୁ ତାର୍କ୍ଷ କୁହାଯାଏ, ଏହା ଶବ୍ଦରୁ ଗଠିତ।

ପୀତଂ ଵଜ୍ରଚତୁଷ୍କୋଣଂ ପାର୍ଥିଵଂ ଶକ୍ରଦୈଵତଂ । ଵୃତ୍ତାର୍ଦ୍ଧମାପ୍ଯପଦ୍ମାର୍ଦ୍ଧଂ ଶୁକ୍ଲଂ ଵରୁଣଦୈଵତଂ ।। ୨୯୫.

ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱ ହଳଦିଆ, ଚାରିକୋଣା ବଜ୍ର ଆକୃତିର, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହାର ଦେବତା; ଜଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଧଳା, ଅର୍ଦ୍ଧ ଗୋଳ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ କମଳ ଆକୃତି, ବରୁଣ ଏହାର ଦେବତା।

ତ୍ର୍ଯସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଵସ୍ତିକଯୁକ୍ତଞ୍ଚ ତୈଜସଂ ଵହ୍ନିଦୈଵତଂ । ଵୃତ୍ତଂ ଵିନ୍ଦୁଵୃତଂ ଵାଯୁଦୈଵତଂ କୃଷ୍ଣମାଲିନମ୍ ।। ୨୯୫.

ଅଗ୍ନି ତତ୍ତ୍ୱ ତ୍ରିକୋଣାକାର, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ଅଗ୍ନି ଏହାର ଦେବତା; ବାୟୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଗୋଳାକାର, ବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, କଳା ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ବାୟୁ ଏହାର ଦେବତା।

ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦ୍ଯଙ୍ଗୁଲୀମଧ୍ଯେ ପର୍ଯ୍ଯସ୍ତେଷୁ ସ୍ଵଵେଶ୍ମସୁ । ସୁଵର୍ଣନାଗଵାହେନ ଵେଷ୍ଟିତେଷୁ ନ୍ଯସେତ୍ କ୍ରମାତ୍ ।। ୨୯୫.

ଅଙ୍ଗୁଠିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟମ ଅଙ୍ଗୁଳିର ଗଠିଠାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗୁଳିର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ, ସୁନା ନାଗ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା, ଏହାକୁ କ୍ରମରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଵିଯତେଶ୍ଚତୁରୋ ଵର୍ଣାନ୍ ସୁମଣ୍ଡଲସମତ୍ଵିଷଃ । ଅରୂପେ ରଵତନ୍ମାତ୍ରେ ଆକାଶେଶିଵଦେଵତେ ।। ୨୯୫.

ଆକାଶର ଚାରିଟି ଅକ୍ଷର, ସମାନ ମଣ୍ଡଳ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନିରାକାର ରବିତତ୍ତ୍ୱରେ, ଶିବ ଆକାଶର ଦେବତା।

କନିଷ୍ଠାମଦ୍ଯପର୍ଵସ୍ଥେ ନ୍ଯସେତ୍ତସ୍ଯାଦ୍ଯମକ୍ଷରମ୍ । ନାଗାନାମାଦିଵର୍ଣାଂଶ୍ଚ ସ୍ଵମଣ୍ଡଲଗତାନ୍ନ୍ଯସେତ୍ ।। ୨୯୫.

କାନିଠି ଅଙ୍ଗୁଳିର ମଧ୍ୟମ ଗଠିଠାରେ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ରଖିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ନାଗମାନେ ନିଜ ମଣ୍ଡଳରେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଆରମ୍ଭ ଅକ୍ଷର ରଖିବା ଉଚିତ।

ଭୂତାଦିଵର୍ଣାନ୍ ଵିନ୍ଯସେଦଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦ୍ଯନ୍ତପର୍ଵସୁ । ତନ୍ମାତ୍ରାଦିଗୁଣାଭ୍ଯର୍ଣାନଙ୍ଗୁଲୀଷୁ ନ୍ଯସେଦ୍‌ବୁଧଃ ।। ୨୯୫.

ଅଙ୍ଗୁଠିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗୁଳିର ଗଠିଠାରେ ଭୂତ ତତ୍ତ୍ୱର ଅକ୍ଷର ରଖିବା ଉଚିତ; ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତନ୍ମାତ୍ରା ଆଦି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସ୍ପର୍ଶନାଦେଵ ତାର୍କ୍ଷେଣ ହସ୍ତେ ହନ୍ଯାଦ୍ଵିଷଦ୍ଵଯଂ । ମଣ୍ଡଲାଦିଷୁ ତାନ୍ ଵର୍ଣାନ୍ ଵିଯତେଃ କଵଯୋ ଜିତାନ୍ ।। ୨୯୫.

ହାତରେ ତାର୍କ୍ଷର ସ୍ପର୍ଶ ମାତ୍ରରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଆକାଶର ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଶୀଳିତ କବିମାନେ ରଖନ୍ତି।

ଶ୍ରେଷ୍ଠଦ୍ଵଯ୍ହ୍ଗୁଲିଭିର୍ଦ୍ଦେହନାଭିସ୍ଥାନେଷୁ ପର୍ଵସୁ । ଆଜାନୁତଃ ସୁଵର୍ଣାଭମାନାଭେସ୍ତୁହିନପ୍ରଭମ୍ ।। ୨୯୫.

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇ ଅଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା, ଦେହର ନାଭି ସ୍ଥାନର ଗଠିଠାରେ, ଅଙ୍ଗୁଠି ଆରମ୍ଭରୁ ସୁନା ରଙ୍ଗରେ, ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବରଫ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

କୁଙ୍କୁମାରୁଣମାକଣ୍ଠାଦାକେଶାନ୍ତାତ୍ ସିତେତରଂ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଵ୍ଯାପିନଂ ତାର୍କ୍ଷଞ୍ଚନ୍ଦ୍ରାଖ୍ଯଂ ନାଗଭୂଷଣମ୍ ।। ୨୯୫.

ଗଳାଠାରୁ କେଶ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁଙ୍କୁମ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ପରେ ଧଳା, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ୟାପି, ଚନ୍ଦ୍ର ନାମକ ତାର୍କ୍ଷ, ନାଗ ଭୂଷିତ।