ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ରାଜ୍ଯର୍ଥିନାଂ ରାଜ୍ଯଦଞ୍ଚ ଧର୍ମ୍ମଦଂ ଧର୍ମକାମିନାମ୍ ।। ୨୭୨.

ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ପାଆନ୍ତି; ଧର୍ମ ଚାହାଁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଧର୍ମ ମିଳେ।

ସ୍ଵର୍ଗାର୍ଥିନା ସ୍ଵର୍ଗଦଞ୍ଚ ପୁତ୍ରଦଂ ପୁତ୍ରକାମିନାଂ । ଗଵାଦିକାମିନାଙ୍ଗୋଦଂ ଗ୍ରାମଦଂ ଗ୍ରାମକାମିନାଂ ।। ୨୭୨.

ସ୍ୱର୍ଗ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ, ପୁଅ ଚାହାଁଥିବାଙ୍କୁ ପୁଅ, ଗାଈ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଚାହାଁଥିବାଙ୍କୁ ଗାଈ, ଗ୍ରାମ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଗ୍ରାମ ଦିଏ।

କାମାର୍ଥିନାଂ କାମଦଞ୍ଚ ସର୍ଵସୌଭାଗ୍ଯସମ୍ପଦମ୍ । ଗୁଣକୀର୍ତ୍ତିପ୍ରଦଂ ନୄଣାଂ ଜଯଦଞ୍ଜଯକାମିନାମ୍ ।। ୨୭୨.

କାମନା କରୁଥିବାଙ୍କୁ କାମ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦିଏ। ଲୋକଙ୍କୁ ଗୁଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତି, ଜୟ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଜୟ ଦିଏ।

ସର୍ଵେପ୍ସୂନାଂ ସର୍ଵଦନ୍ତୁ ମୁକ୍ତିଦଂ ମୁକ୍ତିକାମିନାଂ । ପାପଘ୍ନଂ ପାପାକର୍ତୄଣାମାଗ୍ନେଯଂ ହି ପୁରାଣକମ୍ ।। ୨୭୨.

ସମସ୍ତ କାମନା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଏ, ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦିଏ। ପାପ କରିଥିବାଙ୍କର ପାପ ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ ଦୂର କରେ।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଣାଭିହିତଂ ପୂର୍ଵ୍ଵଂ ଯାଵନ୍ମାନ୍ନଂ ମରୀଚଯେ । ଲକ୍ଷାର୍ଦ୍ଧାର୍ଦ୍ଧନ୍ତୁ ତଦ୍‌ବ୍ରାହ୍ମଂ ଲିଖିତ୍ଵା ସମ୍ପ୍ରଦାପ୍ଯେତ୍ ।। ୨୭୨.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁଥିରେ ମରୀଚିଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହିଥିଲେ, ଏହା ଲକ୍ଷର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅର୍ଦ୍ଧ ହେଉଛି। ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମ ପୁସ୍ତକ ଲେଖି ଦେବା ଉଚିତ।

ଵୈଶାଖ୍ଯାମ୍ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଞ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗାର୍ଥୀ ଜଲଧେନୁମତ୍ । ପାଦ୍ମଂ ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଧେନୁମତ୍ ।। ୨୭୨.

ବୈଶାଖ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକେ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ସହିତ ବାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ପାଦ୍ମ ପୁରାଣ ଦେବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଗାଈ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।

ଵରାହକଲ୍ପଵୃତ୍ତାନ୍ତମଧିକୃତ୍ଯ ପରାଶରଃ । ତ୍ରଯୋଵିଂଶତିସାହସ୍ରଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପ୍ରାହ ଚାର୍ପଯେତ୍ ।। ୨୭୨.

ବରାହ କଳ୍ପର ବିବରଣୀ ଉପରେ ଆଧାର କରି, ପରାଶର ତେଇଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ବୈଷ୍ଣବ ପୁରାଣ ରଚନା କରିଥିଲେ, ଏହା ଦେବା ଉଚିତ।

ଜଲଧେନୁମଦାପାଢ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପଦମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି ଵାଯଵୀଯଂ ହରିପ୍ରିଯଂ ।। ୨୭୨.

ଏହା ଧନୀ ଗାଈ ସହିତ ଦେଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଧାମ ପାଇଥାଏ। ଚଉଦ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଭାଗ ହେଉଛି ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବାୟବୀୟ।

ଶ୍ଵେତକଲ୍ପପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଘର୍ମ୍ମାନ୍ ଵାଯୁରିହାବ୍ରଵୀତ୍ । ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲିଖିତ୍ଵା ତଦ୍ଵିପ୍ରେ ଶ୍ରାଵଣ୍ଯାଂ ଗୁଡ଼ଧେନୁମତ୍ ।। ୨୭୨.

ଶ୍ୱେତ କଳ୍ପ ଅବସରରେ, ବାୟୁ ଘର୍ମ ପୁରାଣ କହିଥିଲେ। ଏହା ଲେଖି, ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଉତ୍ତମ ଗାଈ ସହିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯତ୍ରାଧିକୃତ୍ଯ ଗାଯତ୍ରୀଂ କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ଧର୍ମ୍ମଵିସ୍ତରଃ । ଵୃତ୍ରାସୁରବଧୋପେତଂ ତଦ୍ଭାଗଵତମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୭୨.

ଯେଉଁଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀକୁ ଆଧାର କରି ଧର୍ମର ବିସ୍ତାର କଥା କହାଯାଏ, ଓ ବୃତ୍ର ଓ ଅସୁର ବଧ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ସେଇଟି ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ସାରସ୍ଵତସ୍ଯ କଲ୍ପସ୍ଯ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ୍ଯନ୍ତୁ ତଦ୍ଦଦେତ୍ । ଅଷ୍ଟାଦଶସହସ୍ରାଣି ହେମସିଂହସମନ୍ଵିତଂ ।। ୨୭୨.

ସାରସ୍ୱତ କଳ୍ପ ଅବସରରେ, ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ ତିଥିରେ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ଅଠାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଓ ସୁନାର ସିଂହ ସହିତ ଦିଆଯିବ।

ଯତ୍ରାହ ନାରଦୋ ଧର୍ମ୍ମାନ୍ ଵୃହତ୍କଲ୍ପାଶ୍ରିତାନିହ । ପଞ୍ଚଵିଂଶସହସ୍ରାଣି ନାରଦୀଯଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୭୨.

ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ନାରଦ ମହାକଳ୍ପ ଆଧାରିତ ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ କହିଛନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପঁଚିଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥକୁ 'ନାରଦ ପୁରାଣ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସଧେନୁଞ୍ଚାଶ୍ଵିନେ ଦଦ୍ଯାତ୍ସିଦ୍ଧିମାତ୍ଯନ୍ତିକୀଂ ଲଭେତ୍ । ଯତ୍ରାଧିକୃତ୍ଯ ଶତ୍ରୂନାନ୍ଦର୍ମାଧର୍ମଵିଚାରଣା ।। ୨୭୨.

ଏହାକୁ ଗାଈ ଓ ଏକ ଅଶ୍ୱିନୀ ସହିତ ଦାନ କଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ; ଏଠି ଶତ୍ରୁମାନେ ସମ୍ପର୍କରେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ବିଚାର କରାଯାଏ।

କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାଂ ନଵସାହସ୍ରଂ ମାର୍କଣ୍ଡେଯମଥାର୍ପଯେତ୍ । ଅଗ୍ନିନା ଯଦ୍ଵଶିଷ୍ଠାଯ ପ୍ରୋକ୍ତଞ୍ଚାଗ୍ନେଯମେଵ ତତ୍ ।। ୨୭୨.

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ନବହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଯାହା ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହାଯାଇଥିଲା, ସେହି ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ ହେଉଛି।

ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି ଭଵିଷ୍ଯଂ ସୂର୍ଯ୍ଯସମ୍ଭଵଂ । ଭଵସ୍ତୁ ମନଵେ ପ୍ରାହ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୌଷ୍ଯାଂ ଗୁଡ଼ାଦିମତ୍ ।। ୨୭୨.

ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଭବ ମନୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ପୌଷ ମାସରେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏହା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସାଵର୍ଣିନା ନାରଦାଯ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତମୀରିତଂ । ରଥାନ୍ତରସ୍ଯ ଵୃତ୍ତାନ୍ତମଷ୍ଟାଦଶସହସ୍ରକଂ ।। ୨୭୨.

ସାବର୍ଣ୍ଣି ନାରଦଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣ କହିଥିଲେ; ରଥାନ୍ତରର ବୃତ୍ତାନ୍ତ, ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଏହି ପୁସ୍ତକ।

ମାଘ୍ଯାନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵରାହସ୍ଯ ଚରିତଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତମୀରିତଂ । ରଥାନ୍ତରସ୍ଯ ଵୃତ୍ତାନ୍ତମଷ୍ଟାଦଶସହସ୍ରକଂ ।। ୨୭୨.

ମାଘ ମାସରେ, ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ୍ତରେ କଥିତ ବରାହଙ୍କର କଥା ଓ ରଥାନ୍ତରର ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଗ୍ଯେଯକଲ୍ପେ ଲଲ୍ଲିଙ୍ଗମେକାଦଶସହସ୍ରକମ୍ । ତଦ୍ଦତ୍ଵା ଶିଵମାପ୍ନୋତି ଫାଲ୍ଗୁନ୍ଯାଂ ତିଲଧେନୁମତ୍ ।। ୨୭୨.

ଅଗ୍ନେୟ କଳ୍ପରେ, ଏକାଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣ ଅଛି; ଏହା ତିଳ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଫାଲ୍‌ଗୁନ ମାସରେ ଦାନ କଲେ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶଶହସ୍ରାଣି ଵାରାହଂ ଵିଷ୍ଣୁଣେରିତମ୍ । ଭୂଯୌ ଵରାହଚରିତଂ ମାନଵସ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତିତଃ ।। ୨୭୨.

ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ବରାହ ପୁରାଣ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ପୁନି ମନୁଙ୍କ ପ୍ରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ବରାହଙ୍କର କଥା।

ସହେମଗରୁଡ଼ଞ୍ଚୈତ୍ର୍ଯାଂ ପଦମାପ୍ନୋତି ଵୈଷ୍ଣଵମ୍ । ଚତୁରଶୀତିସାହସ୍ରଂ ସ୍କାନ୍ଦଂ ସ୍କନ୍ଦେରିତଂ ମହତ୍ ।। ୨୭୨.

ଚୈତ୍ର ମାସରେ ସୁନାର ଗରୁଡ଼ ସହିତ ଦାନ କଲେ, ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ବଡ଼ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା, ଚଉରାଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି।

ଅଧିକୃତ୍ଯ ସଧର୍ମ୍ମାଂଶ୍ଚ କଲ୍ପେ ତତ୍ପୁରୁଷେଽର୍ପଯେତ୍। ଵାମନଂ ଦଶସାହସ୍ରଂ ଧୌମକଲ୍ପେ ହରେଃ କଥା ।। ୨୭୨.

ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ଉପରେ ବିଚାର କରି, କଳ୍ପରେ ତତ୍ପୁରୁଷ ପୁରାଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ବାମନ ପୁରାଣ ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଏବଂ ଧୌମ କଳ୍ପରେ ହରିଙ୍କ କଥା।

ଦଦ୍ଯାତ୍ ଶରଦି ଵିଷୁଵେ ଧର୍ମାର୍ଥାଦିନିଵୋଧନମ୍ । କୂର୍ମଞଅଚାଷ୍ଟସହସ୍ରଞ୍ଚ କୂର୍ମୋକ୍ତଞ୍ଚ ରସାତଲେ ।। ୨୭୨.

ଶରଦ ବିଷୁବ ସମୟରେ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ ଆଦି ଉପଦେଶ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ କୂର୍ମ ପୁରାଣ, ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ, କୂର୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାତାଳରେ କହାଯାଇଥିଲା।

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ଧେମକୂର୍ମଵତ୍ । ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ମାତ୍ସ୍ଯଂ କଲ୍ପାଦିତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୭୨.

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ସୁନାର କୂର୍ମ ସହିତ ଏହା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ତେର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ, କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ କହାଯାଇଥିଲା।

ମତ୍ସ୍ଯୋ ହି ମନଵେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଷୁଵେ ହେମମତ୍ସ୍ଯଵତ୍ । ଗାରୁଡ଼ଞ୍ଚାଷ୍ଟସାହସ୍ରଂ ଵିଷ୍ଣୂକ୍ତନ୍ତାର୍କ୍ଷକଲ୍ପକେ ।। ୨୭୨.

ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ବିଷୁବ ସମୟରେ ମନୁଙ୍କୁ, ସୁନାର ମାଛ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ, ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ କଳ୍ପରେ କହାଯାଇଥିଲା।

ଵିଶ୍ଵାଣ୍ଡାଦ୍‌ଗରୁଡ଼ୋତ୍ପତ୍ତିଂ ତଦ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧେମହଂସଵତ୍ । ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାହାତ୍ମ୍ଯମଧିକୃତ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ତୁ ।। ୨୭୨.

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଗରୁଡ଼ର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ, ସୁନାର ହଂସ ସହିତ ଏହା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହିମା ବିଷୟରେ ବିଚାର କରି କହିଥିଲେ।

ଵାଚକଂ ପୂଜଯେଦାଦୌ ଭୋଜଯେତ୍ ପାଯସୈର୍ଦ୍ଵିଜାନ୍ । ଗୋଭୂଗ୍ରାମସୁଵର୍ଣାଦି ଦଦ୍ଯାତ୍ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି ।। ୨୭୨.

ପ୍ରଥମେ ପାଠକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ପାୟସ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବରେ ଗାଈ, ଜମି, ଗ୍ରାମ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସମାପ୍ତେ ବାରତେ ଵିପ୍ରଂ ସଂହିତାପୁସ୍ତକାନ୍ଯଜେତ୍ । ଶୁଭେ ଦେଶେ ନିଵେଶ୍ଯାଥ କ୍ଷୌମଵସ୍ତ୍ରାଦିନାଵୃତାନ୍ ।। ୨୭୨.

ସମାପ୍ତି ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସଂହିତା ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାକୁ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନରେ, କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷରେ ମୁଡ଼ି ରଖିବା ଉଚିତ।

ନରନାରାଯଣଔ ପୂଜ୍ଯୌ ପୁସ୍ତକାଃ କୁସୁମାଦିଭିଃ । ଗୋଽନ୍ନଭୂହେମ ଦତ୍ଵାଥ ଭୋଜଯିତ୍ଵା କ୍ଷମାପଯେତ୍ ।। ୨୭୨.

ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ପୁସ୍ତକମାନେକୁ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଗାଈ, ଅନ୍ନ, ଜମି ଓ ସୁନା ଦେଇ, ଭୋଜନ କରାଇ, କ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ।

ମହାଦାନାନି ଦେଯାନି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ମାସକୌ ଦ୍ଵୌ ତ୍ରଯଶ୍ଚୈଵ ମାସେ ମାସେ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ।। ୨୭୨.

ବଡ଼ ଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ପ୍ରତି ମାସରେ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଯୁଗଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।