ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ରୋଗାର୍ତ୍ତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ରୋଗାତ୍ ତଥା ଦୁଃଖାତ୍ତୁ ଦୁଃଖିତଃ । ଔଡୁମ୍ବରୀଶ୍ଚ ସମିଧୋ ମଧୁମାନ୍ନୋ ଵନସ୍ପତିଃ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁମାନେ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ସେମାନେ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଦୁଃଖିତ ଲୋକ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ହୋମ ପାଇଁ ମଧୁ ଫଳ ଥିବା ଉଡୁମ୍ବର ଗଛର କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ହୁତ୍ଵା ସହସ୍ରଶୋ ରାମ ଧନମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ସୌଭାଗ୍ଯଂ ମହଦାପ୍ନୋତି ଵ୍ଯଵହାରେ ତଥା ଜଯମ୍ ।। ୨୬୦.

ହଜାର ଥର ହୋମ କଲେ, ହେ ରାମ, ମଣିଷ ଧନ, ବଡ଼ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ବିବାଦରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରେ।

ଅପାଂ ଗର୍ଭମିତି ହୁତ୍ଵା ଦେଵଂ ଵର୍ଷାପଯେଦ୍‌ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଅପଃ ପିବେତି ଚ ତଥା ହୁତ୍ଵା ଦଧି ଘୃତଂ ମଧୁ ।। ୨୬୦.

'ଅପାଁ ଗର୍ଭମ୍' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବର୍ଷା ହୁଏ; 'ଅପଃ ପିବ' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦହି, ଘିଅ ଓ ମଧୁ ହୋମ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇଁ ଫଳ ମିଳେ।

ପ୍ରଵର୍ତ୍ତଯତି ଧର୍ମଜ୍ଞ ମହାଵୃଷ୍ଟିମନନ୍ତରଂ । ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର ଇତ୍ଯେତତ୍ ସର୍ଵ୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶନଂ ।। ୨୬୦.

ଧର୍ମ ଜଣା ଲୋକ ବଡ଼ ବର୍ଷା ଆଣିପାରନ୍ତି; 'ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର' ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର କରେ।

ସର୍ଵ୍ଵଶାନ୍ତିକରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହାପାତକନାଶନଂ । ଅଧ୍ଯଵୋଚଦିତ୍ଯନେନ ରକ୍ଷଣଂ ଵ୍ଯାଧିତସ୍ଯ ତୁ ।। ୨୬୦.

ଏହା ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତି ଆଣେ ଓ ମହାପାପ ନାଶ କରେ; 'ଅଧ୍ୟବୋଚଦ୍' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରୋଗୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ।

ରିପୂଣାଂ ଭଯଦଂ ଯୁଦ୍ଧେ ନାତ୍ର କାର୍ଯ୍ଯା ଵିଚାରଣା । ମାନୋ ମହାନ୍ତ ଇତ୍ଯେଵଂ ବାଲାନାଂ ଶାନ୍ତିକାରକଂ ।। ୨୬୦.

ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦିଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; 'ମାନୋ ମହାନ୍ତ' ମନ୍ତ୍ର ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦିଏ।

ଅସୌ ଯସ୍ତାମ୍ର ଇତ୍ଯେତତ୍ ପଠନ୍ନିତ୍ଯଂ ଦିଵାକରଂ । ଉପତିଷ୍ଠେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସାଯଂ ପ୍ରାତରତନ୍ଦ୍ରିତଃ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ 'ଅସୌ ଯସ୍ତାମ୍ର' ମନ୍ତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପଢ଼ନ୍ତି, ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଆଦର ସହିତ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି—

ଅନ୍ନମକ୍ଷଯମାପ୍ନୋତି ଦୀର୍ଘମାଯୁଶ୍ଚ ଵିନ୍ଦତି । ପ୍ରମୁଞ୍ଚ ଧନ୍ଵନ୍ନିତ୍ଯେତତ୍ ଷଡ୍ଭିରାଯୁଧମନ୍ତ୍ରଣଂ ।। ୨୬୦.

ସେମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଅନ୍ନ ଓ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଆନ୍ତି; 'ପ୍ରମୁଞ୍ଚ ଧନ୍ବନ୍' ଛଅ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର।

ରିପୂଣାଂ ଭଯଦଂ ଯୁଦ୍ଧେ ନାତ୍ର କାର୍ଯ୍ଯା ଵିଚାରଣା । ମାନୋ ମହାନ୍ତ ଇତ୍ଯେଵଂ ବାଲାନାଂ ଶାନ୍ତିକାରକଂ ।। ୨୬୦.

ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦିଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; 'ମାନୋ ମହାନ୍ତ' ମନ୍ତ୍ର ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦିଏ।

ନମୋ ହିରଣ୍ଯବାହଵେ ଇତ୍ଯନୁଵାକସପ୍ତକମ୍ । ରାଜିକାଂ କଟୁତୈଲାକ୍ତାଂ ଜୁହୁଯାଚ୍ଛତ୍ରୁନାଶନୀଂ ।। ୨୬୦.

'ନମୋ ହିରଣ୍ୟବାହବେ' ସାତ ଥର ପଢ଼ି, ରାଇ ଦାଣା କଟୁ ତେଲରେ ଲପେଟି ହୋମ କଲେ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହୁଏ।

ନମୋ ଵଃ କିରିକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପଦ୍ମଲକ୍ଷାହୁତୈର୍ନ୍ନରଃ । ରାଜ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀମଵାପ୍ନୋତି ତଥା ବିଲ୍ଵୈଃ ସୁଵର୍ଣକମ୍ ।। ୨୬୦.

'ନମୋ ଵଃ କିରିକେଭ୍ୟଃ' ମନ୍ତ୍ର ଓ ଲକ୍ଷ ଥର ହୋମ କଲେ, ଏବଂ ବିଲ୍ୱ ଫଳ ଓ ସୁନା ଦେଇ ହୋମ କଲେ ରାଜସ୍ୱ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଳେ।

ଇମା ରୁଦ୍ରାଯେତି ତିଲୈର୍ହୋମାଚ୍ଚ ଧନମାପ୍ଯତେ । ଦୂର୍ଵାହୋମେନ ଚାନ୍ଯେନ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିଵର୍ଜ୍ଜିତଃ ।। ୨୬୦.

'ଇମା ରୁଦ୍ରାୟ' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତିଳ ହୋମ କଲେ ଧନ ମିଳେ; ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦୁର୍ବା ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ।

ଆଶୁଃ ଶିଶାନ ଇତ୍ଯେତଦାଯୁଧାନାଞ୍ଚ ରକ୍ଷଣେ। ସଂଗ୍ରାମେ କଥିତଂ ରାମ ସର୍ଵଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣଂ ।। ୨୬୦.

'ଆଶୁଃ ଶିଶାନ' ମନ୍ତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ; ହେ ରାମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରେ।

ରାଜସାମେତି ଜୁହୁଯାତ୍ ସହସ୍ରଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ଦ୍ଵିଜ । ଆଜ୍ଯାହୁତୀନାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଚକ୍ଷୂରୋଗାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣେ ରାଜସାମେତି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଘିଅର ହଜାରଟିଏ ପାଞ୍ଚଟି ଆହୁତି ଦେଇଲେ, ସେ ଚକ୍ଷୁରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଶନ୍ନୋ ଵନସ୍ପତେ ଗେହେ ହୋମଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵାସ୍ତୁଦୋଷନୁତ୍ । ଅଗ୍ନ ଆଯୂଂଷି ହୁତ୍ଵାଜ୍ଯଂ ଦ୍ଵେଷଂ ନାପ୍ନୋତି କେନଚିତ୍ ।। ୨୬୦.

ହେ ଉଦ୍ଭିଦର ଦେବତା, ଘରେ କରାଯାଇଥିବା ହୋମ ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଉ ଏବଂ ଘରର ଦୋଷ ଦୂର କରୁ। ଅଗ୍ନିକୁ ଘିଅ ଆହୁତି ଦେଲେ, କେହିଁଠାରୁ ଶତ୍ରୁତା ହୁଏ ନାହିଁ।

ଅପାଂ ଫେନେତି ଲାଜାଭିର୍ହୁତ୍ଵା ଜଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଭଦ୍ରା ଇତୀନ୍ଦ୍ରିଯୈର୍ହୀନୋ ଜପନ୍ ସ୍ଯାତ୍ ସକଲେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।। ୨୬୦.

'ଅପାଁ ଫେନେତି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଲାଜା (ମୁଢ଼ି) ଆହୁତି ଦେଲେ ବିଜୟ ମିଳେ। 'ଭଦ୍ରା ଇତି' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମିଳେ।

ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ପୃଥିଵୀ ଚେତି ଵଶୀକରଣମୁତ୍ତମମ୍ । ଅଧ୍ଵନେତି ଜପନ୍ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵ୍ଯଵହାରେ ଜଯୀ ଭଵେତ୍ ।। ୨୬୦.

'ଅଗ୍ନି' ଏବଂ 'ପୃଥିବୀ' ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶୀକରଣ ପାଇଁ। 'ଅଧ୍ୱନେତି' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ମାମଲାରେ ବିଜୟ ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମ ରାଜନ୍ଯମିତି ଚ କର୍ମାରମ୍ଭେ ତୁ ସିଦ୍ଧିକୃତ୍ । ସଂଵତ୍ସରୋସୀତି ଧୃତୈଲକ୍ଷହୋମାଦରୋଗଵାନ୍ ।। ୨୬୦.

'ବ୍ରହ୍ମ' ଏବଂ 'ରାଜନ୍ୟ' ମନ୍ତ୍ର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ। 'ସଂବତ୍ସରୋସି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ତେଲ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ ଆହୁତି ଦେଲେ, ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ।

କେତୁଂ କୃଣ୍ଵନ୍ନିତୀତ୍ଯେତତ୍ ସଂଗ୍ରାମେ ଜଯଵର୍ଦ୍ଧନମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋଗ୍ନିର୍ଧର୍ମ ଇତ୍ଯେତଦ୍ରଣେ ଧର୍ମନିବନ୍ଧନମ୍ ।। ୨୬୦.

'କେତୁଁ କୃଣ୍ୱନ୍' ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ବଢ଼ାଏ। 'ଇନ୍ଦ୍ର', 'ଅଗ୍ନି', ଏବଂ 'ଧର୍ମ' ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

ଧନ୍ଵନାଗେତି ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଧନୁର୍ଗ୍ରାହଣିକଃ ପରଃ । ଯୁଞ୍ଜୀତେତି ତଥା ମନ୍ତ୍ରୋ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ହ୍ଯଭିମନ୍ତ୍ରଣେ ।। ୨୬୦.

'ଧନ୍ବନାଗେତି' ମନ୍ତ୍ର ଧନୁଷ ଧରିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। 'ଯୁଞ୍ଜୀତେ' ମନ୍ତ୍ର ଅଭିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚାହିରଥେତ୍ଯେତଚ୍ଛରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଣେ ଭଵେତ୍ । ଵହ୍ନୀନାଂ ପିତରିତ୍ଯେରତ୍ତୂଣମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ ।। ୨୬୦.

'ଅହିରଥେତି' ମନ୍ତ୍ର ଶର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। 'ବହ୍ନି' ଏବଂ 'ପିତର' ମନ୍ତ୍ର ତୁଣୀ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।

ଯୁଞ୍ଜନ୍ତୀତି ତଥାଶ୍ଵାନାଂ ଯୋଜନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଯତେ । ଆଶୁଃ ଶିଶାନ ଇତ୍ଯେତଦ୍‌ଯାତ୍ରାରମ୍ଭଣମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

'ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି' ମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଏ। 'ଆଶୁଃ ଶିଶାନ' ମନ୍ତ୍ର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ।

ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେତି ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ରଥାରୋହଣିକଃ ପରଃ । ଆଜଙ୍ଘେତୀତି ଚାଶ୍ଵାନାଂ ତାଡନୀଯମୁଦାହୃତଂ ।। ୨୬୦.

'ବିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେତି' ମନ୍ତ୍ର ରଥ ଚଢ଼ିବା ପାଇଁ। 'ଆଜଙ୍ଘେତି' ମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାଳିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।

ଯାଃ ସେନା ଅଭିତ୍ଵରୀତି ପରସୈନ୍ଯମୁଖେ ଭଵେତ୍ । ଯମେନ ଦତ୍ତମିତ୍ଯସ୍ଯ କୋଟିହୋମାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୨୬୦.

'ଯାଃ ସେନା ଅଭିତ୍ୱରିତି' ମନ୍ତ୍ର ଶତ୍ରୁ ସେନା ସାମ୍ନାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। 'ଯମେନ ଦତ୍ତମିତି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କୋଟି ହୋମ କଲେ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଏତୈଃ ପୂର୍ଵହୁତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ କୃତ୍ଵୈଵ ଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍ । ଯମେନ ଦତ୍ତମିତ୍ଯସ୍ଯ କୋଟିହୋମାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୨୬୦.

ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ପୂର୍ବ ଆହୁତି କରିଲେ ବିଜୟ ଲଭ୍ୟ। 'ଯମେନ ଦତ୍ତମିତି' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କୋଟି ହୋମ କଲେ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ରଥମୁତ୍ପାଦଯେଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ସଂଗ୍ରାମେ ଵିଜଯପ୍ରଦମ୍ । ଆ କୃଷ୍ଣେତି ତଥୈତସ୍ଯ କର୍ମଵ୍ଯାହୃତିଵଦ୍ଭଵେତ୍ ।। ୨୬୦.

ସେ ତୁରନ୍ତ ଏମିତି ରଥ ତିଆରି କରେ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଦେଉଛି। ଏହା ପାଇଁ 'ଆ କୃଷ୍ଣେତି' ମନ୍ତ୍ର କରାଯାଏ, ଯେପରି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟମୂଳକ ଉଚ୍ଚାରଣରେ କରାଯାଏ।

ଶିଵସଂକଲ୍ପଜାପେନ ସମାଧିଂ ମନସୋ ଲଭେତ୍ । ପଞ୍ଚନଦ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂ ହୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୬୦.

'ଶିବସଂକଳ୍ପ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ମନର ଏକାଗ୍ରତା ମିଳେ। ପଞ୍ଚନଦୀଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷ ଆହୁତି ଦେଲେ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଯଦା ବଧ୍ନନ୍ଦାକ୍ଷାଯଣାଂ ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ମନ୍ତ୍ରିତମ୍ । ସହସ୍ରକୃତ୍ଵଃ କନକଂ ଧାରଯେଦ୍ରିପୁଵାରଣଂ ।। ୨୬୦.

ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାୟିସ୍ (ଗୋଟି) ବାନ୍ଧି, ହଜାରଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୁନା ପିନ୍ଧିଲେ, ଏହା ଶତ୍ରୁ ରୁଦ୍ଧ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଇମଂ ଜୀଵେଭ୍ଯ ଇତି ଚ ଶିଲାଂ ଲୋଷ୍ଟ୍ରଞ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଶଂ । କ୍ଷିପେଦ୍‌ଗୃହେ ତଦା ତସ୍ଯ ନ ସ୍ଯାଚ୍ଚୌରଭଯଂ ନିଶି ।। ୨୬୦.

'ଇମଂ ଜୀବେଭ୍ୟ ଇତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଘରର ଚାରିଦିଗରେ ପଥର କିମ୍ବା ମାଟି ଛିଁଟିଲେ, ରାତିରେ ଚୋର ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ।