ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଦଶୋତ୍ତରାଣ୍ଯୃଚାଞ୍ଚୈତାଃ ପାଵମାନ୍ଯଃ ଶତାନି ଷଟ୍। ଏତଜ୍ଜପଂଶ୍ଚ ଜୁହ୍ଵଚ୍ଚ ଘୋରଂ ମୃତ୍ଯୁଭଯଂ ଜଯେତ୍ ।। ୨୫୯.

ଏହି ପାବମାନୀ ସୂକ୍ତ ଦଶ ଉପରେ ଛଅ ଶତ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏକଶଅଠି; ଏଗୁଡିକୁ ପଠି ଏବଂ ହବନ କଲେ ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଭୟକୁ ଜୟ କରାଯାଏ।

ଆପୋହିଷ୍ଠେତି ଵାରିସ୍ଥୋ ଜପେତ୍ପାପଭଯାର୍ଦ୍ଦନେ । ପ୍ରଦେଵନ୍ନେତି ନିଯତେ ଜପେଚ୍ଚ ମରୁଧନ୍ଵସୁ ।। ୨୫୯.

ପାପ ଭୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ନିକଟରେ 'ଆପୋହିଷ୍ଠ' ପଠିବା ଉଚିତ; ଧନ ପାଇଁ 'ପ୍ରଦେବନ୍ନେତି' ନିୟମିତ ମରୁଧନ୍ବାରେ ପଠିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଣାନ୍ତିକେ ଭଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ କ୍ଷିପ୍ରମାଯୁସ୍ତୁ ଵିନ୍ଦତି । ପ୍ରାଵେଯାବିତ୍ଯୃଚମେକାଂ ଜପେଚ୍ଚ ମନସା ନିଶି ।। ୨୫୯.

ଜୀବନରେ ଭୟ ଆସିଲେ ତୁରନ୍ତ ନିଜେକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ; ରାତିରେ 'ପ୍ରାବେୟାଭି' ଏକ ଋଚା ମନରେ ପଠିବା ଉଚିତ।

ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଯାମୁଦିତେ ସୃର୍ଯ୍ଯେ ଦ୍ଯୁତେ ଜଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ମା ପ୍ରଗାମେତି ମୂଢଶ୍ଚ ପନ୍ଥାନଂ ପଥି ଵିନ୍ଦତି ।। ୨୫୯.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଜୟ ମିଳେ; ଭ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତି 'ମା ପ୍ରଗାମ' ପଠିଲେ ଠିକ୍ ପଥ ପାଇଯାଏ।

କ୍ଷୀଣାଯୁରିତି ମନ୍ଯେତ୍ ଯଙ୍କଞ୍ଚିତ୍ ସୁହୃଦଂ ପ୍ରିଯଂ । ଯକ୍ତେଯମିତି ତୁ ରତ୍ନାତସ୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ଦ୍ଧାନମାଲଭେତ୍ ।। ୨୫୯.

କୌଣସି ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଆୟୁ ହ୍ରାସ ଭାବିଲେ, ରତ୍ନାତା ସଂଗ୍ରହରୁ 'ଯକ୍ତେୟମ୍' ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ।

ସହସ୍ରକୃତ୍ଵଃ ପଞ୍ଚାହଂ ତେନାଯୁର୍ଵିନ୍ଦତେ ମହତ୍ । ଇଦଂ ମେଧ୍ଯେତି ଜୁହୁଯାତ୍ ଘୃତଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସହସ୍ରଶଃ ।। ୨୫୯.

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ହଜାରଥର କଲେ ବଡ଼ ଆୟୁ ମିଳେ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି 'ଇଦଂ ମେଧ୍ୟମ୍' ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ହଜାରଥର ହବନ କରିବା ଉଚିତ।

ପଶୁକାମୋ ଗଵାଂ ଗୋଷ୍ଠେ ଅର୍ଥକାମଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥେ । ଵଯଃ ସୁପର୍ଣ ଇତ୍ଯେତାଂ ଜପନ୍ ଵୈ ଵିନ୍ଦତେ ଶ୍ରିଯଂ ।। ୨୫୯.

ଗାଁ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଗୋଶାଳାରେ ପଠିବା ଉଚିତ; ଧନ ପାଇଁ ଚଉମୁଖୀରେ; 'ବୟଃ ସୁପର୍ଣ୍ଣ' ପଠିଲେ ଶ୍ରୀ ମିଳେ।

ଇଵିଷ୍ଯନ୍ତୀଯମବ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵ୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ତସ୍ଯ ରୋଗା ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି କାଯାଗ୍ନିର୍ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତଥା ।। ୨୫୯.

'ଇବିଷ୍ୟନ୍ତୀୟମ୍' ପଠିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରିଯାଏ; ତାଙ୍କର ରୋଗ ନଶ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ଶରୀରର ଅଗ୍ନି ବଢ଼ିଯାଏ।

ଯା ଓଷଧଯଃ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ସର୍ଵ୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶନଂ । ଵୃହସ୍ପତେ ଅତୀତ୍ଯେତଦ୍‌ଵୃଷ୍ଟିକାମଃ ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍ ।। ୨୫୯.

ଯେଉଁ ଔଷଧି ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ—'ବୃହସ୍ପତେ ଅତୀତି' ପଠିଲେ ବର୍ଷା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିବେ।

ସର୍ଵ୍ଵତ୍ରେତି ପରା ଶାନ୍ତିର୍ଜ୍ଞେଯା ପ୍ରତିରଥସ୍ତଥା । ସୂତ ସଂକାଶ୍ଯପନ୍ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଜାକାମସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିତଂ ।। ୨୫୯.

'ସର୍ବତ୍ରେତି' ପରମ ଶାନ୍ତି ସୂକ୍ତ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ, 'ପ୍ରତିରଥ' ମଧ୍ୟ ଏପରି; ହେ ସୂତ, 'ସଂକାଶ୍ୟପନ୍' ସଦା ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ।

ଅହଂ ସ୍ଦ୍ରେତି ଇତ୍ଯେତଦ୍ଵାଗ୍ମୀ ଭଵତି ମାନଵଃ । ନ ଯୋନୌ ଜାଯତେ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଜପନ୍ରତୀତି ରାତ୍ରିଷୁ ।। ୨୫୯.

'ଅହଂ ସ୍ଦ୍ରେତି' ପଠିଲେ ମଣିଷ ବାଣୀରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ; 'ରତିତି' ରାତିରେ ପଠୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ପୁନି ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।

ରାତ୍ରିସୁକ୍ତଂ ଜପନ୍ରାତ୍ରୌ ରାତ୍ରିଂ କ୍ଷେମୀ ନଯେନ୍ନରଃ । କଲ୍ପଯନ୍ତୀତି ଚ ଚଜପନ୍ନିତ୍ଯଂ କୃତ୍ତ୍ଵାରିନାଶନଂ ।। ୨୫୯.

ରାତିରେ ଯଦି କେହି ରାତ୍ରିସୂକ୍ତ ପଢେ, ସେ ରାତିଟିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ କଟାଏ। ଏହି ସୂକ୍ତକୁ ସଦା ପଢିଲେ ଓ ଶତ୍ରୁନାଶ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ନିର୍ବିଘ୍ନତା ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଆଯୁଷ୍ଯଞ୍ଚୈଵ ଵର୍ଚ୍ଚସ୍ଯଂ ସୂକ୍ତଂ ଦାକ୍ଷାଯଣଂ ମହତ୍ । ଉତ ଦେଵା ଇତି ଜପେଦାମଯଘ୍ନଂ ଧୃତଵ୍ରତଃ ।। ୨୫୯.

ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ତେଜ ଦେଇଥିବା ବଡ ଦାକ୍ଷାୟଣ ସୂକ୍ତକୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପଢିବା ଉଚିତ। 'ଉତ ଦେବା' ସୂକ୍ତକୁ ଆମୟ ନାଶ ପାଇଁ ପଢିବା ଉଚିତ।

ଅଯପ୍ତଗ୍ନେ ଜନିତ୍ଯେତଜ୍ଜପେଦଗ୍ନିଭଯେ ସତି । ଅରଣ୍ଯାନୀତ୍ଯରଣ୍ଯେଷୁ ଜପେତ୍ତଦ୍ବଯନାଶନଂ ।। ୨୫୯.

'ଅୟପ୍ତାଗ୍ନେ ଜନିତ୍' ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଗ୍ନିଭୟ ସମୟରେ ପଢିବା ଉଚିତ। ଜଙ୍ଗଲରେ 'ଅରଣ୍ୟାନୀ' ମନ୍ତ୍ର ପଢିଲେ ସେଠାରେ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ।

ଵ୍ରାହ୍ମୀମାସାଦ୍ଯ ସୂକ୍ତେ ଦ୍ଵେ ଋଚଂ ଚବ୍ରାହ୍ମୀଂ ଶତାଵରୀଂ । ପୃଥଗଦ୍ଭିର୍ଘୃତୈର୍ଵାଥ ମେଧାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଞ୍ଚ ଵିନ୍ଦତି ।। ୨୫୯.

ବ୍ରାହ୍ମୀ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦୁଇଟି ସୂକ୍ତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଶତାବରୀ ରିକ୍ ଅଲଗା ଭାବେ ଘୃତ ଦେଇ ପଢିଲେ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଳେ।

ମାମ ଇତ୍ଯସପତ୍ନଘ୍ନଂ ସଂଗ୍ରାମଂ ଵିଜିଗୀଷତଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୋଗ୍ନିଃ ସଂଵିଦାନଂ ଗର୍ଭମୃତ୍ଯୁନିଵାରଣଂ ।। ୨୫୯.

'ମାମ' ମନ୍ତ୍ର ଶତ୍ରୁନାଶ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପଢିବା ଉଚିତ। 'ବ୍ରହ୍ମଣୋଅଗ୍ନି ସଂବିଦାନ' ମନ୍ତ୍ର ଗର୍ଭପାତ ଓ ଗର୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁ ରୋକେ।

ଅପୈହୀତି ଜପେତ୍ସୂକ୍ତଂ ଶୁଷିର୍ଦୁସ୍ଵପ୍ନନାଶନଂ । ଯେନେଦମିତି ଵୈ ଜପ୍ତ୍ଵା ସମାଧିଂ ଵିନ୍ଦତେ ପରଂ ।। ୨୫୯.

'ଅପୈହି' ସୂକ୍ତକୁ ପଢିଲେ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। 'ଯେନେଦମ୍' ପଢିଲେ ଉତ୍ତମ ଧ୍ୟାନ ମିଳେ।

ମଯୋ ଭୂର୍ଵ୍ଵାତ ଇତ୍ଯେତତ୍ ଗଵାଂ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ପରଂ । ଶାମ୍ଵରୀମିନ୍ଦ୍ରଜାଲଂ ଵା ମାଯାମେତେନ ଵାରଯେତ୍ ।। ୨୫୯.

'ମୟୋ ଭୂର୍ ବାତ' ମନ୍ତ୍ର ଗାଁଠିପାଇଁ ବହୁତ ଶୁଭ ଅଟେ। 'ଶାମ୍ବରୀ' କିମ୍ବା 'ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାୟା ଓ ଭ୍ରମ ଦୂର କରାଯାଏ।

ମହୀତ୍ରୀଣାମଵରସ୍ତ୍ଵିତି ପଥି ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଜପେତ୍ । ଅଗ୍ନଯେ ବିଦ୍ଵିଷନ୍ନେଵଂ ଜପେଚ୍ଚ ରିପୁନାଶନଂ ।। ୨୫୯.

'ମହୀତ୍ରୀଣାମ୍ ଅବରସ୍' ମନ୍ତ୍ରକୁ ଯାତ୍ରାବେଳେ ପଢିଲେ ଶୁଭ ହୁଏ। 'ଅଗ୍ନୟେ ବିଦ୍ୱିଷନ୍' ପଢିଲେ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହୁଏ।

ଵାସ୍ତୋଷ୍ପତେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଯଜେତ୍ ଗୃହଦେଵତାଃ । ଜପସ୍ଯୈଷ ଵିଧିଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ହୁତେ ଜ୍ଞେଯୋ ଵିଶେଷତଃ ।। ୨୫୯.

'ବାସ୍ତୋଷ୍ପତି' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘରର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢିବା ନିୟମ ଏହିପରି, ବିଶେଷକରି ହୋମ ସମୟରେ ଏହା ଜଣା ଉଚିତ।

ହୋମାନ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଯୈ ପାପଶାନ୍ତିର୍ହୁତେନ ତୁ । ହୁତଂ ଶାମ୍ଯତି ଚାନ୍ନେନ ଅନ୍ନହେମପ୍ରଦାନତଃ ।। ୨୫୯.

ହୋମ ଶେଷରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ହୋମ କଲେ ପାପ ଶାନ୍ତି ହୁଏ। ଅନ୍ନ ଦେଇ ଓ ସୁନା ଦାନ କଲେ ହୋମ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ଵିପ୍ରାଶିଷସ୍ତ୍ଵମୋଘାଃ ସ୍ଯୁଷଂହିଃସ୍ନାନନ୍ତୁ ସର୍ଵତଃ । ସିଦ୍ଧାର୍ଥକା ଯଵା ଧାନ୍ଯଂ ପଯୋ ଦଧି ଘୃତଂ ତଥା ।। ୨୫୯.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏନାହିଁ। ସମସ୍ତଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଶୁଭ। ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ଯବ, ଧାନ୍ୟ, ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘୃତ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ।

କ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷାସ୍ତଥେଧ୍ମନ୍ତୁ ହାମା ଵୈ ସର୍ଵକାମଦାଃ । ସମିପଃ କଣ୍ଟକିନ୍ଯଶ୍ଚ ରାଜିକା ରୁଧିରଂ ଵିଷଂ ।। ୨୫୯.

ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଛ ଓ ଜଳାଣ ଆଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ପାଖରେ କାଁଟା ଗଛ, ରାଇ, ରକ୍ତ ଓ ବିଷ ଅଛି।

ଅବିଚାରେ ତଥା ଶୈଲଂ ଅଶନଂ ଶକ୍ତଵଃ ପଥଃ । ଦଧି ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଫଲଂ ମୃଲମୃଗ୍ଵିଧାନମୁଦାହୃତଂ ।। ୨୫୯.

ଅଭିଚାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାହାଡ଼, ଖାଦ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପଥ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଦହି, ଭିକ୍ଷା, ଫଳ ଓ ପଶୁବଳି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଯଜୁର୍ଵିଧାନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶ୍ରୃଣୁ । ଓଁକାରପୂର୍ଵ୍ଵିକା ରାମ ମହାଵ୍ଯାହୃତଯୋ ମତା ।। ୨୬୦.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଯଜୁର୍ବେଦର ନିୟମ ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ସେଥିରେ ଓଁକାର ପୂର୍ବକ ବଡ ବ୍ୟାହୃତିମାନେ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛନ୍ତି, ରାମ।

ସର୍ଵ୍ଵକଲ୍ମଷନାଶିନ୍ଯଃ ସର୍ଵ୍ଵକାମପ୍ରଦାସ୍ତଥା । ଆଜ୍ଯହୁତିସହସ୍ରେଣ ଦେଵାନାରାଧଯେଦ୍‌ବୁଧଃ ।। ୨୬୦.

ଏମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ହଜାର ଘୃତ ହୋମ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ମନସଃ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ରାମ ମନସେପ୍ସିତକାମଦଂ । ଶାନ୍ତିକାମୋ ଯଵୈଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତିଲୈଃ ପାପାପନୁତ୍ତଯେ ।। ୨୬୦.

ରାମ, ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ଏହା ସେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯବ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ତିଳ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

ଧାନ୍ଯୈଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକୈଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵ୍ଵକାମକରୈସ୍ତଥା । ଔଦୁମ୍ବରୀଭିରିଧ୍ମାମିଃ ପଶୁକାମସ୍ଯ ଶସ୍ଯତେ ।। ୨୬୦.

ଧାନ୍ୟ ଓ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ ବିଜ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଏବଂ ଉଦୁମ୍ବର କାଠ ଜଳାଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି, ଗୋଧନ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଦଧ୍ନା ଚୈଵାନ୍ନକାମସ୍ଯ ପଥସା ଶାନ୍ତିମିଚ୍ଛତଃ । ଅପାମାର୍ଗସମିଦ୍ଭିସ୍ତୁ କାମଯନ୍ କନକଂ ବହୁ ।। ୨୬୦.

ଅନ୍ନ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଦହି, ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ପାଇଁ ପଥ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ବହୁ ସୁନା ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅପାମାର୍ଗ ଶଖା ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।