ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ପ୍ରକାନ୍ତେ ସପ୍ତମଂ ଭାଗଂ ଚତୁର୍ଥଂ ପଥି ସଂତ୍ଯଜନ୍ । ଭୃତିମର୍ଦ୍ଧପଥେ ସର୍ଵ୍ଵାଂ ପ୍ରଦାପ୍ଯସ୍ତ୍ଯାଜକୋପି ଚ ।। ୨୫୮.

ଯାତ୍ରା ଶେଷରେ ସପ୍ତମ ଭାଗ ବେତନ ଦେବା ଦରକାର। ରାସ୍ତାରେ ଛାଡିଦେଲେ, ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ; ଅଧା ରାସ୍ତାରେ ଛାଡିଦେଲେ, ଅଧା ବେତନ ଦେବା ଦରକାର, ଛାଡିଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡିବ।

ଗ୍ଲହେ ଶତିକଵୃଦ୍ଧେସ୍ତୁ ସଭିକଃ ପଞ୍ଚକଂ ଶତଂ । ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍‌ଧୂର୍ତ୍ତକିତଵାଦିତରାଦ୍ଦଶକଂ ଶତଂ ।। ୨୫୮.

ଜୁଆରେ, ଜିତିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଲାଭରୁ ସଭାପତି ପାଞ୍ଚ ଟଙ୍କା ନେବେ। ଠକ, ଜୁଆଡି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କଠୁ ଦଶ ଟଙ୍କା ନେବେ।

ସ ସମ୍ଯକ୍‌ପାଲିତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରଜ୍ଞେ ଭାଗଂ ଯଥାକୃତଂ । ଜିତମୁଦ୍‌ଗ୍ରାହଯେଜ୍ଜେତ୍ରେ ଦଦ୍ଯାତ୍ସତ୍ଯଂ ଵଚଃ କ୍ଷମୀ ।। ୨୫୮.

ଯେଉଁଠି ଠିକ୍ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରାଯାଇଛି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଗ ଦେବା ଦରକାର। ଜିତିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଲାଭ କଥା ଘୋଷଣା କରିବା ଦରକାର, ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ସତ୍ୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରପ୍ତେ ନୃପତିନା ଭାଗୋ ପ୍ରସିଦ୍ଧେ ଧୂର୍ତ୍ତମଣ୍ଡଲେ । ଜିତଂ ସଶଭିକେ ସ୍ଥାନେ ଦାପଯେଦନ୍ଯଥା ନ ତୁ ।। ୨୫୮.

ରାଜାଙ୍କ ଭାଗ ଜଣା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜୁଆ ଦଳରେ ମିଳିଲେ, ଜିତିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସଭାପତି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଦେବା ଦରକାର। ଅନ୍ୟଥା ଦେବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଦ୍ରଷ୍ଟାରୋ ଵ୍ଯଵହାରାଣାଂ ସାକ୍ଷିଣଶ୍ଚ ତ ଏଵ ହି । ରାଜ୍ଞା ସଚିହ୍ନା ନିର୍ଵାସ୍ଯାଃ କୂଟାକ୍ଷୋପଧିଦେଵିନଃ ।। ୨୫୮.

ବ୍ୟବହାର ଦେଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ସାକ୍ଷୀ ଅଟୁ। ରାଜା ଠକ, ଭୁଲ ଦାୟି, ଚତୁର୍ତ୍ଥ ଶପଥ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଦେଇ ଦେଶରୁ ବାହାର କରିବା ଦରକାର।

ଦ୍ଯୂତମେକମୁଖଂ କାର୍ଯ୍ଯଂ ତସ୍କରଜ୍ଞାନକାରଣାତ୍ । ଏଷ ଏଵ ଵିଧିର୍ଜ୍ଞେଯଃ ପ୍ରାଣିଦ୍ଯୂତେ ସମାହ୍ଵଯେ ।। ୨୫୮.

ଜୁଆ ଖୋଲା ଭାବରେ କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠି ଚୋର ଓ ଠକ ଦୂର ରହିପାରିବେ। ଏହି ନିୟମ ପଶୁ ଜୁଆ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ସତ୍ଯାସତ୍ଯାନ୍ଯଥା ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ନ୍ଯୂନାଙ୍ଗେନ୍ଦ୍ରିଯରୋଗିଣାଂ । କ୍ଷେପଂ କରୋତି ଚେଦ୍ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ପଣାନର୍ଦ୍ଧତ୍ରଯୋଦଶ ।। ୨୫୮.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ଯଦି କେହି ଅଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅସତ୍ୟ ଭାବରେ ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅପମାନ କରେ, ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ଓ ଅର୍ଧ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।

ଅଭିଗନ୍ତାସ୍ମି ଭଗିନୀମ୍ମାତରଂ ଵା ତଵେତି ଚ । ଶପନ୍ତଂ ଦାପଯେଦ୍ରାଜା ପଞ୍ଚଵିଶତିକଂ ଦମଂ ।। ୨୫୮.

ଯଦି କେହି 'ମୁଁ ତୋର ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ମା' ପାଖକୁ ଯିବି' ବୋଲି ଶପଥ କରେ, ରାଜା ସେକୁ ପଚିଶ ମୁଦ୍ରା ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।

ଅର୍ଦ୍ଧୋଽଧମେଷୁ ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ପରସ୍ତ୍ରୀଷୂତ୍ତମେଷୁ ଚ । ଦଣ୍ଡପ୍ରଣଯନଂ କ୍କାଯ୍ଯ ଵର୍ଣଜାତ୍ଯୁତ୍ତରାଧରୈଃ ।। ୨୫୮.

ନିମ୍ନ ଜାତି ପାଇଁ ଅର୍ଧ ଦଣ୍ଡ, ଉଚ୍ଚ ଜାତି ପାଇଁ ଦୁଇ ଗୁଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାତି ପାଇଁ ଦୁଇ ଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଦଣ୍ଡ ଜାତି ଓ ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯିବ।

ପ୍ରାତିଲୋମ୍ଯାପଵାଦେଷୁ ଦ୍ଵିଗୁଣତ୍ରିଗୁଣା ଦମାଃ । ଵର୍ଣାନାମାନୁଲୋମ୍ଯେନ ତସ୍ମାଦେଵାର୍ଦ୍ଧହାନିତଃ ।। ୨୫୮.

ସ୍ୱଭାବିକ ନିୟମକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣା କିମ୍ବା ତିନି ଗୁଣା ହେବ; ଯଦି ଜାତି ଅନୁସାରେ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ, ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଧା ହେବ।

ଵାହୁଗ୍ରୀଵାନେତ୍ରସକ୍ଥିଵିନାଶେ ଵାଚିକେ ଦମଃ । ଶତ୍ଯସ୍ତତୋଽର୍ଦ୍ଧିକଃ ପାଦନାସାକର୍ଣକରାଦିଷୁ ।। ୨୫୮.

ବାହୁ, ଗଳା, ଚକ୍ଷୁ, ଉରୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ ଯେଉଁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ହାତ, ପା, ନାକ, କାନ ଓ ଏହା ପରି ଅଂଶରେ ଚୋଟ ଲାଗିଲେ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଧା ହେବ।

ପତନୀଯକୃତେ କ୍ଷଏପେ ଦଣ୍ଡୋ ମଧ୍ଯମସାହସଃ । ଉପପାତକଯୁକ୍ତେ ତୁ ଦାପ୍ଯଃ ପ୍ରଥମସାହସଂ ।। ୨୫୮.

ଯଦି କୌଣସି କାରଣରେ ଜାତି ଛାଡ଼ିବା ପରିସ୍ଥିତି ହେଉଛି, ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଅପରାଧ ଛୋଟ ହେଲେ ପ୍ରଥମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ତ୍ରୈଵିଦ୍ଯନୃପଦେଵାନାଂ କ୍ଷେପ ଉତ୍ତମସାହସଃ । ମଧ୍ଯମୋ ଜ୍ଞାତିପୂଗାନାଂ ପ୍ରଥମୋ ଗ୍ରାମଦେଶଯୋଃ ।। ୨୫୮.

ତିନି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ରାଜା କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଜ୍ଞାତି ଓ ସମିତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ; ଗ୍ରାମ ଓ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ନିମ୍ନ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଅସାକ୍ଷିକହତେ ଚିହ୍ନୈର୍ଯୁକ୍ତିଭିଶ୍ଚାଗମେନ ଚ । ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଵ୍ଯଵହାରସ୍ତୁ କୂଟଚିହ୍ନକୃତାଦ୍ଭଯାତ୍ ।। ୨୫୮.

ସାକ୍ଷୀ ନଥିବା ଘଟଣାରେ ଚିହ୍ନ, ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଥା ଦ୍ୱାରା ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ; ଯଦି ମିଥ୍ୟା ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଏ, ସତର୍କତା ସହ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର।

ଭସ୍ମପଙ୍କରଜଃସ୍ପର୍ଶେ ଦଣ୍ଡୋ ଦଶପଣଃ ସ୍ମୃତଃ । ଅମେଧ୍ଯପାର୍ଷ୍ଣିନିଷ୍ଠ୍ଯୂତସ୍ପର୍ଶନେ ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୫୮.

ଭସ୍ମ, କାଦୁ, ଧୂଳିକୁ ଛୁଇଁଲେ ଦଶ ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଅପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ, ପା ଗଡ଼ି, କିମ୍ବା ଥୁ ଛୁଇଁଲେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣା ହେବ।

ସମେଷ୍ଵେଵଂ ପରସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଦ୍ଵିଗୁଣସ୍ତୂତ୍ତମେଷୁ ଚ । ହୀନେଷ୍ଵର୍ଦ୍ଧଂ ଦମୋ ମୋହମଦାଦିଭିରଦଣ୍ଡନମ୍ ।। ୨୫୮.

ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହେବ; ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରେଣୀର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣା, ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ଅର୍ଧା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଯଦି ଭ୍ରମ, ଅହଂକାର ଓ ଏହା ପରି କାରଣରୁ ହେଉଛି, ଦଣ୍ଡ ନଥିବ।

ଵିପ୍ରପୀଡାକରଂ ଚ୍ଛେଦ୍ଯମଙ୍ଗମବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ତୁ । ଉଦ୍‌ଗୂର୍ଣେ ପ୍ରଥମୋ ଦଣ୍ଡଃ ସଂସ୍ପର୍ଶେ ତୁ ତଦର୍ଦ୍ଧିକଃ ।। ୨୫୮.

ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଂଶ କାଟି ଚୋଟ ଦିଆଯାଏ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ମାତ୍ର ଫୁଲିଯିଲେ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଧା ହେବ।

ଉଦ୍‌ଗୂର୍ଣେ ହସ୍ତପାଦେ ତୁ ଦଶଵିଂଶତିକୌ ଦମୌ। ପରସ୍ପରନ୍ତୁ ସର୍ଵ୍ଵେଷାଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ମଧ୍ଯମସାହସଃ ।। ୨୫୮.

ହାତ କିମ୍ବା ପା ଫୁଲିଯିଲେ ଦଶ ଓ କିଶି ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ପାଦକେଶାଂଶୁକକରୋଲ୍ଲୁଞ୍ଚନେଷୁ ପଣାନ୍ ଦଶ । ପୀଡାକର୍ଷାଶୁକାଵେଷ୍ଟପାଦାଧ୍ଯାସେ ଶତନ୍ଦମଃ ।। ୨୫୮.

ପା, କେଶ, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ହାତ ଟାଣିଲେ ଦଶ ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଚୋଟ ଦେଇ ଟାଣିବା, ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିବା କିମ୍ବା ପା ଉପରେ ପା ଦେଇ ଦୁଃଖ ଦେଲେ ଶତ ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଶୋଣିତେନ ଵିନା ଦୁଃଖଙ୍କୁର୍ଵନ୍ କାଷ୍ଠାଦିଭିର୍ନରଃ । ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶତଂ ପଣାନ୍୨ ଦାପ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦର୍ଶନେଽସୃଜଃ ।। ୨୫୮.

କାଠ କିମ୍ବା ଏହା ପରି ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ନ ଫୁଟି ଦୁଃଖ ଦେଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅତିଶି ଦୁଇ ଅଂଶ ପଣା ଦିଆଯିବ; ଯଦି ରକ୍ତ ଦେଖାଯାଏ, ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣା ହେବ।

କରପାଦଦତୋ ଭଙ୍ଗେ ଚ୍ଛେଦନେ କର୍ଣନାସଯୋଃ । ମଧ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡୋ ଵ୍ରଣୋଦ୍ଭେଦେ ମୃତକଲ୍ପହତେ ତଥା ।। ୨୫୮.

ହାତ, ପା, କାନ, ନାକ ଭଙ୍ଗ କିମ୍ବା କାଟିଲେ, ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଏହିପରି ଘାଉ ଖୋଲିଯିବା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ସଦୃଶ ଚୋଟ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଚେଷ୍ଟାଭୋଜନଵାଗ୍ନୋଧେ ନେତ୍ରାଦିପ୍ରତିଭେଦନେ । କନ୍ଧରାବାହୁସକ୍ଥ୍ଯାଞ୍ଚ ଭହ୍ଗେ ମଘ୍ଯମସାହସଃ ।। ୨୫୮.

ଚଳାପାଇଁ, ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଅଟକାଇଲେ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଏହା ପରି ଅଂଶକୁ ଚୋଟ ଦେଲେ, କାନ୍ଧ, ବାହୁ, ଉରୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଏକଂ ଘ୍ନତାଂ ବହୂନାଞ୍ଚ ଯଥୋକ୍ତାଦ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣା ଦମାଃ । କଲହାପହୃତଂ ଦେଯଂ ଦଣ୍ଡସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୫୮.

ଏକ ଲୋକ ଅନେକଙ୍କୁ ଚୋଟ ଦେଲେ, ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣା ହେବ; ଝଗଡ଼ା ସମୟରେ ନିଯୁକ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରାଇବା ଦରକାର, ଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଗୁଣା ହେବ।

ଦୁଃଖମୁତ୍ପାଦଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ସମୁତ୍ଥାନଜଂ ଵ୍ଯଯମ୍ । ଦାପ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡଞ୍ଚ ଯୋ ଯସ୍ମିନ୍ କଲହେ ସମୁଦାହୃତଃ ।। ୨୫୮.

ଯିଏ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଚୋଟ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେବା ଦରକାର; ଝଗଡ଼ାରେ ଅପରାଧୀ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

. ତରିକଃ ସ୍ଥଲଜଂ ଶୁଲ୍କଂ ଗୃହ୍ଣନ୍ ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ପଣାନ୍ଦଶ । ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରାତିଵେଶ୍ଯାନାମେତଦେଵାନିମନ୍ତ୍ରଣେ ।। ୨୫୮.

ଅନ୍ୟାୟରେ ଭୂମି କର ନେଲେ ଦଶ ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଏହି ନିୟମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପଡ଼ୋସୀଙ୍କୁ ଅନିମନ୍ତ୍ରଣରେ ଲାଗୁ ହେବ।

ଅଭିଘାତେ ତଥା ଭେଦେ ଚ୍ଛେଦେ କୁଡ୍ଯାଵପାତନେ । ପଣାନ୍ଦାପ୍ଯଃ ଵଞ୍ଚଦଶଵିଂଶତିଂ ତତ୍ତ୍ରଯନ୍ତଥା ।। ୨୫୮.

ମାରିବା, ଭଙ୍ଗ କରିବା, କାଟିବା କିମ୍ବା ଦିଵାଲ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ପଚିଶ ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ପୁନଃ ପୁନଃ ଏହି ଅପରାଧ କଲେ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଦୁଃସ୍ଵୋତ୍ପାଦିଗୃହେ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ କ୍ଷିପନ୍ ପ୍ରାଣହରଂ ତଥା । ଷୋଡ଼ଶାଦ୍ଯଃ ପଣାନ୍ ଦାପ୍ଯୋ ଦ୍ଵିପଣପ୍ରଭୃତିଃ କ୍ରମାତ୍ ।। ୨୫୮.

ଅପକୃତିକର ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ଜୀବନ ହାନିକର ବସ୍ତୁ ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ଫେଙ୍ଗିଲେ ଶୋରେଷ ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଦୁଇ ପଣାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଦୁଃଖେ ଚ ଶୋଣିତୋତ୍ପାଦେ ଶାଖାଙ୍ଗଚ୍ଛେଦନେ ତଥା। ଦଣ୍ଡଃ କ୍ଷୁଦ୍ରପଶୂନାଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵିପଣପ୍ରଭୃତିଃ କ୍ରମାତ୍ ।। ୨୫୮.

ବେଦନା, ରକ୍ତ ଝରିବା କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଶାଖା କାଟିଦେବା ପାଇଁ, ଛୋଟ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବାରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁସାରେ କ୍ରମେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ଚ୍ଛେଦନେ ମୃତ୍ତୌ ମଧ୍ଯମୋ ମୂଲ୍ଯମେଵ ଚ । ମହାପଶୂନାମେତେଷୁ ସ୍ଥାନେଷୁ ଦ୍ଵିଗୁଣା ଦମାଃ ।। ୨୫୮.

ଲିଙ୍ଗ କାଟିଦେବା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଦେବାରେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯିବ; ବଡ଼ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଏହି ଅପରାଧରେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା ହେବ।