ସହେମଗରୁଡ଼ଞ୍ଚୈତ୍ର୍ଯାଂ ପଦମାପ୍ନୋତି ଵୈଷ୍ଣଵମ୍ । ଚତୁରଶୀତିସାହସ୍ରଂ ସ୍କାନ୍ଦଂ ସ୍କନ୍ଦେରିତଂ ମହତ୍ ।। ୨୭୨.
ଚୈତ୍ର ମାସରେ ସୁନାର ଗରୁଡ଼ ସହିତ ଦାନ କଲେ, ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ବଡ଼ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା, ଚଉରାଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି।
ଅଧିକୃତ୍ଯ ସଧର୍ମ୍ମାଂଶ୍ଚ କଲ୍ପେ ତତ୍ପୁରୁଷେଽର୍ପଯେତ୍। ଵାମନଂ ଦଶସାହସ୍ରଂ ଧୌମକଲ୍ପେ ହରେଃ କଥା ।। ୨୭୨.
ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ଉପରେ ବିଚାର କରି, କଳ୍ପରେ ତତ୍ପୁରୁଷ ପୁରାଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ବାମନ ପୁରାଣ ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଏବଂ ଧୌମ କଳ୍ପରେ ହରିଙ୍କ କଥା।
ଦଦ୍ଯାତ୍ ଶରଦି ଵିଷୁଵେ ଧର୍ମାର୍ଥାଦିନିଵୋଧନମ୍ । କୂର୍ମଞଅଚାଷ୍ଟସହସ୍ରଞ୍ଚ କୂର୍ମୋକ୍ତଞ୍ଚ ରସାତଲେ ।। ୨୭୨.
ଶରଦ ବିଷୁବ ସମୟରେ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ ଆଦି ଉପଦେଶ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ କୂର୍ମ ପୁରାଣ, ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ, କୂର୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାତାଳରେ କହାଯାଇଥିଲା।
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ଧେମକୂର୍ମଵତ୍ । ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ମାତ୍ସ୍ଯଂ କଲ୍ପାଦିତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୭୨.
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ସୁନାର କୂର୍ମ ସହିତ ଏହା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ତେର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ, କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ କହାଯାଇଥିଲା।
ମତ୍ସ୍ଯୋ ହି ମନଵେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଷୁଵେ ହେମମତ୍ସ୍ଯଵତ୍ । ଗାରୁଡ଼ଞ୍ଚାଷ୍ଟସାହସ୍ରଂ ଵିଷ୍ଣୂକ୍ତନ୍ତାର୍କ୍ଷକଲ୍ପକେ ।। ୨୭୨.
ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ବିଷୁବ ସମୟରେ ମନୁଙ୍କୁ, ସୁନାର ମାଛ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ, ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ କଳ୍ପରେ କହାଯାଇଥିଲା।
ଵିଶ୍ଵାଣ୍ଡାଦ୍ଗରୁଡ଼ୋତ୍ପତ୍ତିଂ ତଦ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧେମହଂସଵତ୍ । ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାହାତ୍ମ୍ଯମଧିକୃତ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ତୁ ।। ୨୭୨.
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଗରୁଡ଼ର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ, ସୁନାର ହଂସ ସହିତ ଏହା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହିମା ବିଷୟରେ ବିଚାର କରି କହିଥିଲେ।
ଵାଚକଂ ପୂଜଯେଦାଦୌ ଭୋଜଯେତ୍ ପାଯସୈର୍ଦ୍ଵିଜାନ୍ । ଗୋଭୂଗ୍ରାମସୁଵର୍ଣାଦି ଦଦ୍ଯାତ୍ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି ।। ୨୭୨.
ପ୍ରଥମେ ପାଠକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ପାୟସ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବରେ ଗାଈ, ଜମି, ଗ୍ରାମ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସମାପ୍ତେ ବାରତେ ଵିପ୍ରଂ ସଂହିତାପୁସ୍ତକାନ୍ଯଜେତ୍ । ଶୁଭେ ଦେଶେ ନିଵେଶ୍ଯାଥ କ୍ଷୌମଵସ୍ତ୍ରାଦିନାଵୃତାନ୍ ।। ୨୭୨.
ସମାପ୍ତି ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସଂହିତା ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାକୁ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନରେ, କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷରେ ମୁଡ଼ି ରଖିବା ଉଚିତ।
ନରନାରାଯଣଔ ପୂଜ୍ଯୌ ପୁସ୍ତକାଃ କୁସୁମାଦିଭିଃ । ଗୋଽନ୍ନଭୂହେମ ଦତ୍ଵାଥ ଭୋଜଯିତ୍ଵା କ୍ଷମାପଯେତ୍ ।। ୨୭୨.
ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ପୁସ୍ତକମାନେକୁ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଗାଈ, ଅନ୍ନ, ଜମି ଓ ସୁନା ଦେଇ, ଭୋଜନ କରାଇ, କ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
ମହାଦାନାନି ଦେଯାନି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ମାସକୌ ଦ୍ଵୌ ତ୍ରଯଶ୍ଚୈଵ ମାସେ ମାସେ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ।। ୨୭୨.
ବଡ଼ ଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ପ୍ରତି ମାସରେ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଯୁଗଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଯନାଦୌ ଶ୍ରଵକସ୍ଯ ଦାନମାଦୌ ଵିଧୀଯତେ । ଶ୍ରୀତୃଭିଃ ସକଲୈଃ କାର୍ଯ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵକେ ପୂଜନଂ ଦ୍ଵିଜ ।। ୨୭୨.
ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭରେ ଶ୍ରାବକଙ୍କ ପାଇଁ ଦାନ ଦେବାକୁ ନିୟମିତ କରାଯାଇଛି। ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀତ୍ରବି ସହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମିଶି ଶ୍ରାବକଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଇତିହାସପୁରାଣାନାଂ ପୁସ୍ତକାନି ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ପୂଜଯିତ୍ଵାଯୁରାରୋଗ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୭୨.
ଯେଉଁଠି ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣର ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରାଯାଏ, ପୂଜା କରି ସେଠାରେ ଦାନ କଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ।
ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ସୂର୍ଯ୍ଯଵଂଶଂ ସୋମଵଂଶଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଵଂଶଂ ଵଦାମି ତେ । ହରେର୍ବ୍ରହ୍ମା ପଦ୍ମଗୋଽଭୂନ୍ମରୀଚିର୍ବ୍ରହ୍ମଣାଃ ସୁତଃ ।। ୨୭୩.
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ ଓ ସୋମବଂଶ, ରାଜାମାନଙ୍କର ବଂଶ ବିଷୟରେ କହିବି। ହରି ହେଲେ ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଏବଂ ମରୀଚି ଥିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ।
ମରୀଚେଃ କଶ୍ଯପସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵିଵସ୍ଵାଂସ୍ତସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯପି । ସଂଜ୍ଞା ରାଜ୍ଞୀ ପ୍ରଭା ତିସ୍ରୋ ରାଜ୍ଞୀ ରୈଵତପୁତ୍ରିକା ।। ୨୭୩.
ମରୀଚିଙ୍କୁ ଥିଲେ କଶ୍ୟପ, ସେଠାରୁ ଭିବସ୍ବାନ୍। ତାଙ୍କର ତିନି ରାଣୀ ଥିଲେ—ସଞ୍ଜ୍ଞା, ରାଜ୍ଞୀ ଓ ପ୍ରଭା, ଏମାନେ ରାଇବତଙ୍କର କନ୍ୟା।
ରେଵନ୍ତଂ ସୁଷୁଵେ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରଭାତଞ୍ଚ ଚପ୍ରଭା ରଵେଃ । ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରୀ ସଂଜ୍ଞା ମନୁଂ ପୁତ୍ରଂ ଯମଲୌ ଯମୁନାଂ ଯମମ୍ ।। ୨୭୩.
ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଅ ଦେଲେ—ରେବନ୍ତ ଓ ପ୍ରଭାତ। ଟ୍ୱାଷ୍ଟ୍ରୀ ସଞ୍ଜ୍ଞା ମନୁଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଏବଂ ଯମ ଓ ଯମୁନା, ଦୁଇଁଜଣ ଜୁମ୍ଲା ଭାଇବୋନ୍।
ଛାଯା ସଂଜ୍ଞା ଚ ସାଵର୍ଣିଂ ମନୁଂ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ସୁତମ୍ । ଶନିଞ୍ଚି ତପତୀଂ ଵିଷ୍ଟିଂ ସଂଜ୍ଞାଯାଞ୍ଚାଶ୍ଵିନୌ ପୁନଃ ।। ୨୭୩.
ଛାୟା ଓ ସଞ୍ଜ୍ଞା ସାବର୍ଣ୍ଣି ମନୁ ଓ ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହିପରି ସନି, ତପତୀ, ବିଷ୍ଟି ଓ ସଞ୍ଜ୍ଞାଙ୍କୁ ପୁଣି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର।
ମନୋର୍ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯାସନ୍ ପୁତ୍ରା ଵେ ନ ଚ ତତ୍ସମାଃ । ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଶ୍ଚୈଵ ନାଭାଗୋ ଧୃଷ୍ଟଃ ଶର୍ଯ୍ଯାତିରେଵ ଚ ।। ୨୭୩.
ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର ବହୁତ ପୁଅ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ତାଙ୍କ ସମାନ ହେଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଲେ—ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ନାଭାଗ, ଧୃଷ୍ଟ ଓ ଶର୍ୟାତି।
ନରିଷ୍ଯନ୍ତସ୍ତଥା ପ୍ରାଂଶୁର୍ନାଭାଗାଦିଷ୍ଟସତ୍ତମାଃ । କରୁଷଶ୍ଚ ପୂଷଧ୍ରଶ୍ଚ ଅଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ମହାବଲାଃ ।। ୨୭୩.
ନରିଷ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରାଞ୍ଶୁ, ନାଭାଗ ଓ ଇଷ୍ଟ, ଏମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। କରୁଷ ଓ ପୂଷଧ୍ର, ଏମାନେ ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ବଳବାନ୍ ରାଜା।
କନ୍ଯେଲା ଚ ମନୋରାସୀଦ୍ବୁଧାତ୍ତସ୍ଯାଂ ପୁରୂରଵାଃ । ପୁରୂରଵସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ସେଲା ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନତାଙ୍ଗତା ।। ୨୭୩.
ମନୁଙ୍କର ଝିଅ ଥିଲେ ଇଲା। ବୁଧଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ପୁରୁରବାସ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପୁରୁରବାସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ଇଲା ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଲେ।
ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନାଦୁତ୍କଲଗଯୌ ଵିନତାଶ୍ଵସ୍ତ୍ରଯୋ ନୃପାଃ । ଉତ୍କଲସ୍ଯୋତ୍କଲଂ ରାଷ୍ଟ୍ର ଵିନତାଶ୍ଵସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମା ।। ୨୭୩.
ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତିନି ରାଜା ହେଲେ—ଉତ୍କଳ, ଗୟା ଓ ବିନତାଶ୍ୱ। ଉତ୍କଳଙ୍କର ଦେଶ ଉତ୍କଳ ଥିଲା, ବିନତାଶ୍ୱଙ୍କର ଦେଶ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିଲା।
ଦିକ୍ ସର୍ଵ୍ଵା ରାଜଵର୍ଯ୍ଯସ୍ଯ ଗଯସ୍ଯ ତୁ ଗଯାପୁରୀ । ଵଶିଷ୍ଠଵାକ୍ଯାତ୍ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନମଵାପ ହ ।। ୨୭୩.
ଗୟା ରାଜାଙ୍କର ଗୟାପୁରୀ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନାମକ ସହର ପାଇଲେ।
ତତ୍ ପୁରୂରଵସେ ପ୍ରାଦାତ୍ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ରାଜ୍ଯମାପ୍ଯ ତୁ । ନରିଷ୍ଯତଃ ଶକାଃ ପୁତ୍ରା ନାଭାଗସ୍ଯ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵଃ ।। ୨୭୩.
ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ପୁରୁରବାସଙ୍କୁ ଦେଲେ। ନରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଥିଲେ ଶକ, ଏବଂ ନାଭାଗଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ବୈଷ୍ଣବ।
ଅମ୍ବରୀଷଃ ପ୍ରଜାପାଲୋ ଧାର୍ଷ୍ଟକଂ ଧୃଷ୍ଟତଃ କୁଲମ୍ । ସୁକଲ୍ଗନର୍ତ୍ତୌ ଶର୍ଯ୍ଯାତେର୍ଵୈରୋହ୍ଯାନର୍ତ୍ତତୋ ନୃପଃ ।। ୨୭୩.
ଅମ୍ବରୀଷ ଥିଲେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକ। ଧୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ଧାର୍ଷ୍ଟକ ବଂଶ ମିଳିଲା। ଶର୍ୟାତିଙ୍କୁ ସୁକଲ୍ଗ ଓ ନର୍ତ୍ତୁ, ଅନର୍ତ୍ତଙ୍କୁ ରାଜା ବୈରୋହ୍ୟ।
ଅନାର୍ତ୍ତଵିଷଯଶ୍ଚାସୀତ୍ ପୁରୀ ଚାସୀତ୍ କୁଶସ୍ଥଲୀ । ରେଵସ୍ଯ ରୈଵତଃ ପୁତ୍ରଃ କକୁଦ୍ମୀ ନାମ ଧାର୍ମିକଃ ।। ୨୭୩.
ଅନର୍ତ୍ତ ଦେଶ ଥିଲା, ଏଉଁଠି କୁଶସ୍ଥଳୀ ନାମକ ସହର ଥିଲା। ରେବଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଧର୍ମିକ କକୁଦ୍ମୀ ରାଇବତ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପୁତ୍ରଶତସ୍ଯାସୀଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶସ୍ଥଲୀମ୍] । ସ କନ୍ଯାସହିତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗାନ୍ଧର୍ଵ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽନ୍ତିକେ ।। ୨୭୩.
ସେ ଶତପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼, ଏବଂ କୁଶସ୍ଥଳୀର ରାଜ୍ୟ ପାଇ ଝିଅ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବାକୁ ଗଲେ।
ମୁହୂର୍ତ୍ତଭୂତଂ ଦେଵସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯେ ବହୁଯୁଗଂ ଗତମ୍ । ଆଜଗାମ ଜଵେନାଥ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ଯାଦଵୈର୍ଵୃତାମ୍ ।। ୨୭୩.
ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହେଲା, ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ ବହୁ ଯୁଗ କଟିଗଲା। ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସହରକୁ ତୁରନ୍ତ ଫେରିଲେ, ଯେଉଁଠି ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାଦବମାନେ ରହୁଥିଲେ।
କୃତାଂ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ନାମ ବହୁଦ୍ଵାରାଂ ମନୋରମାମ୍ । ଭୋଜଵୃଷ୍ଣଯନ୍ଧକୈର୍ଗୁପ୍ତାଂ ଵାସୁଦେଵପୁରୋଗମୈଃ ।। ୨୭୩.
ସେ ଦେଖିଲେ ଦ୍ୱାରାବତୀ ନାମକ ସହର, ଅନେକ ଦ୍ୱାର ଓ ଶୋଭାରେ ଭରିଥିଲା। ଏହି ସହର ବୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିଲେ ବାସୁଦେବ, ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ରେଵତୀଂ ବଲଦେଵାଯ ଦଦୌ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ହ୍ଯନିନ୍ଦିତାମ । ତପଃ ସୁମେରୁଶିଖରେ ତପ୍ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣଵାଲଯଂ ଗତଃ ।। ୨୭୩.
ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ ରେବତୀ ଦୋଷହୀନ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ। ପରେ ସୁମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ତପସ୍ୟା କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
ନାଭାଗସ୍ଯ ଚ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଵୈଶ୍ଯୌ ବ୍ରାହ୍ମଣାତାଂ ଗତୌ । କରୂଷସ୍ଯ ତୁ କାରୂଷାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମ୍ମଦାଃ ।। ୨୭୩.
ନାଭାଗଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଆଦିରେ ବୈଶ୍ୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ। କରୂଷଙ୍କୁ ଥିଲେ କାରୂଷମାନେ, ସେମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ଦୁର୍ଦ୍ଦମ।
ଶୂଦ୍ରତ୍ଵଞ୍ଚ ପୃଷଧ୍ରୋଽଗାଦ୍ଧିଂସଯିତ୍ଵା ଗୁରୋଶ୍ଚ ଗାମ୍ । ମନୁପୁତ୍ରାଦଥେକ୍ଷଆକୋର୍ଵିକୁକ୍ଷଇର୍ଦେଵରାଡଭୂତ୍ ।। ୨୭୩.
ପୃଷଧ୍ର ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଗାଈକୁ ମାରିଦେଇ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ। ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କୁ ଭିତରୁ ବିକୁକ୍ଷିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଦେବରାଟ୍ ଜନ୍ମ ନେଲେ।