ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଵଶ୍ଯକର୍ମଣି ଶାଖୋଟଵାସାପାମାର୍ଗମେଵ ଚ । ଵିଷାସୃଙ୍‌ମିଶ୍ରସମିଧୋ ଵ୍ଯାଧିଘାତସ୍ଯ ଭାର୍ଗଵ ।। ୨୬୦.

ଯଦି କାହାକୁ ବଶ କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ତେବେ ଶାଖୋଟ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ଗଛର କାଠ ବ୍ୟବହାର କର। ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ବିଷ ଓ ରକ୍ତ ମିଶିତ କୁଷ୍ଠି ଅର୍ପଣ କର, ଭାର୍ଗବ।

କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ଜୁହୁଯାତ୍ସମ୍ଯକ୍ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଵଧକାମ୍ଯଯା । ସର୍ଵ୍ଵଵ୍ରୀହିମଯୀଂ କୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରତିକୃତିଂ ଦ୍ଵିଜ ।। ୨୬୦.

ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶ ଚାହେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚାଉଳରେ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ପୁତୁଳି ତିଆରି କରି ଠିକ୍ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସହସ୍ନଶସ୍ତୁ ଜୁହୁଯାଦ୍ରାଜା ଵଶଗତୋ ଭଵେତ୍ । ଵସ୍ତ୍ରକାମସ୍ଯ ପୁଷ୍ପାଣି ଦୂର୍ଵ୍ଵା ଵ୍ଯାଧିଵିନାଶିନୀ ।। ୨୬୦.

ଏହାକୁ ହଜାର ଥର ଅର୍ପଣ କଲେ, ରାଜା ବଶ ହେବେ। ବସ୍ତ୍ର ଆଶାକୁ ନେଇ ଫୁଲ ଓ ଦୁର୍ବା ଅର୍ପଣ କର, ଯାହା ରୋଗ ନାଶ କରେ।

ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ୍ଚସକାମସ୍ଯ ଵାସୋଗ୍ରଞ୍ଚ ଵିଧୀଯତେ । ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରେଷୁ ଜୁହୁଯାତ୍ତୁଷକଣ୍ଟକଭସ୍ମଭିଃ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବେ। ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗିରା କ୍ରିୟାରେ ତୁଷକଣ୍ଟକ ଗଛର ଛାର ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଦ୍ଵେଷଣେ ଚ ପକ୍ଷ୍ମାଣି କାକକୌଶିକଯୋସ୍ତଥା । କାପିଲଞ୍ଚ ଘୃତଂ ହୁତ୍ଵା ତଥା ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହେ ଦ୍ଵିଜ ।। ୨୬୦.

ବିରୋଧ ପାଇଁ କାଉଁଓ ଓ କୌଶିକ ପକ୍ଷୀର ପକ୍ଷମ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଘୃତ ଅର୍ପଣ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାମ କର, ଦ୍ୱିଜ।

ଵଚାଚୂର୍ଣେନ ସମ୍ପାତାତ୍ସମାନୀଯ ଚ ତାଂ ଵଚାଂ । ସହସ୍ରମନ୍ତ୍ରିତାଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମେଧାଵୀ ଜାଯତେ ନରଃ ।। ୨୬୦.

ଯେବେ ବଚା ମୂଳ ଝଡି ପଡ଼େ, ସେତିବେଳେ ଏହାକୁ ଆଣି, ହଜାର ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଖାଇଲେ, ଲୋକ ମେଧାବୀ ହୁଏ।

ଏକାଦଶାଙ୍ଗୁଲଂ ଶଙ୍କୁ ଲୌହଂ ଖାଦିରମେଵ ଚ। ଦ୍ଵିଷତୋ ଵଧୋସୀତି ଜପନ୍ନିଖନେଦ୍ରିପୁଵେଶ୍ମନି ।। ୨୬୦.

ଏଗାର ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଲୋହା ବା ଖଦିର କାଠର ଶଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଘରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଝାଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଉଚ୍ଚାଟନମିଦଂ କର୍ମ ଶତ୍ରୂଣାଂ କଥିତଂ ତଵ । ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା ଇତି ଜପ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିନଷ୍ଟଞ୍ଚକ୍ଷୁରାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୬୦.

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଉଚ୍ଚାଟନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। 'ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଯେଉଁଠି ଦୃଷ୍ଟି ହରାଇଛି, ସେଠି ଦୃଷ୍ଟି ଫେରି ଆସେ।

ଉପଯୁଞ୍ଜତ ଇତ୍ଯେତଦନୁଵାକନ୍ତଥାନ୍ନଦଂ । ତନୂପାଗ୍ନେ ସଦିତି ଦୂର୍ଵ୍ଵାଂ ହୁତ୍ଵାର୍ତ୍ତିଵର୍ଜ୍ଜିତଃ ।। ୨୬୦.

'ଉପୟୁଞ୍ଜତ' ଏହି ଅନୁବାକ ଓ 'ତନୂପାଗ୍ନେ ସଦ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦୁର୍ବା ଅର୍ପଣ କଲେ, ରୋଗ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ତ୍ରିଯମ୍ବକଂ ଯଜାମହେ ହୋମଃ ସୌଭାଗ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧନଃ ।। ୨୬୦.

'ତ୍ରୟମ୍ବକଂ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ସୌଭାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।

କନ୍ଯାନାମ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ କନ୍ଯାଲାଭକରଃ ପରଃ । ଭଯେଷୁ ତୁ ଜପେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭଯେଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

କନ୍ୟାମାନେର ନାମ ନେଇଲେ କନ୍ୟା ମିଳେ। ଭୟ ସମୟରେ ନିତ୍ୟ ଜପ କଲେ, ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଧୁସ୍ତୂରପୁଷ୍ପଂ ସଘୃତଂ ହୁତ୍ଵା ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵକାମଭାକ୍ । ହୁତ୍ଵା ତୁ ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ରାମ ସ୍ଵପ୍ନେ ପଶ୍ଯତି ଶଙ୍କରଂ ।। ୨୬୦.

ଧୁସ୍ତୂରା ଫୁଲ ଘିଅ ସହିତ ଅର୍ପଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ରାମ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିବେ।

ଯୁଞ୍ଚତେ ମନୋଽନୁଵାକଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ଦୀର୍ଘାଯୁରାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଵିଷ୍ଣୋରରାଟମିତ୍ଯେତତ୍ ସର୍ଵବାଧାଵିନାଶନଂ ।। ୨୬୦.

'ଯୁଞ୍ଚତେ ମନଃ' ଅନୁବାକ ଜପ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ। 'ବିଷ୍ଣୋରରାଟମ୍' ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ବିପଦ ନାଶ କରେ।

ରକ୍ଷୋଘ୍ନଞ୍ଚ ଯଶସ୍ଯଞ୍ଚ ତଥୈଵ ଵିଜଯପ୍ରଦଂ । ଅଯନ୍ନୋ ଅଗ୍ନିରିତ୍ଯେତତ୍ ସଂଗ୍ରାମେ ଵିଜଯପ୍ରଦଂ ।। ୨୬୦.

ଏହା ରକ୍ଷା ଦେଉଛି, ଯଶ ଦେଉଛି, ଏବଂ ବିଜୟ ଦେଉଛି। 'ଅୟନ୍ନୋ ଅଗ୍ନି' ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଦେଇଥାଏ।

ଇଦମାପଃ ପ୍ରଵହତ ସ୍ନାନେ ପାପାପନୋଦନଂ । ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ନୁ ହଵିଷା ସୂଚୀଂ ଲୌହୀନ୍ଦଶାଙ୍ଗୁଲାମ୍ ।। ୨୬୦.

'ଏହି ଜଳ ଗୁଡ଼ିକ ନାହାଁ ଦେବେ, ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ।' ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ହବି ଦ୍ୱାରା ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଲୋହା ସୁଇ ବ୍ୟବହାର କର।

କନ୍ଯାଯା ନିଖନେଦ୍ ଦ୍ଵାରି ସାଽନ୍ଯସ୍ମୈ ନ ପ୍ରଦୀଯତେ । ଦେଵ ସଵିତରେତେନ ହୁତେନୈତେନ ଚାନ୍ନଵାନ୍ ।। ୨୬୦.

ସେଇ ସୁଇ କନ୍ୟାର ଦ୍ୱାରରେ ପୋତାଯାଏ, ଏବଂ ସେଉଁଠିଏ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ହବି ଦ୍ୱାରା, ଦେବ ସବିତା, ଅନ୍ନ ମିଳେ।

ଅଗ୍ନୌ ସ୍ଵାହେତି ଜୁହୁଯାଦ୍‌ବଲକାମୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ତିଲୈର୍ଯଵୈଶ୍ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତଥାପାମାର୍ଗତଣ୍ଡୁଲୈଃ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁମାନେ ବଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିଳ, ଯବ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ଚାଉଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞ।

ସହସ୍ରମନ୍ତ୍ରିତାଂ କୃତ୍ଵାତଥା ଗୋରୋଚନାଂ ଦ୍ଵିଜ । ତିଲକଞ୍ଚ ତଥା କୃତ୍ଵା ଜନସ୍ଯପ୍ରିଯକାମିଯାତ୍ ।। ୨୬୦.

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ହଜାରଥର ମନ୍ତ୍ର ପଠି ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଗୋରୋଚନା ଏବଂ ତିଳକ ଲଗାଇ, ଯଦି ଜଣେ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରିତି ଚାହେ, ତେବେ ସେ ଏହା ଲଗାଇ ବାହାରିପାରେ।

ରୁଦ୍ରାଣାଞ୍ଚ ତଥା ଜପ୍ଯଂ ସର୍ଵ୍ଵାଘଵିନିସୂଦନଂ । ସର୍ଵ୍ଵକର୍ମକରୋ ହୋମସ୍ତଥା ସର୍ଵ୍ଵତ୍ର ଶାନ୍ତିଦଃ ।। ୨୬୦.

ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରର ଜପ ଏବଂ ହୋମ କରିବା, ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ କରେ ଏବଂ ସବୁଠାରେ ଶାନ୍ତି ଆଣେ।

ଅଜାଵିକାନାମଶ୍ଵାନାଂ କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ତଥା ଗଵାଂ । ମନୁଷ୍ଯାଣାନ୍ନରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ବାଲାନାଂ ଯୋଷିତାମପି ।। ୨୬୦.

ଛୋଟ ଛାଗ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଗାଈ, ମଣିଷ, ରାଜା, ପିଲା ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ—

ଗ୍ରାମାଣାଂ ନଗରାଣାଞ୍ଚ ଦେଶାନାମପି ଭାର୍ଗଵ । ଉପଦ୍ରୁତାନାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଵ୍ଯାଧିତାନାଂ ତଥୈଵ ଚ ।। ୨୬୦.

ଗ୍ରାମ, ସହର ଏବଂ ଦେଶ ପାଇଁ, ହେ ଭାର୍ଗବ, ଯେଉଁମାନେ କଷ୍ଟ ଭୋଗୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ରୋଗୀ, ସେମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ—

ମରକେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ରିପୁଜେ ଚ ତଥା ଭଯେ । ରୁଦ୍ରହୋମଃ ପରା ଶାନ୍ତିଃ ପାଯସେନ ଘୃତେନ ଚ ।। ୨୬୦.

ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାବେଳେ, ଶତ୍ରୁ କିମ୍ବା ଭୟ ଆସିଲେ, ଦୁଧ ଭାତ କିମ୍ବା ଘିଅ ସହିତ ରୁଦ୍ର ହୋମ କଲେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।

କୁଷ୍ମାଣ୍ଡଘୃତହୋମେନ ସର୍ଵ୍ଵାନ୍ ପାପାନ୍ ଵ୍ଯପୋହତି । ଶକ୍ତୁଯାଵକଭୈକ୍ଷାଶୀ ନକ୍ତଂ ମନୁଜସତ୍ତମ ।। ୨୬୦.

କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ଘିଅ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିଷ ରାତିରେ ଯବ ଖିରି କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ବହିଃସ୍ନାନରତୋ ମାସାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ଯହତ୍ଯଯା । ମଧୁଵାତେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ହୋମାଦିତୋଽଖିଲଂ ଲଭେତ୍ ।। ୨୬୦.

ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାହାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; 'ମଧୁବାତ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ଲାଭ ମିଳେ।

ଦଧିକ୍ରାଵ୍ଣେତି ହୁତ୍ଵା ତୁ ପୁତ୍ରାନ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯସଂଶଯଂ । ତଥା ଘୃତଵତୀତ୍ଯେତଦାଯୁଷ୍ଯଂ ସ୍ଯାତ୍ ଘୃତେନ ତୁ ।। ୨୬୦.

'ଦଧିକ୍ରାବ୍ଣ' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ହୋମ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଅ ମିଳେ; 'ଘୃତବତୀ' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଘିଅ ସହିତ ହୋମ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ।

ସ୍ଵସ୍ତି ନ ଇନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ଯେତତ୍ସର୍ଵ୍ଵବାଧାଵିନାଶନଂ । ଇହ ଗାଵଃ ପ୍ରଜାଯଧ୍ଵମିତି ପୁଷ୍ଟିଵିଵର୍ଧନମ୍ ।। ୨୬୦.

'ସ୍ୱସ୍ତି ନ ଇନ୍ଦ୍ର' ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର କରେ; 'ଏଠାରେ ଗାଈ ଅଧିକ ହେଉ' ମନ୍ତ୍ର ଧନ-ଧାନ୍ୟ ବଢ଼ାଏ।

ଘୃତାହୁତିସହସ୍ରେଣ ତଥାଽଲକ୍ଷ୍ମୀଵିନାଶନଂ । ସ୍ରୁଵେଣ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵେତି ହୁତ୍ଵାପାମାର୍ଗତଣ୍ଡୁଲଂ ।। ୨୬୦.

ହଜାର ଥର ଘିଅ ହୋମ କଲେ ଅଶୁଭ ଦୂର ହୁଏ; ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଅପାମାର୍ଗ ଚାଉଳ ଦେଇ ହୋମ କଲେ—

ମୁଚ୍ଯତେ ଵିକୃତାଚ୍ଛୀଘ୍ରମଭିଚାରାନ୍ନ ସଂଶଯଃ । ରୁଦ୍ର ପାତୁ ପଲାଶସ୍ଯ ସମିଦ୍ଭିଃ କନକଂ ଲଭେତ୍ ।। ୨୬୦.

ଅତି ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବିକୃତି ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ପଳାଶ କାଠ ଦେଇ ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ହୋମ କଲେ ସୁନା ମିଳେ।

ଶିଵୋ ଭଵେତ୍ଯଗ୍ନ୍ଯୁତ୍ପାତେ ଵ୍ରୀହିଭିର୍ଜୁହୁଯାନ୍ନରଃ । ଯାଃ ସେନା ଇତି ଚୈତଚ୍ଚ ତସ୍କରେଭ୍ଯୋ ଭଯାପହମ୍ ।। ୨୬୦.

ଅଗ୍ନି ଦେଖିଲେ 'ଶିବ ଭବ' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଚାଉଳ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; 'ଯାହ ସେନା' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଚୋରମାନେ ଠାରୁ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ।