ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଜିତାଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରପ୍ଟା ହରିଂ ଵୈ ଶରଣଂ ଗତାଃ। ସୁରାଣାମମଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଅଦିତ୍ଯା କଶ୍ଯପେନ ଚ

ହାରି, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସି ପଡି, ଦେବମାନେ ହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅଦିତି ଓ କଶ୍ୟପ ମାନେ ମାୟାହୀନ ଦେହ ଦେଲେ।

ସ୍ତୁତୋଽସୌ ଵାମନୋ ଭୂତ୍ଵା ହ୍ଯଦିତ୍ଯାଂ ସ କ୍ରତୁଂ ଯଯୌ। ବଲେଃ ଶ୍ରୀଯଜମାନସ୍ଯ, ରାଜଦ୍ଵାରେଽଗୃଣାତ୍ ଶ୍ରୁତିମ୍

ସେମାନେ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ସେ ବାମନ ହେଇ ଅଦିତିଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଗଲେ। ବଳି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ସେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ।

ଵେଦାନ୍ ପଠନ୍ତଂ ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାମନଂ ଵରଦୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ନିଵାରିତୋଽପି ଶୁକ୍ରେଣ ବଲିର୍ବ୍ରୂହି ଯଦିଚ୍ଛସି

ବାମନଙ୍କୁ ବେଦ ପଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି ବଳି, ଯିଏ ଦାନ ଦେଇଥାଏ, କହିଲେ: ଶୁକ୍ର ମନା କଲେ ମଧ୍ୟ ବଳି କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ ତାହା କହ'।

ତ୍ତତ୍ତେଽହଂ ସମ୍ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି,ଵାମନୋ ବଲିମବ୍ରଵୀତ୍। ପଦତ୍ରଯଂ ହି ଗୁର୍ଵର୍ଥଂ ଦେହି ଦାସ୍ଯେ ତମବ୍ରଵୀତ୍

ବାମନ ବଳିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ନିଶ୍ଚିତ ଦେବି। ମୋ ଗୁରୁ ପାଇଁ ମୋତେ ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅ'। ବଳି କହିଲେ, 'ମୁଁ ଦେବି'।

ତୋଯେ ତୁ ପତିତେ ହସ୍ତେ ଵାମନୋଽଭୂଦଵାମନଃ। ଭୂର୍ଲୋକଂ ସ ଭୁଵର୍ଲୋକଂ ସ୍ଵର୍ଲେକଞ୍ଚ ପଦତ୍ରଯମ୍

ଜଳ ହସ୍ତରେ ଢାଳିବା ସମୟରେ ବାମନ ଆଉ ଛୋଟ ରହିଲେ ନାହିଁ। ସେ ତିନି ପଦରେ ପୃଥିବୀ, ମଧ୍ୟଲୋକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଲେ।

ଚକ୍ରେ ବଲିଞ୍ଚ ସୁତଲଂ ତଚ୍ଛକ୍ରାଯ ଦଦୌ ହରିଃ। ଶକ୍ରୋ ଦେଵୈର୍ହରିଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଭୁଵନେଶଃ ସୁଖୀଂ ତ୍ଵଭୂତ୍

ବଳିଙ୍କୁ ସୁତଳରେ ପଠାଇ, ସେ ଦେଶ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନେ ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୁଖୀ ନାଥ ହେଲେ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପରଶୁରାମସ୍ଯ ଚାଵତାରଂ ଶ୍ରୃଣୁ ଦ୍ଵିଜ। ଉଦ୍ଵତାନ୍ କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍ ମତ୍ଵା ଭୂଭାରହାଣାଯ ସଃ

ମୁଁ ପରଶୁରାମଙ୍କ ଅବତାରର କଥା କହିବି, ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜ। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଅହଂକାରୀ ହେବାକୁ ଦେଖି, ସେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

ଅଵତୀର୍ଣୋ ହରିଃ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଦେଵଵିପ୍ରାଦିପାଲକଃ। ଜମଦଗ୍ନେ ରେଣୁକାଯାଂ ଭାର୍ଗଵଃ ଶସ୍ତ୍ରପାରଗଃ

ହରି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଦେବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ଜମଦଗ୍ନି ଓ ରେଣୁକାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାର୍ଗବ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ଦତ୍ତାତ୍ରେଯପ୍ରସାଦେନ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯୋ ନୃପସ୍ତ୍ଵଭୂତ୍। ସହସ୍ତ୍ରବାହୁଃ ସର୍ଵୋର୍ଵୀପତିଃ ସ ମୃଗଯାଂ ଗତଃ

ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଦୟାରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ରାଜା ହେଲେ, ହଜାର ବାହୁ ଓ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ନାଥ। ସେ ଶିକାରକୁ ଗଲେ।

ଶ୍ରାନ୍ତୋ ନିମନ୍ତ୍ରିତୋଽରଣ୍ଯେ ମୁନିନା ଜମଦଗ୍ନିନା। କାମଧେନୁପ୍ରଭାଵେଣ ଭୋଜିତଃ ସବଲୋ ନୃପଃ

କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଜମଦଗ୍ନି ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। କାମଧେନୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ସେନା ଖାଇଲେ।

ଅପ୍ରାର୍ଥଯତ୍ କାମଧେନୁଂ ଯଦା ସ ନ ଦଦୌ ତଦା। ହୃତଵାନଥ ରାମେଣ ଶିରଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ନିପାତିତଃ

ସେ କାମଧେନୁ ଚାହିଲେ, ଦିଆଯାଇନଥିବାରୁ ତାକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ମାରିଦେଲେ।

ଯୁଦ୍ଧେ ପରଶୁନା ରାଜା ଧେନୁଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମମାଯଯୌ । କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଜମଦଗ୍ନିର୍ନିପାତିତଃ

ଯୁଦ୍ଧରେ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଧେନୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।

ରାମେ ଵନଂ ଗତେ ଵୈରାଦଥ ରାମଃ ସମାଗତଃ। ପିତରଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତୃନାଶାଭିମର୍ଷିତଃ

ରାମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେବେଳେ, ଶତ୍ରୁତାବଶତଃ ରାମ ଫେରିଲେ। ପିତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ପିତୃବିୟୋଗର କ୍ଷୋଭରେ ତାଙ୍କ ମନ ଭରିଗଲା।

ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀଂ ନିଃକ୍ଷତ୍ରାମକରୋଦ୍ଵିଭୁଃ। କୁରୁଶ୍ରେତ୍ରେ ପଞ୍ଚ କୁଣ୍ଡାନ୍ କୃତ୍ଵା ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଵୈ ପିତୃନ୍

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ତିନିଥର ସାତ୍ ସାତ୍ ଥର ପୃଥିବୀକୁ ତାରାବିହୀନ କରିଥିଲେ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ପାଞ୍ଚଟି ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡ କରି, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ତୃପ୍ତ କରିଥିଲେ।

କାଶ୍ଯପାଯ ମହୀଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରେ ପର୍ଵତେ ସ୍ଥିତଃ। କୂର୍ମ୍ମସ୍ଯ ଚ ଵରାହସ୍ଯ ନୃସିଂହସ୍ଯ ଚ ଵାମନମ୍

କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଦେଇ, ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ରହିଲେ। ଏହିପରି କୂର୍ମ, ବରାହ, ନୃସିଂହ ଓ ବାମନ ଅବତାର ମଧ୍ୟ ହେଇଥିଲେ।

ଅଵତାରଂ ଚ ରାମସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯାତି ଦିଵଂ ନରଃ

ରାମଙ୍କ ଅବତାର କଥା ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ରାମାଯଣମହଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ନାରଦେନୋଦିତଂ ପୁରା। ଵାଲ୍ମୀକଯେ ଯଥା ତଦ୍ଵତ୍ ପଠିତଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦମ୍

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ରାମାୟଣ କଥା କହିବି, ଯାହା ପୂର୍ବେ ନାରଦ କହିଥିଲେ ଓ ବାଲ୍ମୀକି ପଢ଼ିଥିଲେ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।

ନାରଦ ଉଵାଚ ଵିଷ୍ଣୁନାଭ୍ଯଵ୍ଜଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ମରୀଚିର୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ। ମରୀଚେଃ କଶ୍ଯପସ୍ତସ୍ମାତ୍ ସୂର୍ଯୋ ଵୈଵସ୍ଵତୋ ମନୁଃ

ନାରଦ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ମରୀଚି; ମରୀଚିଠାରୁ କାଶ୍ୟପ; କାଶ୍ୟପଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ବୈବସ୍ବତ ମନୁ।

ତତସ୍ତସ୍ମାତ୍ତଥେକ୍ଷ୍ଵାକୁସ୍ତସ୍ଯ ଵଂଶେ କକୁତ୍ସ୍ଥକଃ। କକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ଯ ରଘୁସ୍ତସ୍ମାଦଜୋ ଦଶରଥସ୍ତତଃ

ତାଙ୍କଠାରୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କ ବଂଶରେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ହେଲେ; କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କଠାରୁ ରଘୁ, ରଘୁଠାରୁ ଅଜ, ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶରଥ।

ରାଵଣାଦେର୍ଵଧାର୍ଥାଯ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାଭୂତ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ। ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥାଦ୍ରାମଃ କୌଶଲ୍ଯାଯାଂ ବଭୂଵ ହ

ରାବଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ହରି ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ। ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କଠାରୁ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ରାମ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

କୈକେଯ୍ଯାଂ ଭରତଃ ପୁତ୍ରଃ ସୁମିତ୍ରାଯାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ଋଷ୍ଯଶ୍ରୃଙ୍ଗେଣ ତାସୁ ସନ୍ଦତ୍ତପାଯସାତ୍

କୈକେୟୀଙ୍କୁ ପୁଅ ଭରତ ହେଲେ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ହେଲେ; ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାୟସ ଖାଇ ସେମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ପ୍ରାଶିତାଦ୍ଯଜ୍ଞସଂସିଦ୍ଧାଦ୍ରାଦ୍ରାମାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସମାଃ ପିତୁଃ। ଯଜ୍ଞଵିଧ୍ନଵିନାଶାଯ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାର୍ଥିତୋ ନୃପଃ

ଯଜ୍ଞରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ପାୟସ ଖାଇ, ରାମ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ବାପାଙ୍କ ସହିତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ କାଟିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ରାଜା ସେମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ ବିନାଶ ପାଇଁ ପଠାଇଲେ।

ରାମଂ ସମ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ମୁନିନା ସହ। ରାମୋ ଗତୋଽସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାଣି ଶିକ୍ଷିତସ୍ତାଡକାନ୍ତକୃତ

ସେ ରାମଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ମୁନିଙ୍କ ସହ ପଠାଇଲେ। ରାମ ଯାଇ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଶିଖିଲେ ଓ ତାଡକାକୁ ବଧ କଲେ।

ମାରୀଚଂ ମାନଵାସ୍ତ୍ରେଣ ମୋହିତଂ ଦୂରତୋଽନଯତ୍। ସୁବାହୁଂ ଯଜ୍ଞହନ୍ତାରଂ ସବଲଞ୍ଚାଵଧୀଦ୍ ବଲୀ

ମାରୀଚକୁ ମାନବାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୂରରୁ ମୋହିତ କଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ କରୁଥିବା ସୁବାହୁ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ବଧ କଲେ।

ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମନିଵାସୀ ଚ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଦିଭିଃ ସହ। ଗତଃ କ୍ରତୁଂ ମୈଥିଲସ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଞ୍ଚାପଂସହାନୁଜଃ

ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ସହ ବସି, ରାମ ଭାଇ ସହିତ ମିଥିଲାର ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଧନୁଷ ଦେଖିବା ପାଇଁ।

ଶତାନନ୍ଦନିମିତ୍ତେନ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରପ୍ରଭାଵତଃ। ରାମାଯ କଥିତୋ ରାଜ୍ଞା ସମୁନିଃ ପୂଜିତଃ କ୍ରତୌ

ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଯଜ୍ଞରେ ସମ୍ମାନିତ ମୁନି ରାମଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

ଧନୁରାପୂରଯାମାସ ଲୀଲଯା ସ ବଭଞ୍ଜ ତତ୍ । ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କଞ୍ଚ ଜନକଃ ସୀତାଂ କନ୍ଯାନ୍ତ୍ଵଯୋନିଜାମ୍

ସେ ଲୀଳାରେ ଧନୁଷ ଟାଣି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଜନକ ଶୌର୍ଯ୍ୟର ଦାମ୍ପତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଭାବେ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ସୀତାକୁ ଦେଲେ।

ଦଦୌ ରାମାଯ ରାମୋଽପି ପିତ୍ରାଦୌ ହି ସମାଗତେ। ଉପଯେମେ ଜାନକୀନ୍ତାମୁର୍ମିଲାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତଥା

ସେ ସୀତାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଲେ। ବାପା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିଥିବାବେଳେ, ରାମ ଜାନକୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଉର୍ମିଳାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଂ ମାଣ୍ଡଵୀଞ୍ଚ କୁଶଧ୍ଵଜସୁତେ ତଥା। ଜନକସ୍ଯାନୁଜସ୍ଯୈତେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଭରତାଵୁଭୌ

ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି ଓ ମାଣ୍ଡବୀ, ଜନକଙ୍କ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଝିଅ, ଏହି ଦୁଇଜଣୀକୁ ଶତୃଘ୍ନ ଓ ଭରତ ବିବାହ କଲେ।