ସ କୂଟସାକ୍ଷଇଣଆଂ ପାପୈସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡେନ ଚୈଵ ହି । ସାକ୍ଷିଣଃ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାଦିପ୍ରତିଵାଦିସମୀପଗାନ୍ ।। ୨୫୫.
ସେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ପାପ ଓ ଦଣ୍ଡର ସମାନ; ସାକ୍ଷୀମାନେ ମୁକ୍ତାଦାୟୀ ଓ ପ୍ରତିବାଦୀ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଶୁଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଯେ ପାତକକୃତାଂ ଲୋକା ମହାପାତକିନାଂ ତଥା । ଅଗ୍ନିଦାନାଞ୍ଚ ଯେ ଲୋକା ଯେ ଚ ସ୍ତ୍ରୀବାଲଘାତିନାଂ ।। ୨୫୫.
ଯେଉଁ ଲୋକେ ମହାପାପ କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନିଦାହ କରନ୍ତି, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଶିଶୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—
ତାନ୍ ସର୍ଵ୍ଵାନ୍ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯଃ ସାକ୍ଷ୍ଯମନୃତଂ ଵଦେତ୍ । ସୁକୃତଂ ଯତ୍ତ୍ଵାଯା କିଞଅଚିଜ୍ଜନ୍ମାନ୍ତରଶତୈଃ କୃତମ୍ ।। ୨୫୫.
ଯିଏ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପୀଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଶତଶଃ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ସୁକୃତ କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ—
ତସ୍ତର୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଜାନୀହି ଯଂ ପରାଜଯସେ ମୃଷା । ଦ୍ଵୈଧେ ବହୂନାଂ ଵଚନଂ ସମେଷୁ ଗୁଣଇନାନ୍ତଥା ।। ୨୫୫.
ମିଥ୍ୟା କହି ଯଦି କାହାକୁ ହରାଇଦେଉଛ, ତେବେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୁକୃତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ଗୁଣବାନ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଗ୍ରହଣୀୟ।
ଗୁଣିଦ୍ଵୈଧେ ତୁ ଵଚନଂ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଯେ ଗୁଣଵତ୍ତରାଃ । ଯସ୍ଯୋଚୁଃ ସାକ୍ଷଇଣଃ ସତ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସ ଜଯୀ ଭଵେତ୍ ।। ୨୫୫.
ଗୁଣରେ ସମତା ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ଗୁଣବାନ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ଯାହା ପାଇଁ ସାକ୍ଷୀମାନେ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି, ସେ ଜିତିବ।
ଅନ୍ଯଥା ଵାଦିନୋ ଯସ୍ଯ ଧ୍ରୁଵସ୍ତସ୍ଯ ପରାଜଯଃ ଉକ୍ତେପି ସାକ୍ଷଇଭିଃ ସାକ୍ଷ୍ଯେ ଯଦ୍ଯନ୍ଯେ ଗୁଣଵତ୍ତରାଃ ।। ୨୫୫.
ଯାହା ସାକ୍ଷୀମାନେ କମ୍ ଗୁଣବାନ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ହାରିବ; ସାକ୍ଷୀମାନେ କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଅନ୍ୟମାନେ ଅଧିକ ଗୁଣବାନ, ସେମାନଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣୀୟ।
ଦ୍ଵିଗୁଣାଵାନ୍ଯଥା ବ୍ରଯୁଃ କୂଟାଃ ସ୍ଯୁ ପୂର୍ଵସାକ୍ଷଇଣଃ । ପୃଥକ୍ ପୃଥଗ୍ଦଣ୍ଡନୀଯାଃ କୂଟକୃତ୍ସାକ୍ଷଇଣସ୍ତଥା ।। ୨୫୫.
ପରେ ଯଦି ଦୁଇଗୁଣା ସାକ୍ଷୀ ଭିନ୍ନ କଥା କହନ୍ତି, ପୂର୍ବ ସାକ୍ଷୀମାନେ ମିଥ୍ୟା ମନାଯିବେ; ଜାଲିଆତି କରୁଥିବା ଓ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ।
ଵିଵାଦାଦ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦଣ୍ଡଂ ଵିଵାସ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସ୍ମୃତଃ । ଯଃ ସାକ୍ଷ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵିତୋଽନ୍ଯେଭ୍ଯୋ ନିହ୍ନତେ ତତ୍ତମୋଵୃତଃ ।। ୨୫୫.
ବିବାଦରେ ଦୁଇଗୁଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଦି ସାକ୍ଷୀ ଦେବାକୁ ଡାକି ତଥାପି ସେ ସତ୍ୟ ଲୁଚାଏ, ତେବେ ସେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଶନିଷ୍କାସିତ କରିବା ଉଚିତ।
ସ ଦାପ୍ଯୋଷ୍ଟଗୁଣଂ ଦଣ୍ଡଂ ବ୍ରାହ୍ମଣନ୍ତୁ ଵିଵାସଯେତ୍ । ଵର୍ଣିନାଂ ହି ବଧୋ ଯତ୍ର ତତ୍ର ସାକ୍ଷ୍ଯଽନୃତଂ ଵଦେତ୍ ।। ୨୫୫.
ସେ ଅଷ୍ଟଗୁଣିତ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଶନିଷ୍କାସିତ କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ଯେକୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି, ସେଠି ତାଙ୍କୁ କାରାଗାର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।
ଯଃ କଶ୍ଚିଦର୍ଥୋଽଭିମତଃ ସ୍ଵରୁକଚ୍ଯା ତୁ ପରସ୍ପରଂ । ଲେଖ୍ଯଂ ତୁ ସାକ୍ଷିମତ୍ କାର୍ଯ୍ଯଂ ତସ୍ମିନ୍ ଧନିକପୂର୍ଵକମ୍ ।। ୨୫୫.
ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଯେଉଁ ମାମଲାରେ ସମ୍ମତ, ସେଠି ଲେଖା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ସାକ୍ଷୀ ଦେଇ ଏବଂ ଧନଦାତାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଥମେ ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ସମାମାସତଦର୍ଦ୍ଧାହର୍ନ୍ନାମଜାତିସ୍ଵଗୋତ୍ରଜୈଃ । ସବ୍ରହ୍ମଚାରିକାତ୍ମୀଯପିତୃନାମାଦିଚିହ୍ନିତମ୍ ।। ୨୫୫.
ଋଣୀଙ୍କର ନାମ, ଜାତି, ଗୋତ୍ର, ପରିବାର, ସହପାଠୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କର ନାମ, ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କର ଚିହ୍ନ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲେଖାଯିବା ଉଚିତ।
ସମାପ୍ତେଽର୍ଥେ ଋଣୀ ନାମ ସ୍ଵହସ୍ତେନ ନିଵେଶଯେତ୍ । ମତଂ ମେଽମୁକପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯଦତ୍ରୋପରିଲେଖିତଂ ।। ୨୫୫.
କାମ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଋଣୀ ନିଜ ହାତରେ ନାମ ଲେଖିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ଯାହା ଲେଖାଯାଇଛି, ତାହା ମୋ ପୁଅ ଅମୁକଙ୍କର ମତ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।
ସାକ୍ଷଇଣଶ୍ଚ ସ୍ଵହସ୍ତେନ ପିତୃନାମକର୍ପୂର୍ଵକମ୍ । ଅତ୍ରାହମମୁକଃ ସାକ୍ଷୀ ଲିଖେଯୁରିତି ର୍ତେ ସମାଃ ।। ୨୫୫.
ସାକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ନାମ ଓ ପରିବାର ଲେଖିବା ଉଚିତ; ଏଠିରେ 'ମୁଁ ଅମୁକ ସାକ୍ଷୀ' ବୋଲି ଲେଖିବା ଦରକାର, ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବୈଧ କାରଣ ନାହିଁ।
ଅଲିପିଜ୍ଞ ଋଣୀ ଯଃ ସ୍ଯାଲ୍ଲେଖଯେତ୍ ସ୍ଵମତନ୍ତୁ ସଃ । ସାକ୍ଷୀ ଵା ସାକ୍ଷଇଣାନ୍ଯେନ ସର୍ଵସାକ୍ଷିସମୀପତଃ ।। ୨୫୫.
ଯଦି ଋଣୀ ଅନପଢ଼ ହୁଏ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା କୁହିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସାକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି, ସମସ୍ତ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାହା ଲେଖିଦେବେ।
ଉଭଯାଭ୍ଯର୍ଥିନୈତନ୍ମଯା ହ୍ଯମୁକସୂନୁନା । ଲିଖିତଂ ହ୍ଯମୁକେନେତି ଲେଖକୋଽଥାନ୍ତତୋ ଲିଖେତ ।। ୨୫୫.
ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଅନୁରୋଧରେ, 'ମୁଁ ଅମୁକଙ୍କ ପୁଅ ଏହା ଲେଖିଛି' ବୋଲି ଲେଖକ ଶେଷରେ ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ଵିନାପି ସାକ୍ଷିଭିର୍ଲ୍ଲେଖ୍ଯଂ ସ୍ଵହସ୍ତଲିଖିତଞ୍ଚ ଯତ୍ । ତତ୍ ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ମୃତଂ ସର୍ଵଂ ବଲୋପଧିକୃତାଦୃତେ ।। ୨୫୫.
ସାକ୍ଷୀ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ହାତରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଲେଖା ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମାଣ ମାନାଯିବ, ବଳବାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଠକେଇ ଛାଡ଼ି।
ଋଣଂ ଲେଖ୍ଯକୃତଂ ଦେଯଂ ପୁରୁଷୈସ୍ତ୍ରିଭିରେଵ ତୁ । ଆଧିସ୍ତୁ ଭୁଜ୍ଯତେ ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍ତନ୍ନ ପ୍ରଦୀଯତେ ।। ୨୫୫.
ଲେଖା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଋଣ ତିନି ଜଣ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ; ଗିରବି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫେରାଇ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପଭୋଗ କରାଯିବ।
ଦେଶାନ୍ତରସ୍ଥେ ଦୁର୍ଲ୍ଲେଖ୍ଯେ ନଷ୍ଟୋନ୍ମୃଷ୍ଟେ ହୃତେ ତଥା । ଭିନ୍ନେ ଚ୍ଛିନ୍ନେ ତଥା ଦଗ୍ଧେ ଲେଖ୍ଯମନ୍ଯତ୍ତୁ କାରଯେତ୍ ।। ୨୫୫.
ଯଦି ଲେଖା ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ, ପଢ଼ିବାକୁ କଷ୍ଟକର, ହରାଇଯାଇଛି, ମଚିଯାଇଛି, ଚୋରି ହୋଇଛି, ଭାଙ୍ଗିଛି, ଫାଟିଯାଇଛି କିମ୍ବା ପୋଡ଼ିଯାଇଛି, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଲେଖା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ସନ୍ଦିଗ୍ଧାର୍ଥଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ଵହସ୍ତଲିଖିତଂ ତୁ ଯତ୍ । ଯୁକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତିକ୍ରିଯାଚିହ୍ନସମ୍ବନ୍ଧାଗମହେତୁଭିଃ ।। ୨୫୫.
ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମାମଲା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ନିଜ ହାତରେ ଲେଖିଥିବା ଲେଖାକୁ ଯୁକ୍ତି, ଉଚିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା, କାର୍ଯ୍ୟର ଚିହ୍ନ, ସମ୍ପର୍କ ଓ କାରଣ ସହିତ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉଚିତ।
ଲେଖ୍ଯେସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେଽଭିଲିଖେତ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟମଘମର୍ଣିନଃ । ଧନୀ ଚୋପଗତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସ୍ଵହସ୍ତପରିଚିହ୍ନିତମ୍ ।। ୨୫୫.
ଲେଖାର ପଛପଟେ ଋଣୀ ଋଣ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଲେଖିବା ଉଚିତ; ଧନଦାତା ପ୍ରତିଶୋଧ ପାଇଲେ, ନିଜ ହାତର ଚିହ୍ନ ସହିତ ରସିଦ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ଵର୍ଣଂ ପାଟଯେଲ୍ଲେଖ୍ଯଂ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଚାନ୍ଯତ୍ତୁ କାରଯେତ୍ । ସାକ୍ଷିମଚ୍ଚ ଭଵେଦ୍ଯତ୍ତୁ ଦଦ୍ଦାତଵ୍ଯଂ ସମାକ୍ଷିକଂ ।। ୨୫୫.
ଧନ ଦେଇଦେଲେ, ଲେଖାକୁ ଫାଟିଦେବା ଉଚିତ; ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା ପାଇଁ, ଅନ୍ୟ ଏକ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ସାକ୍ଷୀ ଥିଲେ, ଯାହା ଦେବାକୁ ଥିବା, ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ତୁଲାଗ୍ନ୍ଯାପୋ ଵିଷଂ କୋଷୋ ଦିଵ୍ଯାନୀହ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ । ମହାଭିଯୋଗେଷ୍ଵେତାନି ଶୀର୍ଷକସ୍ଥେଽଭିଯୋକ୍ତରି ।। ୨୫୫.
ତୁଳା, ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ବିଷ ଓ ପେଟି ଏଠାରେ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ବଡ଼ ଅଭିଯୋଗ ହେଲେ, ଅଭିଯୋଗକାରୀ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିଲେ।
ରୁଚ୍ଯା ଵାନ୍ଯତରଃ କୁର୍ଯ୍ଯାଦିତରୋ ଵର୍ତ୍ତଯେଚ୍ଛିରଃ । ଵିନାପି ଶୀର୍ଷକାତ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନୃପଦ୍ରୋହେଽଥ ପାତକେ ।। ୨୫୫.
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯେଉଁଠି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠି ଚାହିଁବେ ସେ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ, ଅନ୍ୟଜଣ ମୁଣ୍ଡ ରଖିବେ; ପରୀକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ, ରାଜଦ୍ରୋହ କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧରେ ଏହା କରାଯିବ।
ନାସହସ୍ରାଦ୍ଧରେତ୍ ଫାଲଂ ନ ତୁଲାନ୍ନ ଵିଷନ୍ତଥା । ନୃପାର୍ଥେଷ୍ଵଭିଯୋଗେଷୁ ଵହେଯୁଃ ଶୁଚଯଃ ସଦା ।। ୨୫୫.
ହଜାର ମାନ୍ୟ ରୁପିଆରେ ତୁଳା, ବିଷ କିମ୍ବା ହଳ ବୋଝାଯିବ ନାହିଁ; ରାଜସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସଦା ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିବା ଉଚିତ।
ସହସ୍ରାର୍ଥେ ଲୁଲାଦୀନି କୋଷମଲ୍ପେଽପି ଦାପଯେତ୍ । ଶତାର୍ଦ୍ଧଂ ଦାପଯେଚ୍ଛୁଦ୍ଧମଶୁଦ୍ଧୋ ଦଣ୍ଡଭାଗ ଭଵେତ୍ ।। ୨୫୫.
ହଜାର ମାନ୍ୟ ମାମଲାରେ ତୁଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ଏବଂ କମ୍ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ ପେଟି ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବ; ପଚାଶ ମାନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧରେ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକକୁ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇବାକୁ କହିବା ଉଚିତ, ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।
ସଚେଲସ୍ନାତମାହୂଯ ସୂର୍ଯ୍ଯୋଦଯ ଉପୋଷିତମ୍ । କାରଯେତ୍ସର୍ଵଦିଵ୍ଯାନି ନୃପବ୍ରାହ୍ମଣସନ୍ନିଧୌ ।। ୨୫୫.
ଯେଉଁଠି ଲୋକକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ, ସେ ସ୍ନାନ କରି, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଉପବାସ ରହି, ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ରାଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କରାଯିବ।
ତୁଲା ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧାନ୍ଧପଙ୍ଗୁବ୍ରାହ୍ମଣରୋଗିଣାଂ । ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ଜଲଂ ଵା ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଯଵାଃ ସପ୍ତ ଵିଷସ୍ଯ ଵା ।। ୨୫୫.
ତୁଳା ପରୀକ୍ଷା ନାରୀ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଅନ୍ଧ, ଲଙ୍ଗଡ଼, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ; ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ପାଣି ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ; ସାତଟି ଯବ ଦାଣା କିମ୍ବା ବିଷ ମଧ୍ୟ।
ତୁଲାଧାରଣଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିରଭିଯୁକ୍ତସ୍ତୁଲାଶ୍ରିତଃ । ପ୍ରତିମାନସମୀଭୂତୋ ରେଖାଂ କୃତ୍ଵାଵତାରିତଃ ।। ୨୫୫.
ତୁଳା ବୋଝିବାରେ ଦକ୍ଷ ଅଭିଯୁକ୍ତକୁ ତୁଳାରେ ବସାଇ, ସମାନ ଓଜନ କରି, ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ତଳକୁ ଛାଡ଼ାଯିବ।
ଆଦିତ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରାଵନିଲୋଽନଲଶ୍ଚ ଦ୍ଯୌର୍ଭୂମିରାପୋ ହୃଦଯଂ ଯମଶ୍ଚ । ଅହଶ୍ଚ ରାତ୍ରିସ୍ଚ ଉଭେ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯେ ଧର୍ମ୍ମଶ୍ଚ ଜାନାତି ନରସ୍ଯ ଵୃତ୍ତମ୍ ।। ୨୫୫.
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ହୃଦୟ, ଯମ, ଦିନ ଓ ରାତି, ଦୁଇଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଧର୍ମ—ଏମାନେ ସବୁ ମନୁଷ୍ୟର ଆଚରଣକୁ ଜାଣନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ତୁଲେ ସତ୍ଯଧାମାସି ପୁରା ଦେଵୈଵିନିର୍ମିତା । ସତ୍ଯଂ ଵଦସ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ସଂଶଯାନ୍ମାଂ ଵିମୋଚଯ ।। ୨୫୫.
ହେ ତୁଳା, ପୁରୁଣା କାଳରେ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ହେ ଶୁଭା, ସତ୍ୟ କହ, ଏବଂ ମୋର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।