ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଯଥା ଜୀମୂତଶବ୍ଦେନ ସ୍ତ୍ରୀଣଂ ତ୍ରାସୋଽଭିଜାଯତେ । ତଥା ତୁ ତଵ ଶବ୍ଦେନ ତ୍ରସ୍ଯନ୍ତ୍ଵସ୍ମଦ୍‌ଦ୍ଵିଷୋ ରଣେ ।। ୨୬୯.

ଯେପରି ମେଘର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଜଣେ ଝିଅ ଭୟ ପାଏ, ସେପରି ତୁମର ଶବ୍ଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉନ୍ତୁ।

ମନ୍ତ୍ରୈଃ ସଦାର୍ଚ୍ଚନୀଯାସ୍ତେ ଯୋଜନୀଯା ଜଯାଦିଷୁ । ଘୃତକମ୍ବଲଵିଷ୍ଣାଦେସ୍ତ୍ଵଭିଷେକଞ୍ଚ ଵତ୍ସରେ ।। ୨୬୯.

ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବିଜୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଘୃତ, କମ୍ବଳ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ଅଭିଷେକ କରିବା ଦରକାର।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ସର୍ଵାନୁଗ୍ରାହକା ମନ୍ତ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଵର୍ଗପ୍ରସାଧକାଃ ।୨୭୧.୦୦୧ ଋଗଥର୍ଵ ତଥା ସାମ ଯଜୁଃ ସଂଖ୍ଯା ତୁ ଲକ୍ଷକଂ ॥୨୭୧.୦୦୧ ଭେଦଃ ସାଙ୍ଖ୍ଯାଯନଶ୍ଚୈକ ଆଶ୍ଵଲାଯନୋ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ ।୨୭୧.୦୦୨ ଶତାନି ଦଶ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଦ୍ଵିସହସ୍ରକଂ ॥୨୭୧.୦୦୨ ଋଗ୍ଵେଦୋ ହି ପ୍ରମାଣେନ ସ୍ମୃତୋ ଦ୍ଵୈପାଯନାଦିଭିଃ ।୨୭୧.୦୦୩ ଏକୋନିଦ୍ଵିସହସ୍ରନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଯଜୁଷସ୍ତଥା ॥୨୭୧.୦୦୩ ଶତାନି ଦଶ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଷଡଶୀତିଶ୍ଚ ଶାଖିକାଃ ।୨୭୧.୦୦୪ କାଣ୍ଵମାଧ୍ଯନ୍ଦିନୀ ସଂଜ୍ଞା କଠୀ ମାଧ୍ଯକଠୀ ତଥା ॥୨୭୧.୦୦୪ ମୈତ୍ରାଯଣୀ ଚ ସଂଜ୍ଞା ଚ ତୈତ୍ତିରୀଯାଭିଧାନିକା ।୨୭୧.୦୦୫ ଵୈଶମ୍ପାଯନିକେତ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ଶାଖା ଯଜୁଷି ସଂସ୍ଥିତାଃ ॥୨୭୧.୦୦୫ ସାମ୍ନଃ କୌଥୁମସଂଜ୍ଞୈକା ଦ୍ଵିତୀଯାଥର୍ଵଣାଯନୀ ।୨୭୧.୦୦୬ ଗାନାନ୍ଯପି ଚ ଚତ୍ଵାରି ଵେଦ ଆରଣ୍ଯକନ୍ତଥା ॥୨୭୧.୦୦୬ ଉକ୍ଥା ଊହଚତୁର୍ଥଞ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରା ନଵସହସ୍ରକାଃ ।୨୭୧.୦୦୭ ସଚତୁଃଶତକାଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମସଙ୍ଘଟକାଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥୨୭୧.୦୦୭ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିରେଵାତ୍ର ସାମମାନଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତଂ ।୨୭୧.୦୦୮ ସୁମନ୍ତୁର୍ଜାଜଲିଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ଲୋକାଯନିରଥର୍ଵକେ ॥୨୭୧.୦୦୮ ଶୌନକଃ ପିପ୍ପଲାଦଶ୍ଚ ମୁଞ୍ଜକେଶାଦଯୋଽପରେ ।୨୭୧.୦୦୯ ମନ୍ତ୍ରାଣାମଯୁତଂ ଷଷ୍ଟିଶତଞ୍ଚୋପନିଷଚ୍ଛତଂ ॥୨୭୧.୦୦୯ ଵ୍ଯାସରୂପୀ ସ ଭଗଵାନ୍ ଶାଖାଭେଦାଦ୍ଯକାରଯତ୍ ।୨୭୧.୦୧୦ ଶାଖାଭେଦାଦଯୋ ଵିଷ୍ଣୁରିତିହାସଃ ପୁରାଣକଂ ॥୨୭୧.୦୧୦ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵ୍ଯାସାତ୍ପୁରାଣାଦି ସୂତୋ ଵୈ ଲୋମହର୍ଷଣଃ ।୨୭୧.୦୧୧ ସୁମତିଶ୍ଚାଗ୍ନିଵର୍ଚାଶ୍ଚ ମିତ୍ରଯୁଃଶିଂଶପାଯନଃ ॥୨୭୧.୦୧୧ କୃତଵ୍ରତୋଥ ସାଵର୍ଣିଃ ଷଟ୍ଶିଷ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ ଚାଭଵନ୍ ।୨୭୧.୦୧୨ ଶାଂଶପାଯନାଦଯଶ୍ଚକ୍ରୁଃ(୧) ପୁରାଣାନାନ୍ତୁ ସଂହିତାଃ ॥୨୭୧.୦୧୨ ବ୍ରାହ୍ମାଦୀନି ପୁରାଣାନି ହରିଵିଦ୍ଯା ଦଶାଷ୍ଟ ଚ ।୨୭୧.୦୧୩ ମହାପୁରାଣେ ହ୍ଯାଗ୍ନେଯେ ଵିଦ୍ଯାରୂପୋ ହରିଃ ସ୍ଥିତଃ ॥୨୭୧.୦୧୩ ସପ୍ରପଞ୍ଚୋ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚୋ ମୂର୍ତାମୂର୍ତସ୍ଵରୂପଧୃକ୍ ।୨୭୧.୦୧୪ ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ସଂସ୍ତୂଯ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥୨୭୧.୦୧୪ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜିଷ୍ଣୁର୍ଭଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଅଗ୍ନିସୂର୍ଯାଦିରୂପଵାନ୍ ।୨୭୧.୦୧୫ ଅଗ୍ନିରୂପେଣ ଦେଵାଦେର୍ମୁଖଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରା ଗତିଃ ॥୨୭୧.୦୧୫ ଵେଦେଷୁ ସପୁରାଣେଷୁ ଯଜ୍ଞମୂର୍ତିଶ୍ଚ ଗୀଯତେ ।୨୭୧.୦୧୬ ଆଗ୍ନେଯାଖ୍ଯଂ ପୁରାଣନ୍ତୁ ରୂପଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହତ୍ତରଂ ॥୨୭୧.୦୧୬ ଆଗ୍ନେଯାଖ୍ଯପୁରାଣସ୍ଯ କର୍ତା ଶ୍ରୋତା ଜନାର୍ଦନଃ ।୨୭୧.୦୧୭ ତସ୍ମାତ୍ପୁରାଣମାଗ୍ନେଯଂ ସର୍ଵଵେଦମଯଂ ମହତ୍ ॥୨୭୧.୦୧୭ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାମଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵଜ୍ଞାନମଯଂ ଵରମ୍(୨) ।୨୭୧.୦୧୮ ସର୍ଵାତ୍ମ ହରିରୂପଂ ହି ପଠତାଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ନୃଣାଂ ॥୨୭୧.୦୧୮ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥିନାଞ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାଦମର୍ଥିନାଂ ଶ୍ରୀଧନପ୍ରଦମ୍(୩) ।୨୭୧.୦୧୯ ରାଜ୍ଯାର୍ଥିନାଂ ରାଜ୍ଯଦଞ୍ଚ ଧର୍ମଦଂ ଧର୍ମକାମିନାମ୍ ॥୨୭୧.୦୧୯ ସ୍ଵର୍ଗାର୍ଥିନାଂ ସ୍ଵର୍ଗଦଞ୍ଚ ପୁତ୍ରଦଂ ପୁତ୍ରକାମିନାଂ ।୨୭୧.୦୨୦ ଗଵାଦିକାମିନାଙ୍ଗୋଦଂ ଗ୍ରାମଦଂ ଗ୍ରାମକାମିନାଂ ॥୨୭୧.୦୨୦ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଶିଂଶପାଯନାଦଯଶ୍ଚକ୍ରୁରିତି ଖ .. ୨ ପରମିତି ଞ .. ୩ ଶ୍ରୀବଲପ୍ରଦମିତି ଞ କାମାର୍ଥିନାଂ କାମଦଞ୍ଚ ସର୍ଵସୌଭାଗ୍ଯସମ୍ପ୍ରଦମ୍ ।୨୭୧.୦୨୧ ଗୁଣକୀର୍ତିପ୍ରଦନ୍ନୄଣାଂ ଜଯଦଞ୍ଜଯକାମିନାମ୍ ॥୨୭୧.୦୨୧ ସର୍ଵେପ୍ସୂନାଂ ସର୍ଵଦନ୍ତୁ ମୁକ୍ତିଦଂ ମୁକ୍ତିକାମିନାଂ ।୨୭୧.୦୨୨ ପାପଘ୍ନଂ ପାପକର୍ତୄଣାମାଗ୍ନେଯଂ ହି ପୁରାଣକମ୍ ॥୨୭୧.୦୨୨ ଇତ୍ଯାଗ୍ନେଯେ ମହାପୁରାଣେ ଵେଦଶାଖାଦିକୀର୍ତିନଂ ନାମ ଏକସପ୍ତତ୍ଯଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ସର୍ଵାନୁଗ୍ରାହକା ମନ୍ତ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଵର୍ଗପ୍ରସାଧକାଃ । ଋଗଥର୍ଵ ତଥା ସାମ ଯଜୁଃ ସଂଖ୍ଯା ତୁ ଲକ୍ଷକଂ ।। ୨୭୧.

ଭେଦଃ ସାଙ୍‌ଖ୍ଯାଯନଶ୍ଚୈକ ଆଶ୍ଵଲାଯନୋ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ । ଶତାନି ଦଶ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଦ୍ଵିସହସ୍ରକଂ ।। ୨୭୧.

ଏଠାରେ ଏକ ସାଂଖ୍ୟାୟନ ଶାଖା ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଶ୍ୱଳାୟନ ଶାଖା ଅଛି। ମନ୍ତ୍ର ଦଶ ଶତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇ ହଜାର।

ଋଗ୍ଵେଦୋ ହି ପ୍ରମାଣେନ ସ୍ମୃତୋ ଦ୍ଵୈପାଯନାଦିଭିଃ । ଏକୋନଦ୍ଵିସହସ୍ରନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରାଣଆଂ ଯଜୁଷସ୍ତଥା ।। ୨୭୧.

ଋଗ୍ବେଦକୁ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଦ୍ୱୈପାୟନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ମରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯଜୁର୍ବେଦର ମନ୍ତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇ ହଜାରରୁ ଏକ କମ।

ଶତାନି ଦଶ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଷଡ଼ଶୀତିଶ୍ଚ ଶାରିବକାଃ । କାଣଅଵମାଧ୍ଯନ୍ଦିନୀ ସଂଜ୍ଞା କଠୀ ମାଧ୍ଯକଠୀତଥା ।। ୨୭୧.

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଦଶ ଶହ ଅଛି, ଏବଂ ଛଅଠିଆଠି ଶାଖା ଅଛି। କାଣ୍ବ, ମାଧ୍ୟନ୍ଦିନୀ, କଠି ଓ ମାଧ୍ୟକଠି — ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଅଟେ।

ମୈତ୍ରାଯଣୀ ଚ ସଂଜ୍ଞା ଚ ତୈତ୍ତିରୀଯାଭିଧାନିକା । ଵୈଶମ୍ପାଯନିକେତ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ଶାଖା ଯଜୁଷି ସଂସ୍ଥିତାଃ ।। ୨୭୧.

ମୈତ୍ରାୟଣୀ, ସଂଜ୍ଞା ଏବଂ ତৈତ୍ତିରୀୟ — ଏହି ନାମରେ ଅଛନ୍ତି। ବୈଶମ୍ପାୟନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯଜୁର୍ବେଦର ଶାଖା ଭାବେ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ।

ସାମ୍ନଃ କୌଥୁମସଂଜ୍ଞୈକା ଦ୍ଵିତୀଯାଥର୍ଵଣାଯନୀ । ଗାନାନ୍ଯପି ଚ ତତ୍ଵାରି ଵେଦ ଆରଣ୍ଯକନ୍ତଥା ।। ୨୭୧.

ସାମବେଦରେ କୌଥୁମ ଏକ ଶାଖା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଛି ଅଥର୍ବଣାୟନୀ। ଏହାସହିତ ଚାରିଟି ଗୀତ ଓ ବେଦର ଆରଣ୍ୟକ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ଉକ୍‌ଥା ଊହଚତୁର୍ଥଶ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରା ନଵସହସ୍ରକାଃ । ସଚତୁଃଶତକାଶ୍ଚୈଵ ବ୍ହ୍ମସଙ୍ଘଟକାଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୨୭୧.

ଉକ୍ଥ, ଉହା ଓ ଚତୁର୍ଥ — ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମୋଟେ ନଅ ହଜାର। ଚାରି ଶତ ଭ୍ରମ ସଂଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି।

ପଞ୍ଚଵିଂଶତିରେଵାତ୍ର ସାମମାନ୍ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଂ । ସୁମନ୍ତୁର୍ଜାଜଲିଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ଲୋକାଯନିରଥର୍ଵ୍ଵକେ ।। ୨୭୧.

ଏଠାରେ ସାମ ମାନେ ପঁଚିଶଟି ବେଳେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ସୁମନ୍ତୁ, ଜାଜଲି ଏବଂ ଶ୍ଲୋକାୟନ ଏହି ଅଥର୍ବ ଶାଖାରେ ଅଛନ୍ତି।

ଶୌନକଃ ପିପ୍ପଲାଦଶ୍ଚ ମୁଞ୍ଜକେଶାଦଯୋଽପରେ । ମନ୍ତ୍ରାଣାମଯୁତଂ ଷଷ୍ଟଶତଞେଚୋପନିଷଚ୍ଛତଂ ।। ୨୭୧.

ଶୌନକ, ପିପ୍ପଳାଦ ଏବଂ ମୁଞ୍ଜକେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦଶ ହଜାର ଷଷ୍ଟି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଏକଶେ ଉପନିଷଦ ଅଛି।

ଵ୍ଯାସରୂପୀ ସ ଭଗଵାନ୍ ଶାଖାଭେଦାଦ୍ଯକାରଯତ୍ । ଶାଖାବେଦାଦଯୋ ଵିଷ୍ଣୁରିତିହାସଃ ପୁରାଣକଂ ।। ୨୭୧.

ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ନିଜ ରୂପରେ ଏହି ଶାଖାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ। ଶାଖା ବିଭାଗ, ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣର କାରଣ ହେଲେ ବିଷ୍ଣୁ।

ପ୍ରାପ୍ଯ ଵ୍ଯାସାତ୍ ପୁରାଣାଦି ସୂତୋ ଵୈ ଲୋମହର୍ଷଣଃ । ସୁମତିଶ୍ଚାଗ୍ନିଵର୍ଚ୍ଚାଶ୍ଚ ମିତ୍ରଯୁଃ ଶିଂଶପାଯନଃ ।। ୨୭୧.

ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ପୁରାଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ପାଇଁ, ସୂତ ଲୋମହର୍ଷଣ, ସୁମତି, ଅଗ୍ନିବର୍ଚ୍ଚ, ମିତ୍ରୟୁ ଓ ଶିଂଶପାୟନ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ।

କୃତଵ୍ରତୋଥ ସାଵର୍ଣିଃ ଷଟ़ଶିଷ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ ଚାଭଵନ୍। ଶାଂଶପାଯନାଦଯଶ୍ଚକ୍ରୁଃ୧ ପୁରାଣାନାନ୍ତୁ ସଂହିତାଃ ।। ୨୭୧.

ତାପରେ କୃତବ୍ରତ ନାମକ ସାବର୍ଣ୍ଣିଙ୍କର ଛଅ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାଂଶପାୟନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୁରାଣମାନଙ୍କର ସଂହିତାଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ।

ବ୍ରାହ୍ମାଦୀନି ପୁରାଣାନି ହରିଵିଦ୍ଯା ଦଶାଷ୍ଟ ଚ । ମହାପୁରାଣେ ହ୍ଯାଗ୍ନେଯେ ଵିଦ୍ଯାରୂପୋ ହରିଃ ତ୍ଥିତଃ ।। ୨୭୧.

ବ୍ରାହ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରାଣ, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ଦଶ ଓ ଅଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକ ମହାପୁରାଣ ଅଗ୍ନିରେ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ହରି ଜ୍ଞାନର ଆକାର ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ସପ୍ରପଞ୍ଚୋ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚୋ ମୂର୍ତ୍ତାମୁର୍ତ୍ତସ୍ଵରୂପଧୃକ୍ । ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚ୍ଯ ସଂସ୍ତୂଯ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୭୧.

ସେ ଦେଉଁଥିବା ଏବଂ ନ ଦେଉଁଥିବା, ରୂପ ଓ ଅରୂପ ଦୁହିଁ ଧରିଥିବା। ତାଙ୍କୁ ଜାଣି, ପୂଜି ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଲୋକେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପାଇପାରିବେ।

ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜିଷ୍ଣୁର୍ଭଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଅଗ୍ନିସୂର୍ଯ୍ଯାଦିରୂପଵାନ୍ । ଅଗ୍ନିରୂପେଣ ଦେଵାଦେର୍ମୁଖଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରା ଗତିଃ ।। ୨୭୧.

ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛନ୍ତି ବିଜୟୀ, ଭବିଷ୍ୟତ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିର ରୂପରେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ, ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି।

ଵେଦେଷୁ ସପୁରାଣେଷୁ ଯଜ୍ଞମୂର୍ତ୍ତିଶ୍ଚ ଗୀଯତେ । ଆଗ୍ନେଯାଖ୍ଯଂ ପୁରାଣନ୍ତୁ ରୂପଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହତ୍ତରଂ ।। ୨୭୧.

ବେଦ ଓ ପୁରାଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଗାଇଛନ୍ତି। ଆଗ୍ନେୟ ନାମକ ପୁରାଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରୂପ।

ଆଗ୍ନେଯାଖ୍ଯପୁରାଣସ୍ଯ କର୍ତ୍ତା ଶ୍ରୋତା ଜନାର୍ଦନଃ । ତସ୍ମାତ୍ପୁରାଣମାଗ୍ନେଯଂ ସର୍ଵଵେଦମଯଂ ମହତ୍ ।। ୨୭୨.

ଆଗ୍ନେୟ ନାମକ ପୁରାଣର ଲେଖକ ଓ ଶ୍ରୋତା ହେଉଛନ୍ତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ତେଣୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ ସମସ୍ତ ବେଦର ସାର ଓ ମହାନ।

ସର୍ଵାତ୍ମ ହରିରୂପଂ ହି ପଠତାଂ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତାଂ ନୃଣାଂ ।। ୨୭୨.

ଯେଉଁମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହରି ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମାର ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ରାଜ୍ଯର୍ଥିନାଂ ରାଜ୍ଯଦଞ୍ଚ ଧର୍ମ୍ମଦଂ ଧର୍ମକାମିନାମ୍ ।। ୨୭୨.

ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ପାଆନ୍ତି; ଧର୍ମ ଚାହାଁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଧର୍ମ ମିଳେ।

ସ୍ଵର୍ଗାର୍ଥିନା ସ୍ଵର୍ଗଦଞ୍ଚ ପୁତ୍ରଦଂ ପୁତ୍ରକାମିନାଂ । ଗଵାଦିକାମିନାଙ୍ଗୋଦଂ ଗ୍ରାମଦଂ ଗ୍ରାମକାମିନାଂ ।। ୨୭୨.

ସ୍ୱର୍ଗ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ, ପୁଅ ଚାହାଁଥିବାଙ୍କୁ ପୁଅ, ଗାଈ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଚାହାଁଥିବାଙ୍କୁ ଗାଈ, ଗ୍ରାମ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଗ୍ରାମ ଦିଏ।

କାମାର୍ଥିନାଂ କାମଦଞ୍ଚ ସର୍ଵସୌଭାଗ୍ଯସମ୍ପଦମ୍ । ଗୁଣକୀର୍ତ୍ତିପ୍ରଦଂ ନୄଣାଂ ଜଯଦଞ୍ଜଯକାମିନାମ୍ ।। ୨୭୨.

କାମନା କରୁଥିବାଙ୍କୁ କାମ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦିଏ। ଲୋକଙ୍କୁ ଗୁଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତି, ଜୟ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଜୟ ଦିଏ।

ସର୍ଵେପ୍ସୂନାଂ ସର୍ଵଦନ୍ତୁ ମୁକ୍ତିଦଂ ମୁକ୍ତିକାମିନାଂ । ପାପଘ୍ନଂ ପାପାକର୍ତୄଣାମାଗ୍ନେଯଂ ହି ପୁରାଣକମ୍ ।। ୨୭୨.

ସମସ୍ତ କାମନା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଏ, ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦିଏ। ପାପ କରିଥିବାଙ୍କର ପାପ ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ ଦୂର କରେ।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଣାଭିହିତଂ ପୂର୍ଵ୍ଵଂ ଯାଵନ୍ମାନ୍ନଂ ମରୀଚଯେ । ଲକ୍ଷାର୍ଦ୍ଧାର୍ଦ୍ଧନ୍ତୁ ତଦ୍‌ବ୍ରାହ୍ମଂ ଲିଖିତ୍ଵା ସମ୍ପ୍ରଦାପ୍ଯେତ୍ ।। ୨୭୨.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁଥିରେ ମରୀଚିଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହିଥିଲେ, ଏହା ଲକ୍ଷର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅର୍ଦ୍ଧ ହେଉଛି। ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମ ପୁସ୍ତକ ଲେଖି ଦେବା ଉଚିତ।

ଵୈଶାଖ୍ଯାମ୍ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଞ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗାର୍ଥୀ ଜଲଧେନୁମତ୍ । ପାଦ୍ମଂ ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଧେନୁମତ୍ ।। ୨୭୨.

ବୈଶାଖ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକେ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ସହିତ ବାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ପାଦ୍ମ ପୁରାଣ ଦେବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଗାଈ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।

ଵରାହକଲ୍ପଵୃତ୍ତାନ୍ତମଧିକୃତ୍ଯ ପରାଶରଃ । ତ୍ରଯୋଵିଂଶତିସାହସ୍ରଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପ୍ରାହ ଚାର୍ପଯେତ୍ ।। ୨୭୨.

ବରାହ କଳ୍ପର ବିବରଣୀ ଉପରେ ଆଧାର କରି, ପରାଶର ତେଇଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ବୈଷ୍ଣବ ପୁରାଣ ରଚନା କରିଥିଲେ, ଏହା ଦେବା ଉଚିତ।

ଜଲଧେନୁମଦାପାଢ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପଦମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି ଵାଯଵୀଯଂ ହରିପ୍ରିଯଂ ।। ୨୭୨.

ଏହା ଧନୀ ଗାଈ ସହିତ ଦେଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଧାମ ପାଇଥାଏ। ଚଉଦ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଭାଗ ହେଉଛି ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବାୟବୀୟ।

ଶ୍ଵେତକଲ୍ପପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଘର୍ମ୍ମାନ୍ ଵାଯୁରିହାବ୍ରଵୀତ୍ । ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲିଖିତ୍ଵା ତଦ୍ଵିପ୍ରେ ଶ୍ରାଵଣ୍ଯାଂ ଗୁଡ଼ଧେନୁମତ୍ ।। ୨୭୨.

ଶ୍ୱେତ କଳ୍ପ ଅବସରରେ, ବାୟୁ ଘର୍ମ ପୁରାଣ କହିଥିଲେ। ଏହା ଲେଖି, ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଉତ୍ତମ ଗାଈ ସହିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।