ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ହତୋଶ୍ଵତ୍ଥାମା ଚେତ୍ଯୁକ୍ତେ ଦ୍ରୋଣଃ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଚାତ୍ଯଜତ୍। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶରାକ୍ରାନ୍ତଃ ପତିତଃ ସ ମହୀତଲେ

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ମୃତ ବୋଲି କୁହାଯିବା ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ତୀରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ପଞ୍ଚମେହନି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷଃ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରଂ ପ୍ରମଥ୍ଯ ଚ। ଦୁର୍ଯୋଧନେ ତୁ ଶୋକାର୍ତେ କର୍ଣଃ ସେନାପତିସ୍ତ୍ଵଭୂତ୍

ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଅଦମ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦଳନ କରି, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୋକରେ ଥିବାବେଳେ ସେନାପତି ହେଲେ।

ଅର୍ଜୁନଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଞ୍ଚ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵ ହ। ଶସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରି ମହାରୌଦ୍ରଂ ଦେଵାସୁରରଣୋପମମ୍

ଅର୍ଜୁନ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଅସ୍ତ୍ରର ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି।

କର୍ଣାର୍ଜୁନାଖ୍ଯେ ସଙ୍‌ପ୍ରାମେ କର୍ଣୋରୀନଵଧୀଚ୍ଛରୈଃ। ଦ୍ଵିତୀଯେହନି କର୍ଣସ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନେନ ନିପାତିତଃ

କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ତୀରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆହତ କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଅର୍ଜୁନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ଶଲ୍ଯୋ ଦିନାର୍ଦ୍ଧଂ ଯୁଯୁଧେ ହ୍ଯବଧୀତ୍ତଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଯୁଯୁଧେ ଭୀମସେନେନ ହତସୈନ୍ଯଃ ସଯୋଧନଃ

ଶଲ୍ୟ ଅଧା ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ସେନା ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ସେ ଭୀମସେନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।

ବହୂନ୍ ହତ୍ଵା ନରାଦୀଂଶ୍ଚ ଭୀମସେନମଥାବ୍ରବୀତ୍। ଗଦଯା ପ୍ରହରନ୍ତଂ ତୁ ଭୀମସ୍ତନ୍ତୁ ନ୍ଯପାତଯତ୍

ଅନେକ ନର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ ଭୀମସେନ କହିଲେ। ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।

ଗଦଯାନ୍ଯାନୁଜାଂସ୍ତସ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ନଷ୍ଟାଦଶେହନି। ରାତ୍ରୌ ସଷୁପ୍ତଞ୍ଚ ବଲଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ନ୍ଯପାତଯତ୍

ଅଠାରୋ ଦିନରେ ସେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେକୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ରାତିରେ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଶୋଇଥିବା ସେନାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ଅକ୍ଷୌହିଣୀପ୍ରମାଣନ୍ତୁ ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ମହାବଲଃ। ଦ୍ରୌପଦେଯାନ୍ ସାପଞ୍ଚାଲାନ୍ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁନ୍ନଞ୍ଚ ସୋଽଵଧୀତ୍

ଅଶ୍ୱଥାମା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ପରିମାଣ ଲୋକଙ୍କୁ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।

ପୁତ୍ରହୀନାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ତାଂ ରୁଦନ୍ତୀମର୍ଜୁନସ୍ତତଃ। ଶିରୋମଣିଂ ତୁ ଜଗ୍ରାହ ଐଷିକାସ୍ତ୍ରେଣ ତସ୍ଯ ଚ

ପୁଅହୀନ ଦ୍ରୌପଦୀ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ଅର୍ଜୁନ ଅଶ୍ୱଥାମାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ଅଲଂକାରକୁ ତାଙ୍କ ଇଷିକାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନେଇଲେ।

ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମାସ୍ତ୍ରନିର୍ଦ୍ଦଗ୍ଧଂ ଜୀଵଯାମାସ ଵୈ ହରିଃ। ଉତ୍ତରାଯାସ୍ତତୋ ଗର୍ଭଂ ସ ପରୀକ୍ଷିଦଭୂନ୍ନୃପଃ

ଅଶ୍ୱଥାମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁଙ୍କୁ ହରି ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲେ; ସେଇ ପରିକ୍ଷିତ ରାଜା ହେଲେ।

କୃତଵର୍ମ୍ମା କୃପୋ ଦ୍ରୌଣିସ୍ତ୍ରଯୋ ମୁକ୍ତାସ୍ତତୋ ରଣାତ୍ । ପାଣ୍ଡଵାଃ ସାତ୍ଯକିଃ କୃଷ୍ଣଃ ସପ୍ତ ମୁକ୍ତା ନ ଚାପରେ

କୃତବର୍ମା, କୃପା ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର—ଏଇ ତିନିଜଣ ଯୁଦ୍ଧରୁ ବଞ୍ଚିଗଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସାତ୍ୟକି ଓ କୃଷ୍ଣ—ସାତଜଣ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାର୍ତ୍ତାଃ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଭୀମାଦ୍ଯୈଃ ସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରହତାନ୍ ଵୀରାନ୍ ଦତ୍ତୋଦକଧନାଦିକଃ

ଭୀମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃଖିତ ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ, ପତିତ ବୀରମାନେଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଓ ଜଳ ଓ ଧନ ଦାନ କଲେ।

ଭୀଷ୍ମାଚ୍ଛାନ୍ତନଵାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମ୍ମାନ୍ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଶାନ୍ତିଦାନ୍ । ରାଜଧର୍ମ୍ମାନ୍ମୋକ୍ଷଧର୍ନ୍ମାନ୍ଦାନଧର୍ମ୍ମାନ୍ ନୃପୋଽଭଵତ୍

ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଠାରୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଶାନ୍ତିର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା ରାଜଧର୍ମ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଦାନର କଥା ଜାଣିଲେ।

ଅଶ୍ଵମେଧେ ଦଦୌ ଦାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋରିମର୍ଦ୍ଦନଃ। ଶ୍ରୁତ୍ଵାର୍ଜୁନାନ୍ମୌଷଲେଯଂ ଯାଦଵାନାଞ୍ଚ ସଙ୍‌କ୍ଷଯମ୍

ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରାଜା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ; ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଠାରୁ ଯାଦବମାନେଙ୍କ ମୌସଳ ବିନାଶ ଶୁଣିଲେ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ ତୁ ରାଜ୍ଯସ୍ଥେ ଆଶ୍ରମାଦାଶ୍ରମାନ୍ତରମ୍। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଵନମଗାଦ୍ ଗାନ୍ଧାରୀ ଚ ପୃଥା ଦ୍ଵିଚ

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ପୃଥା ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରମରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଵିଦୁରସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧୋ ଵନଜେନ ଦିଵଙ୍ଗତଃ। ଏଵଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭୁଵୋ ଭାରମହରଦ୍ଦାନଵାଦିକମ୍

ବିଦୁର, ଜଙ୍ଗଲର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁ ପୃଥିବୀର ଭାର, ଦାନବମାନେ ସହିତ, ହଟାଇଲେ।

ଧର୍ମ୍ମାଯାଧର୍ମ୍ମନାଶାଯ ନିମିତ୍ତୀକୃତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍। ସ ଵିପ୍ରଶାପଵ୍ଯାଜେନ ମୁଷଲେନାହରତ୍ କୁଲମ୍

ଧର୍ମ ପାଇଁ ଓ ଅଧର୍ମ ନାଶ ପାଇଁ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ ଉପଲକ୍ଷେରେ, ମୁଷଳ ଦ୍ୱାରା ଯାଦବ କୁଳକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ।

ଯାଦଵାନାଂ ଭାରକରଂ ଵଜ୍ରଂ ରାଜ୍ଯେଭ୍ଯଷେଚଯତ୍। ଦେଵାଦେଶାତ୍ ପ୍ରଭାସେ ସ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ

ଯାଦବମାନେଙ୍କ ଭାର ବହିଥିବା ବଜ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ଦେବମାନେଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ହରି ପ୍ରଭାସରେ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ପୂଜ୍ଯତେ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିଭିଃ। ବଲଭଦ୍ରୋନନ୍ତମୂର୍ତ୍ତିଃ ପାତାଲସ୍ଵର୍ଗମୀଯିଵାନ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ବଳଭଦ୍ର, ଅନନ୍ତ ରୂପୀ, ପାତାଳ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

ଅଵିନାଶୀ ହରିର୍ଦେଵୋ ଧ୍ଯାନିଭିଦ୍ଧର୍ଯେଯ ଏଵ ସଃ। ଵିନା ତଂ ଦ୍ଵାରକାସ୍ଥାନଂ ପ୍ଲାଵଯାମାସ ସାଗରଃ

ଅବିନାଶୀ ଦେବ ହରି, ଧ୍ୟାନୀମାନେ ଯାହାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେଇ; ତାଙ୍କ ବିନା, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରକାକୁ ବୁଡାଇଦେଲା।

ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ଯାଦଵାନ୍ ପାର୍ଥୋ ଦତ୍ତୋଦକଧନାଦିକଃ। ସ୍ତ୍ରିଯୋଷ୍ଟାଵକ୍ରଶାପେନ ଭାର୍ଯ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ଯାଃ ସ୍ଥିତାଃ

ଯାଦବମାନେଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ପାର୍ଥ ଜଳ ଓ ଧନ ଦାନ କଲେ; ଟେଢ଼ା ମହିଳାଙ୍କ ଶାପରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ରହିଗଲେ।

ପୁନସ୍ତଚ୍ଛାପତୋ ନୀତା ଗୋପାଲୈର୍ଲଗୁଡାଯୁଧୈଃ। ଅର୍ଜୁନଂ ହି ତିରସ୍କୃତ୍ଯ ପାର୍ଥଃ ଶୋକଞ୍ଚକାର ହ

ପୁଣି ସେଇ ଶାପରେ, ଗୋପାଳମାନେ ଲଠି ନେଇ ସେମାନେଙ୍କୁ ଧରିନେଲେ; ଅର୍ଜୁନ ସେମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ।

ଵ୍ଯାସେନାଶ୍ଵାସିତୋ ମେନେ ବଲଂ ମେ କୃଷ୍ଣାସନ୍ନିଧୌ। ହସ୍ତିନାପୁରମାଗତ୍ଯ ପାର୍ଥଃ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍

ବ୍ୟାସଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ବନାରେ, ସେ ଭାବିଲେ—ମୋର ଶକ୍ତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଥିଲା; ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଯାଇ, ପାର୍ଥ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିରାଯ ସ ଭ୍ରାତ୍ରେ ପାଲକାଯ ନୃଣାନ୍ତଦା। ତଦ୍ଧନୁସ୍ତାନି ଚାସ୍ତ୍ରାଣିସ ରଥସ୍ତେ ଚ ଵାଜିନଃ

ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ, ଅସ୍ତ୍ର, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦେଇଦେଲେ।

ଵିନା କୃଷ୍ଣେନ ତନ୍ନଷ୍ଟଂ ଦାନଞ୍ଚାଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ଯଥା। ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମ୍ମରାଜସ୍ତୁ ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ପରୀକ୍ଷିତମ୍

କୃଷ୍ଣ ବିନା, ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଓ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ।

ପ୍ରସ୍ଥାନଂ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଧୀମାନ୍ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ସଂସାରନିତ୍ଯତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜପନ୍ନଷ୍ଟଶତଂ ହରେଃ

ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସଂସାରର ଅସ୍ଥିରତା ବୁଝି, ସେ ହରିଙ୍କ ହରାଇଯାଇଥିବା ଶତନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।

ମହାପଥେ ତୁ ପତିତା ଦ୍ରୌପଦୀ ସହଦେଵକଃ। ନକୁଲଃ ଫାଲ୍ଗୁନୋ ଭୀମୋ ରାଜା ଶୋକପରାଯଣଃ

ବଡ଼ ରାସ୍ତାରେ ଦ୍ରୌପଦୀ, ସହଦେବ, ନକୁଳ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଭୀମ ପଡ଼ିଗଲେ। ରାଜା ଶୋକରେ ଡୁବିଗଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରାନୀତରଯାରୂଢଃ ସାନୁଜଃ ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ତଵାନ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନାଦୀଂଶ୍ଚ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ହର୍ଷିତଃ

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଖୁସି ହେଲେ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ବୁଦ୍ଧାଵତାରଞ୍ଚ ପଠତଃ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତୋର୍ଥଦମ୍। ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଦେତ୍ଯୈର୍ଦ୍ଦେଵାଃ ପପାଜିତାଃ

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ବୁଦ୍ଧ ଅବତାର ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବାରେ ଲାଭ ମିଳେ। ପୂର୍ବେ ଦେବତା ଓ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବତାମାନେ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରେ ହାରିଗଲେ।