ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଯଜ୍ଞୈର୍ଦ୍ଦାନୈସ୍ତପୋଭିଶ୍ଚ ଵିକ୍ରମେଣ ଶ୍ରୁତେନ ଚ । କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଚ ଶତଂ ପୁତ୍ତ୍ରାଣାଂ ପଞ୍ଚ ଵୈ ପରାଃ ।। ୨୭୫.

ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପ, ପ୍ରାକ୍ରମ ଓ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଏକଶଏ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଅତିଶୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

ସୂରସେନଶ୍ଚ ସୂରଶ୍ଚ ଧୃଷ୍ଟୋକ୍ତଃ କୃଷ୍ଣ ଏଵ ଚ । ଜଯଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ନାମାସୀଦାଵନ୍ତ୍ଯୋ ନୃପତିର୍ମହାନ୍ ।। ୨୭୫.

ସୂରସେନ, ସୂର, ଧୃଷ୍ଟୋକ୍ତ, କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ଜୟଧ୍ୱଜ — ଏହିମାନେ ଶେଷ ମହାନ ରାଜାମାନଙ୍କ ନାମ ଥିଲେ।

ଜଯଧ୍ଵଜାତ୍ତାଲଜଙ୍ଘସ୍ତାଲଜଙ୍ଘାତ୍ତତଃ ସୁତାଃ । ହୈହଯାନାଂ କୁଲାଃ ପଞ୍ଚ ଭୋଜାଶ୍ଚାଵନ୍ତଯସ୍ତଥା ।। ୨୭୫.

ଜୟଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ତାଳଜଂଘ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଳଜଂଘଠାରୁ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ହେଲେ; ଏଭଳି ହୈହୟମାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚଟି କୁଳ ଏବଂ ଭୋଜ ଓ ଅବନ୍ତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଵୀତିହୋତ୍ରାଃ ସ୍ଵଯଂ ଜାତାଃ ଶୌଣ୍ଡିକେଯାସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଵୀତିହୋତ୍ରାଦନନ୍ତୋଽଭୂଦନନ୍ତାଦ୍‌ଦୁର୍ଜ୍ଜଯୋ ନୃପଃ ।। ୨୭୫.

ବୀତିହୋତ୍ର ଏବଂ ଶୌଣ୍ଡିକେୟମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ବୀତିହୋତ୍ରଠାରୁ ଅନନ୍ତ ହେଲେ, ଅନନ୍ତଠାରୁ ଦୁର୍ଜୟ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିଲେ।

କ୍ରୋଷ୍ଟୋର୍ଵ୍ଵଂଶଂ ପ୍ରଵକ୍ଷଅଯାମି ଯତ୍ର ଜାତୋ ହରିଃସ୍ଵଯମ୍ । କ୍ରୋଷ୍ଟୋସ୍ତୁ ଵୃଜିନୀଵାଂଶ୍ଚ ସ୍ଵାହାଽଭୂଦ୍‌ଵୃଜିନୀଵତଃ ।। ୨୭୫.

ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ବଂଶ କଥା କହିବି, ଯେଉଁଠି ହରି ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମିଥିଲେ; କ୍ରୋଷ୍ଟୁଠାରୁ ବୃଜିନୀବାନ ହେଲେ, ବୃଜିନୀବାନଠାରୁ ସ୍ୱାହା ଜନ୍ମିଲେ।

ସ୍ଵାହାପୁତ୍ରୋ ରୁଷଦ୍‌ଗୁଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ଚିତ୍ରସ୍ଥଃ ସୁତଃ । ଶଶଵିନ୍ଦୁଶ୍ଚିତ୍ରରଥାଚ୍ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତୀ ହରୌ ରତଃ ।। ୨୭୫.

ସ୍ୱାହାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରୁଷଦ୍ଗୁ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଚିତ୍ରସ୍ଥ; ଏହା ପରେ ଶଶବିନ୍ଦୁ, ଚିତ୍ରରଥ ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ।

ଶଶଵିନ୍ଦୋଶ୍ଚ ପୁତ୍ତ୍ରାଣାଂ ଶତାନାମଭଵଚ୍ଛତମ୍ । ଧୀମତାଂ ଚାରୁରୂପାଣାଂ ଭୂରିଦ୍ରଵିଣତେଜସାମ୍ ।। ୨୭୫.

ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ରୂପଶ୍ରୀମାନ ଏବଂ ବହୁ ଧନ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ।

ପୃଥୁଶ୍ରଵାଃ ପ୍ରଧାନୋଽଭୂତ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ତ୍ରଃ ସୁଯଜ୍ଞକଃ । ସୁଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଶନାଃ ପୁତ୍ରସ୍ତିତିକ୍ଷୁରୁଶନଃ ସୁତଃ ।। ୨୭୫.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୃଥୁଶ୍ରବା ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ସୁଯଜ୍ଞକ, ସୁଯଜ୍ଞକଙ୍କ ପୁଅ ଉଶନା, ଉଶନାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ତିତିକ୍ଷୁ।

ତିତିକ୍ଷୋସ୍ତୁ ମରୁତ୍ତୋଽଭୂତ୍ତସ୍ମାତ୍କମ୍ବଲଵର୍ହିଷଃ । ପଞ୍ଚାଶଦ୍ରୁକ୍ମକଵଚାଦ୍ରୁକ୍ମେଷୁଃ ପୃଥୁରୁକ୍ମକଃ ।। ୨୭୫.

ତିତିକ୍ଷୁଠାରୁ ମରୁତ୍ତ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ହେଲେ; ପଚାଶିଜଣ ସୁନା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ପୁଅ, ରୁକ୍ମେଷୁ ଏବଂ ପୃଥୁରୁକ୍ମକ ହେଲେ।

ହଵିର୍ଜ୍ଯାମଘଃ ପାପଘ୍ନୋ ଜ୍ଯାମଘଃ ସ୍ତ୍ରୀଜିତୋଽଭଵତ୍ । ସେଵ୍ଯାଯାଂ ଜ୍ଯାମଘାଦାସୀଦ୍ଵିଦର୍ବସ୍ତସ୍ଯ କୌଶିକଃ ।। ୨୭୫.

ହବିର୍ଯ୍ୟାମଘ, ପାପ ନାଶକ, ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଜ୍ୟାମଘ, ଯିଏ ନାରୀମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥିଲେ; ଜ୍ୟାମଘ ଓ ସେବ୍ୟାଙ୍କୁ ଭିତରୁ ବିଦର୍ଭ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ କୌଶିକ।

ଲୋମପାଦଃ କ୍ରଥଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାତ୍ କୃତିଃ ସ୍ଯାଲ୍ଲୋମପାଦତଃ । କୌଶିକସ୍ଯ ଚିଦିଃ ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚୈଦ୍ଯା ନୃପାଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୨୭୫.

ଲୋମପାଦଠାରୁ କ୍ରଥ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେଲେ; କ୍ରଥଠାରୁ କୃତି; ଲୋମପାଦଠାରୁ କୌଶିକଙ୍କ ପୁଅ ଚିଦି ହେଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଚୈଦ୍ୟ ରାଜାମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

କ୍ରଥାଦ୍ଵିଦର୍ଭପୁତ୍ରାଶ୍ଚ କୁନ୍ତିଃ କୁନ୍ତେସ୍ତୁ ଧୃଷ୍ଟକଃ । ଧୃଷ୍ଟସ୍ଯ ନିଧୃତିସ୍ତସ୍ଯ ଉଦର୍କାଖ୍ଯୋ ଵିଦୂରଥଃ ।। ୨୭୫.

କ୍ରଥଠାରୁ ବିଦର୍ଭଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଲେ; କୁନ୍ତି, କୁନ୍ତିଠାରୁ ଧୃଷ୍ଟକ; ଧୃଷ୍ଟକଠାରୁ ନିଧୃତି; ତାଙ୍କଠାରୁ ଉଦର୍କ ନାମକ ବିଦୂରଥ।

ଦଶାର୍ହପୁତ୍ରୋ ଵ୍ଯୋମସ୍ତୁ ଵ୍ଯୋମାଜ୍ଜୀମୂତ ଉଚ୍ଯତେ । ଜୀମୂତପୁତ୍ରୋ ଵିକଲସ୍ତସ୍ଯ ଭୀମରଥଃ ସୁତଃ ।। ୨୭୫.

ଦଶାର୍ହଙ୍କ ପୁଅ ବ୍ୟୋମ ଜନ୍ମିଲେ; ବ୍ୟୋମଠାରୁ ଜୀମୂତ; ଜୀମୂତଙ୍କ ପୁଅ ଭିକଳ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭୀମରଥ।

ଭୀମରଥାନ୍ନଵରଥସ୍ତତୋ ଦୃଢ଼ରଥୋଽଭଵତ୍ । ଶକୁନ୍ତିଶ୍ଚ ଦୃଢ଼ରଥାତ୍ ଶକୁନ୍ତେଶ୍ଚ କରମ୍ଭକଃ ।। ୨୭୫.

ଭୀମରଥଠାରୁ ନବରଥ, ତାପରେ ଦୃଢ଼ରଥ ହେଲେ; ଦୃଢ଼ରଥଠାରୁ ଶକୁନ୍ତି, ଶକୁନ୍ତିଠାରୁ କରମ୍ଭକ।

କରମ୍ଭାଦ୍ଦେଵଲାତୋଽଭୁତ୍ ଦେଵକ୍ଷେତ୍ରଶ୍ଚ ତତ୍ସୁତଃ । ଦେଵକ୍ଷେତ୍ରାନ୍ମଧୁର୍ନାମ ମଧୋର୍ଦ୍ରଵରସୋଽଭଵତ୍ ।। ୨୭୫.

କରମ୍ଭକଠାରୁ ଦେବଲାତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦେବକ୍ଷେତ୍ର; ଦେବକ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ମଧୁର, ମଧୁରଠାରୁ ଦ୍ରବରସ।

ଦ୍ରଵରସାତ୍ ପୁରୁହୁତୋଽଭୂଜ୍ଜନ୍ତୁରାସୀତ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ । ଗୁଣୀ ତୁ ଯାଦଵୋ ରାଜା ଜନ୍ତୁପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସାତ୍ତ୍ଵତଃ ।। ୨୭୫.

ଦ୍ରବରସଠାରୁ ପୁରୁହୂତ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ତୁ; ଜନ୍ତୁଙ୍କ ପୁଅ ଯାଦବ ରାଜା ଗୁଣୀ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସାତ୍ତ୍ୱତ।

ଭଜମାନସ୍ଯ ଵାହ୍ଯୋଽଭୂଦ୍‌ଵୃଷ୍ଟିଃ କୃମିର୍ନିମିସ୍ତଥା । ଦେଵାଵୃଧାଦ୍ଵଭ୍ରୁରାସୀତ୍ତସ୍ଯ ଶ୍ଲୋକୋଽତ୍ର ଗୀଯତେ ।। ୨୭୫.

ଭଜମାନଙ୍କୁ ଭାହ୍ୟ, ବୃଷ୍ଟି, କ୍ରିମି ଓ ନିମି ଜନ୍ମିଲେ; ଦେବାବୃଦ୍ଧଠାରୁ ଭବ୍ରୁ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗାଯାଯାଏ।

ଯଥୈଵ ଶ୍ରୃଣୁମୋ ଦୂରାତ୍ ଗୁଣାଂସ୍ତଦ୍ଵତ୍ସମନ୍ତିକାତ୍ । ଵଭ୍ରୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମନୁଷ୍ଯାଣଆଂ ଦେଵୈର୍ଦେଵାଵୃଧଃ ସମଃ ।। ୨୭୫.

ଯେପରି ଆମେ ଦୂରରୁ ଗୁଣ ଶୁଣୁଛୁ, ସେପରି ନିକଟରୁ ମଧ୍ୟ; ଭବ୍ରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ, ଦେବାବୃଦ୍ଧ ଦେବମାନେ ପରି ଥିଲେ।

ଚତ୍ଵାରଶ୍ଚ ସୁତା ଵଭ୍ରୋର୍ଵାସୁଦେଵପରା ନୃପାଃ । କୁହୁରୋ ଭଜମାନସ୍ତୁ ଶିନିଃ କମ୍ବଲଵର୍ହିଷଃ ।। ୨୭୫.

ଭବ୍ରୁଙ୍କ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ: କୁହୁର, ଭଜମାନ, ଶିନି ଏବଂ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ।

କୁହୁରସ୍ଯ ସୁତୋ ଧୃଷ୍ଣୁର୍ଧୃଷ୍ଣୋସ୍ତୁ ତନଯୋ ଧୃତିଃ । ଧୃତେଃ କପୋତରୋମାଭୂତ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ତିତ୍ତିରିଃ ।। ୨୭୫.

କୁହୁରଙ୍କର ପୁଅ ଧୃଷ୍ଣୁ, ଧୃଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୁଅ ଧୃତି । ଧୃତିଙ୍କର ପୁଅ କପୋତରୋମା, ତାଙ୍କର ପୁଅ ତିତ୍ତିରି ।

ତିତ୍ତିରେସ୍ତୁ ନରଃ ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ଚନ୍ଦନଦୁନ୍ଦୁଭିଃ । ପୁନର୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ର ଆହୁତଶ୍ଚାହୁକୀସୁତଃ ।। ୨୭୫.

ତିତ୍ତିରିଙ୍କର ପୁଅ ନର, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଚନ୍ଦନଦୁନ୍ଦୁଭି । ପୁନର୍ବସୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଆହୁତି ଆହୁକୀଙ୍କର ପୁଅ ।

ଆହୁକାଦ୍ଦେଵକୋ ଜଜ୍ଞେ ଉଗ୍ରସେନସ୍ତତୋଽଭଵତ୍ । ଦେଵଵାନୁପଦେଵଶ୍ଚ ଦେଵକସ୍ଯ ସୁତାଃ ସ୍ମୃତା ।। ୨୭୫.

ଆହୁକଙ୍କଠାରୁ ଦେବକଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ତାଙ୍କଠାରୁ ଉଗ୍ରସେନ । ଦେବବାନ୍ ଓ ଉପଦେବ ଦେବକଙ୍କର ପୁଅ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରଃ ସପ୍ତାସନ୍ ଵସୁଦେଵାଯ ତା ଦଦୌ । ଦେଵକୀ ଶ୍ରୁତଦେଵୀ ଚ ମିତ୍ରଦେଵୀ ଯଶୋଧରା ।। ୨୭୫.

ସେମାନଙ୍କର ସାତଜଣୀ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲା । ଦେବକୀ, ଶ୍ରୁତଦେବୀ, ମିତ୍ରଦେବୀ ଓ ଯଶୋଧରା ।

ଶ୍ରୀଦେଵୀ ସତ୍ଯଦେଵୀ ଚ ସୁରାପୀ ଚେତି ସପ୍ତମୀ । ନଵୋଗ୍ରସେନସ୍ଯ ସୁତାଃ କଂସସ୍ତେଷାଞ୍ଚ ପୂର୍ଵଜଃ ।। ୨୭୫.

ଶ୍ରୀଦେବୀ, ସତ୍ୟଦେବୀ ଓ ସୁରାପୀ ସପ୍ତମୀ । ଉଗ୍ରସେନଙ୍କର ନଉଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଂସ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ।

ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଶ୍ଚ ସୁନାମା ଚ କଙ୍କଃ ଶଙ୍‌କୁଶ୍ଚ ଭୂମିପଃ । ସୁତନୂରାଷ୍ଟ୍ରପାଲଶ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧମୁଷ୍ଟିଃ ସୁମୁଷ୍ଟିକଃ ।। ୨୭୫.

ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ, ସୁନାମା, କଙ୍କ, ଶଙ୍କୁ ରାଜା, ସୁତନୂ, ଅଷ୍ଟ୍ରପାଳ, ଯୁଦ୍ଧମୁଷ୍ଟି ଓ ସୁମୁଷ୍ଟିକ ।

ଭଜମାନସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଥ ରଥମୁଖ୍ଯୋ ଵିଦୂରଥଃ । ରାଜାଧିଦେଵଃ ଶୂରଶ୍ଚ ଵିଦୂରଥସୁତୋଽଭଵତ୍ ।। ୨୭୫.

ଭଜମାନଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ରଥମୁଖ୍ୟ ଓ ବିଦୂରଥ । ବିଦୂରଥଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜାଧିଦେବ ଓ ଶୂର ।

ରାଜାଧିଦେଵପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଶୋଣାଶ୍ଵଃ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ । ଶୋଣାଶ୍ଵସ୍ଯ ସୁତାଃ ପଞ୍ଚ ଶମୀ ଶତ୍ରୁଜିଦାଦଯ ।। ୨୭୫.

ରାଜାଧିଦେବଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ ଶୋଣାଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ୱେତବାହନ । ଶୋଣାଶ୍ୱଙ୍କର ପାଞ୍ଚଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ — ଶମୀ, ଶତ୍ରୁଜିତ୍ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ।

ଶମୀପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତିକ୍ଷେତ୍ରଃ ପ୍ରତିକ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ଭୋଜକଃ । ଭୋଜସ୍ଯ ହୃଦିକଃ ପୁତ୍ରୋ ହୃଦିକସ୍ଯ ଦଶାତ୍ମଜାଃ ।। ୨୭୫.

ଶମୀଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରତିକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରତିକ୍ଷେତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଭୋଜକ । ଭୋଜଙ୍କର ପୁଅ ହୃଦିକ, ହୃଦିକଙ୍କର ଦଶଜଣ ପୁଅ ।

କୃତଵର୍ମ୍ମା ଶତଧନ୍ଵା ଦେଵାର୍ହୋ ଭୀଷଣାଦଯଃ । ଦେଵାର୍ହାତ୍ କମ୍ବଲଵର୍ହିରସମୌଜାସ୍ତତୋଽଭଵତ୍ ।। ୨୭୫.

କୃତବର୍ମା, ଶତଧନ୍ୱା, ଦେବାର୍ହ, ଭୀଷଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ । ଦେବାର୍ହଠାରୁ କମ୍ବଳବର୍ହିର, ତାଙ୍କଠାରୁ ଅସମୌଜସ ।