ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ହୋମାନ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଯୈ ପାପଶାନ୍ତିର୍ହୁତେନ ତୁ । ହୁତଂ ଶାମ୍ଯତି ଚାନ୍ନେନ ଅନ୍ନହେମପ୍ରଦାନତଃ ।। ୨୫୯.

ହୋମ ଶେଷରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ହୋମ କଲେ ପାପ ଶାନ୍ତି ହୁଏ। ଅନ୍ନ ଦେଇ ଓ ସୁନା ଦାନ କଲେ ହୋମ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ଵିପ୍ରାଶିଷସ୍ତ୍ଵମୋଘାଃ ସ୍ଯୁଷଂହିଃସ୍ନାନନ୍ତୁ ସର୍ଵତଃ । ସିଦ୍ଧାର୍ଥକା ଯଵା ଧାନ୍ଯଂ ପଯୋ ଦଧି ଘୃତଂ ତଥା ।। ୨୫୯.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏନାହିଁ। ସମସ୍ତଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଶୁଭ। ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ଯବ, ଧାନ୍ୟ, ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘୃତ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ।

କ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷାସ୍ତଥେଧ୍ମନ୍ତୁ ହାମା ଵୈ ସର୍ଵକାମଦାଃ । ସମିପଃ କଣ୍ଟକିନ୍ଯଶ୍ଚ ରାଜିକା ରୁଧିରଂ ଵିଷଂ ।। ୨୫୯.

ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଛ ଓ ଜଳାଣ ଆଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ପାଖରେ କାଁଟା ଗଛ, ରାଇ, ରକ୍ତ ଓ ବିଷ ଅଛି।

ଅବିଚାରେ ତଥା ଶୈଲଂ ଅଶନଂ ଶକ୍ତଵଃ ପଥଃ । ଦଧି ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଫଲଂ ମୃଲମୃଗ୍ଵିଧାନମୁଦାହୃତଂ ।। ୨୫୯.

ଅଭିଚାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାହାଡ଼, ଖାଦ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପଥ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଦହି, ଭିକ୍ଷା, ଫଳ ଓ ପଶୁବଳି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଯଜୁର୍ଵିଧାନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶ୍ରୃଣୁ । ଓଁକାରପୂର୍ଵ୍ଵିକା ରାମ ମହାଵ୍ଯାହୃତଯୋ ମତା ।। ୨୬୦.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଯଜୁର୍ବେଦର ନିୟମ ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ସେଥିରେ ଓଁକାର ପୂର୍ବକ ବଡ ବ୍ୟାହୃତିମାନେ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛନ୍ତି, ରାମ।

ସର୍ଵ୍ଵକଲ୍ମଷନାଶିନ୍ଯଃ ସର୍ଵ୍ଵକାମପ୍ରଦାସ୍ତଥା । ଆଜ୍ଯହୁତିସହସ୍ରେଣ ଦେଵାନାରାଧଯେଦ୍‌ବୁଧଃ ।। ୨୬୦.

ଏମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ହଜାର ଘୃତ ହୋମ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ମନସଃ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ରାମ ମନସେପ୍ସିତକାମଦଂ । ଶାନ୍ତିକାମୋ ଯଵୈଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତିଲୈଃ ପାପାପନୁତ୍ତଯେ ।। ୨୬୦.

ରାମ, ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ଏହା ସେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯବ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ତିଳ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

ଧାନ୍ଯୈଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକୈଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵ୍ଵକାମକରୈସ୍ତଥା । ଔଦୁମ୍ବରୀଭିରିଧ୍ମାମିଃ ପଶୁକାମସ୍ଯ ଶସ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

ଧାନ୍ୟ ଓ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ ବିଜ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଏବଂ ଉଦୁମ୍ବର କାଠ ଜଳାଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି, ଗୋଧନ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଦଧ୍ନା ଚୈଵାନ୍ନକାମସ୍ଯ ପଥସା ଶାନ୍ତିମିଚ୍ଛତଃ । ଅପାମାର୍ଗସମିଦ୍ଭିସ୍ତୁ କାମଯନ୍ କନକଂ ବହୁ ।। ୨୬୦.

ଅନ୍ନ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଦହି, ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ପାଇଁ ପଥ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ବହୁ ସୁନା ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅପାମାର୍ଗ ଶଖା ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

କନ୍ଯାକାମୋ ଘୃତାକ୍ତାନି ଯୁଗ୍ମଶୋ ଗ୍ରଥିତାନି ତୁ । ଜାତୀପୁଷ୍ପାଣି ଜୁହୁଯାଦ୍‌ଗ୍ରାମାର୍ଥୀ ତିଲତଣ୍ଡୁଲାନ୍ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁମାନେ କନ୍ୟା ପାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଘିଅ ଲଗାଇଥିବା ଯୁଗଳ ଯୁଗଳ ଜାତୀ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ଗାଁର ଉନ୍ନତି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ତିଳ ଓ ଚାଉଳ ଦାନ କରିବେ।

ଵଶ୍ଯକର୍ମଣି ଶାଖୋଟଵାସାପାମାର୍ଗମେଵ ଚ । ଵିଷାସୃଙ୍‌ମିଶ୍ରସମିଧୋ ଵ୍ଯାଧିଘାତସ୍ଯ ଭାର୍ଗଵ ।। ୨୬୦.

ଯଦି କାହାକୁ ବଶ କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ତେବେ ଶାଖୋଟ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ଗଛର କାଠ ବ୍ୟବହାର କର। ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ବିଷ ଓ ରକ୍ତ ମିଶିତ କୁଷ୍ଠି ଅର୍ପଣ କର, ଭାର୍ଗବ।

କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ଜୁହୁଯାତ୍ସମ୍ଯକ୍ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଵଧକାମ୍ଯଯା । ସର୍ଵ୍ଵଵ୍ରୀହିମଯୀଂ କୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରତିକୃତିଂ ଦ୍ଵିଜ ।। ୨୬୦.

ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶ ଚାହେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚାଉଳରେ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ପୁତୁଳି ତିଆରି କରି ଠିକ୍ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସହସ୍ନଶସ୍ତୁ ଜୁହୁଯାଦ୍ରାଜା ଵଶଗତୋ ଭଵେତ୍ । ଵସ୍ତ୍ରକାମସ୍ଯ ପୁଷ୍ପାଣି ଦୂର୍ଵ୍ଵା ଵ୍ଯାଧିଵିନାଶିନୀ ।। ୨୬୦.

ଏହାକୁ ହଜାର ଥର ଅର୍ପଣ କଲେ, ରାଜା ବଶ ହେବେ। ବସ୍ତ୍ର ଆଶାକୁ ନେଇ ଫୁଲ ଓ ଦୁର୍ବା ଅର୍ପଣ କର, ଯାହା ରୋଗ ନାଶ କରେ।

ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ୍ଚସକାମସ୍ଯ ଵାସୋଗ୍ରଞ୍ଚ ଵିଧୀଯତେ । ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରେଷୁ ଜୁହୁଯାତ୍ତୁଷକଣ୍ଟକଭସ୍ମଭିଃ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବେ। ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗିରା କ୍ରିୟାରେ ତୁଷକଣ୍ଟକ ଗଛର ଛାର ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଦ୍ଵେଷଣେ ଚ ପକ୍ଷ୍ମାଣି କାକକୌଶିକଯୋସ୍ତଥା । କାପିଲଞ୍ଚ ଘୃତଂ ହୁତ୍ଵା ତଥା ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହେ ଦ୍ଵିଜ ।। ୨୬୦.

ବିରୋଧ ପାଇଁ କାଉଁଓ ଓ କୌଶିକ ପକ୍ଷୀର ପକ୍ଷମ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଘୃତ ଅର୍ପଣ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାମ କର, ଦ୍ୱିଜ।

ଵଚାଚୂର୍ଣେନ ସମ୍ପାତାତ୍ସମାନୀଯ ଚ ତାଂ ଵଚାଂ । ସହସ୍ରମନ୍ତ୍ରିତାଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମେଧାଵୀ ଜାଯତେ ନରଃ ।। ୨୬୦.

ଯେବେ ବଚା ମୂଳ ଝଡି ପଡ଼େ, ସେତିବେଳେ ଏହାକୁ ଆଣି, ହଜାର ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଖାଇଲେ, ଲୋକ ମେଧାବୀ ହୁଏ।

ଏକାଦଶାଙ୍ଗୁଲଂ ଶଙ୍କୁ ଲୌହଂ ଖାଦିରମେଵ ଚ। ଦ୍ଵିଷତୋ ଵଧୋସୀତି ଜପନ୍ନିଖନେଦ୍ରିପୁଵେଶ୍ମନି ।। ୨୬୦.

ଏଗାର ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଲୋହା ବା ଖଦିର କାଠର ଶଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଘରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଝାଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଉଚ୍ଚାଟନମିଦଂ କର୍ମ ଶତ୍ରୂଣାଂ କଥିତଂ ତଵ । ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା ଇତି ଜପ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିନଷ୍ଟଞ୍ଚକ୍ଷୁରାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୬୦.

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଉଚ୍ଚାଟନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। 'ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଯେଉଁଠି ଦୃଷ୍ଟି ହରାଇଛି, ସେଠି ଦୃଷ୍ଟି ଫେରି ଆସେ।

ଉପଯୁଞ୍ଜତ ଇତ୍ଯେତଦନୁଵାକନ୍ତଥାନ୍ନଦଂ । ତନୂପାଗ୍ନେ ସଦିତି ଦୂର୍ଵ୍ଵାଂ ହୁତ୍ଵାର୍ତ୍ତିଵର୍ଜ୍ଜିତଃ ।। ୨୬୦.

'ଉପୟୁଞ୍ଜତ' ଏହି ଅନୁବାକ ଓ 'ତନୂପାଗ୍ନେ ସଦ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦୁର୍ବା ଅର୍ପଣ କଲେ, ରୋଗ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ତ୍ରିଯମ୍ବକଂ ଯଜାମହେ ହୋମଃ ସୌଭାଗ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧନଃ ।। ୨୬୦.

'ତ୍ରୟମ୍ବକଂ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ସୌଭାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।

କନ୍ଯାନାମ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ କନ୍ଯାଲାଭକରଃ ପରଃ । ଭଯେଷୁ ତୁ ଜପେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭଯେଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

କନ୍ୟାମାନେର ନାମ ନେଇଲେ କନ୍ୟା ମିଳେ। ଭୟ ସମୟରେ ନିତ୍ୟ ଜପ କଲେ, ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଧୁସ୍ତୂରପୁଷ୍ପଂ ସଘୃତଂ ହୁତ୍ଵା ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵକାମଭାକ୍ । ହୁତ୍ଵା ତୁ ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ରାମ ସ୍ଵପ୍ନେ ପଶ୍ଯତି ଶଙ୍କରଂ ।। ୨୬୦.

ଧୁସ୍ତୂରା ଫୁଲ ଘିଅ ସହିତ ଅର୍ପଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ରାମ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିବେ।

ଯୁଞ୍ଚତେ ମନୋଽନୁଵାକଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ଦୀର୍ଘାଯୁରାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଵିଷ୍ଣୋରରାଟମିତ୍ଯେତତ୍ ସର୍ଵବାଧାଵିନାଶନଂ ।। ୨୬୦.

'ଯୁଞ୍ଚତେ ମନଃ' ଅନୁବାକ ଜପ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ। 'ବିଷ୍ଣୋରରାଟମ୍' ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ବିପଦ ନାଶ କରେ।

ରକ୍ଷୋଘ୍ନଞ୍ଚ ଯଶସ୍ଯଞ୍ଚ ତଥୈଵ ଵିଜଯପ୍ରଦଂ । ଅଯନ୍ନୋ ଅଗ୍ନିରିତ୍ଯେତତ୍ ସଂଗ୍ରାମେ ଵିଜଯପ୍ରଦଂ ।। ୨୬୦.

ଏହା ରକ୍ଷା ଦେଉଛି, ଯଶ ଦେଉଛି, ଏବଂ ବିଜୟ ଦେଉଛି। 'ଅୟନ୍ନୋ ଅଗ୍ନି' ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଦେଇଥାଏ।

ଇଦମାପଃ ପ୍ରଵହତ ସ୍ନାନେ ପାପାପନୋଦନଂ । ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ନୁ ହଵିଷା ସୂଚୀଂ ଲୌହୀନ୍ଦଶାଙ୍ଗୁଲାମ୍ ।। ୨୬୦.

'ଏହି ଜଳ ଗୁଡ଼ିକ ନାହାଁ ଦେବେ, ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ।' ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ହବି ଦ୍ୱାରା ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଲୋହା ସୁଇ ବ୍ୟବହାର କର।

କନ୍ଯାଯା ନିଖନେଦ୍ ଦ୍ଵାରି ସାଽନ୍ଯସ୍ମୈ ନ ପ୍ରଦୀଯତେ । ଦେଵ ସଵିତରେତେନ ହୁତେନୈତେନ ଚାନ୍ନଵାନ୍ ।। ୨୬୦.

ସେଇ ସୁଇ କନ୍ୟାର ଦ୍ୱାରରେ ପୋତାଯାଏ, ଏବଂ ସେଉଁଠିଏ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ହବି ଦ୍ୱାରା, ଦେବ ସବିତା, ଅନ୍ନ ମିଳେ।

ଅଗ୍ନୌ ସ୍ଵାହେତି ଜୁହୁଯାଦ୍‌ବଲକାମୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ତିଲୈର୍ଯଵୈଶ୍ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତଥାପାମାର୍ଗତଣ୍ଡୁଲୈଃ ।। ୨୬୦.

ଯେଉଁମାନେ ବଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିଳ, ଯବ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ଚାଉଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞ।

ସହସ୍ରମନ୍ତ୍ରିତାଂ କୃତ୍ଵାତଥା ଗୋରୋଚନାଂ ଦ୍ଵିଜ । ତିଲକଞ୍ଚ ତଥା କୃତ୍ଵା ଜନସ୍ଯପ୍ରିଯକାମିଯାତ୍ ।। ୨୬୦.

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ହଜାରଥର ମନ୍ତ୍ର ପଠି ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଗୋରୋଚନା ଏବଂ ତିଳକ ଲଗାଇ, ଯଦି ଜଣେ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରିତି ଚାହେ, ତେବେ ସେ ଏହା ଲଗାଇ ବାହାରିପାରେ।

ରୁଦ୍ରାଣାଞ୍ଚ ତଥା ଜପ୍ଯଂ ସର୍ଵ୍ଵାଘଵିନିସୂଦନଂ । ସର୍ଵ୍ଵକର୍ମକରୋ ହୋମସ୍ତଥା ସର୍ଵ୍ଵତ୍ର ଶାନ୍ତିଦଃ ।। ୨୬୦.

ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରର ଜପ ଏବଂ ହୋମ କରିବା, ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ କରେ ଏବଂ ସବୁଠାରେ ଶାନ୍ତି ଆଣେ।