ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ତୁଲାଗ୍ନ୍ଯାପୋ ଵିଷଂ କୋଷୋ ଦିଵ୍ଯାନୀହ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ । ମହାଭିଯୋଗେଷ୍ଵେତାନି ଶୀର୍ଷକସ୍ଥେଽଭିଯୋକ୍ତରି ।। ୨୫୫.

ତୁଳା, ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ବିଷ ଓ ପେଟି ଏଠାରେ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ବଡ଼ ଅଭିଯୋଗ ହେଲେ, ଅଭିଯୋଗକାରୀ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିଲେ।

ରୁଚ୍ଯା ଵାନ୍ଯତରଃ କୁର୍ଯ୍ଯାଦିତରୋ ଵର୍ତ୍ତଯେଚ୍ଛିରଃ । ଵିନାପି ଶୀର୍ଷକାତ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନୃପଦ୍ରୋହେଽଥ ପାତକେ ।। ୨୫୫.

ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯେଉଁଠି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠି ଚାହିଁବେ ସେ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ, ଅନ୍ୟଜଣ ମୁଣ୍ଡ ରଖିବେ; ପରୀକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ, ରାଜଦ୍ରୋହ କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧରେ ଏହା କରାଯିବ।

ନାସହସ୍ରାଦ୍ଧରେତ୍ ଫାଲଂ ନ ତୁଲାନ୍ନ ଵିଷନ୍ତଥା । ନୃପାର୍ଥେଷ୍ଵଭିଯୋଗେଷୁ ଵହେଯୁଃ ଶୁଚଯଃ ସଦା ।। ୨୫୫.

ହଜାର ମାନ୍ୟ ରୁପିଆରେ ତୁଳା, ବିଷ କିମ୍ବା ହଳ ବୋଝାଯିବ ନାହିଁ; ରାଜସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସଦା ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିବା ଉଚିତ।

ସହସ୍ରାର୍ଥେ ଲୁଲାଦୀନି କୋଷମଲ୍ପେଽପି ଦାପଯେତ୍ । ଶତାର୍ଦ୍ଧଂ ଦାପଯେଚ୍ଛୁଦ୍ଧମଶୁଦ୍ଧୋ ଦଣ୍ଡଭାଗ ଭଵେତ୍ ।। ୨୫୫.

ହଜାର ମାନ୍ୟ ମାମଲାରେ ତୁଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ଏବଂ କମ୍ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ ପେଟି ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବ; ପଚାଶ ମାନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧରେ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକକୁ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇବାକୁ କହିବା ଉଚିତ, ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ସଚେଲସ୍ନାତମାହୂଯ ସୂର୍ଯ୍ଯୋଦଯ ଉପୋଷିତମ୍ । କାରଯେତ୍ସର୍ଵଦିଵ୍ଯାନି ନୃପବ୍ରାହ୍ମଣସନ୍ନିଧୌ ।। ୨୫୫.

ଯେଉଁଠି ଲୋକକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ, ସେ ସ୍ନାନ କରି, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଉପବାସ ରହି, ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ରାଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କରାଯିବ।

ତୁଲା ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧାନ୍ଧପଙ୍ଗୁବ୍ରାହ୍ମଣରୋଗିଣାଂ । ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ଜଲଂ ଵା ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଯଵାଃ ସପ୍ତ ଵିଷସ୍ଯ ଵା ।। ୨୫୫.

ତୁଳା ପରୀକ୍ଷା ନାରୀ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଅନ୍ଧ, ଲଙ୍ଗଡ଼, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ; ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ପାଣି ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ; ସାତଟି ଯବ ଦାଣା କିମ୍ବା ବିଷ ମଧ୍ୟ।

ତୁଲାଧାରଣଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିରଭିଯୁକ୍ତସ୍ତୁଲାଶ୍ରିତଃ । ପ୍ରତିମାନସମୀଭୂତୋ ରେଖାଂ କୃତ୍ଵାଵତାରିତଃ ।। ୨୫୫.

ତୁଳା ବୋଝିବାରେ ଦକ୍ଷ ଅଭିଯୁକ୍ତକୁ ତୁଳାରେ ବସାଇ, ସମାନ ଓଜନ କରି, ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ତଳକୁ ଛାଡ଼ାଯିବ।

ଆଦିତ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରାଵନିଲୋଽନଲଶ୍ଚ ଦ୍ଯୌର୍ଭୂମିରାପୋ ହୃଦଯଂ ଯମଶ୍ଚ । ଅହଶ୍ଚ ରାତ୍ରିସ୍ଚ ଉଭେ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯେ ଧର୍ମ୍ମଶ୍ଚ ଜାନାତି ନରସ୍ଯ ଵୃତ୍ତମ୍ ।। ୨୫୫.

ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ହୃଦୟ, ଯମ, ଦିନ ଓ ରାତି, ଦୁଇଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଧର୍ମ—ଏମାନେ ସବୁ ମନୁଷ୍ୟର ଆଚରଣକୁ ଜାଣନ୍ତି।

ତ୍ଵଂ ତୁଲେ ସତ୍ଯଧାମାସି ପୁରା ଦେଵୈଵିନିର୍ମିତା । ସତ୍ଯଂ ଵଦସ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ସଂଶଯାନ୍ମାଂ ଵିମୋଚଯ ।। ୨୫୫.

ହେ ତୁଳା, ପୁରୁଣା କାଳରେ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ହେ ଶୁଭା, ସତ୍ୟ କହ, ଏବଂ ମୋର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।

ଯଦ୍ଯସ୍ମି ପାପକୃନ୍ମାତସ୍ତତୋ ମାଂ ତ୍ଵମଧୋ ନଯ । ଶୁଦ୍ଧଶ୍ଚେଦ୍‌ଗମଯୋଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵମ୍ମାଂ ତୁଲାମିତ୍ଯଭିମନ୍ତ୍ରଯେତ୍ ।। ୨୫୫.

ମା, ଯଦି ମୁଁ ପାପୀ ହେଉଛି, ତେବେ ମୋତେ ତଳକୁ ନେଇଯାଅ। ଯଦି ମୁଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ତେବେ ଉପରକୁ ନେଇଯାଅ—ଏଭଳି ତୁଳାକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

କରୌ ଵିମୃଦିତଵ୍ରୀହେର୍ଲକ୍ଷଯିତ୍ଵା ତତୋ ନ୍ଯସେତ୍ । ସପ୍ତାଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯ ପତ୍ରାଣି ତାଵତ୍ ସୂତ୍ରେଣ ଵେଷ୍ଟଯେତ୍ ।। ୨୫୫.

ଚାପା ଚାଉଳ ହାତରେ ଲଗାଇ, ତା'ପରେ ସାତିଟି ଅଶ୍ୱଥ ପତ୍ର ହାତରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ଏକ ଡୋରାରେ ବାନ୍ଧିବା ଦରକାର।

ତ୍ଵମେଵ ସର୍ଵଭୂତାନାମନ୍ତଶ୍ଚରସି ପାଵକ । ସାକ୍ଷିଵତ୍ ପୁଣ୍ଯପାପେଭ୍ଯୋ ବ୍ରୂହି ସତ୍ଯଙ୍କରେ ମମ ।। ୨୫୫.

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ବିଚରଣ କରୁଛ। ତୁମେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପର ସାକ୍ଷୀ। ମୋ ପାଇଁ ସତ୍ୟ କହ।

ତସ୍ଯେତ୍ଯୁକ୍ତଵତୋ ଲୌହଂ ପଶ୍ଚାଶତ୍‌ପଲିକଂ ସମମ୍ । ଅଗ୍ନିଵର୍ଣଂ ନ୍ଯସେତ୍ ପିଣ୍ଡଂ ହସ୍ତଯୋରୁଭଯୋରପି ।। ୨୫୫.

ଏହିପରି କହି, ପଚାଶ ପଳା ଓଜନର ଲୋହାର ଏକ ଗୋଳା, ଅଗ୍ନିର ରଙ୍ଗରେ ଦେଉଥିବା, ସମାନଭାବେ ଦୁଇହାତରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସ ତମାଦାଯ ସପ୍ତୈଵ ମଣ୍ଡଲାନି ଶନୈର୍ଵ୍ରଜେତ୍ । ଷୋଡ଼ଶଙ୍ଗୁଲକଂ ଜ୍ଞେଯଂ ମଣ୍ଡଲଂ ତାଵଦନ୍ତରମ୍ ।। ୨୫୫.

ସେ ଏହାକୁ ନେଇ, ସାତଟି ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣ୍ଡଳ ଶୋଳ ଆଙ୍ଗୁଳ ଦୂରରେ ଥିବା ଉଚିତ।

ମୁକ୍ତ୍ଵାଗ୍ନିଂ ମୃଦିତଵ୍ରୀହିରଦଗ୍ଧଃ ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଅନ୍ତରା ପତିତେ ପିଣ୍ଡେ ସନ୍ଦେହେ ଵା ପୁନର୍ହରେତ୍ ।। ୨୫୫.

ଅଗ୍ନି ମାଧ୍ୟମରେ ଯିବା ପରେ ଚାପା ଚାଉଳ ଅଦଗ୍ଧ ରହିଲେ, ସେ ପବିତ୍ରତା ପାଏ। ଯଦି ଗୋଳା ମଝିରେ ପଡ଼ିଯାଏ କିମ୍ବା ସନ୍ଦେହ ହୁଏ, ତେବେ ପୁନି ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।

ପଵିତ୍ରାଣାଂ ପଵିତ୍ର ତ୍ଵଂ ଶୋଧ୍ଯଂ ଶୋଧଯ ପାଵକ। ସତ୍ଯେନ ମାଭିରକ୍ଷସ୍ଵ ଵରୁଣେତ୍ଯଭିଶସ୍ତକମ୍ ।। ୨୫୫.

ହେ ପବିତ୍ରମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର, ଯାହା ଶୋଧନୀୟ ତାହାକୁ ଶୋଧନ କର, ହେ ଅଗ୍ନି। ହେ ବରୁଣ, ସତ୍ୟରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର—ଏହିପରି ଶପଥ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ।

ନାଭିଦଘ୍ନୋଦକସ୍ଥସ୍ଯ ଗୃହୀତ୍ଵୋରୂ ଜଲଂ ଵିଶେତ୍ । ସମକାଲମିଷୁଂ ମୁକ୍ତମାନୀଯାଦ୍ଯୋ ଜଵୀ ନରଃ ।। ୨୫୫.

ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ଦଣ୍ଡାଇ, ଉରୁ ଧରି, ସେ ପାଣିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବ। ସେଇ ସମୟରେ ଏକ ତୀର ଛାଡ଼ାଯିବ, ଏବଂ ଯିଏ ତୀବ୍ର ତାକୁ ଆଣିବ।

ଯଦି ତସ୍ମିନ୍ନିମଗ୍ନାଙ୍ଗଂ ପଶ୍ଯେଚ୍ଚେଚ୍ଛୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତ୍ଵଂ ଵିଷ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ର ସତ୍ଯଧର୍ମେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ।। ୨୫୫.

ଯଦି ଜଳମଧ୍ୟରେ ଡୁବିଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ପବିତ୍ରତା ପାଏ। ହେ ବିଷ, ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ, ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ତ୍ରାଯସ୍ଵାସ୍ମାଦଭୀଶାପାତ୍ ସତ୍ଯେନ ଭଵ ମେଽମୃତମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଷଂ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଭକ୍ଷଯେଦ୍ଧିମଶୈଲଜଂ ।। ୨୫୫.

ଏହି ଶାପର ଘାତରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଅମୃତ କର। ଏଭଳି କହି, ହେ ଶାର୍ଙ୍ଗ, ହିମାଳୟର ପବିତ୍ର ବିଷ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଯସ୍ଯ ଵେଗୈର୍ଵିନା ଜୀର୍ଣଂ ଶୁଦ୍ଧିଂ ତସ୍ଯ ଵିନିର୍ଦ୍ଦିଶେତ୍ । ଦେଵାନୁଗ୍ରାନ୍ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚ୍ଯ ତତ୍ସ୍ନାନୋଦକମାହରେତ୍ ।। ୨୫୫.

ଯଦି କୌଣସି କ୍ଷତି ହେଉନାହିଁ ଓ ସେ ଏହାକୁ ପଚାଇପାରେ, ତେବେ ସେ ପବିତ୍ର ବୋଲି ଘୋଷଣା କର। ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜି, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପାଣି ଆଣିବା ଉଚିତ।

ସଂଶ୍ରାଵ୍ଯ ପାଯଯେତ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜଲାତ୍ତୁ ପ୍ରସୃତିତ୍ରଯମ୍ । ଆଚତୁର୍ଦ୍ଦଶମାଦହ୍ନୋ ଯସ୍ଯ ନୋ ରାଜଦୈଵିକମ୍ ।। ୨୫୫.

ଏହା ଘୋଷଣା କରି, ସେଇ ପାଣିରୁ ତିନି ମୁଠି ପିଇବା ଉଚିତ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଦି କୌଣସି ରାଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ କ୍ଷତି ହେଉନାହିଁ—

ଵ୍ଯସନଂ ଜାଯତେ ଘୋରଂ ସ ଶୁଦ୍ଧଃ ସ୍ଯାଦସଂଶଯମ୍ । ସତ୍ଯଵାହନଶସ୍ତ୍ରାଣି ଗୋବୀଜକନକାନି ଚ ।। ୨୫୫.

ଯଦି କୌଣସି ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଆସେନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପବିତ୍ର। ସତ୍ୟ ହସ୍ତ୍ର, ଗାଈ, ବୀଜ ଓ ସୁନା—

ଦେଵତାଗୁରୁପାଦାଶ୍ଚ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତ୍ତକୃତାନି ଚ । ଇତ୍ଯେତେ ସୁକରାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ଶପଥାଃ ସ୍ଵଲ୍ପସଂଶଯେ ।। ୨୫୫.

ଦେବତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କର ପାଦ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ—ଏହି ଶପଥଗୁଡ଼ିକୁ ହଳକା ସନ୍ଦେହରେ ସହଜ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ସୀଗ୍ନୋ ଵିଵାଦେ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ସାମନ୍ତାଃ ସ୍ଥଵିରା ଗଣାଃ ଗୋପାଃ ସୀମାକୃଷାଣା ଯେ ସର୍ଵେ ଚ ଵନଗୋଚରାଃ ।। ୨୫୭.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ଜମି ନେଇ ବିବାଦ ହେଲେ, ଗାଁର ବୃଦ୍ଧମାନେ, ଗୋପାଳକ, ସୀମା ଚିହ୍ନିଥିବାମାନେ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଖେତରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକିବା ଉଚିତ।

ନଯେଯୁରେତେ ସୀମାନଂ ସ୍ଥଲାଙ୍ଗାରତୁଷଦ୍ରୁମୈଃ । ସେତୁଵଲ୍ମୀକନିମ୍ନାସ୍ଥିଚୈତ୍ଯାଦ୍ଯୈରୁପଲକ୍ଷିତାମ୍ ।। ୨୫୭.

ଏମାନେ ମାଟି, କୋଇଳା, ଧାନଚାଉଳ, ଗଛ, ବନ୍ଧ, ପିଲାମାଟି, ଗଡ଼ି, ଗଡ଼ିଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ରକ୍ତସ୍ରଗ୍ଵସନାଃ ସୀମାନ୍ନଯେଯୁଃ କ୍ଷିତିଧାରିଣଃ ।। ୨୫୮.

ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକମାନେ ସୀମା ଚିହ୍ନକୁ ଆଗରେ ନେଇଯିବେ, ହେ ଭୂମିର ଶାସକମାନେ।

ଅନୃତେ ତୁ ପୃଥଗ୍ଦଣ୍ଡ୍ଯା ରାଜ୍ଞା ମଧ୍ଯମସାହସମ୍ । ଅଭାଵେ ଜ୍ଞାତୃଚିହ୍ନାନାଂ ରାଜା ସୀମ୍ନଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତକଃ ।। ୨୫୮.

ଯଦି କୌଣସି ଅସତ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ ଦୋଷୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ଭାବରେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ପାଇବେ। ସୀମା ଚିହ୍ନ ଦେଖାଇବା ଲୋକ ନଥିଲେ, ରାଜା ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ।

ଆରାମାଯତନଗ୍ରାମନିପାନୋଦ୍ଯାନଵେଶ୍ମସୁ । ଏଷ ଏଵ ଵିଧିର୍ଜ୍ଞେଯୋ ଵର୍ଷାଗ୍ଵୁପ୍ରଵହେଷୁ ଚ ।। ୨୫୮.

ଏହି ଏକେ ନିୟମ ଉଦ୍ୟାନ, ଦେଉଳ, ଗାଁ, ପାନିଘାଟ, ବଗିଚା, ଘର ଓ ବର୍ଷାର ପାଣି ବହିବା ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ।

ମର୍ଯ୍ଯାଦାଯାଃ ପ୍ରଭେଦେଷୁ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ହରଣେ ତଥା । ମର୍ଯ୍ଯାଦାଯାଶ୍ଚ ଦଣ୍ଡ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁରଧମୋତ୍ତମମଧ୍ଯମାଃ ।। ୨୫୮.

ସୀମା ଭାଗ ହେବା କିମ୍ବା ଜମି ଚୋରି ହେଲେ, ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଛୋଟ, ବଡ଼ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଶାସିତ ହେବେ।