ଅକ୍ଷଵର୍ଜ୍ଜଶଲାକାଦ୍ଯୈର୍ଦୈଵତଂ ଦ୍ଯୂତଭୁଚ୍ଯତେ । ପଞ୍ଚକ୍ରୀଡ଼ାଵଯୋଭିଶ୍ଚ ପ୍ରାଣିଦ୍ଯୂତସମାହ୍ଵଯଃ ।। ୨୫୩.
ଗୁଟି, କାଠି ଇତ୍ୟାଦି ସହ ଯେଉଁ ଜୁଆ ଖେଳାଯାଏ, ଏହାକୁ ଜୁଆ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜୀବଜନ୍ତୁ ସହ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହୁଏ, ଏହାକୁ ପଶୁ ଜୁଆ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରକୀର୍ଣକଃ ପୁନର୍ଜ୍ଞେଯୋ ଵ୍ଯଵହାରୋ ନିରାଶ୍ରଯଃ । କ୍ରିଯାବେଦାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଶତଶାଖୋ ନିଗଦ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.
ଯେଉଁ ମାମଲାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ବର୍ଗ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ବିବିଧ ମାମଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମଣିଷମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶଖା ଅଛି।
ଵ୍ଯଵହାରୋଽଷ୍ଟାଦଶପଦସ୍ତେଷାଂ ଭେଦୋଽଥ ଵୈ ଶତମ୍ । କ୍ରିଯାଭେଦାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଶତଶାଖୋ ନିଗଦ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.
ବିଚାର ମାମଲା ଏଠାରେ ଅଠରଟି ପ୍ରକାର ଅଛି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଶତଟି ଶଖା ରହିଛି, ଯାହା ମଣିଷମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଭିନ୍ନତା ଅନୁଯାୟୀ।
ଵ୍ଯଵହାରାନ୍ନୃପଃ ପଶ୍ଯେଜ୍ ଜ୍ଞାନିଵିପ୍ରୈରକୋପନଃ । ଶତ୍ରୁମିତ୍ରସମାଃ ସଭ୍ଯା ଅଲୋଭାଃ ଶ୍ରୁତିଵେଦିନଃ ।। ୨୫୩.
ରାଜା ଉଚିତ, ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମିତ୍ର-ଶତ୍ରୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟି ରଖୁଥିବା, ଲୋଭ ନଥିବା ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବିଚାରକମାନଙ୍କ ସହିତ ମାମଲା ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅପଶ୍ଯତା୧ କାର୍ଯ୍ଯଵଶାତ୍ ସଭ୍ଯୈର୍ଵିପ୍ରଂ ନିଯୋଜଯେତ୍ । ରାଗାଲ୍ଲୋଭାଦ୍ଭଯାଦ୍ଵାପି ସ୍ମୃତ୍ଯପେତାଦିକାରିଣଃ ।। ୨୫୩.
ଯଦି ବିଚାରକମାନେ କାରଣବଶତଃ ମାମଲା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ; ଯେଉଁମାନେ ରାଗ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଭୟରେ, କିମ୍ବା ନୀତି ଭଙ୍ଗ କରି କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସଭ୍ଯାଃ ପୃଥକ୍ ପୃଥଗ୍ ଦଣ୍ଡ୍ଯା ଵିଵାଦାଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣୋ ଦମଃ । ସ୍ମୃତ୍ଯାଚାରଵ୍ଯପେତେନ ମାର୍ଗେଣ ଧର୍ଷିତଃ ପରୈଃ ।। ୨୫୩.
ଯଦି ବିଚାରକମାନେ ଏକା ଏକା କିମ୍ବା ଏକାଠି ମାମଲାରେ ଦୋଷୀ ପାଇଯିବେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦୁଗୁଣ ହେବ; ଯଦି ସେମାନେ ନୀତି ଓ ଚାଳିଚଳନ ଭଙ୍ଗ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କାମ କରନ୍ତି।
ଆଵେଦଯତି ଯଦ୍ରାଜ୍ଞେ ଵ୍ଯଵହାରପଦଂ ହି ତତ୍। ପ୍ରତ୍ଯର୍ଥିନୋଽଗ୍ରତୋ ଲେଖ୍ଯଂ ଯଥା ଵେଦିତମର୍ଥିନା ।। ୨୫୩.
ରାଜାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ମାମଲା ଜଣାଯାଏ, ଏହାକୁ ବିଚାର ମାମଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପ୍ରତିପକ୍ଷୀଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ଅଭିଯୋଗକାରୀ ଯେପରି ବ bujhichanti, ସେହିପରି ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ସମାମାସତଦର୍ଦ୍ଧାହର୍ନାମଜାତ୍ଯାଦିଚିହ୍ନିତମ୍ । ଶ୍ରୁତାର୍ଥସ୍ଯୋତ୍ତରଂ ଲେଖ୍ଯଂ ପୂର୍ଵାଵେଦକସନ୍ନିଧୌ ।। ୨୫୩.
ଉତ୍ତର ଏମିତି ଭାବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାଷାରେ, ତାରିଖ, ନାମ, ଜାତି ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ଆଗରୁ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏବଂ କଥା ଶୁଣି ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ତତୋଽର୍ଥୀ ଲେଖଯେତ୍ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତାର୍ଥସାଧନମ୍ । ତତ୍ସିଦ୍ଧୌ ସିଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ଵିପରୀତମତୋଽନ୍ଯଥା ।। ୨୫୩.
ତେଣୁ ଦାବିକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଏହି ଦାବି ପୂରଣ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ସେଠାରେ ସଫଳତା ମିଳେ, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ; ନହେଲେ, ତାହାର ବିପରୀତ ଫଳ ମିଳେ।
ଚତୁଷ୍ପାଦ୍ଵ୍ଯଵହାରୋଯଂ ଵିଵାଦେଷୂପଦର୍ଶିତଃ । ଅଭିଯୋଗମନିସ୍ତୀର୍ଯ୍ଯନୈନଂ ପ୍ରତ୍ଯବିଯୋଜଯେତ୍ ।। ୨୫୩.
ଏହି ଚାରିପ୍ରକାର ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବାଦରେ ଦେଖାଯାଏ। ଅଭିଯୋଗ ଦେଇ ହେଲେ, ତାହାର ଉଚିତ୍ ଉତ୍ତର ଦେବା ଦରକାର।
ଅଭିଯୁକ୍ତଞ୍ଚ ନାନ୍ଯେନ ତ୍ଯକ୍ତଂ ଵିପ୍ରକୃତିଂ ନଯେତ୍ । କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ପ୍ରତ୍ଯଭିଯୋଗନ୍ତୁ କଲହେ ସାହସେଷୁ ଚ ।। ୨୫୩.
ଯେଉଁ ଜଣେ ଅଭିଯୁକ୍ତ, ସେଠାରୁ ଛାଡ଼ା ପାଇଲେ ଅନ୍ୟ କାହାରୋ ଦ୍ୱାରା ନେଇଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦିନା କିଛି ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଝଗଡ଼ା କିମ୍ବା ହିଂସା ଘଟିଲେ ପ୍ରତିଅଭିଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉଭଯୋଃ ପ୍ରତିଭୂର୍ଗ୍ରାହ୍ଯଃ ସମର୍ଥଃ କାର୍ଯ୍ଯନିର୍ଗଯେ । ନିହ୍ନଵେ ଭାଵିତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧନଂ ରାଜ୍ଞେ ତୁ ତତ୍ସମମ୍ ।। ୨୫୩.
ଉଭୟ ପକ୍ଷରୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇପାରିବେ, ସେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଜମାନତି ନିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କିଛି ଲୁଚାଯାଇଛି ବୋଲି ଶଙ୍କା ହୁଏ, ତେବେ ସେ ଲୋକ ରାଜାଙ୍କୁ ସେଇ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ମିଥ୍ଯାଭିଯୋଗାଦ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣମଭିଯୋଗାଦ୍ଧନଂ ହରେତ୍ । ସାହସସ୍ତେଯପାରୁଷ୍ଯେଷ୍ଵଭିଶାପାତ୍ଯଯେ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ।। ୨୫୩.
ଝୁଟା ଅଭିଯୋଗ ପାଇଁ ଦାବି ହୋଇଥିବା ଟଙ୍କାର ଦୁଇଗୁଣା ଦଣ୍ଡ ନିଆଯିବ। ହିଂସା, ଚୋରି, ଅପମାନ, ଶାପ କିମ୍ବା ମହିଳା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅପରାଧରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।
ଵିଚାରଯେତ୍ଯଦ୍ଯ ଏଵ କାଲୋଽନ୍ଯତ୍ରେଛଯା ସ୍ମୃତଃ । ଦେଶଦେଶାନ୍ତରଂ ଯାତି ସୃକ୍କଣୀ ପରିଲେଢି ଚ ।। ୨୫୩.
ଯଦି କେହି କହେ, 'ଏହାକୁ ଏବେ ତଦନ୍ତ କର,' ତେବେ ସମୟ ତୁରନ୍ତ। ନହେଲେ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ଠୋଠ ଚାଟନ୍ତି।
ଲଲାଟଂ ସ୍ଵିଦ୍ଯତେ ଚାସ୍ଯ ମୁଖଵୈଵର୍ଣ୍ଯମେଵ ଚ । ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଵିକୃତଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଭିଃ ।। ୨୫୩.
ତାଙ୍କର କପାଳରେ ଘାମ ଆସେ, ମୁହଁର ରଙ୍ଗ ହରାଯାଏ; ସ୍ୱଭାବରେ ମନ, କଥା ଓ ଦେହର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଏ।
ଅଭିଯୋଗେଽଥ ଵା ସାକ୍ଷ୍ଯେ ଵାଗ୍ଦୁଷ୍ଟଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତଃ । ସନ୍ଦିଗ୍ଧାର୍ଥଂ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୋ ଯଃ ସାଧଯେଦ୍ଯଶ୍ଚ ନିଷ୍ପତେତ୍ ।। ୨୫୩.
ଅଭିଯୋଗ କିମ୍ବା ସାକ୍ଷୀ ଦେବାବେଳେ ଯାହାର କଥା ଭୁଲ୍ ଅଟକୁଛି, ସେଉଁଠି ଏହା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ। ଯିଏ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ କଥା ସମାଧାନ କରିଥାଏ କିମ୍ବା ପଛୁଆଯାଏ, ସେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ।
ନ ଚାହୂତୋ ଵଦେତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ଧନୀ ଦଣ୍ଡ୍ଯଶ୍ଚ ସ ସ୍ମୃତଃ । ସାକ୍ଷିଷୂଭଯତଃ ସତ୍ସୁ ସାକ୍ଷିଣଃ ପୂର୍ଵଵାଦିନଃ ।। ୨୫୩.
ଯଦି ଡାକିଥିବା ଋଣୀ କିଛି କହିନାହାନ୍ତି, ସେ ଦଣ୍ଡନୀୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ସାକ୍ଷୀ ଥିଲେ, ଦାବିକାରୀ ପକ୍ଷର ସାକ୍ଷୀ ପ୍ରଥମେ କଥା କହିବେ।
ପୂର୍ଵପକ୍ଷେଽଧରୀଭୂତେ ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ୍ତରଵାଦିନଃ । ସଗଣଶ୍ଚେଦ୍ଵିଵାଦଃ ସ୍ଯାତ୍ତତ୍ର ହୀନନ୍ତୁ ଦାପଯେତ୍ ।। ୨୫୩.
ପ୍ରଥମ ପକ୍ଷର ଦାବି ସିଦ୍ଧ ନ ହେଲେ, ପ୍ରତିପକ୍ଷ କଥା କହିବେ। ଯଦି ଦଳ ସହିତ ବିବାଦ ହୁଏ, ତେବେ ଯିଏ କମ୍ ଥାଏ, ସେଠି ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଦତ୍ତଂ ପଣଂ ଵସୁଞ୍ଚୈଵ ଧନିନୋ ଧନମେଵ ଚ। ଛଲନ୍ନିରସ୍ଯ ଦୂତେନ ଵ୍ଯଵହାରାନ୍ନଯେନ୍ନୃପଃ ।। ୨୫୩.
ଦିଆଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଋଣ ହୋଇଥିବା ଟଙ୍କା, ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ଧନ ଯଦି ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଏ, ରାଜା ଦୂତ ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରାଇ ନେବା ଉଚିତ୍।
ଭୂତମପ୍ଯର୍ଥମପ୍ଯସ୍ତଂ ହୀଯତେ ଵ୍ଯଵହାରତଃ । ନିହ୍ନତେ ନିଖିଲାନେକମେକଦେଶଵିଭାଵିତମ୍ ।। ୨୫୩.
ଅସଲ କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା କୌଣସି କଥା ମଧ୍ୟ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ହାରାଇଯାଇପାରେ, ସେଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ୱୀକାର, ସ୍ୱୀକାର କିମ୍ବା ଅଂଶିକ ସିଦ୍ଧି ଯେଉଁ ଭଳି ହେଉ।
ଦାପ୍ଯଃ ସର୍ଵାନ୍ନୃପେଣାର୍ଥାନ୍ନ ଗ୍ରାହ୍ଯସ୍ତ୍ଵନିଵେଦିତଃ । ସ୍ମୃତ୍ଯୋର୍ଵିରୋଧେ ନ୍ଯାଯସ୍ତୁ ବଲଵାନ୍ ଵ୍ଯଵହାରତଃ ।। ୨୫୩.
ସମସ୍ତ ମାମଲାରେ ରାଜା ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ଯାହା ଅବିବେଚିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନୁହେଁ। ନୀତି ଓ ପାରମ୍ପରିକତାରେ ବିରୋଧ ହେଲେ, ନ୍ୟାୟ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ପ୍ରମାଣଂ ଲିଖିତଂ ଭୁକ୍ତିଃ ସାକ୍ଷିଣଶ୍ଚେତି କୀର୍ତ୍ତିତମ୍ ।। ୨୫୩.
ଲେଖା, ଅଧିକାର ଓ ସାକ୍ଷୀ—ଏହିମାନେ ପ୍ରମାଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଷାମନ୍ଯତମାଭାଵେ ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯତମମୁଚ୍ଯତେ । ସର୍ଵେଷ୍ଵେଵ ଵିଵାଦେଷୁ ବଲଵତ୍ଯୁତ୍ତରା କ୍ରିଯା ।। ୨୫୩.
ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଏକ ନଥିଲେ, ପରୀକ୍ଷା ଦିଆଯିବ। ସମସ୍ତ ବିବାଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଆଯିବାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।
ଆଧୌ ପ୍ରତିଗ୍ରହେ କ୍ରୀତେ ଯୂର୍ଵା ତୁ ବଲଵତ୍ତରା । ପଶ୍ଯତୋ ବ୍ରୁଵତୋ ଭୂମେର୍ହାନିର୍ଵିଂଶତିଵାର୍ଷିକୀ ।। ୨୫୩.
ଅମାନତ, ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା କିଣିବା ମାମଲାରେ ନୂତନତା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଜମି ମାମଲାରେ, ଦେଖିଥିବା କିମ୍ବା କହିଥିବା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କୁଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ପରେ ହାନି ହୁଏ।
ପରେଣ ଭୁଜ୍ଯମାନା ଯା ଧନସ୍ଯ ଦଶଵାର୍ଷିକୀ । ଆଧିସୀମୋପନିଃକ୍ଷେପଜଡଵାଚଲଧନୈର୍ଵିନା ।। ୨୫୩.
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ଧନ, ଅମାନତ, ସୀମା, ଜମା କିମ୍ବା ଅଚଳ ଧନ ବ୍ୟତୀତ।
ତଥୋପନିଧିରାଜସ୍ତ୍ରୀଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଣାଂ ଧନୈରପି । ଆଧ୍ଯାଦୀନାଂ ଵିହର୍ତାରଂ ଧନିନେ ଦାପଯେଦ୍ଧନଂ ।। ୨୫୩.
ଏହିପରି ରାଜା, ମହିଳା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ, ଅମାନତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହଣଧନ ମଧ୍ୟ ଯଦି କେହି ଅନୁଚିତ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ, ସେ ଧନ ମାଲିକଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ଉଚିତ୍।
ଦଣ୍ଡ୍ଯ ଚ ତତ୍ସମଂ ରାଜ୍ଞେ ଶକ୍ତ୍ଯପେକ୍ଷ୍ଯମଥାପି ଵା । ଆଗମୋପ୍ଯଧିକୋ ଭୁକ୍ତିଂ ଵିନା ପୂର୍ଵକ୍ରମାଗତାଂ ।। ୨୫୩.
ଯେଉଁଠି ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ହେଉଛି, ସେଠି ରାଜାଙ୍କୁ ଯେତେ ନେଇଥିଲେ, କିମ୍ବା ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ସେତେ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି ଆଗରୁ ଅଛିନଥିବା ଅଧିକ ଲାଭ ମିଳିଥାଏ, ସେଠାରେ ସେଠି ମଧ୍ୟ ଦେବା ଦରକାର।
ଆଗମୋପି ବଲନ୍ନୈଵ ଭୁକ୍ତିଃ ସ୍ତୋକାପି ଯତ୍ର ନ । ଆଗମେନ ଵିଶୁଦ୍ଧେନ ଭୋଗୋ ଯାତି ପ୍ରମାଣତାମ୍ ।। ୨୫୩.
ଯଦି ମାନ୍ୟତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଥୋଡ଼େ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ ନାହିଁ, ସେଠି ଏହା ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ। ଶୁଦ୍ଧ ମାନ୍ୟତା ଥିଲେ ମାତ୍ର ଭୋଗ ସଠିକ୍ ମନାଯାଏ।
ଅଵିଶୁଦ୍ଧାଗମୋ ଭୋଗଃ ପ୍ରାମାଣ୍ଯଂ ନାଧିଗଚ୍ଛତି। ଆଗମସ୍ତୁ କୃତୋ ଯେନ ସୋବିଯୁକ୍ତସ୍ତମୁଦ୍ଧରେତ୍ ।। ୨୫୩.
ଅଶୁଦ୍ଧ ମାନ୍ୟତା ଉପରେ ଭିତ୍ତି କରି ଥିବା ଭୋଗର କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଏହି ମାନ୍ୟତା ତିଆରି କରିଛି ଏବଂ ଏଥିରେ ଜଡିତ, ସେଠାରୁ ଏହା ଫେରାଇ ନେବା ଉଚିତ।
ନ ତତ୍ସୁତସ୍ତଃସୁତୋ ଵା ଭୁକ୍ତିସ୍ତତ୍ର ଗରୀଯସୀ । ଯୋଭିଯୁକ୍ତଃ ପରେତଃ ସ୍ଯାତ୍ ତସ୍ଯ ଋକ୍ଥାତ୍ତମୁଦ୍ଧରେତ୍ ।। ୨୫୩.
ଏହି ମାମଲାରେ ପୁଅ କିମ୍ବା ପୁଅର ପୁଅଙ୍କର ଅଧିକ ଅଧିକାର ନାହିଁ। ଯଦି ଅନ୍ୟ କେହି ଏଥିରେ ଜଡିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ମୃତ, ତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ଫେରାଇ ଦେବା ଉଚିତ।