ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଗୋନସା ମନ୍ଦଗା ଦୀର୍ଘା ମଣ୍ଡଲୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ଚିତାଃ । ରାଜିଲାଶ୍ଚିତ୍ରିତାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧାସ୍ତିର୍ଯ୍ଯଗୂଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵଞ୍ଚ ଵାଜିଭିଃ ।। ୨୯୪.

ଗାଁ ନାକ ଥିବା, ଧୀର ଚଳିଥିବା, ଲମ୍ବା ଦେହ, ବିଭିନ୍ନ ମଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ; ଧାରୀ, ଚମକିଲା, ତିର୍ଯ୍ୟକ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗତିରେ ଘୋଡା ସହିତ ଚଳିଥିବା।

ଵ୍ଯନ୍ତରା ମିଶ୍ରଚିହ୍ନାଶ୍ଚ ଭୂଵର୍ଷାଗ୍ନେଯଵାଯଵଃ । ଚତୁର୍ଵିଧାସ୍ତେ ଷଡ୍‌ଵିଂଶଭେଦାଃ ଷୋଡ଼ଶ ଗୋନସାଃ ।। ୨୯୪.

ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସର୍ପମାନେ ମିଶ୍ର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା, ପୃଥିବୀ, ବର୍ଷା, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁର ସଂଯୋଗ; ଏହି ସର୍ପମାନେ ଚାରି ପ୍ରକାର, ଛବିଶି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଗ, ଏବଂ ଷୋଳ ଟି ଗାଁ ନାକ ଥିବା।

ତ୍ରଯୋଦଶ ଚ ରାଜୀଲା ଵ୍ଯନ୍ତରା ଏକଵିଶତିଃ । ଯେଽନୁକ୍ତକାଲେ ଜାଯନ୍ତେ ସର୍ପାସ୍ତେ ଵ୍ଯନ୍ତରାଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୨୯୪.

ତେର ଟି ଧାରୀ, ଏବଂ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ଏକୋଇଶି; ଯେଉଁ ସମୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇନାହିଁ, ସେ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଆଷାଢାଦିତ୍ରିମାସୈଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଗର୍ଭୋ ମାଷଟତୁଷ୍ଟଯେ । ଅଣ୍ଡକାନାଂ ଶତେ ଦ୍ଵେ ଚ ତତ୍ଵାରିଂଶତ୍ ପ୍ରସୂଯତେ ।। ୨୯୪.

ଆଷାଢ଼ ଆରମ୍ଭରୁ ତିନି ମାସରେ ଗର୍ଭ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଛଅ ଦଳରେ ବିକାଶ ପାଏ; ଦୁଇ ଶତ ଡିଂଗା ମଧ୍ୟରୁ ଚାଳିଶି ଟି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।

ସର୍ପା ଗ୍ରସନ୍ତି ସୂତୌଘାନ୍ ଵିନା ସ୍ତ୍ରୀପୁନ୍ନପୁଂସକାନ୍ । ଉନ୍ମୀଲତେଽକ୍ଷି ସପ୍ତାହାତ୍ କୃଷ୍ଣୋ ମାସାଦ୍ଭଵେଦ୍ଵହିଃ ।। ୨୯୪.

ସର୍ପମାନେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଖାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଜନନୀ, ପୁରୁଷ ଓ ନପୁଂସକ ଛାଡ଼ି; ସପ୍ତାହରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଯାଏ, ଏକ ମାସ ପରେ ସର୍ପ ବାହାରିଯାଏ।

ଦ୍ଵାଦଶାହାତ୍ ସୁବୋଧଃ ସ୍ଯାତ୍ ଦନ୍ତାଃ ସ୍ଯୁଃ ସୂର୍ଯ୍ଯଦର୍ଶନାତ୍ । ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଦିନଵିଂଶତ୍ଯା ଚତୁସ୍ରସ୍ତେଷୁ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିକାଃ ।। ୨୯୪.

ବାରହ ଦିନ ପରେ ସର୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ ଦାନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ବତ୍ତିଶି କିମ୍ବା ଉଣେଶି ଦିନରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରି ଟି ଦାଂଶ୍ତ୍ରା ହୁଏ।

କରାଲୀ ମକରୀ କାଲରାତ୍ରୀ ଚ ଯମଦୂତିକା । ଏତାସ୍ତୀଃ ସଵିଷା ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଵାମଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵଗାଃ ।। ୨୯୪.

କରାଳୀ, ମକରୀ, କାଳରାତ୍ରୀ ଓ ଯମଦୂତିକା—ଏହି ଭୟଙ୍କର ସର୍ପମାନେ ବିଷ ଭରା ଦାଂଶ୍ତ୍ରା ସହିତ ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥାନ୍ତି।

ଷଣ୍ମାସାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ କୃତ୍ତିଂ ଜୀଵେତ୍ଷଷ୍ଟିସମାଦ୍ଵଯଂ । ନାଗାଃ ସୂର୍ଯ୍ଯାଦିଵାରେଶାଃ ସପ୍ତ ଉକ୍ତା ଦିଵା ନିଶି ।। ୨୯୪.

ଛଅ ମାସ ପରେ ସର୍ପ ତାଙ୍କର କଳା ଛାଡ଼ିଦିଏ ଓ ବାଷଠି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଜୀବନ ଯାପନ କରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିନର ସର୍ପମାନେ ସପ୍ତ ଟି ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି।

ସ୍ଵେଷାଂ ଷଟ୍ ପ୍ରତିଵାରେଷୁ କୁଲିକଃ ସର୍ଵ୍ଵସନ୍ଧିଷୁ । ଶଙ୍ଖେନ ଵା ମହାଵ୍ଜେନ ସହ ତସ୍ଯୋଦଯୋଽଥଵା ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତି ଦିନରେ ସେମାନଙ୍କର ଛଅ ଟି ନିଜ ଦିନ, କୁଳିକ ସମସ୍ତ ସଂଧିରେ; ଶଂଖ କିମ୍ବା ବଡ଼ ନାଗ ସହିତ ତାଙ୍କର ଉଦୟ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ।

ଦ୍ଵଯୋର୍ଵ୍ଵା ନାଡ଼ିକାମନ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରକଂ କୁଲିକୋଦଯଃ । ଦୁଷ୍ଟଃ ସ କାଲଃ ସର୍ଵ୍ଵତ୍ର ସର୍ପଦଂଶେ ଵିଶେଷତଃ ।। ୨୯୪.

ଦୁଇ ଠାରେ ନାରିକେଳ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କୁଳିକର ଉଦୟ ହୁଏ; ସେ ସମୟ ସମସ୍ତଠାରେ ଅଶୁଭ, ବିଶେଷ କରି ସର୍ପଦଂଶରେ।

କୃତ୍ତିକା ଭରଣୀ ସ୍ଵାତୀ ମୂଲଂ ପୂର୍ଵ୍ଵତ୍ରଯାଶ୍ଵିନୀ । ଵିଶାଖାର୍ଦ୍ରା ମଘାଶ୍ଲେଷା ଶ୍ରଵଣରୋହିଣୋ ।। ୨୯୪.

କୃତ୍ତିକା, ଭରଣୀ, ସ୍ୱାତୀ, ମୂଳ, ପୂର୍ବ ତିନି, ଅଶ୍ୱିନୀ; ବିଶାଖା, ଆର୍ଦ୍ରା, ମଘା, ଶ୍ଳେଷା, ଶ୍ରବଣ, ରୋହିଣୀ।

ହସ୍ତା ମନ୍ଦକୁଜୌ ଵାରୌ ପଞ୍ଚମୀ ଚାଷ୍ଟମୀ ତିଥିଃ । ଷଷ୍ଠୀ ରିକ୍ତା ଶିଵା ନିନ୍ଦ୍ଯା ପଞ୍ଚମୀ ଚ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ।। ୨୯୪.

ହସ୍ତ, ମନ୍ଦ, କୁଜ, ବାର, ପଞ୍ଚମୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥି; ଷଷ୍ଠୀ, ଖାଲି, ଶିଭା, ନିନ୍ଦିତ, ପଞ୍ଚମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ।

ସନ୍ଧ୍ଯାଚତୁଷ୍ଟଯଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଦଗ୍ଧଯୋଗାଶ୍ଚ ରାଶଯଃ । ଏକଦ୍ଵିବହଵୋ ଦଂଶା ଦଷ୍ଟଵିଦ୍ଧଞ୍ଚ ଖଣ୍ଡିତମ୍ ।। ୨୯୪.

ଚାରି ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଶୁଭ, ଦଗ୍ଧ ଯୋଗ ଓ ରାଶି ମଧ୍ୟ; ଏକ, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଅନେକ ଦଂଶ, ଦଂଶିତ ଓ ଆହତ, ଭାଙ୍ଗିଗଲା।

ଅଦଂଶମଵଗୁପ୍ତଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦଂଶମେଵଂ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ । ତ୍ରଯୋ ଦ୍‌ଵ୍ଯେକକ୍ଷତା ଦଂଶା ଵେଦନା ରୁଧିରୋଲ୍ଵଣା ।। ୨୯୪.

ଅଦଂଶ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ, ଦଂଶ ଚାରି ପ୍ରକାର; ତିନି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଏକ ଆହତ ଦଂଶ, ବେଦନା ଓ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଅଧିକ।

ନକ୍ତନ୍ତ୍ଵେକାଙ୍‌ଘ୍ରିକୂର୍ମ୍ମାବା ଦଂଶାଶ୍ଚ ଯମଚୋଦିତାଃ । ଦୀହୀପିପୀଲିକାସ୍ପର୍ଶୀ କଣ୍ଠଶୋଥରୁଜାନ୍ଵିତଃ ।। ୨୯୪.

ରାତିରେ ଏକାଙ୍ଘ୍ରି, କୁର୍ମ ଦେହ ଦଂଶ, ଯମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପ୍ରେରିତ; ପିପିଳିକା ସ୍ପର୍ଶ, କଣ୍ଠ ଫୁଲିବା ଓ ବେଦନା ସହିତ।

ସତୋଦୋ ଗ୍ରନ୍ଥିତୋ ଦଂଶଃ ସଵିଷୋ ନ୍ଯସ୍ତନିର୍ଵ୍ଵିଷଃ । ଦେଵାଲଯେ ଶୂନ୍ଯଗୃହେ ଵଲ୍ମୀକୋଦ୍ଯାନକୋଟରେ ।। ୨୯୪.

ଭିଜା କିମ୍ବା ଜମା ଥିବା, ବିଷାକ୍ତ କିମ୍ବା ଅବିଷାକ୍ତ ଦଂଶ, ଦେଉଳ, ଖାଲି ଘର, ପିଲାମାଟି ଦେଉଳି, କିମ୍ବା ଉଦ୍ୟାନର ଗଛର ଖୋଲିରେ ମିଳିଥିଲେ।

ରଥ୍ଯାସନ୍ଧୌ ଶ୍ମଶାନେ ଚ ନଦ୍ଯାଞ୍ଚ ସିନ୍ଧୁସଙ୍ଗମେ । ଦ୍ଵୀପେ ଚତୁଷ୍ପଥେ ସୌଧେ ଗୃହେଽବ୍ଜେ ପର୍ଵ୍ଵତାଗ୍ରତଃ ।। ୨୯୪.

ରାସ୍ତାର ମୁହାଁରେ, ଶ୍ମଶାନରେ, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ମିଳନସ୍ଥଳୀରେ, ଦ୍ୱୀପରେ, ଚଉମୁଖୀ ରାସ୍ତାରେ, ଉଚ୍ଚ ମହଳରେ, ଘରରେ, ପଦ୍ମରେ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ।

ଵିଲଦ୍ଵାରେ ଜୀର୍ଣକୂପେ ଜୀର୍ଣଵେଶ୍ମନି କୁଡ୍ଯକେ । ଶିଗ୍ରୁଶ୍ଲେଷ୍ମାତକାକ୍ଷେଷୁ ଜମ୍ବୂ ଡୁମ୍ବରଣେଷୁ ଚ ।। ୨୯୪.

ଝୁଲଣ ଦ୍ୱାରରେ, ପୁରୁଣା କୁଆଁରେ, ଭଙ୍ଗା ଘରରେ, ଦିୱାଳରେ, ସୋଉଁଜ, ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକ, ଆମଳା, ଜାମୁନ ଓ ଡୁମୁର ଗଛମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ।

ଵଟେ ଚ ଜୀର୍ଣପ୍ରାକାରେ ଖାସ୍ଯହୃତ୍‌କକ୍ଷଜତ୍ରୁଣି । ତାଲୌ ଶଙ୍ଖେ ଗଲେ ମୂଦ୍‌ର୍ଧ୍ନି ଚିଵୁକେ ନାଭିପାଦଯୋଃ ।। ୨୯୪.

ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ, ଭଙ୍ଗା ପ୍ରାକାରରେ, ମୁହଁ, ହୃଦୟ, ବାହୁମୁଳ, କନ୍ଧର, ହାତେ, ଶଂଖରେ, ଗଳାରେ, ମୁଣ୍ଡରେ, ଗାଲିରେ, ନାଭିରେ କିମ୍ବା ପାଦରେ।

ଦଂଶୋଽଶୁଭଃ ଶୁଭୋ ଦୂନଃ ପୁଷ୍ପହସ୍ତଃ ସୁଵାକ୍ ସୁଧୀଃ । ଲିଙ୍ଗଵର୍ଣଂସମାନଶ୍ଚ ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରୋଽମଲଃ ଶୁଚିଃ ।। ୨୯୪.

ଅଶୁଭ ଦଂଶ କ୍ଷତିକାରକ, ଶୁଭ ଦଂଶ ମୃଦୁ, ହାତରେ ଫୁଲ ଧରିଥିବା, ଭଲ କଥା କହୁଥିବା, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଲିଙ୍ଗ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ସମାନ, ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ନିର୍ମଳ ଓ ପବିତ୍ର।

ଅପଦ୍ଵାରଗତଃ ଶସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରମାଦୀ ଭୂଗତେକ୍ଷ୍ଣଃ । ଵିଵର୍ଣଵାସାଃ ପାଶାଦିହସ୍ତୋ ଗଦଗଦଵର୍ଣଭାକ୍ ।। ୨୯୪.

ଅନୁଚିତ ଦ୍ୱାରରୁ ଆସିଥିବା, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅସାବଧାନ, ମାଟିରେ ଚାଲୁଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମଲିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦାଁଡି କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା, ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହୁଥିବା।

ଶୁଷ୍କକାଷ୍ଠାଶ୍ରିତଃ ଖିନ୍ନସ୍ତିଲାକ୍ତକକରାଂଶୁକଃ । ଆର୍ଦ୍ରଵାସାଃ କୃଷ୍ଣାରକ୍ତପୁଷ୍ପଯୁକ୍ତଶିରୋରୁହଃ ।। ୨୯୪.

ଶୁଖିଲା କାଠ ଭିତରେ ବସୁଥିବା, କ୍ଲାନ୍ତ, ତିଳ ତେଲ ଲାଗିଥିବା ହାତ, ଭିଜା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା କିମ୍ବା ଲାଲ ଫୁଲ ଲଗାଇଥିବା କେଶ।

କୁଚମର୍ଦୀଂ ନଖଚ୍ଛେଦୀ ଗୁଦସ୍ପୃକ୍ ପାଦଲେଖକଃ । କେଶମୁଞ୍ଚୀ ତୃଣଚ୍ଛେଦୀ ଦୁଷ୍ଟା ଦୂତାସ୍ତଥୈକଶଃ ।। ୨୯୪.

ସ୍ତନ ଦବାଇଥିବା, ନଖ କାଟୁଥିବା, ଗୁଦ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା, ପାଦରେ ଚିହ୍ନ ଦେଉଥିବା, କେଶ ଖୋଲିଥିବା, ଘାସ କାଟୁଥିବା—ଏମିତି ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଭଳି।

ଇଡ଼ାନ୍ଯା ଵା ଵହେଦ୍‌ଦ୍ଵେଧା ଯଦି ଦୂତସ୍ଯ ଚାତ୍ମନଃ । ଆଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ପୁଷ୍ଟଯାସ୍ମାନ୍ ଵିଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରୀପୁନ୍ନପୁଂସକାନ୍ ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତିନିଧି କିମ୍ବା ନିଜେ ଦୁଇଭାଗ ହୋଇଥିବା ଛଡ଼ି ଧରିଥିଲେ, ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ—ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନପୁଂସକ।

ଦୂତଃ ସ୍ପୃଶତି ଯଦ୍‌ଗାତ୍ରଂ ତସ୍ମିନ୍ ଦଂଶମୁଦାହରେତ୍ । ଦୂତାଙ୍‌ଘ୍ରିଚଲନଂ ଦୁଷ୍ଟମୁତ୍ଥିତିର୍ନିଶ୍ଚଲା ଶୁଭା ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତିନିଧି ଯେଉଁ ଅଂଶରେ ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେଠାରେ ଦଂଶ ଘଟିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତିନିଧିର ପାଦ ଚଳନ ଅଶୁଭ, ଅଚଳ ଭାବେ ଉଠିଲେ ଶୁଭ।

ଜୀଵପାର୍ଶ୍ଵେ ଶୁଭୋ ଦୂତୋ ଦୁଷ୍ଟୋଽନ୍ଯତ୍ର ସମାଗତଃ । ଜୀଵୋ ଗତାଗତୈର୍ଦୁଷ୍ଟଃ ଶୁଭୋ ଦୂତନିଵେଦନେ ।। ୨୯୪.

ଜୀବନ୍ତଙ୍କର ଡାହାଣ ପାଖରେ ପ୍ରତିନିଧି ଥିଲେ ଶୁଭ, ଅନ୍ୟଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ। ଆସିଯିବା ଓ ଯିବାରେ ଜୀବ ଅଶୁଭ, ପ୍ରତିନିଧି ସୂଚନାରେ ଶୁଭ।

ଦ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ ପ୍ରଦୁଷ୍ଟା ସା ପୂର୍ଵ୍ଵାମଜାର୍ଦ୍ଧନିନ୍ଦିତା । ଵିଭକ୍ତୈସ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯାନ୍ତୈର୍ଵିଷୈର୍ନିର୍ଵ୍ଵିଷକାଲତା ।। ୨୯୪.

ପ୍ରତିନିଧିର କଥା ପୂର୍ବରୁ ନିନ୍ଦିତ କିମ୍ବା ଅପମାନିତ ହେଲେ ଦୁଷ୍ଟ। ତାଙ୍କର କଥା ବିଭାଗ, ବିଷ କିମ୍ବା ଅବିଷ, ଓ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।

ଆଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଵରୈଶ୍ଚ କାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵର୍ଗୈର୍ଭିନ୍ନଲିପିର୍ଦ୍ଵିଧା । ସ୍ଵରଜୋ ଵସୁମାନ୍ଵର୍ଗୀ ଇତିକ୍ଷେପା ଚ ମାତୃକା ।। ୨୯୪.

ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର ଓ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଲିପି ଦୁଇ ପ୍ରକାର। ସ୍ୱର, ରଜସ, ମାଟି, ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷରମାନେ ବିଭାଜିତ।

ଵାତାଗ୍ନୀନ୍ଦ୍ରଜଲାତ୍ମାନୋ ଵର୍ଗେଷୁ ଚ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ନପୁଂସକାଃ ପଞ୍ଚମାଃ ସ୍ଯୁଃ ସ୍ଵରାଃ ଶକ୍ରାମ୍ବୁଯୋନଯଃ ।। ୨୯୪.

ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଓ ଜଳ—ଏହି ଚାରି ଗୋଷ୍ଠୀ। ପଞ୍ଚମ, ନପୁଂସକ ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଜଳ ମୂଳ ଅକ୍ଷର।