ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ତେ କାକାଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ମଯୋଦ୍ଧୃତମ୍ । କାକପିଣ୍ଡନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଶୁନଃ ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ।। ୨୬୪.

ମୁଁ ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ସେହି ପିଣ୍ଡ କାଉଁଆମାନେ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍। କାଉଁଆ ପିଣ୍ଡ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, କୁକୁରମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଵିଵସ୍ଵତଃ କୁଲେ ଜାତୌ ଦ୍ଵୌ ଶ୍ଯାଵଶବଲୌ ଶୁନୌ । ତେଷାଂ ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ପଥି ରକ୍ଷନ୍ତୁ ମେ ସଦା ।। ୨୬୪.

ବିବସ୍ବତଙ୍କ ପରିବାରରେ ଦୁଇଟି କୁକୁର ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି—ଏକଟି କଳା ଏବଂ ଏକଟି ଚିଟି। ସେମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କରିବି—ସେମାନେ ସଦା ମୋ ପଥରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍।

ପ୍ରତିଗୃହ୍ଲନ୍ତୁ ମେ ଗ୍ରାସଂ ଗାଵସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମାତରଃ ।। ୨୬୪.

ତିନି ଲୋକର ମାତା ଗାଈମାନେ, ମୋର ଏହି ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍।

ଗୋଗ୍ରାସଞ୍ଚ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ କୃତ୍ଵା ବିକ୍ଷାଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । ଅତିଥୀନ୍ଦୀନାନ୍ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଗୃହୀ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଚ ସ୍ଵଯଂ ।। ୨୬୪.

ଗାଈମାନେ ପାଇଁ ଭଲ ହେବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭୋଜନ ଦେଇ, ପରେ ଭିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍। ଅତିଥି ଓ ଦୁଃଖୀମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଘରମାଳିକ ନିଜେ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧନଂ ସ୍ନାନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶାନ୍ତିକରଂ ଶ୍ରୃଣୁ । ସ୍ନାପଯେଚ୍ଯ ସରିତ୍ତୀରେ ଗ୍ରହାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୨୬୫.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା ସ୍ନାନ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି—ଶୁଣ। ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ନଦୀ କୂଳରେ ଗ୍ରହମାନେ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵାଲଯେ ଜ୍ଵରାର୍ତ୍ତ୍ଯାଦୌ ଵିନାଯକଗ୍ରହାର୍ଦ୍ଦିତେ । ଵିଦ୍ଯାର୍ଥିନୋ ହ୍ରଦେ ଗେହେ ଜଯକାମସ୍ଯ ତୀର୍ଥକେ ।। ୨୬୫.

ଦେଉଳରେ, ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ରୋଗ ହେଲେ, କିମ୍ବା ବିନାୟକ କିମ୍ବା ଗ୍ରହ ଦୋଷ ହେଲେ; ଛାତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଘରର ଝିଲିକାରେ; ବିଜୟ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପଦ୍ମିନ୍ଯାଂ ସ୍ନାପଯେନ୍ନାରୀଂ ଗର୍ଭୋ ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ନଵେତ୍ତଥା । ଅଶୋକସନ୍ନିଧୌ ସ୍ନାଯାଜ୍ଜାତୋ ଯସ୍ଯା ଵିନଶ୍ଯତି ।। ୨୬୫.

ଯାହାର ଗର୍ଭ ପରିଷ୍କାର କରିବାକୁ ହେଉଛି, ସେ ଜଣାକୁ ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ଝିଲିକାରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍; ଯାହାର ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ସେ ଅଶୋକ ଗଛ ସମ୍ନିଧାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପୁଷ୍ପାର୍ଥିନାଞ୍ଚ ପୁଷ୍ପାଢ୍ଯେ ପୁତ୍ରାର୍ଥିନାଞ୍ଚ ସାଗରେ । ଗୃହସୌଭାଗ୍ଯକାମାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଷ୍ଣୁସନ୍ନିଧୌ ।। ୨୬୫.

ଫୁଲ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକ ଫୁଲ ମିଳେ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ପୁଅ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସାଗରରେ; ଘରର ଭାଗ୍ୟ ଆଶା କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଵୈଷ୍ଣଵେ ରେଵତୀପୁଷ୍ଯେ ସର୍ଵେଷାଂ ସ୍ନାନମୁତ୍ତମଂ । ସ୍ନାନକାମସ୍ଯ ସପ୍ତାହମ୍ପୂର୍ଵମୁତ୍ସାଦନଂ ସ୍ମୃତଂ ।। ୨୬୫.

ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ନାନ ହେଉଛି ବୈଶାଖ ମାସରେ ରେବତୀ କିମ୍ବା ପୁଷ୍ୟ ତିଥିରେ। ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା, ସେଠି ସାତି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ନିୟମ।

ପୁନର୍ନ୍ନଵାଂ ରୋଚନାଞ୍ଚ ଶତାଙ୍ଗଂ ଗୁରୁଣୀ ତ୍ଵଚଂ । ମଧୂକଂ ରଜନୀ ଦ୍ଵେ ଚ ତଗରନ୍ନାଗକେଶରମ୍ ।। ୨୬୫.

ପୁନର୍ନବା, ରୋଚନା, ଶତାଙ୍ଗ, ଗୁରୁଣୀ ଚାମ, ମଧୂକ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ, ଟଗର, ନାଗକେଶର—ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅମ୍ବରୀଞ୍ଚୈଵ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠାଂ ମାଂସୀଯାସକମର୍ଦନୈଃ । ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁସର୍ଷପଂ କୁଷ୍ଠମ୍ବଲାମ୍ବ୍ରାହ୍ମୀଞ୍ଚ କୁଙ୍କୁମଂ ।। ୨୬୫.

ଏହାସହ ଅମ୍ବରୀ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ମାଂସୀ, ଯାସକ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ସୋରିଷ, କୁଷ୍ଠ, ଅମ୍ବଲା, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ଶକ୍ତୁମିଶ୍ରଂ ଉଦ୍ଵର୍ତ୍ତ୍ଯ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍ । ମଣ୍ଡଲେ କର୍ଣିକାଯାଞ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମର୍ଚ୍ଚଯେତ୍ ।। ୨୬୫.

ଗାଈର ପାଞ୍ଚ ଉତ୍ପାଦ ଓ ଚାଉଳ ମିଶାଇ ଶରୀରରେ ଲଗାଇ, ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ନାନମଣ୍ଡଲକାନ୍ ଦିକ୍ଷୁ କୁର୍ଯ୍ଯାଚ୍ଚୈଵ ଵାଦିକ୍ଷୁ ଚ । ଵିଷ୍ଣୁବ୍ରହ୍ମେଶଶକ୍ରାଦୀଂସ୍ତଦସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯର୍ଘ୍ଯ ହୋମଯେତ୍ ।। ୨୬୫.

ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡଳ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଏକୈକସ୍ଯ ତ୍ଵଷ୍ଟଶତଂ ସମିଧସ୍ତୁ ତିଲାନ୍ ଘୃତଂ । ଭଦ୍ରଃ ସୁଭଦ୍ରଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଃ କଲସାଃ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଦ୍ଧନାଃ ।। ୨୬୫.

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଇଁ ଏକ ଶତ ଆଠ ଟି କୁଶ ଦାଣ୍ଡ, ତିଳ ଓ ଘିଅ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ର, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, କଳଶ ଓ ଭାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଅମୋଘଶ୍ଚିତ୍ରବାନୁଶ୍ଚ ପର୍ଜ୍ଜନ୍ଯୋଽଥ ସୁଦର୍ଶନଃ । ସ୍ଥାପଯେତ୍ତୁ ଘଟାନେତାନ୍ ସାଶ୍ଵିରୁଦ୍ରମରୁଦ୍‌ଗଣାନ୍ ।। ୨୬୫.

ଅମୋଘ, ଚିତ୍ରବାନୁ, ପର୍ଜ୍ୟନ୍ୟ ଓ ସୁଦର୍ଶନ—ଏହି କଳଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅଶ୍ୱିନୀ, ରୁଦ୍ର ଓ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାସ୍ତଥା ଦୈତ୍ଯା ଵସଵୋ ମୁନଯସ୍ତଥା । ଆଵେଶଯନ୍ତୁ ସୁପ୍ରୀତାସ୍ତଥାନ୍ଯା ଅପି ଦେଵତାଃ ।। ୨୬୫.

ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ, ବସୁ, ଋଷିମାନେ ଏହି କଳଶରେ ଆନନ୍ଦରେ ବିରାଜ କରୁନ୍, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କରୁନ୍।

ଓଷଧୀର୍ନ୍ନିକ୍ଷିପେତ୍ କୁମ୍ଭେ ଜଯନ୍ତୀଂ ଵିଜଯାଂ ଜଯାଂ । ଶତାଵରୀଂ ଶତପୁଷ୍ପାଂ ଵିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତାପରାଜିତାମ୍ ।। ୨୬୫.

କଳଶରେ ଜୟନ୍ତୀ, ବିଜୟା, ଜୟା, ଶତାବରୀ, ଶତପୁଷ୍ପା, ବିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା ଓ ଅପରାଜିତା ଔଷଧୀ ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ଉଯୋତିଷ୍ମତୀମତିବଲାଞ୍ଚନ୍ଦନୋଶୀରକେଶରଂ । କସ୍ତୂରିକାଞ୍ଚ କର୍ପୂରଂ ବାଲକଂ ପତ୍ରକଂ ତ୍ଵଚଂ ।। ୨୬୫.

ପ୍ରଭାମୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚନ୍ଦନ, ଉଶୀର, କେଶର, କସ୍ତୂରୀ, କର୍ପୂର, ବାଲକ, ପତ୍ର ଏବଂ ଚାମ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଏ।

ଜାତୀଫଲଂ ଲଵଙ୍ଗଞ୍ଚ ମୃତ୍ତିକାଂ ପଞଅଚଗଵ୍ଯକଂ । ଭଦ୍ରପୀଠେ ସ୍ଥିତଂ ସାଧ୍ଯଂ ସ୍ନାପଯେଯୁର୍ଦ୍ଵିଜା ବଲାତ୍ ।। ୨୬୫.

ଜାତିଫଳ, ଲବଙ୍ଗ, ମାଟି ଏବଂ ଗାଈର ପାଞ୍ଚ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଶୁଭାସନରେ ରଖି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶକ୍ତିରେ ସେଥିରେ ସ୍ନାନ କରାଇବେ।

ରାଜାଭିଷେକମନ୍ତ୍ରୋକ୍ତଦେଵାନାଂ ହୋମକାଃ ପୃଥକ୍ । ପୂର୍ଣାହୁତିନ୍ତତୋ ଦତ୍ଵା ଗୁରଵେ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦେତ୍ ।। ୨୬୫.

ରାଜାଭିଷେକ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ହୋମ କରାଯାଏ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ଦେଇ ପରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।

ଇନ୍ଦ୍ରୋଽଭିଷିକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ପୁରା ଦୈତ୍ଯାନ୍ ଜଘାନ୍ ହ । ଲିକ୍ପାଲସ୍ନାନଙ୍କଥିତଂ ସଂଗ୍ରାମାଦୌ ଜଯାଦିକଂ ।। ୨୬୫.

ପୁରୁଣା କାଳରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ଦାନବମାନେକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ଲୋକପାଳମାନେଙ୍କ ସ୍ନାନ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭରେ ବିଜୟ ଆଣେ।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଵିନାଯକୋପସୃଷ୍ଟାନାଂ ସ୍ନାନଂ ସର୍ଵକରଂ ଵଦେ । ଵିନାଯକଃ କର୍ମ୍ମଵିଘ୍ନସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵିନିଯୋଜିତଃ ।। ୨୬୬.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ବିନାୟକଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ପୀଡିତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ନାନ ବିଧି ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଏବଂ ବାଧା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବିନାୟକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

ଗଣାନାମାଧିପତ୍ଯେ ଚ କେଶଵେଶପିତାମହୈଃ । ସ୍ଵପ୍ନେଵଗାହତେଽତ୍ଯର୍ଥଂ ଜଲଂ ମୁଣ୍ଡାଂଶ୍ଚ ପଶ୍ଯତି ।। ୨୬୬.

ଗଣମାନେଙ୍କ ନାୟକ ଭାବେ, କେଶବ ଏବଂ ପିତାମହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାୟକ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖାଦେଇ, ବ୍ୟକ୍ତି ଅତିରିକ୍ତ ଭାବେ ପାଣି ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା ଦେଖିଥାଏ।

ଵିନାଯକୋପସୃଷ୍ଟସ୍ତୁ କ୍ରଵ୍ଯାଦାନଧିରୋହତି । ଵ୍ରଜମାନସ୍ତଥାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେଽନୁଗତମ୍ପରୈଃ ।। ୨୬୬.

ବିନାୟକଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଯେଉଁମାନେ ପୀଡିତ, ସେମାନେ ମାଂସଭୋଜୀ ପିଶାଚମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି; ଯେଉଁଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି, ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବନ୍ତି।

ଵିମନା ଵିଫଲାରମ୍ଭଃ ସଂସୀଦତ୍ଯନିମିତ୍ତତଃ । କନ୍ଯା ଵରଂ ନ ଚାପ୍ନୋତି ଚ ଚାପତ୍ଯଂ ଵରାଙ୍ଗନା ।। ୨୬୬.

ମନ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, କୌଣସି କାରଣ ଛାଡ଼ି ଉଦ୍ୟମ ્ଫଳହୀନ ହୁଏ; କୌମାରୀ ଝିଅ ବର ପାଉନାହିଁ, ଶୋଭାବତୀ ନାରୀ ସନ୍ତାନ ଲଭ କରିପାରୁନାହିଁ।

ଆଚାର୍ଯ୍ଯତ୍ଵଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଶ୍ଚ ନ ଶିଷ୍ଯୋଽଧ୍ଯଯନଂ ଲବେତ୍ । ଧନୀ ନ ଲାଭମାପ୍ନୋତି ନ କୃଷିଞ୍ଚ କୃଷୀବଲଃ ।। ୨୬୬.

କେହି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଅଥବା ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ହେବାକୁ ପାରନାହିଁ, ଶିଷ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ଲଭ କରିପାରେନାହିଁ; ଧନୀ ଲୋକ ଲାଭ ପାଉନାହିଁ, କୃଷକ ଚାଷରେ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ।

ରାଜା ରାଜ୍ଯଂ ନ ଚାପ୍ନୋତି ସ୍ନପନନତସ୍ଯ କାରଯେତ୍ । ହସ୍ତପୁଷ୍ଯାଶ୍ଵଯୁକ୍ସୌମ୍ଯେ ଵୈଷ୍ଣଵେ ଭଦ୍ରପୀଠକେ ।। ୨୬୬.

ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପାଉନାହିଁ; ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଶୁଭ ଆସନରେ, ହସ୍ତ, ପୁଷ୍ୟ, ଅଶ୍ୱୟୁକ୍, ସୌମ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ମାସରେ ସ୍ନାନ ବିଧି କରାଯିବା ଉଚିତ।

ଗୌରସର୍ଷପକଲ୍କେନ ସାଜ୍ଯେନୋତ୍ସାଦିତସ୍ଯ ଚ । ସର୍ଵୌଷଧୈଃ ସର୍ଵଗନ୍ଧୈଃ ପ୍ରଲିପ୍ତଶିରସସ୍ତଥା ।। ୨୬୬.

ଗାଈର ଘିଅ ଏବଂ ସରସପ ତେଲର ଲେପ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଲେପିତ କରାଯିବ।

ଚତୁର୍ଭିଃ କଲସୈଃ ସ୍ନାନନ୍ତେଷୁ ସର୍ଵୌଷଧୀଃ କ୍ଷିପେତ୍ । ଅଶ୍ଵସ୍ଥାନାଦ୍‌ଗଜସ୍ଥାନାଦ୍ଵଲ୍ମୀକାତ୍ ସଙ୍ଗମାଦ୍‌ଧ୍ରଦାତ୍ ।। ୨୬୬.

ସ୍ନାନ ପରେ ଚାରିଟି କଳସରେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ରଖାଯିବ; ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ପିଲାମାଟି, ସଙ୍ଗମ ଏବଂ ପୋଖରୀ ଠାରୁ ଏହି ଉପାଦାନ ନିଆଯିବ।