ଯଦା ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣୀଭୂତମୃଣମାଧୌ ତଦା ଖଲୁ । ମୋଚ୍ଯଶ୍ଚାଧିସ୍ତଦୁତ୍ପାଦ୍ଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ଦ୍ଵିଗୁଣେ ଧଣେ ।। ୨୫୪.
ଯେତେବେଳେ ଆମାନତ ଉପରେ ଋଣ ଦୁଇଗୁଣା ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଆମାନତ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍; ଦୁଇଗୁଣା ଧନ ଦେଇଲେ ଆମାନତ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଵ୍ଯସନସ୍ଥମନାଖ୍ଯାଯ ହସ୍ତେଽନ୍ଯସ୍ଯ ଯଦର୍ପଯେତ୍ । ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ତଦୌପନିଧିକଂ ପ୍ରତିଦେଯଂ ତଥୈଵ ତତ୍ ।। ୨୫୪.
ଯଦି କେହି ଦୁଃଖରେ ପଡି, କିଛି କହିନାହିଁ, ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସମ୍ପତ୍ତି ଆମାନତ ବୋଲି ଗଣାଯିବ ଏବଂ ସେହିପରି ଫେରାଇବା ଉଚିତ୍।
ନ ଦାପ୍ଯୋଽପହୃତଂ ତତ୍ତୁ ରାଜଦୈଵକତସ୍କରୈଃ । ପ୍ରେପଶ୍ଚେନ୍ମାର୍ଗିତେ ଦତ୍ତେ ଦାପ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡଶ୍ଚ ତତ୍ସମମ୍ ।। ୨୫୪.
ରାଜା, ଦେବତା କିମ୍ବା ଚୋରମାନେ ନେଇଯାଇଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ପଛେ ମିଳିଲେ ଫେରାଇବା ଦାୟିତ୍ୱ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ପରେ ଖୋଜି ମିଳିଲେ ଏବଂ ଦେଇଦିଆଯାଇଲେ, ସେଠି ସେଠି ଲୋକେ ତାହା ଫେରାଇବା ସହିତ ସମାନ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
ଆଜୀଵନ୍ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଦଣ୍ଡ୍ଯୋ ଦାପ୍ଯସ୍ତଚ୍ଚାପି ସୋଦଯଂ । ଯାଚିତାଵାହିତନ୍ଯାସେ ନିକ୍ଷେପେଷ୍ଵପ୍ଯଯଂ ଵିଧିଃ ।।୨୫୪.
ଯଦି କେହି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାହାରୋ ସମ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ, ସେ ଜୀବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଣ୍ଡିତ ହେବା ସହିତ ସେହି ସମ୍ପତ୍ତି ସୁଦସହିତ ଫେରାଇବାକୁ ପଡିବ; ଏହି ନିୟମ ଅନୁରୋଧ କିମ୍ବା ଭାରସା ଦେଇ ରଖାଯାଇଥିବା ଜମା ଦେଉଥିବା ଦୁଇଟି ମାମଲାରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁହୁଏ।
ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ତପସ୍ଵିନୋ ଦାନଶୀଲାଃ କୁଲୀନାଃ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ । ଧର୍ମ୍ମପ୍ରଧାନା ଋଜଵଃ ପୁତ୍ରଵଵିତେ ଦଵୀଵିଵୁତୀଃ ।। ୨୫୫.
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ତପସ୍ଵୀ, ଦାନଶୀଳ, ଉଚ୍ଚ କୁଳର, ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା, ଧର୍ମକୁ ପ୍ରଧାନ୍ୟ ଦେଉଥିବା, ସିଧାସଳଖ ଓ ପୁଅ-ନାତି ଥିବା ଲୋକମାନେ—
ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞକ୍ରିଯାଯୁକ୍ତାଃ ସାକ୍ଷଇଣଃ ପଞ୍ଚ ଵା ତ୍ରଯଃ । ଯଥାଜାତି ଯଥାଵର୍ଣ ସର୍ଵ୍ଵେ ସର୍ଵ୍ଵେଷୁ ଵା ସ୍ମୃତାଃ ।। ୨୫୫.
ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ସାକ୍ଷୀ ହେବା ପାଇଁ ପଞ୍ଚ କିମ୍ବା ତିନି ଜଣ, ଜନ୍ମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ, ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ କାମରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ସ୍ତ୍ରୀଵୃଦ୍ଧବାଲକିତଵମତ୍ତୋନ୍ମତ୍ତାଭିଶସ୍ତକାଃ । ରଙ୍ଗାଵତାରିପାଷଣ୍ଡିକୂଟକୃଦ୍ଵିକଲେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ।। ୨୫୫.
ସ୍ତ୍ରୀ, ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ, ଜୁଆଡ଼ି, ମଦମତ, ପାଗଳ, ଅଭିଯୁକ୍ତ, ନଟ, ଅସ୍ତିକ ବିରୋଧୀ, ଜାଲିଆତି କରୁଥିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକମାନେ—
ପତିତାପ୍ତାନ୍ନସମ୍ବନ୍ଧିସହାଯରିପୁତସ୍କରାଃ । ଅସାକ୍ଷିଣଃ ସର୍ଵ୍ଵସାକ୍ଷଈ ଚୌର୍ଯ୍ଯପାରୁଷ୍ଯସାହସେ ।। ୨୫୫.
ପତିତ, ଅପବିତ୍ରଙ୍ଗ ସହ ଖାଇଥିବା, ସହଚର, ସାଥୀ, ଶତ୍ରୁ, ଚୋର, ସାକ୍ଷୀ ନଥିବା ଏବଂ ଚୋରି, ଅପମାନ କିମ୍ବା ହିଂସା ମାମଲାରେ ସମସ୍ତ ସାକ୍ଷୀ—
ଉଭଯାନୁମତଃ ସାକ୍ଷଈ ଭଵତ୍ଯେକୋପି ଧର୍ମ୍ମଵିତ । ଅବ୍ରୁଵନ୍ ହିନରଃ ସାକ୍ଷଅଯମୃଣଂ ସଦଶବନ୍ଧକମ୍ ।। ୨୫୫.
ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମନ୍ଜୁରି ଦେଲେ ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମଜ୍ଞ ସାକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣୀୟ; ଯେଉଁ ଲୋକେ ସାକ୍ଷୀ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ସ୍ତବ୍ଧତାର ଋଣରେ ବନ୍ଧି ରହନ୍ତି।
ରାଜ୍ଞା ସର୍ଵଂ ପ୍ରଦାପ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶକେଽହନି । ନ ଦଦାତି ହି ଯଃ ସାକ୍ଷଅଯଂ ଜାନନ୍ନପି ନରାଧମଃ ।। ୨୫୫.
ଛଉଚାଳିଶି ଦିନରେ ସେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡିବ; ଯିଏ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ।
ସ କୂଟସାକ୍ଷଇଣଆଂ ପାପୈସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡେନ ଚୈଵ ହି । ସାକ୍ଷିଣଃ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାଦିପ୍ରତିଵାଦିସମୀପଗାନ୍ ।। ୨୫୫.
ସେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ପାପ ଓ ଦଣ୍ଡର ସମାନ; ସାକ୍ଷୀମାନେ ମୁକ୍ତାଦାୟୀ ଓ ପ୍ରତିବାଦୀ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଶୁଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଯେ ପାତକକୃତାଂ ଲୋକା ମହାପାତକିନାଂ ତଥା । ଅଗ୍ନିଦାନାଞ୍ଚ ଯେ ଲୋକା ଯେ ଚ ସ୍ତ୍ରୀବାଲଘାତିନାଂ ।। ୨୫୫.
ଯେଉଁ ଲୋକେ ମହାପାପ କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନିଦାହ କରନ୍ତି, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଶିଶୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—
ତାନ୍ ସର୍ଵ୍ଵାନ୍ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯଃ ସାକ୍ଷ୍ଯମନୃତଂ ଵଦେତ୍ । ସୁକୃତଂ ଯତ୍ତ୍ଵାଯା କିଞଅଚିଜ୍ଜନ୍ମାନ୍ତରଶତୈଃ କୃତମ୍ ।। ୨୫୫.
ଯିଏ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପୀଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଶତଶଃ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ସୁକୃତ କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ—
ତସ୍ତର୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଜାନୀହି ଯଂ ପରାଜଯସେ ମୃଷା । ଦ୍ଵୈଧେ ବହୂନାଂ ଵଚନଂ ସମେଷୁ ଗୁଣଇନାନ୍ତଥା ।। ୨୫୫.
ମିଥ୍ୟା କହି ଯଦି କାହାକୁ ହରାଇଦେଉଛ, ତେବେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୁକୃତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ଗୁଣବାନ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଗ୍ରହଣୀୟ।
ଗୁଣିଦ୍ଵୈଧେ ତୁ ଵଚନଂ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଯେ ଗୁଣଵତ୍ତରାଃ । ଯସ୍ଯୋଚୁଃ ସାକ୍ଷଇଣଃ ସତ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସ ଜଯୀ ଭଵେତ୍ ।। ୨୫୫.
ଗୁଣରେ ସମତା ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ଗୁଣବାନ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ଯାହା ପାଇଁ ସାକ୍ଷୀମାନେ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି, ସେ ଜିତିବ।
ଅନ୍ଯଥା ଵାଦିନୋ ଯସ୍ଯ ଧ୍ରୁଵସ୍ତସ୍ଯ ପରାଜଯଃ ଉକ୍ତେପି ସାକ୍ଷଇଭିଃ ସାକ୍ଷ୍ଯେ ଯଦ୍ଯନ୍ଯେ ଗୁଣଵତ୍ତରାଃ ।। ୨୫୫.
ଯାହା ସାକ୍ଷୀମାନେ କମ୍ ଗୁଣବାନ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ହାରିବ; ସାକ୍ଷୀମାନେ କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଅନ୍ୟମାନେ ଅଧିକ ଗୁଣବାନ, ସେମାନଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣୀୟ।
ଦ୍ଵିଗୁଣାଵାନ୍ଯଥା ବ୍ରଯୁଃ କୂଟାଃ ସ୍ଯୁ ପୂର୍ଵସାକ୍ଷଇଣଃ । ପୃଥକ୍ ପୃଥଗ୍ଦଣ୍ଡନୀଯାଃ କୂଟକୃତ୍ସାକ୍ଷଇଣସ୍ତଥା ।। ୨୫୫.
ପରେ ଯଦି ଦୁଇଗୁଣା ସାକ୍ଷୀ ଭିନ୍ନ କଥା କହନ୍ତି, ପୂର୍ବ ସାକ୍ଷୀମାନେ ମିଥ୍ୟା ମନାଯିବେ; ଜାଲିଆତି କରୁଥିବା ଓ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ।
ଵିଵାଦାଦ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦଣ୍ଡଂ ଵିଵାସ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସ୍ମୃତଃ । ଯଃ ସାକ୍ଷ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵିତୋଽନ୍ଯେଭ୍ଯୋ ନିହ୍ନତେ ତତ୍ତମୋଵୃତଃ ।। ୨୫୫.
ବିବାଦରେ ଦୁଇଗୁଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଦି ସାକ୍ଷୀ ଦେବାକୁ ଡାକି ତଥାପି ସେ ସତ୍ୟ ଲୁଚାଏ, ତେବେ ସେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଶନିଷ୍କାସିତ କରିବା ଉଚିତ।
ସ ଦାପ୍ଯୋଷ୍ଟଗୁଣଂ ଦଣ୍ଡଂ ବ୍ରାହ୍ମଣନ୍ତୁ ଵିଵାସଯେତ୍ । ଵର୍ଣିନାଂ ହି ବଧୋ ଯତ୍ର ତତ୍ର ସାକ୍ଷ୍ଯଽନୃତଂ ଵଦେତ୍ ।। ୨୫୫.
ସେ ଅଷ୍ଟଗୁଣିତ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଶନିଷ୍କାସିତ କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ଯେକୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି, ସେଠି ତାଙ୍କୁ କାରାଗାର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।
ଯଃ କଶ୍ଚିଦର୍ଥୋଽଭିମତଃ ସ୍ଵରୁକଚ୍ଯା ତୁ ପରସ୍ପରଂ । ଲେଖ୍ଯଂ ତୁ ସାକ୍ଷିମତ୍ କାର୍ଯ୍ଯଂ ତସ୍ମିନ୍ ଧନିକପୂର୍ଵକମ୍ ।। ୨୫୫.
ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଯେଉଁ ମାମଲାରେ ସମ୍ମତ, ସେଠି ଲେଖା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ସାକ୍ଷୀ ଦେଇ ଏବଂ ଧନଦାତାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଥମେ ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ସମାମାସତଦର୍ଦ୍ଧାହର୍ନ୍ନାମଜାତିସ୍ଵଗୋତ୍ରଜୈଃ । ସବ୍ରହ୍ମଚାରିକାତ୍ମୀଯପିତୃନାମାଦିଚିହ୍ନିତମ୍ ।। ୨୫୫.
ଋଣୀଙ୍କର ନାମ, ଜାତି, ଗୋତ୍ର, ପରିବାର, ସହପାଠୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କର ନାମ, ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କର ଚିହ୍ନ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲେଖାଯିବା ଉଚିତ।
ସମାପ୍ତେଽର୍ଥେ ଋଣୀ ନାମ ସ୍ଵହସ୍ତେନ ନିଵେଶଯେତ୍ । ମତଂ ମେଽମୁକପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯଦତ୍ରୋପରିଲେଖିତଂ ।। ୨୫୫.
କାମ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଋଣୀ ନିଜ ହାତରେ ନାମ ଲେଖିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ଯାହା ଲେଖାଯାଇଛି, ତାହା ମୋ ପୁଅ ଅମୁକଙ୍କର ମତ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।
ସାକ୍ଷଇଣଶ୍ଚ ସ୍ଵହସ୍ତେନ ପିତୃନାମକର୍ପୂର୍ଵକମ୍ । ଅତ୍ରାହମମୁକଃ ସାକ୍ଷୀ ଲିଖେଯୁରିତି ର୍ତେ ସମାଃ ।। ୨୫୫.
ସାକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ନାମ ଓ ପରିବାର ଲେଖିବା ଉଚିତ; ଏଠିରେ 'ମୁଁ ଅମୁକ ସାକ୍ଷୀ' ବୋଲି ଲେଖିବା ଦରକାର, ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବୈଧ କାରଣ ନାହିଁ।
ଅଲିପିଜ୍ଞ ଋଣୀ ଯଃ ସ୍ଯାଲ୍ଲେଖଯେତ୍ ସ୍ଵମତନ୍ତୁ ସଃ । ସାକ୍ଷୀ ଵା ସାକ୍ଷଇଣାନ୍ଯେନ ସର୍ଵସାକ୍ଷିସମୀପତଃ ।। ୨୫୫.
ଯଦି ଋଣୀ ଅନପଢ଼ ହୁଏ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା କୁହିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସାକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି, ସମସ୍ତ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାହା ଲେଖିଦେବେ।
ଉଭଯାଭ୍ଯର୍ଥିନୈତନ୍ମଯା ହ୍ଯମୁକସୂନୁନା । ଲିଖିତଂ ହ୍ଯମୁକେନେତି ଲେଖକୋଽଥାନ୍ତତୋ ଲିଖେତ ।। ୨୫୫.
ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଅନୁରୋଧରେ, 'ମୁଁ ଅମୁକଙ୍କ ପୁଅ ଏହା ଲେଖିଛି' ବୋଲି ଲେଖକ ଶେଷରେ ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ଵିନାପି ସାକ୍ଷିଭିର୍ଲ୍ଲେଖ୍ଯଂ ସ୍ଵହସ୍ତଲିଖିତଞ୍ଚ ଯତ୍ । ତତ୍ ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ମୃତଂ ସର୍ଵଂ ବଲୋପଧିକୃତାଦୃତେ ।। ୨୫୫.
ସାକ୍ଷୀ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ହାତରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଲେଖା ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମାଣ ମାନାଯିବ, ବଳବାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଠକେଇ ଛାଡ଼ି।
ଋଣଂ ଲେଖ୍ଯକୃତଂ ଦେଯଂ ପୁରୁଷୈସ୍ତ୍ରିଭିରେଵ ତୁ । ଆଧିସ୍ତୁ ଭୁଜ୍ଯତେ ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍ତନ୍ନ ପ୍ରଦୀଯତେ ।। ୨୫୫.
ଲେଖା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଋଣ ତିନି ଜଣ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ; ଗିରବି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫେରାଇ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପଭୋଗ କରାଯିବ।
ଦେଶାନ୍ତରସ୍ଥେ ଦୁର୍ଲ୍ଲେଖ୍ଯେ ନଷ୍ଟୋନ୍ମୃଷ୍ଟେ ହୃତେ ତଥା । ଭିନ୍ନେ ଚ୍ଛିନ୍ନେ ତଥା ଦଗ୍ଧେ ଲେଖ୍ଯମନ୍ଯତ୍ତୁ କାରଯେତ୍ ।। ୨୫୫.
ଯଦି ଲେଖା ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ, ପଢ଼ିବାକୁ କଷ୍ଟକର, ହରାଇଯାଇଛି, ମଚିଯାଇଛି, ଚୋରି ହୋଇଛି, ଭାଙ୍ଗିଛି, ଫାଟିଯାଇଛି କିମ୍ବା ପୋଡ଼ିଯାଇଛି, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଲେଖା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ସନ୍ଦିଗ୍ଧାର୍ଥଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ଵହସ୍ତଲିଖିତଂ ତୁ ଯତ୍ । ଯୁକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତିକ୍ରିଯାଚିହ୍ନସମ୍ବନ୍ଧାଗମହେତୁଭିଃ ।। ୨୫୫.
ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମାମଲା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ନିଜ ହାତରେ ଲେଖିଥିବା ଲେଖାକୁ ଯୁକ୍ତି, ଉଚିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା, କାର୍ଯ୍ୟର ଚିହ୍ନ, ସମ୍ପର୍କ ଓ କାରଣ ସହିତ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉଚିତ।
ଲେଖ୍ଯେସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେଽଭିଲିଖେତ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟମଘମର୍ଣିନଃ । ଧନୀ ଚୋପଗତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସ୍ଵହସ୍ତପରିଚିହ୍ନିତମ୍ ।। ୨୫୫.
ଲେଖାର ପଛପଟେ ଋଣୀ ଋଣ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଲେଖିବା ଉଚିତ; ଧନଦାତା ପ୍ରତିଶୋଧ ପାଇଲେ, ନିଜ ହାତର ଚିହ୍ନ ସହିତ ରସିଦ ଦେବା ଉଚିତ।