ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ତଂସୁରୋଘାଚ୍ଚ ଚତ୍ଵାରୋ ଦୁଷ୍ମନ୍ତୋଽଥ ପ୍ରଵୀରକଃ । ସୁମନ୍ତଶ୍ଚାନଯୋ ଵୀରୋ ଦୁଷ୍ମନ୍ତାଦ୍ଭରତୋଽଭଵତ୍ ।। ୨୭୮.

ତଂସୁରୋଘଠାରୁ ଚାରିଜଣ—ଦୁଷ୍ମନ୍ତ, ପରେ ପ୍ରବୀରକ; ସୁମନ୍ତ, ଅନୟ ଓ ବୀର; ଦୁଷ୍ମନ୍ତଠାରୁ ଭରତ ଜନ୍ମିଲେ।

ଶକୁନ୍ତଲାଯାନ୍ତୁ ବଲୀ ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନା ତୁ ଭାରତାଃ । ସୁତେଷୁ ମାତୃକୋପେନ ନଷ୍ଟେଷୁ ଭରତସ୍ଯ ଚ ।। ୨୭୮.

ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁଅ, ଯାହାଙ୍କ ନାମରେ ଭାରତବଂଶୀମାନେ ପରିଚିତ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ, ଭାରତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହରାଇଯାଇଥିଲେ।

ତତୋ ମରୁଦ୍‌ଭିରାନୀଯ ପୁତ୍ରଃ ସ ତୁ ବୃହସ୍ପତେଃ । ସଂକ୍ରାମିତୋ ଭରଦ୍ଵାଜଃ କ୍ରତୁଭିର୍ଵ୍ଵିତଥୋଽଭଵତ୍ ।। ୨୭୮.

ତାପରେ, ମରୁତମାନେ ଆଣିଥିବା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହିପରି, ବରଦ୍ୱାଜ କ୍ରତୁଦ୍ୱାରା ବିତଥ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।

ସ ଚାପି ଵିତଥଃ ପୁତ୍ରାନ୍ ଜନଯାମାସ ପଞ୍ଚ ଵୈ । ସୁହୋତ୍ରଂ ଚ ସୁହୋତାରଂ ଗଯଂ ଗର୍ଭଂ ତଥୈଵ ଚ ।। ୨୭୮.

ସେ ବିତଥ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଜନ୍ମଦେଲେ—ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତାର, ଗୟ, ଗର୍ଭ ଏବଂ କପିଳ।

କପିଲଶ୍ଚ ମହାତ୍ମାନଂ ସୁକେତୁଞ୍ଚ ସୁତଦ୍ଵଯମ୍ । କୌଶିକଞ୍ଚ ଗୃତ୍ସପତିଂ ତଥା ଗୃତ୍ସପତେଃ ସୁତାଃ ।। ୨୭୮.

କପିଳ ଏବଂ ସୁକେତୁ—ଏହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ପୁଅ। ଏହିପରି, କୌଶିକ ଏବଂ ଗୃତ୍ସପତି, ଏହିମାନେ ଗୃତ୍ସପତିଙ୍କ ପୁଅ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାଃ କାଶେ ଦୀର୍ଘତମାଃ ସୁତାଃ । ତତୋ ଧନ୍ଵନ୍ତରିଶ୍ଚାସୀତ୍ତତ୍ସୁତୋଽଭୂଚ୍ଚ କେତୁମାନ୍ ।। ୨୭୮.

କାଶୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପୁଅ ଥିଲେ। ସେଠାରୁ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଜନ୍ମନେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ କେତୁମାନ।

କେତୁମତୋ ହେମରଥୋ ଦିଵୋଦାସ ଇତିଶ୍ରୁତଃ । ପ୍ରତର୍ଦନୋ ଦିଵୋଦାସାଦ୍ଭର୍ଗଵତ୍ସୌ ପ୍ରତର୍ଦନାତ୍ ।। ୨୭୮.

କେତୁମାନଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ହେମରଥ ଏବଂ ଦିବୋଦାସ। ଦିବୋଦାସଙ୍କ ତରଫରୁ ପ୍ରତର୍ଦନ ଏବଂ ପ୍ରତର୍ଦନଙ୍କ ତରଫରୁ ଭାର୍ଗବତ୍ସ।

ଵତ୍ସାଦନର୍କ୍କ ଆସୀଚ୍ଚ ଅନର୍କ୍କାତ୍ କ୍ଷେମକୋଽଭଵତ୍ । କ୍ଷେମକାଦ୍ଵର୍ଷକେତୁଶ୍ଚ ଵର୍ଷକେତୋର୍ଵିଭୁଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୭୮.

ଭାତ୍ସରୁ ଅନର୍କ ଜନ୍ମନେଲେ, ଅନର୍କରୁ କ୍ଷେମକ। କ୍ଷେମକରୁ ବର୍ଷକେତୁ ଏବଂ ବର୍ଷକେତୁରୁ ବିଭୁ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ।

ଵିଭୋରାନର୍ତ୍ତଃ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ଧିଭୋଶ୍ଯ ସୁକୁମାରକଃ । ସୁକୁମାରାତ୍ସତ୍ଯକେତୁର୍ଵତ୍ସଭୂମିସ୍ତୁ ଵତ୍ସକାତ୍ ।। ୨୭୮.

ବିଭୁଙ୍କ ପୁଅ ଅନର୍ତ୍ତ ହେଲେ, ବିଭୁଙ୍କୁ ସୁକୁମାରକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସୁକୁମାରକରୁ ସତ୍ୟକେତୁ ଏବଂ ଭାତ୍ସକରୁ ଭାତ୍ସଭୂମି ହେଲେ।

ସୁହୋତ୍ରସ୍ଯ ବୃହତ୍ପୁତ୍ରୋ ବୃହତସ୍ତନଯାସ୍ତ୍ରଯଃ । ଅଜମୀଢୋ ଦ୍ଵିମୀଢଶ୍ଚ ପୁରୁମୀଢଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯ୍ଯଵାନ୍ ।। ୨୭୮.

ସୁହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ବୃହତ୍, ବୃହତଙ୍କ ତିନିଜଣ ପୁଅ—ଅଜମୀଢ, ଦ୍ୱିମୀଢ ଏବଂ ପୁରୁମୀଢ, ଯିଏ ବଳବାନ୍।

ଅଜମୀଢସ୍ଯ କେଶିନ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ଜହ୍ନୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଜହ୍ନୋରଭୂଦଜକାଶ୍ଵୌ ବଲାକାଶ୍ଵସ୍ତଦାତ୍ମଜଃ ।। ୨୭୮.

ଅଜମୀଢ ଏବଂ କେଶିନୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ହେଲା ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଜହ୍ନୁଙ୍କ। ଜହ୍ନୁଙ୍କୁ ଏଠାରୁ ଅଜକାଶ୍ୱ ଏବଂ ବଳାକାଶ୍ୱ ଏବଂ ବଳାକାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।

ବଲାକାଶ୍ଵସ୍ଯ କୁଶିକଃ କୁଶିକାତ୍ ଗାଧିରିନ୍ଦ୍ରକଃ । ଗାଧେଃ ସତ୍ଯଵତୀ କନ୍ଯା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଃ ସୁତୋତ୍ତମଃ ।। ୨୭୮.

ବଳାକାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ କୁଶିକ, କୁଶିକରୁ ଗାଧି, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରକ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ଗାଧିଙ୍କ କନ୍ୟା ସତ୍ୟବତୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର।

ଦେଵରାତଃ କତିମୁଖା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ତେ ସୁତାଃ । ଶୁନଃ ଶେଫାଽଷ୍ଟକଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ହ୍ଯଜମୀଢାତ୍ ସୁତୋଽଭଵତ୍ ।। ୨୭୮.

ଦେବରାତ ଏବଂ କଟିମୁଖ—ଏହିମାନେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ। ଶୁନଃଶେଫ ଏବଂ ଅଷ୍ଟକ, ଏହାଛଡ଼ା ଅଜମୀଢଙ୍କୁ ଆଉ ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ।

ନୀଲିନ୍ଯାଂ ଶାନ୍ତିରପରଃ ପୁରୁଜାତିଃ ସୁଶାନ୍ତିତଃ । ପୁରୁଜାତେସ୍ତୁ ଵାହ୍ଯାଶ୍ଵୋ ଵାହ୍ଯାଶଵାତ୍ ପଞ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ ।। ୨୭୮.

ନୀଳିନୀଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଶୁଶାନ୍ତିରୁ ପୁରୁଜାତି ଜନ୍ମନେଲେ। ପୁରୁଜାତିରୁ ବାହ୍ୟାଶ୍ୱ ଏବଂ ବାହ୍ୟାଶ୍ୱରୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ରାଜା ହେଲେ।

ମୁକୁଲଃ ସୃଞ୍ଜଯଶ୍ଯୈଵ ରାଜା ଵୃହଦିଷୁସ୍ତଥା । ଯଵୀନରଶ୍ଚ କୃମିଲଃ ପାଞ୍ଚାଲା ଇତି ଵିଶ୍ରୁତାଃ ।। ୨୭୮.

ମୁକୁଳ, ସୃଞ୍ଜୟ, ରାଜା ବୃହଦିଷୁ, ଯବୀନର ଏବଂ କ୍ରିମିଳ—ଏହିମାନେ ପାଞ୍ଚାଳ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ମୁକୁଲସ୍ଯ ତୁ ମୌକୁଲ୍ଯାଃ କ୍ଷେତ୍ରୋପେତା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ । ଚଞ୍ଚାଶ୍ଵୋ ମୁକୁଲାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ଚଞ୍ଚାଶ୍ଵାନ୍ମିଥୁନଂ ହ୍ଯଭୂତ୍ ।। ୨୭୮.

ମୁକୁଳଙ୍କୁ ମୌକୁଳ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷେତ୍ରଜ ଦ୍ୱିଜ। ମୁକୁଳଠାରୁ ଚଞ୍ଚାଶ୍ୱ ଜନ୍ମନେଲେ, ଚଞ୍ଚାଶ୍ୱଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ହେଲେ।

ଦିଵୋଦାସୋ ହ୍ଯହଲ୍ଯା ଚ ଅଲ୍ଯାଯାଂ ଶରଦ୍ଵତାତ୍ । ଶତାନନ୍ଦଃ ଶତାନନ୍ଦାତ୍ ସତ୍ଯଧୃନ୍ମିଥୁନନ୍ତତଃ ।। ୨୭୮.

ଦିବୋଦାସ ଏବଂ ଅହଲ୍ୟା, ଅହଲ୍ୟାଠାରୁ ଶରଦ୍ୱତ। ଶତାନନ୍ଦଠାରୁ ସତ୍ୟଧୃତି, ମିଥୁନଠାରୁ ବଂଶ ଚାଲିଗଲା।

କୃପଃ କୃପୀ ଦିଵୋଦାସାନ୍ମୈତ୍ରେଯଃ ସୋମପସ୍ତତଃ । ସୃଞ୍ଚଯାତ୍ ପଞ୍ଚଧନୁଷଃ ସୋମଦତ୍ତଶ୍ଯ ତତ୍ସୁତଃ ।। ୨୭୮.

ଦିବୋଦାସଠାରୁ କୃପ ଏବଂ କୃପୀ, ମୈତ୍ରେୟଠାରୁ ସୋମପ, ସୃଞ୍ଜୟଠାରୁ ପଞ୍ଚଧନୁ, ସୋମଦତ୍ତଠାରୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ।

ସହଦେଵଃ ସୋମଦତ୍ତାତ୍ ସହଦେଵାତ୍ତୁ ସୋମକଃ । ଆସୀଚ୍ଚ ସୋମକାଜ୍ଜନ୍ତୁର୍ଜ୍ଜନ୍ତୋଶ୍ଚ ପୃଷତଃ ସୁତଃ ।। ୨୭୮.

ସୋମଦତ୍ତଠାରୁ ସହଦେବ, ସହଦେବଠାରୁ ସୋମକ। ସୋମକଠାରୁ ଜନ୍ତୁ, ଜନ୍ତୁଠାରୁ ପୃଷତଙ୍କ ପୁଅ।

ପୃଷତାଦ୍‌ଦ୍ରୁପଦସ୍ତସ୍ମାଦ୍‌ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋଽଥ ତତ୍ସୁତଃ । ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚ ଧୂମିନ୍ଯାମୃକ୍ଷୋଽଭୂଦଜମୀଢତଃ ।। ୨୭୮.

ପୃଷତରୁ ଦ୍ରୁପଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ହେଲେ, ଧୂମିନୀରୁ ଜମୀଢଠାରୁ ଋକ୍ଷ ଜନ୍ମିଲେ।

ଋକ୍ଷାତ୍ସମ୍ବଲଣୋ ଜଜ୍ଞେ କୁରୁଃ ସମ୍ଵରଣାତ୍ତତଃ । ଯଃ ପ୍ରଯାଗାଦପାକ୍ରମ୍ଯ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଞ୍ଚକାର ହ ।। ୨୭୮.

ଋକ୍ଷଠାରୁ ସମ୍ବଳଣ ହେଲେ, ସମ୍ବଳଣଠାରୁ କୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରୟାଗ ଛାଡି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସ୍ଥାପନ କଲେ।

କୁରୋଃ ସୁଧନ୍ଵା ସୁଧନୁଃ ପରିକ୍ଷଇଚ୍ଚାରିମେଜଯଃ । ସୁଧନ୍ଵନଃ ସୁହୋତ୍ରୋଽଭୂତ୍ ସୁହୋତ୍ରାଚ୍ଚ୍ଯଵନୋ ହ୍ଯଭୂତ୍ ।। ୨୭୮.

କୁରୁଙ୍କଠାରୁ ସୁଧନ୍ବା, ସେଠାରୁ ସୁଧନୁ, ପରେ ପରିକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅରିମେଜୟ; ସୁଧନ୍ବାଠାରୁ ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତ୍ରଠାରୁ ଚ୍ୟବନ ଜନ୍ମିଲେ।

ଵଶିଷ୍ଠପରିଚାରାଭ୍ଯାଂ ସପ୍ତାସନ୍ ଗିରିକାସୁତାଃ । ଵୃହଦ୍ରଥଃ କୁଶୋ ଵୀରୋ ଯଦୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରହୋ ବଲଃ ।। ୨୭୮.

ବଶିଷ୍ଠ ଓ ପରିଚାରଙ୍କଠାରୁ ଗିରିକାଙ୍କୁ ସାତିଜଣ ପୁଅ ହେଲେ: ବୃହଦ୍ରଥ, କୁଶ, ବୀର, ଯଦୁ, ପ୍ରତ୍ୟାଗ୍ରହ, ବଳ।

ମତ୍ସ୍ଯକାଲୀ କୁଶାଗ୍ରୋଽତୋ ହ୍ଯାସୀଦ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵୃହଦ୍ରଥାତ୍ । କୁଶାଗ୍ରାଦ୍‌ଵୃଷଭୋ ଜଜ୍ଞେ ତସ୍ଯ ସତ୍ଯହିତଃ ସୁତଃ ।। ୨୭୮.

ରାଜା ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କଠାରୁ ମତ୍ସ୍ୟକାଳୀ ଓ କୁଶାଗ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; କୁଶାଗ୍ରଠାରୁ ବୃଷଭ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସତ୍ୟହିତ।

ସୁଧନ୍ଵା ତତ୍ସୁତଶ୍ଚୋର୍ଜ୍ଜ ଊର୍ଜ୍ଜାଦାସୀଚ୍ଚ ସମ୍ଭଵଃ । ସମ୍ଭଵାଚ୍ଚ ଜରାସନ୍ଧଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ତତ୍‌ସୁତଃ ।। ୨୭୮.

ସୁଧନ୍ବାଙ୍କ ପୁଅ ଉର୍ଜ୍ଜ, ଉର୍ଜ୍ଜଠାରୁ ସମ୍ଭବ, ସମ୍ଭବଠାରୁ ଜରାସନ୍ଧ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହଦେବ।

ସହଦେଵାଦୁଦାପିଶ୍ଚ ଉଦାପେଃ ଶ୍ରୁତକର୍ମକଃ । ପରିକ୍ଷଇତସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ଧାର୍ମିକୋ ଜନମେଜଯଃ ।। ୨୭୮.

ସହଦେବଠାରୁ ଉଦାପି, ଉଦାପିଠାରୁ ଶ୍ରୁତକର୍ମା; ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଧର୍ମିକ ଜନମେଜୟ।

ଜନମେଜଯାତ୍ତ୍ରସଦସ୍ଯୁର୍ଜହ୍ରୋସ୍ତୁ ସୁରଥଃ ସୁତଃ । ଶ୍ରୁତସେନୋଗ୍ରସେନୌ ଚ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ନାମତଃ ।। ୨୭୮.

ଜନମେଜୟଠାରୁ ତ୍ରସଦସ୍ୟୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଜହ୍ରୋଠାରୁ ସୁରଥ ହେଲେ; ଶ୍ରୁତସେନ, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଜନମେଜଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରୌ ତୁ ସୁରଥୋ ମହିମାଂସ୍ତଥା । ସୁରଥାଦ୍‌ଵିଦୂରଥୋଽଭୂଦୃକ୍ଷ ଆସୀଦ୍ଵିଦୂରଥାତ୍ ।। ୨୭୮.

ଜନମେଜୟଙ୍କର ପୁଅ ସୁରଥ ଓ ମହିମାନ; ସୁରଥଠାରୁ ବିଦୂରଥ, ବିଦୂରଥଠାରୁ ଋକ୍ଷ ଜନ୍ମିଲେ।

ଋକ୍ଷସ୍ଯ ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ଭୀମସେନୋଽଭଵତ୍‌ସୁତଃ । ପ୍ରତୀପୋ ଭୀମସେନାତ୍ତୁ ପ୍ରତୀପସ୍ଯ ତୁ ଶାନ୍ତନୁଃ ।। ୨୭୮.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଋକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ ଭୀମସେନ, ଭୀମସେନଠାରୁ ପ୍ରତୀପ, ପ୍ରତୀପଠାରୁ ଶାନ୍ତନୁ ହେଲେ।