ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ନମୋ ଵଃ କିରିକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପଦ୍ମଲକ୍ଷାହୁତୈର୍ନ୍ନରଃ । ରାଜ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀମଵାପ୍ନୋତି ତଥା ବିଲ୍ଵୈଃ ସୁଵର୍ଣକମ୍ ।। ୨୬୦.

'ନମୋ ଵଃ କିରିକେଭ୍ୟଃ' ମନ୍ତ୍ର ଓ ଲକ୍ଷ ଥର ହୋମ କଲେ, ଏବଂ ବିଲ୍ୱ ଫଳ ଓ ସୁନା ଦେଇ ହୋମ କଲେ ରାଜସ୍ୱ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଳେ।

ଇମା ରୁଦ୍ରାଯେତି ତିଲୈର୍ହୋମାଚ୍ଚ ଧନମାପ୍ଯତେ । ଦୂର୍ଵାହୋମେନ ଚାନ୍ଯେନ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିଵର୍ଜ୍ଜିତଃ ।। ୨୬୦.

'ଇମା ରୁଦ୍ରାୟ' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତିଳ ହୋମ କଲେ ଧନ ମିଳେ; ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦୁର୍ବା ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ।

ଆଶୁଃ ଶିଶାନ ଇତ୍ଯେତଦାଯୁଧାନାଞ୍ଚ ରକ୍ଷଣେ। ସଂଗ୍ରାମେ କଥିତଂ ରାମ ସର୍ଵଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣଂ ।। ୨୬୦.

'ଆଶୁଃ ଶିଶାନ' ମନ୍ତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ; ହେ ରାମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରେ।

ରାଜସାମେତି ଜୁହୁଯାତ୍ ସହସ୍ରଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ଦ୍ଵିଜ । ଆଜ୍ଯାହୁତୀନାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଚକ୍ଷୂରୋଗାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣେ ରାଜସାମେତି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଘିଅର ହଜାରଟିଏ ପାଞ୍ଚଟି ଆହୁତି ଦେଇଲେ, ସେ ଚକ୍ଷୁରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଶନ୍ନୋ ଵନସ୍ପତେ ଗେହେ ହୋମଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵାସ୍ତୁଦୋଷନୁତ୍ । ଅଗ୍ନ ଆଯୂଂଷି ହୁତ୍ଵାଜ୍ଯଂ ଦ୍ଵେଷଂ ନାପ୍ନୋତି କେନଚିତ୍ ।। ୨୬୦.

ହେ ଉଦ୍ଭିଦର ଦେବତା, ଘରେ କରାଯାଇଥିବା ହୋମ ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଉ ଏବଂ ଘରର ଦୋଷ ଦୂର କରୁ। ଅଗ୍ନିକୁ ଘିଅ ଆହୁତି ଦେଲେ, କେହିଁଠାରୁ ଶତ୍ରୁତା ହୁଏ ନାହିଁ।

ଅପାଂ ଫେନେତି ଲାଜାଭିର୍ହୁତ୍ଵା ଜଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଭଦ୍ରା ଇତୀନ୍ଦ୍ରିଯୈର୍ହୀନୋ ଜପନ୍ ସ୍ଯାତ୍ ସକଲେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।। ୨୬୦.

'ଅପାଁ ଫେନେତି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଲାଜା (ମୁଢ଼ି) ଆହୁତି ଦେଲେ ବିଜୟ ମିଳେ। 'ଭଦ୍ରା ଇତି' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମିଳେ।

ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ପୃଥିଵୀ ଚେତି ଵଶୀକରଣମୁତ୍ତମମ୍ । ଅଧ୍ଵନେତି ଜପନ୍ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵ୍ଯଵହାରେ ଜଯୀ ଭଵେତ୍ ।। ୨୬୦.

'ଅଗ୍ନି' ଏବଂ 'ପୃଥିବୀ' ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶୀକରଣ ପାଇଁ। 'ଅଧ୍ୱନେତି' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ମାମଲାରେ ବିଜୟ ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମ ରାଜନ୍ଯମିତି ଚ କର୍ମାରମ୍ଭେ ତୁ ସିଦ୍ଧିକୃତ୍ । ସଂଵତ୍ସରୋସୀତି ଧୃତୈଲକ୍ଷହୋମାଦରୋଗଵାନ୍ ।। ୨୬୦.

'ବ୍ରହ୍ମ' ଏବଂ 'ରାଜନ୍ୟ' ମନ୍ତ୍ର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ। 'ସଂବତ୍ସରୋସି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ତେଲ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ ଆହୁତି ଦେଲେ, ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ।

କେତୁଂ କୃଣ୍ଵନ୍ନିତୀତ୍ଯେତତ୍ ସଂଗ୍ରାମେ ଜଯଵର୍ଦ୍ଧନମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋଗ୍ନିର୍ଧର୍ମ ଇତ୍ଯେତଦ୍ରଣେ ଧର୍ମନିବନ୍ଧନମ୍ ।। ୨୬୦.

'କେତୁଁ କୃଣ୍ୱନ୍' ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ବଢ଼ାଏ। 'ଇନ୍ଦ୍ର', 'ଅଗ୍ନି', ଏବଂ 'ଧର୍ମ' ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

ଧନ୍ଵନାଗେତି ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଧନୁର୍ଗ୍ରାହଣିକଃ ପରଃ । ଯୁଞ୍ଜୀତେତି ତଥା ମନ୍ତ୍ରୋ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ହ୍ଯଭିମନ୍ତ୍ରଣେ ।। ୨୬୦.

'ଧନ୍ବନାଗେତି' ମନ୍ତ୍ର ଧନୁଷ ଧରିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। 'ଯୁଞ୍ଜୀତେ' ମନ୍ତ୍ର ଅଭିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚାହିରଥେତ୍ଯେତଚ୍ଛରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଣେ ଭଵେତ୍ । ଵହ୍ନୀନାଂ ପିତରିତ୍ଯେରତ୍ତୂଣମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ ।। ୨୬୦.

'ଅହିରଥେତି' ମନ୍ତ୍ର ଶର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। 'ବହ୍ନି' ଏବଂ 'ପିତର' ମନ୍ତ୍ର ତୁଣୀ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।

ଯୁଞ୍ଜନ୍ତୀତି ତଥାଶ୍ଵାନାଂ ଯୋଜନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଯତେ । ଆଶୁଃ ଶିଶାନ ଇତ୍ଯେତଦ୍‌ଯାତ୍ରାରମ୍ଭଣମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

'ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି' ମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଏ। 'ଆଶୁଃ ଶିଶାନ' ମନ୍ତ୍ର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ।

ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେତି ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ରଥାରୋହଣିକଃ ପରଃ । ଆଜଙ୍ଘେତୀତି ଚାଶ୍ଵାନାଂ ତାଡନୀଯମୁଦାହୃତଂ ।। ୨୬୦.

'ବିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେତି' ମନ୍ତ୍ର ରଥ ଚଢ଼ିବା ପାଇଁ। 'ଆଜଙ୍ଘେତି' ମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାଳିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।

ଯାଃ ସେନା ଅଭିତ୍ଵରୀତି ପରସୈନ୍ଯମୁଖେ ଭଵେତ୍ । ଯମେନ ଦତ୍ତମିତ୍ଯସ୍ଯ କୋଟିହୋମାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୨୬୦.

'ଯାଃ ସେନା ଅଭିତ୍ୱରିତି' ମନ୍ତ୍ର ଶତ୍ରୁ ସେନା ସାମ୍ନାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। 'ଯମେନ ଦତ୍ତମିତି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କୋଟି ହୋମ କଲେ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଏତୈଃ ପୂର୍ଵହୁତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ କୃତ୍ଵୈଵ ଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍ । ଯମେନ ଦତ୍ତମିତ୍ଯସ୍ଯ କୋଟିହୋମାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୨୬୦.

ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ପୂର୍ବ ଆହୁତି କରିଲେ ବିଜୟ ଲଭ୍ୟ। 'ଯମେନ ଦତ୍ତମିତି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କୋଟି ହୋମ କଲେ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ରଥମୁତ୍ପାଦଯେଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ସଂଗ୍ରାମେ ଵିଜଯପ୍ରଦମ୍ । ଆ କୃଷ୍ଣେତି ତଥୈତସ୍ଯ କର୍ମଵ୍ଯାହୃତିଵଦ୍ଭଵେତ୍ ।। ୨୬୦.

ସେ ତୁରନ୍ତ ଏମିତି ରଥ ତିଆରି କରେ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଦେଉଛି। ଏହା ପାଇଁ 'ଆ କୃଷ୍ଣେତି' ମନ୍ତ୍ର କରାଯାଏ, ଯେପରି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟମୂଳକ ଉଚ୍ଚାରଣରେ କରାଯାଏ।

ଶିଵସଂକଲ୍ପଜାପେନ ସମାଧିଂ ମନସୋ ଲଭେତ୍ । ପଞ୍ଚନଦ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ହୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୬୦.

'ଶିବସଂକଳ୍ପ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ମନର ଏକାଗ୍ରତା ମିଳେ। ପଞ୍ଚନଦୀଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷ ଆହୁତି ଦେଲେ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଯଦା ବଧ୍ନନ୍ଦାକ୍ଷାଯଣାଂ ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ମନ୍ତ୍ରିତମ୍ । ସହସ୍ରକୃତ୍ଵଃ କନକଂ ଧାରଯେଦ୍ରିପୁଵାରଣଂ ।। ୨୬୦.

ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାୟିସ୍ (ଗୋଟି) ବାନ୍ଧି, ହଜାରଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୁନା ପିନ୍ଧିଲେ, ଏହା ଶତ୍ରୁ ରୁଦ୍ଧ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଇମଂ ଜୀଵେଭ୍ଯ ଇତି ଚ ଶିଲାଂ ଲୋଷ୍ଟ୍ରଞ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଶଂ । କ୍ଷିପେଦ୍‌ଗୃହେ ତଦା ତସ୍ଯ ନ ସ୍ଯାଚ୍ଚୌରଭଯଂ ନିଶି ।। ୨୬୦.

'ଇମଂ ଜୀବେଭ୍ୟ ଇତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଘରର ଚାରିଦିଗରେ ପଥର କିମ୍ବା ମାଟି ଛିଁଟିଲେ, ରାତିରେ ଚୋର ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ।

ପରି ମେ ଗାମନେନେତି ଵଶୀକରଣମୁତ୍ତମଂ । ହନ୍ତୁମଭ୍ଯାଗତସ୍ତତ୍ର ଵଶୀ ଭଵତି ମାନଵଃ ।। ୨୬୦.

'ପରି ମେ ଗାମନେନେତି' ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶୀକରଣ ପାଇଁ। କେହି ମାରିବାକୁ ଆସିଲେ, ସେଠାରେ ବଶୀଭୂତ ହୁଏ।

ଭକ୍ଷ୍ଯତାମ୍ବୂଲପୁଷ୍ପାଦ୍ଯଂ ମନ୍ତ୍ରିତନ୍ତୁ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଯସ୍ଯ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଵଶଗଃ ସୋସ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୨୬୦.

ଯଦି କେହି ଭୋଜ୍ୟ, ପାନ, ଫୁଲ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ମନ୍ତ୍ରପୂତ କରି ଦେଇଥାଏ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଯାହାକୁ ଦିଆଯାଏ ସେ ଶୀଘ୍ର ବଶୀଭୂତ ହୁଏ।

ଶନ୍ନୋ ମିତ୍ର ଇତୀତ୍ଯେତତ୍ ସଦା ସର୍ଵ୍ଵତ୍ର ଶାନ୍ତିଦଂ । ଗଣାନାଂ ତ୍ଵା ଗଣପତିଂ କୃତ୍ଵା ହୋମଞ୍ଚତୁଷ୍ପଥେ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁଠି ଓ ସମୟରେ 'ଶନ୍ନୋ ମିତ୍ର' ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ାଯାଏ, ସେଠି ସବୁବେଳେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଚଉମୁହାଣୀରେ ହୋମ କର।

ଵଶୀକୁର୍ଯ୍ଯାଜ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଧାନ୍ଯୈରସଂଶଯମ୍ । ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣାଃ ଶୁଚଯୋ ମନ୍ତ୍ରୋଯମଭିଷେଚନେ ।। ୨୬୦.

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଦାନ କରିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବଶ କରିପାରିବ। ଏହି ସୁନା ରଙ୍ଗର, ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଶନ୍ନୋ ଦେଵୀରଭିଷ୍ଟଯେ ତଥା ଶାନ୍ତିକାରଃ ପରଃ । ଏକଚକ୍ରେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ହୁତେନାଜ୍ଯେନ ଭାଗଶଃ ।। ୨୬୦.

'ଶନ୍ନୋ ଦେବୀର୍ ଅଭିଷ୍ଟୟେ' ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ। 'ଏକଚକ୍ର' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘିଅ ଭାଗ ଭାଗରେ ହୋମ କର।

ଗ୍ରହେଭ୍ଯଃ ଶାନ୍ତିମାପ୍ନୋତି ପ୍ରସାଦଂ ନ ଚ ସଂଶଯଃ । ଗାଵୋ ଭଗ ଇତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ହୁତ୍ଵାଜ୍ଯଂ ଗା ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୬୦.

ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଅଶାନ୍ତି ଦୂର ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କର କୃପା ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। 'ଗାଉଃ ଭଗ' ଏହି ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘିଅ ହୋମ କଲେ ଗାଈ ପାଇଯାଏ।

ପ୍ରଵାଦାଂଷଃ ସୋପଦିତି ଗୃହଯଜ୍ଞେ ଵିଧୀଯତେ । ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵନସ୍ପତ ଇତି ଦ୍ରୁମଯଜ୍ଞେ ଵିଧୀଯତେ ।। ୨୬୦.

'ପ୍ରବାଦାଂଷଃ ସୋପ' ମନ୍ତ୍ର ଗୃହଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। 'ଦେବେଭ୍ୟୋ ବନସ୍ପତେ' ମନ୍ତ୍ର ଗଛ ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଯଜୁର୍ଵ୍ଵିଧାନଙ୍କଥିତଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସାମ୍ନାଂ ଵିଧାନକଂ । ସଂହିତାଂ ଵୈଷ୍ଣଵୀଞ୍ଜପ୍ତ୍ଵା ହୁତ୍ଵା ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵ୍ଵକାମଭାକ୍ ।। ୨୬୧.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଯଜୁର୍ବେଦ ରୀତି ଆଗରୁ କହାଯାଇଛି, ଏବେ ସାମବେଦ ମନ୍ତ୍ର ପାଠର ପ୍ରକ୍ରିୟା କହିବି। ବୈଷ୍ଣବ ସଂହିତା ପଢ଼ି ହୋମ କଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।

ସଂହିତାଞ୍ଛାନ୍ଦସୀଂ ସାଧୁ ଜପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରୀଣାତି ଶଙ୍କରଂ । ସ୍କାନ୍ଦୀଂ ପୈତ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଞ୍ଚ ଜପ୍ତ୍ଵା ସ୍ଯାତ୍ତୁ ପ୍ରସାଦଵାନ୍ ।। ୨୬୧.

ଠିକ୍ ଭାବରେ ଛାନ୍ଦସ ସଂହିତା ପଢ଼ିଲେ ଶଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସ୍କାନ୍ଦ ଓ ପିତୃ ସଂହିତା ପଢ଼ିଲେ କୃପା ମିଳେ।

ଯତ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଜାମହେ ହିଂସାଦୋଷଵିନାଶନଂ । ଅଵକୀର୍ଣୀ ମୁଚ୍ଯତେ ଚ ଅଗ୍ନିସ୍ତିଗ୍ମେତି ଵୈ ଜପନ୍ ।। ୨୬୧.

'ଯତ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଜାମହେ' ମନ୍ତ୍ର ହିଂସା ଦୋଷ ଦୂର କରେ, 'ଅବକୀର୍ଣ୍ଣୀ ମୁଚ୍ୟତେ ଚ ଅଗ୍ନିସ୍ତିଗ୍ମେତି' ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଅବକୀର୍ଣ୍ଣ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।