ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଵିକ୍ରୀଯ ପଣ୍ଯଂ ମୂଲ୍ଯେନ କ୍ରେତ୍ରେ ଯଞ୍ଚ ନ ଦୀଯତେ । ଵିକ୍ରୀଯାସମ୍ପ୍ରଦାନନ୍ତଦ୍ଵିଵାଦପଦମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.

ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଜିନିଷ ବେଚି ଦାମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ବିକ୍ରେତାଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ବିକ୍ରୟ ପରେ ଦେୟ ନ ମିଳିବା ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

କ୍ରୀତ୍ଵା ମୂଲ୍ଯେନ ଯତ୍ପଣ୍ଯଂ କ୍ରେତା ନ ବହୁ ମନ୍ଯତେ । କ୍ରୀତ୍ଵା ମୂଲ୍ଯେନ ଯତ୍ ପଣ୍ଯଂ ଦୁଷ୍କ୍ରୀତଂ ମନ୍ଯତେକ୍ରଯୀ ।। ୨୫୩.

ଯେତେବେଳେ କିଣ୍ତା ଦାମ ଦେଇ କୌଣସି ଜିନିଷ କିଣିଥିବା ପରେ ସେ ତାହାକୁ ଭଲ ମନେ କରେନି, କିମ୍ବା ତାହା ଖରାପ ବୋଲି ଭାବେ, ଏହାକୁ ଭୁଲ ବିକ୍ରୟ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପାଖଣ୍ଡନୈଗମାଦୀନାଂ ସ୍ଥିତିଃ ସମଯ ଉଚ୍ଯତେ । ସମଯସ୍ଯାନପାକର୍ମ ତଦ୍ଵିଵାଦପଦଂ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୨୫୩.

ପାଖଣ୍ଡୀ, ବ୍ୟାପାରୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ନିୟମ ମାନନ୍ତି, ସେଗୁଡିକୁ ଚୁକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଚୁକ୍ତି ଭଙ୍ଗ ହେଲେ ତାହାକୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ସେତୁକେଦାରମର୍ଯ୍ଯାଦାଵିକୃଷ୍ଟାକୃଷ୍ଟନିଶ୍ଚଯାଃ । ଶେତ୍ରାଧିକାରେ ଯତ୍ର ସ୍ଯୁର୍ଵିଵାଦଃ କ୍ଷେତ୍ରଜସ୍ତୁ ସଃ ।। ୨୫୩.

ସୀମା, ଆଳ, ମାର୍ଜ୍ଜିନା, ଚାଷ ଓ ଅଚାଷ ଜମିର ଭେଦ ନେଇ ଯେଉଁଠି ବିବାଦ ହୁଏ, ଏହାକୁ ଜମି ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵୈଵାହିକୋ ଵିଧିଃ ସ୍ତ୍ରୀଣଂ ଯତ୍ର ପୁଂସାଞ୍ଚ କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ । ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସଂଯୋଗସଂଜ୍ଞନ୍ତୁ ତଦ୍ଵିଵାଦପଦଂ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୨୫୩.

ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ବିବାହ ନିୟମ ଯେଉଁଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ, ଏହାକୁ ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଏକତା ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵିଭାଗୋର୍ଥସ୍ଯ ପୈତ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରୈର୍ଯସ୍ତୁ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯତେ । ଦାଯଭାଗମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିଵାଦପଦମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.

ପିତୃପାର୍ଶ୍ୱୀୟ ସମ୍ପତ୍ତି ପୁଅମାନେ ବାଣ୍ଟିବାକୁ ଚାହିଁଲେ, ଏହାକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସହସା କ୍ରିଯତେ କର୍ମ୍ମ ଯତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ ବଲଦର୍ପିତୈଃ । ତତ୍ ସାହସମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିଵାଦପଦମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.

ଯେଉଁ କାମ କିଛି ହଠାତ୍ ଶକ୍ତି ବା ଅହଂକାରରେ କରାଯାଏ, ଏହାକୁ ହିଂସାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଓ ଏହା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ବିଷୟ।

ଦେଶଜାତିକୁଲାଦୀନାମାକ୍ରୋଶତ୍ଯଙ୍ଗସଂଯୁତମ୍ । ଯଦ୍ଵଚଃ ପ୍ରତିକୂଲାର୍ଥଂ ଵାକ୍ପାରୁଷ୍ଯଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.

ଦେଶ, ଜାତି, କୁଳ ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଅପମାନ ଦେଇ ଯେଉଁ କଥା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ ରଖେ, ଏହାକୁ ମୁଖିକ ଅପମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପରଗାତ୍ରେଷ୍ଵଭିଦ୍ରୋହୋ ହସ୍ତପାଦାଯୁଧାଦିଭିଃ । ଅଗ୍ନ୍ଯାଦିଭିଶ୍ଚୋପଘାତୈର୍ଦଣ୍ଡପାରୁଷ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.

ଅନ୍ୟର ଦେହକୁ ହାତ, ପାଦ, ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ, ଏହାକୁ ଶାରୀରିକ ଅପମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅକ୍ଷଵର୍ଜ୍ଜଶଲାକାଦ୍ଯୈର୍ଦୈଵତଂ ଦ୍ଯୂତଭୁଚ୍ଯତେ । ପଞ୍ଚକ୍ରୀଡ଼ାଵଯୋଭିଶ୍ଚ ପ୍ରାଣିଦ୍ଯୂତସମାହ୍ଵଯଃ ।। ୨୫୩.

ଗୁଟି, କାଠି ଇତ୍ୟାଦି ସହ ଯେଉଁ ଜୁଆ ଖେଳାଯାଏ, ଏହାକୁ ଜୁଆ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜୀବଜନ୍ତୁ ସହ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହୁଏ, ଏହାକୁ ପଶୁ ଜୁଆ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପ୍ରକୀର୍ଣକଃ ପୁନର୍ଜ୍ଞେଯୋ ଵ୍ଯଵହାରୋ ନିରାଶ୍ରଯଃ । କ୍ରିଯାବେଦାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଶତଶାଖୋ ନିଗଦ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.

ଯେଉଁ ମାମଲାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ବର୍ଗ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ବିବିଧ ମାମଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମଣିଷମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶଖା ଅଛି।

ଵ୍ଯଵହାରୋଽଷ୍ଟାଦଶପଦସ୍ତେଷାଂ ଭେଦୋଽଥ ଵୈ ଶତମ୍ । କ୍ରିଯାଭେଦାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଶତଶାଖୋ ନିଗଦ୍ଯତେ ।। ୨୫୩.

ବିଚାର ମାମଲା ଏଠାରେ ଅଠରଟି ପ୍ରକାର ଅଛି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଶତଟି ଶଖା ରହିଛି, ଯାହା ମଣିଷମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଭିନ୍ନତା ଅନୁଯାୟୀ।

ଵ୍ଯଵହାରାନ୍ନୃପଃ ପଶ୍ଯେଜ୍ ଜ୍ଞାନିଵିପ୍ରୈରକୋପନଃ । ଶତ୍ରୁମିତ୍ରସମାଃ ସଭ୍ଯା ଅଲୋଭାଃ ଶ୍ରୁତିଵେଦିନଃ ।। ୨୫୩.

ରାଜା ଉଚିତ, ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମିତ୍ର-ଶତ୍ରୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟି ରଖୁଥିବା, ଲୋଭ ନଥିବା ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବିଚାରକମାନଙ୍କ ସହିତ ମାମଲା ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ।

ଅପଶ୍ଯତା୧ କାର୍ଯ୍ଯଵଶାତ୍ ସଭ୍ଯୈର୍ଵିପ୍ରଂ ନିଯୋଜଯେତ୍ । ରାଗାଲ୍ଲୋଭାଦ୍‌ଭଯାଦ୍ଵାପି ସ୍ମୃତ୍ଯପେତାଦିକାରିଣଃ ।। ୨୫୩.

ଯଦି ବିଚାରକମାନେ କାରଣବଶତଃ ମାମଲା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ; ଯେଉଁମାନେ ରାଗ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଭୟରେ, କିମ୍ବା ନୀତି ଭଙ୍ଗ କରି କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ସଭ୍ଯାଃ ପୃଥକ୍ ପୃଥଗ୍ ଦଣ୍ଡ୍ଯା ଵିଵାଦାଦ୍‌ଦ୍ଵିଗୁଣୋ ଦମଃ । ସ୍ମୃତ୍ଯାଚାରଵ୍ଯପେତେନ ମାର୍ଗେଣ ଧର୍ଷିତଃ ପରୈଃ ।। ୨୫୩.

ଯଦି ବିଚାରକମାନେ ଏକା ଏକା କିମ୍ବା ଏକାଠି ମାମଲାରେ ଦୋଷୀ ପାଇଯିବେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦୁଗୁଣ ହେବ; ଯଦି ସେମାନେ ନୀତି ଓ ଚାଳିଚଳନ ଭଙ୍ଗ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କାମ କରନ୍ତି।

ଆଵେଦଯତି ଯଦ୍ରାଜ୍ଞେ ଵ୍ଯଵହାରପଦଂ ହି ତତ୍। ପ୍ରତ୍ଯର୍ଥିନୋଽଗ୍ରତୋ ଲେଖ୍ଯଂ ଯଥା ଵେଦିତମର୍ଥିନା ।। ୨୫୩.

ରାଜାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ମାମଲା ଜଣାଯାଏ, ଏହାକୁ ବିଚାର ମାମଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପ୍ରତିପକ୍ଷୀଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ଅଭିଯୋଗକାରୀ ଯେପରି ବ bujhichanti, ସେହିପରି ଲେଖିବା ଉଚିତ।

ସମାମାସତଦର୍ଦ୍ଧାହର୍ନାମଜାତ୍ଯାଦିଚିହ୍ନିତମ୍ । ଶ୍ରୁତାର୍ଥସ୍ଯୋତ୍ତରଂ ଲେଖ୍ଯଂ ପୂର୍ଵାଵେଦକସନ୍ନିଧୌ ।। ୨୫୩.

ଉତ୍ତର ଏମିତି ଭାବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାଷାରେ, ତାରିଖ, ନାମ, ଜାତି ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ଆଗରୁ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏବଂ କଥା ଶୁଣି ଲେଖିବା ଉଚିତ।

ତତୋଽର୍ଥୀ ଲେଖଯେତ୍ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତାର୍ଥସାଧନମ୍ । ତତ୍ସିଦ୍ଧୌ ସିଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ଵିପରୀତମତୋଽନ୍ଯଥା ।। ୨୫୩.

ତେଣୁ ଦାବିକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଏହି ଦାବି ପୂରଣ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ସେଠାରେ ସଫଳତା ମିଳେ, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ; ନହେଲେ, ତାହାର ବିପରୀତ ଫଳ ମିଳେ।

ଚତୁଷ୍ପାଦ୍ଵ୍ଯଵହାରୋଯଂ ଵିଵାଦେଷୂପଦର୍ଶିତଃ । ଅଭିଯୋଗମନିସ୍ତୀର୍ଯ୍ଯନୈନଂ ପ୍ରତ୍ଯବିଯୋଜଯେତ୍ ।। ୨୫୩.

ଏହି ଚାରିପ୍ରକାର ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବାଦରେ ଦେଖାଯାଏ। ଅଭିଯୋଗ ଦେଇ ହେଲେ, ତାହାର ଉଚିତ୍ ଉତ୍ତର ଦେବା ଦରକାର।

ଅଭିଯୁକ୍ତଞ୍ଚ ନାନ୍ଯେନ ତ୍ଯକ୍ତଂ ଵିପ୍ରକୃତିଂ ନଯେତ୍ । କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ପ୍ରତ୍ଯଭିଯୋଗନ୍ତୁ କଲହେ ସାହସେଷୁ ଚ ।। ୨୫୩.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଅଭିଯୁକ୍ତ, ସେଠାରୁ ଛାଡ଼ା ପାଇଲେ ଅନ୍ୟ କାହାରୋ ଦ୍ୱାରା ନେଇଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦିନା କିଛି ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଝଗଡ଼ା କିମ୍ବା ହିଂସା ଘଟିଲେ ପ୍ରତିଅଭିଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଉଭଯୋଃ ପ୍ରତିଭୂର୍ଗ୍ରାହ୍ଯଃ ସମର୍ଥଃ କାର୍ଯ୍ଯନିର୍ଗଯେ । ନିହ୍ନଵେ ଭାଵିତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧନଂ ରାଜ୍ଞେ ତୁ ତତ୍ସମମ୍ ।। ୨୫୩.

ଉଭୟ ପକ୍ଷରୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇପାରିବେ, ସେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଜମାନତି ନିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କିଛି ଲୁଚାଯାଇଛି ବୋଲି ଶଙ୍କା ହୁଏ, ତେବେ ସେ ଲୋକ ରାଜାଙ୍କୁ ସେଇ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ମିଥ୍ଯାଭିଯୋଗାଦ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣମଭିଯୋଗାଦ୍ଧନଂ ହରେତ୍ । ସାହସସ୍ତେଯପାରୁଷ୍ଯେଷ୍ଵଭିଶାପାତ୍ଯଯେ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ।। ୨୫୩.

ଝୁଟା ଅଭିଯୋଗ ପାଇଁ ଦାବି ହୋଇଥିବା ଟଙ୍କାର ଦୁଇଗୁଣା ଦଣ୍ଡ ନିଆଯିବ। ହିଂସା, ଚୋରି, ଅପମାନ, ଶାପ କିମ୍ବା ମହିଳା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅପରାଧରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ।

ଵିଚାରଯେତ୍ଯଦ୍ଯ ଏଵ କାଲୋଽନ୍ଯତ୍ରେଛଯା ସ୍ମୃତଃ । ଦେଶଦେଶାନ୍ତରଂ ଯାତି ସୃକ୍କଣୀ ପରିଲେଢି ଚ ।। ୨୫୩.

ଯଦି କେହି କହେ, 'ଏହାକୁ ଏବେ ତଦନ୍ତ କର,' ତେବେ ସମୟ ତୁରନ୍ତ। ନହେଲେ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ଠୋଠ ଚାଟନ୍ତି।

ଲଲାଟଂ ସ୍ଵିଦ୍ଯତେ ଚାସ୍ଯ ମୁଖଵୈଵର୍ଣ୍ଯମେଵ ଚ । ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଵିକୃତଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ମନୋଵାକ୍‌କାଯକର୍ମଭିଃ ।। ୨୫୩.

ତାଙ୍କର କପାଳରେ ଘାମ ଆସେ, ମୁହଁର ରଙ୍ଗ ହରାଯାଏ; ସ୍ୱଭାବରେ ମନ, କଥା ଓ ଦେହର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଏ।

ଅଭିଯୋଗେଽଥ ଵା ସାକ୍ଷ୍ଯେ ଵାଗ୍ଦୁଷ୍ଟଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତଃ । ସନ୍ଦିଗ୍ଧାର୍ଥଂ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୋ ଯଃ ସାଧଯେଦ୍ଯଶ୍ଚ ନିଷ୍ପତେତ୍ ।। ୨୫୩.

ଅଭିଯୋଗ କିମ୍ବା ସାକ୍ଷୀ ଦେବାବେଳେ ଯାହାର କଥା ଭୁଲ୍ ଅଟକୁଛି, ସେଉଁଠି ଏହା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ। ଯିଏ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ କଥା ସମାଧାନ କରିଥାଏ କିମ୍ବା ପଛୁଆଯାଏ, ସେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ।

ନ ଚାହୂତୋ ଵଦେତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ଧନୀ ଦଣ୍ଡ୍ଯଶ୍ଚ ସ ସ୍ମୃତଃ । ସାକ୍ଷିଷୂଭଯତଃ ସତ୍ସୁ ସାକ୍ଷିଣଃ ପୂର୍ଵଵାଦିନଃ ।। ୨୫୩.

ଯଦି ଡାକିଥିବା ଋଣୀ କିଛି କହିନାହାନ୍ତି, ସେ ଦଣ୍ଡନୀୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ସାକ୍ଷୀ ଥିଲେ, ଦାବିକାରୀ ପକ୍ଷର ସାକ୍ଷୀ ପ୍ରଥମେ କଥା କହିବେ।

ପୂର୍ଵପକ୍ଷେଽଧରୀଭୂତେ ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ୍ତରଵାଦିନଃ । ସଗଣଶ୍ଚେଦ୍ଵିଵାଦଃ ସ୍ଯାତ୍ତତ୍ର ହୀନନ୍ତୁ ଦାପଯେତ୍ ।। ୨୫୩.

ପ୍ରଥମ ପକ୍ଷର ଦାବି ସିଦ୍ଧ ନ ହେଲେ, ପ୍ରତିପକ୍ଷ କଥା କହିବେ। ଯଦି ଦଳ ସହିତ ବିବାଦ ହୁଏ, ତେବେ ଯିଏ କମ୍ ଥାଏ, ସେଠି ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଦତ୍ତଂ ପଣଂ ଵସୁଞ୍ଚୈଵ ଧନିନୋ ଧନମେଵ ଚ। ଛଲନ୍ନିରସ୍ଯ ଦୂତେନ ଵ୍ଯଵହାରାନ୍ନଯେନ୍ନୃପଃ ।। ୨୫୩.

ଦିଆଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଋଣ ହୋଇଥିବା ଟଙ୍କା, ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ଧନ ଯଦି ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଏ, ରାଜା ଦୂତ ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରାଇ ନେବା ଉଚିତ୍।

ଭୂତମପ୍ଯର୍ଥମପ୍ଯସ୍ତଂ ହୀଯତେ ଵ୍ଯଵହାରତଃ । ନିହ୍ନତେ ନିଖିଲାନେକମେକଦେଶଵିଭାଵିତମ୍ ।। ୨୫୩.

ଅସଲ କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା କୌଣସି କଥା ମଧ୍ୟ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ହାରାଇଯାଇପାରେ, ସେଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ୱୀକାର, ସ୍ୱୀକାର କିମ୍ବା ଅଂଶିକ ସିଦ୍ଧି ଯେଉଁ ଭଳି ହେଉ।