ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

କୃଷ୍ଣୋକ୍ତୋଥାର୍ଜୁନୋଽଯୁଧ୍ଯଦ୍ରଥସ୍ଥୋ ଵାଦ୍ଯଶବ୍ଦଵାନ୍। ଭୀଷ୍ମଃ ସେନାପତିରଭୂଦାଦୌ ଦୌର୍ଯୋଧନେ ବଲେ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ରଥରୁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଶଙ୍ଖ ଧ୍ୱନି କରିଲେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସେନାର ଆରମ୍ଭରେ ଭୀଷ୍ମ ସେନାପତି ହେଲେ।

ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵ ହ। ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚ ଜଘ୍ନୁର୍ଯୁଦ୍ଧେ ସଭୀଷ୍ମକାଃ

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କଲେ।

ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ ଶିଖଣ୍ଡ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡଵା ଜଘ୍ନୁରାହେଵେ। ଦେଵାସୁରସମଂ ଯୁଦ୍ଧଂ କୁରୁପାଣ୍ଡଵସେନଯୋଃ

ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଯୁଦ୍ଧ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ହେଲା।

ବଭୂଵ ସ୍ଵଃ ସ୍ଥଦେଵାନାଂ ପଶ୍ଯତାଂ ପ୍ରୀତିବର୍ଦ୍ଧନମ୍। ଭୀଷ୍ମୋସ୍ତ୍ରୈଃ ପାଣ୍ଡଵଂ ସୈନ୍ଯଂ ଦଶାହୋଭିର୍ନ୍ଯପାତଯତ୍

ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଦଶ ଦିନ ଧରି ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଭୂଲିଏଇଦେଲେ।

ଦଶମେ ହ୍ଯର୍ଜୁନୌ ବାଣୈର୍ଭିଷ୍ମଂ ଵୀରଂ ଵଵର୍ଷ ହ। ଶିଖଣ୍ଡୀ ଦ୍ରୁପଦୋତ୍ତୋଽସ୍ତ୍ରୈର୍ଵଵର୍ଷ ଜଲଦୋ ଯଥା

ଦଶମ ଦିନରେ ଅର୍ଜୁନ ତୀରରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବର୍ଷା କଲେ। ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମେଘ ପରି ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ।

ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପାଦାତମନ୍ଯୋନ୍ଯାସ୍ତ୍ରନିପାତିତମ୍ । ଭୀଷ୍ମଃ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧମାର୍ଗଂ ପ୍ରଦର୍ଶ୍ଯ ଚ

ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତିମାନେ ପ୍ରତିଯୋଗୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପଡ଼ିଲେ। ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧର ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଲେ।

ଵସୂକ୍ତୋ ଵସୁଲୋକାଯ ଶରଶଯ୍ଯାଗତଃ ସ୍ଥିତଃ। ଉତ୍ତରାଯଣମୀକ୍ଷଂଶ୍ଚ ଧ୍ଯାଯନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂସ୍ତୁଵନ୍ ସ୍ଥିତଃ

ଭୀଷ୍ମ ବସୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ବସୁମାନଙ୍କ ଲୋକ ପାଇଁ ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇ ଥିଲେ। ସେ ଉତ୍ତରାୟଣ ଦେଖୁଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।

ଦୁର୍ଯୋଧନେ ତୁ ଶୋକାର୍ତ୍ତେ ଦ୍ରୋଣଃ ସେନାପତିସ୍ତ୍ଵଭୂତ୍। ପାଣ୍ଡଵେ ହର୍ଷିତେ ସୈନ୍ଯେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚମୂପତିଃ

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୋକରେ ଡୁବିଯିବାବେଳେ ଦ୍ରୋଣ ସେନାପତି ହେଲେ। ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଆନନ୍ଦିତ ହେବା ସହିତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାହାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଲେ।

ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵୋଗ୍ରଂ ଯମରାଷ୍ଟ୍ରଵିଵର୍ଧନମ୍। ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ନିମଗ୍ନା ଦ୍ରୋଣସାଗରେ

ତାଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ଯମର ରାଜ୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇଲା। ବିରାଟ, ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡୁବିଗଲେ।

ଦୌର୍ଯୋଧନୀ ମହାସେନା ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପତ୍ତିନୀ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନାଧିପତିତା ଦ୍ରୋଣଃ କାଲ ଇଵାବଭୌ

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବଡ଼ ସେନା, ଯାହାରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତି ଥିଲେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ନେତୃତ୍ୱ କଲେ। ଦ୍ରୋଣ କାଳ ପରି ପ୍ରତୀତି ହେଲେ।

ହତୋଶ୍ଵତ୍ଥାମା ଚେତ୍ଯୁକ୍ତେ ଦ୍ରୋଣଃ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଚାତ୍ଯଜତ୍। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶରାକ୍ରାନ୍ତଃ ପତିତଃ ସ ମହୀତଲେ

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ମୃତ ବୋଲି କୁହାଯିବା ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ତୀରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ପଞ୍ଚମେହନି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷଃ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରଂ ପ୍ରମଥ୍ଯ ଚ। ଦୁର୍ଯୋଧନେ ତୁ ଶୋକାର୍ତେ କର୍ଣଃ ସେନାପତିସ୍ତ୍ଵଭୂତ୍

ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଅଦମ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦଳନ କରି, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୋକରେ ଥିବାବେଳେ ସେନାପତି ହେଲେ।

ଅର୍ଜୁନଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଞ୍ଚ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵ ହ। ଶସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରି ମହାରୌଦ୍ରଂ ଦେଵାସୁରରଣୋପମମ୍

ଅର୍ଜୁନ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଅସ୍ତ୍ରର ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି।

କର୍ଣାର୍ଜୁନାଖ୍ଯେ ସଙ୍‌ପ୍ରାମେ କର୍ଣୋରୀନଵଧୀଚ୍ଛରୈଃ। ଦ୍ଵିତୀଯେହନି କର୍ଣସ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନେନ ନିପାତିତଃ

କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ତୀରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆହତ କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଅର୍ଜୁନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ଶଲ୍ଯୋ ଦିନାର୍ଦ୍ଧଂ ଯୁଯୁଧେ ହ୍ଯବଧୀତ୍ତଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଯୁଯୁଧେ ଭୀମସେନେନ ହତସୈନ୍ଯଃ ସଯୋଧନଃ

ଶଲ୍ୟ ଅଧା ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ସେନା ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ସେ ଭୀମସେନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।

ବହୂନ୍ ହତ୍ଵା ନରାଦୀଂଶ୍ଚ ଭୀମସେନମଥାବ୍ରବୀତ୍। ଗଦଯା ପ୍ରହରନ୍ତଂ ତୁ ଭୀମସ୍ତନ୍ତୁ ନ୍ଯପାତଯତ୍

ଅନେକ ନର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ ଭୀମସେନ କହିଲେ। ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।

ଗଦଯାନ୍ଯାନୁଜାଂସ୍ତସ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ନଷ୍ଟାଦଶେହନି। ରାତ୍ରୌ ସଷୁପ୍ତଞ୍ଚ ବଲଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ନ୍ଯପାତଯତ୍

ଅଠାରୋ ଦିନରେ ସେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେକୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ରାତିରେ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଶୋଇଥିବା ସେନାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ଅକ୍ଷୌହିଣୀପ୍ରମାଣନ୍ତୁ ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ମହାବଲଃ। ଦ୍ରୌପଦେଯାନ୍ ସାପଞ୍ଚାଲାନ୍ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁନ୍ନଞ୍ଚ ସୋଽଵଧୀତ୍

ଅଶ୍ୱଥାମା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ପରିମାଣ ଲୋକଙ୍କୁ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।

ପୁତ୍ରହୀନାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ତାଂ ରୁଦନ୍ତୀମର୍ଜୁନସ୍ତତଃ। ଶିରୋମଣିଂ ତୁ ଜଗ୍ରାହ ଐଷିକାସ୍ତ୍ରେଣ ତସ୍ଯ ଚ

ପୁଅହୀନ ଦ୍ରୌପଦୀ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ଅର୍ଜୁନ ଅଶ୍ୱଥାମାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ଅଲଂକାରକୁ ତାଙ୍କ ଇଷିକାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନେଇଲେ।

ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମାସ୍ତ୍ରନିର୍ଦ୍ଦଗ୍ଧଂ ଜୀଵଯାମାସ ଵୈ ହରିଃ। ଉତ୍ତରାଯାସ୍ତତୋ ଗର୍ଭଂ ସ ପରୀକ୍ଷିଦଭୂନ୍ନୃପଃ

ଅଶ୍ୱଥାମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁଙ୍କୁ ହରି ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲେ; ସେଇ ପରିକ୍ଷିତ ରାଜା ହେଲେ।

କୃତଵର୍ମ୍ମା କୃପୋ ଦ୍ରୌଣିସ୍ତ୍ରଯୋ ମୁକ୍ତାସ୍ତତୋ ରଣାତ୍ । ପାଣ୍ଡଵାଃ ସାତ୍ଯକିଃ କୃଷ୍ଣଃ ସପ୍ତ ମୁକ୍ତା ନ ଚାପରେ

କୃତବର୍ମା, କୃପା ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର—ଏଇ ତିନିଜଣ ଯୁଦ୍ଧରୁ ବଞ୍ଚିଗଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସାତ୍ୟକି ଓ କୃଷ୍ଣ—ସାତଜଣ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାର୍ତ୍ତାଃ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଭୀମାଦ୍ଯୈଃ ସ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରହତାନ୍ ଵୀରାନ୍ ଦତ୍ତୋଦକଧନାଦିକଃ

ଭୀମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃଖିତ ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ, ପତିତ ବୀରମାନେଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଓ ଜଳ ଓ ଧନ ଦାନ କଲେ।

ଭୀଷ୍ମାଚ୍ଛାନ୍ତନଵାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମ୍ମାନ୍ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଶାନ୍ତିଦାନ୍ । ରାଜଧର୍ମ୍ମାନ୍ମୋକ୍ଷଧର୍ନ୍ମାନ୍ଦାନଧର୍ମ୍ମାନ୍ ନୃପୋଽଭଵତ୍

ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଠାରୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଶାନ୍ତିର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା ରାଜଧର୍ମ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଦାନର କଥା ଜାଣିଲେ।

ଅଶ୍ଵମେଧେ ଦଦୌ ଦାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋରିମର୍ଦ୍ଦନଃ। ଶ୍ରୁତ୍ଵାର୍ଜୁନାନ୍ମୌଷଲେଯଂ ଯାଦଵାନାଞ୍ଚ ସଙ୍‌କ୍ଷଯମ୍

ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରାଜା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ; ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଠାରୁ ଯାଦବମାନେଙ୍କ ମୌସଳ ବିନାଶ ଶୁଣିଲେ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ ତୁ ରାଜ୍ଯସ୍ଥେ ଆଶ୍ରମାଦାଶ୍ରମାନ୍ତରମ୍। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଵନମଗାଦ୍ ଗାନ୍ଧାରୀ ଚ ପୃଥା ଦ୍ଵିଚ

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ପୃଥା ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରମରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଵିଦୁରସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧୋ ଵନଜେନ ଦିଵଙ୍ଗତଃ। ଏଵଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭୁଵୋ ଭାରମହରଦ୍ଦାନଵାଦିକମ୍

ବିଦୁର, ଜଙ୍ଗଲର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁ ପୃଥିବୀର ଭାର, ଦାନବମାନେ ସହିତ, ହଟାଇଲେ।

ଧର୍ମ୍ମାଯାଧର୍ମ୍ମନାଶାଯ ନିମିତ୍ତୀକୃତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍। ସ ଵିପ୍ରଶାପଵ୍ଯାଜେନ ମୁଷଲେନାହରତ୍ କୁଲମ୍

ଧର୍ମ ପାଇଁ ଓ ଅଧର୍ମ ନାଶ ପାଇଁ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ ଉପଲକ୍ଷେରେ, ମୁଷଳ ଦ୍ୱାରା ଯାଦବ କୁଳକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ।

ଯାଦଵାନାଂ ଭାରକରଂ ଵଜ୍ରଂ ରାଜ୍ଯେଭ୍ଯଷେଚଯତ୍। ଦେଵାଦେଶାତ୍ ପ୍ରଭାସେ ସ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ

ଯାଦବମାନେଙ୍କ ଭାର ବହିଥିବା ବଜ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ଦେବମାନେଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ହରି ପ୍ରଭାସରେ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ପୂଜ୍ଯତେ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିଭିଃ। ବଲଭଦ୍ରୋନନ୍ତମୂର୍ତ୍ତିଃ ପାତାଲସ୍ଵର୍ଗମୀଯିଵାନ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ବଳଭଦ୍ର, ଅନନ୍ତ ରୂପୀ, ପାତାଳ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।