ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ତ୍ଵଂ ସିଦ୍ଧିସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଧା ସ୍ଵାହା ସୁଧା ତ୍ଵଂ ଲୋକପାଵନି । ସନ୍ଧ୍ଯା ରାତ୍ରିଃ ପ୍ରଭା ଭୂତିର୍ମ୍ମେଧା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସରସ୍ଵତୀ ।। ୨୩୭.

ତୁମେ ସିଦ୍ଧି, ତୁମେ ସ୍ୱଧା, ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ତୁମେ ଅମୃତ, ତୁମେ ଜଗତର ପବିତ୍ରତା। ତୁମେ ସନ୍ଧ୍ୟା, ରାତି, ପ୍ରଭା, ଭୂତି, ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସରସ୍ୱତୀ।

ଯଜ୍ଞଵିଦ୍ଯା ମହାଵିଦ୍ଯା ଗୁହ୍ଯଵିଦ୍ଯା ଚ ଶୋଭନେ । ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯା ଚ ଦେଵି ତ୍ଵଂ ଵିମୁକ୍ତିଫଲଦାଯିନୀ ।। ୨୩୭.

ହେ ଶୋଭନେ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଜ୍ଞାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ, ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ହେଉଛ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ମୁକ୍ତିର ଫଳ ଦେଉଥିବା।

ଆନ୍ଵୀକ୍ଷିକୀ ତ୍ରଯୀ ଵାର୍ତ୍ତା ଦଣ୍ଡନୀତିସ୍ତ୍ଵମେଵ ଚ । ସୌମ୍ଯା ସୌମ୍ଯୈର୍ଜଗଦ୍ରୂପୈସ୍ତ୍ଵଯୈତଦ୍ଦେଵି ପୂରିତଂ ।। ୨୩୭.

ତୁମେ ଅନ୍ୱେଷଣ, ତିନୋଟି ବେଦ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଶାସନ ମଧ୍ୟ ହେଉଛ। ହେ ସଉମ୍ୟ ଦେବୀ, ତୁମର ସଉମ୍ୟ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପୂରଣ କରିଛ।

କା ତ୍ଵନ୍ଯା ତ୍ଵାମୃତେ ଦେଵି ସର୍ଵଯଜ୍ଞମଯଂ ଵପୁଃ । ଅଧ୍ଯାସ୍ତେ ଦେଵ ଦେଵସ୍ଯ ଯୋଗିଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଗଦାଭୃତଃ ।। ୨୩୭.

ହେ ଦେବୀ, ତୁମକୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କିଏ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ମିଶ୍ରିତ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛି, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଗଦାଧାରୀ ଦେବଦେବଙ୍କର ଶରୀର ହେଉଛି?

ତ୍ଵଯା ଦେଵି ପରିତ୍ଯକ୍ତଂ ସକଲଂ ଭୁଵନତ୍ରଯଂ । ଵିନଷ୍ଟପ୍ରାଯମଭଵତ୍ ତ୍ଵଯେଦାନୀଂ ସମେଧିତଂ ।। ୨୩୭.

ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଛାଡିଦେଲେ ସମସ୍ତ ତିନି ଭୁବନ ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଏବେ ତୁମର ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେଗୁଡିକୁ ପୁନି ଉନ୍ନତି ମିଳିଛି।

ଦାରାଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତଥାଗାରଂ ସୁହୃଦ୍ଧାନ୍ଯଘନାଦିକଂ । ଭଵତ୍ଯେତନ୍ମହାଭାଗୋ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ଵଦ୍ଵୀକ୍ଷଣାନ୍ ନୃଣାଂ ।। ୨୩୭.

ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ, ଘର, ବନ୍ଧୁ, ଧାନ୍ୟ, ଧନ ଓ ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟସ୍କୁ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ସଦା ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପାଆନ୍ତି, ହେ ଦେବୀ।

ଶରୀରାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମରିପକ୍ଷକ୍ଷଯଃ ସୁଖଂ । ଦେଵି ତ୍ଵଦ୍‌ଦୃଷ୍ଟିଦୃଷ୍ଟାନାଂ ପୁରୁଷାଣାଂ ନ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ।। ୨୩୭.

ଶରୀରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କର ନାଶ ଓ ସୁଖ—ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇବାରେ କେବେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ, ହେ ଦେବୀ।

ତ୍ଵମମ୍ବା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦେଵଦେଵୋ ହରିଃ ପିତା । ତ୍ଵଯୈତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁନା ଚାମ୍ବ ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଚରାଚରଂ ।। ୨୩୭.

ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମାଆ ଏବଂ ଦେବଦେବ ହରି ତାଙ୍କର ବାପା। ହେ ମାଆ, ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଛ।

ମାନଂ କୋଷଂ ତଥା କୋଷ୍ଠଂ ମା ଗୃହଂ ମା ପରିଚ୍ଛଦଂ । ମା ଶରୀରଂ କଲତ୍ରଞ୍ଚ ତ୍ଯଜେଥାଃ ସର୍ଵ୍ଵପାଵନି ।। ୨୩୭.

ମାନ, ଧନ, ଗଦାମାଳ, ଘର, ଉପକରଣ, ଶରୀର ଓ ଜୀବନସାଥୀ—ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଛାଡ଼ିଯିଅନି, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା।

ମା ପୁତ୍ରାନ୍ମାସୁହୃଦ୍ଵର୍ଗାନ୍ମା ପଶୂନ୍ମା ଵିଭୂଷଣଂ । ମମ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲାଲଯେ ।। ୨୩୭.

ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ପଶୁ ଓ ଭୂଷଣ—ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଛାଡ଼ିଯିଅନି, କାରଣ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଛାତିରେ ବାସ କରୁଛ, ହେ ଦେବୀ।

ସତ୍ତ୍ଵେନ ସତ୍ଯଶୌଚାଭ୍ଯାଂ ତଥା ଶୀଲାଦିଭିର୍ଗୁଣୈଃ । ତ୍ଯଜ୍ଯନ୍ତେ ତେ ନରା ସଦ୍ଯଃ ସନ୍ତ୍ଯକ୍ତା ଯେ ତ୍ଵଯାମଲେ ।। ୨୩୭.

ହେ ନିର୍ମଳେ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ତୁମେ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ, ସେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱ, ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଶିଳ୍ପାଦି ଗୁଣରୁ ସହଜରେ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ତ୍ଵଯାଵଲୋକିତାଃ ସଦ୍ଯଃ ଶୀଲାଦ୍ଯୈରଖିଲୈର୍ଗୁଣେଃ । କୁଲୈଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯୈଶ୍ଚ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ପୁରୁଷା ନିର୍ଗଣା ଅପି ।। ୨୩୭.

ହେ ଦେବୀ, ଯାହା ଉପରେ ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼େ, ସେମାନେ ଶିଳ୍ପାଦି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ କୁଳ ଏବଂ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ଅଳଙ୍କୃତ ହୁଅନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଗୁଣହୀନ।

ସଶ୍ଲାଘ୍ଯଃ ସ ଗୁଣୀ ଧନ୍ଯଃ ସ କୁଲୀନଃ ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ । ସ ଶୂରଃ ସ ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଦେଵି ଵୀକ୍ଷିତଃ ।। ୨୩୭.

ଯାହାକୁ ତୁମେ ଦେଖିଛ, ସେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ଗୁଣବାନ, ଧନ୍ୟ, କୁଳୀନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶୂର ଓ ପ୍ରବଳ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଦେବୀ।

ସଦ୍ଯୋ ଵୈଗୁଣ୍ଯମାଯାନ୍ତି ଶୀଲାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଗୁଣାଃ । ପରାମୁଙ୍‌ମୁଖୀ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଵଲ୍ଲଭେ ।। ୨୩୭.

ହେ ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା, ହେ ଜଗତ୍ଧାତ୍ରୀ, ଯାହାଠାରୁ ତୁମେ ମୁହଁ ଫେରାଅଛ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଶିଳ୍ପାଦି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ତୁରନ୍ତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ନ ତେ ଵର୍ଣଯିତୁଂ ଶକ୍ତା ଗୁଣାନ୍ ଜିହ୍ଵାପି ଵେଧସଃ । ପ୍ରସୀଦ ଦେଵି ପଦ୍ମାକ୍ଷି ନାସ୍ମାଂସ୍ତ୍ଯାକ୍ଷଈଃ କଦାଚନ ।। ୨୩୭.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜିହ୍ବା ମଧ୍ୟ ତୁମର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ହେ ପଦ୍ମନୟନି, ଦୟା କର, କେବେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରନି।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ । ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ଦଦୌ ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଵରମିନ୍ଦ୍ରାଯ ଚେପ୍ସିତଂ । ସୁସ୍ଥିରତ୍ଵଂ ଚରାଜ୍ଯସ୍ଯ ସଙ୍‌ଗ୍ରାମଵିଜଯାଦିକଂ ।। ୨୩୭.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ଶ୍ରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ବର ଦେଲେ—ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥିରତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରେୟସ୍।

ସ୍ଵସ୍ତୋତ୍ରପାଠଶ୍ରଵଣକର୍ତୄଣାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦଂ । ଶ୍ରୀସ୍ତୋତ୍ରଂ ତସ୍ମାତ୍ ପଠେଚ୍ଚ ଶ୍ରୃଣୁଯାନ୍ନରଃ ।। ୨୩୭.

ଏହି ଶ୍ରୀସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଲୋକମାନେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହା ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ନୀତିସ୍ତେ ପୁଷ୍କରୋକ୍ତା ତୁ ରାମୋକ୍ତା ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯ ଯା । ଜଯାଯ ତାଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୃଣୁ ଧର୍ମ୍ମାଦିଵର୍ଦ୍ଧନୀଂ ।। ୨୩୮.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ପୁଷ୍କର କହିଥିବା ନୀତି ଓ ଯାହା ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଜୟ ପାଇଁ କହିଥିଲେ, ସେହି ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଉନ୍ନତିକାରୀ ନୀତିକୁ ଏବେ ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣ।

ରାମ ଉଵାଚ ନ୍ଯାଯେନାର୍ଜ୍ଜନମର୍ଥସ୍ଯ ଵର୍ଦ୍ଧନଂ ରକ୍ଷଣଂ ଚରେତ୍ । ସତ୍ପାତ୍ରପ୍ରତିପତ୍ତିଶ୍ଚ ରାଜଵୃତ୍ତଂ ଚତୁର୍ଵିଧଂ ।। ୨୩୮.

ରାମ କହିଲେ: ନ୍ୟାୟରେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା, ଏହାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା—ଏହି ଚାରିଟିଏ ରାଜାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ନଯସ୍ଯ ଵିନଯୋ ମୂଲଂ ଵିନଯଃ ଶାସ୍ତ୍ରନିଶ୍ଚଯାତ୍ । ଵିନଯୋ ହୀନ୍ଦ୍ରିଯଜଯସ୍ତୈର୍ଯୁକ୍ତଃ ପାଲଯେନ୍ମହୀଂ ।। ୨୩୮.

ଶାସନର ମୂଳ ହେଉଛି ନିୟମିତ ଆଚରଣ; ଏହି ନିୟମିତତା ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତ ବୁଝିବାରୁ ଆସେ। ନିୟମିତତା ଅର୍ଥାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ। ଏହି ଗୁଣ ସହିତ ଯେଉଁଠି ରହିଛି, ସେ ଭୂମିକୁ ଶାସନ କରିବା ଉଚିତ।

ଗ୍ରଭାଵଃ ଶୁଚିତା ମୈତ୍ରୀ ତ୍ଯାଗଃ ସତ୍ଯଂ କୃତଜ୍ଞତା । କୁଲଂ ଶୀଲଂ ଦମଶ୍ଚେତି ଗୁଣାଃ ସମ୍ପତ୍ତିହେତଵଃ ।। ୨୩୮.

ଉତ୍ତମ କୁଳ, ପବିତ୍ରତା, ମିତ୍ରତା, ଦାନଶୀଳତା, ସତ୍ୟବାଦିତା, କୃତଜ୍ଞତା, ବଂଶ, ଚରିତ୍ର ଓ ନିଜକୁ ଦମନ କରିବା—ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକ ହେଉଛି ସମୃଦ୍ଧିର କାରଣ।

ପ୍ରକୀର୍ଣଵିଷଯାରଣ୍ଯେ ଧାଵନ୍ତଂ ଵିପ୍ରମାଥିନଂ । ଜ୍ଞାନାଙ୍କୁଶେନ କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ଵଶ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରିଯଦନ୍ତିନଂ ।। ୨୩୮.

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗର ଜଙ୍ଗଲରେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଦୌଡ଼େ ଓ ଧ୍ୱଂସ କରେ; ଜ୍ଞାନର ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରୂପୀ ହାତୀକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।

କାମଃ କ୍ରୋଧସ୍ତଥା ଲୋଭୋ ହର୍ଷୋ ମାନୋ ମଦସ୍ତଥା । ଷଡ୍‌ଵର୍ଗମୁତସୃଜେଦେନମସ୍ମିଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତେ ସୁଖୀ ନୃପଃ ।। ୨୩୮.

କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଆନନ୍ଦ, ମାନ ଓ ଅଭିମାନ—ଏହି ଛଅଟି ଦୁର୍ଗୁଣକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ; ଯେ ରାଜା ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଶୁଭ ଓ ସୁଖୀ ହୁଏ।

ଆନ୍ଵୀକ୍ଷିକୀଂ ତ୍ରଯୀଂ ଵାର୍ତ୍ତାଂ ଦଣ୍ଡନୀତିଂ ଚ ପାର୍ଥିଵଃ । ତଦ୍ଵିଦ୍ଯୈସ୍ତତ୍‌କ୍ରିଯୋପୈତୈଶ୍ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଵିନଯାନ୍ଵିତଃ ।। ୨୩୮.

ରାଜା ନିୟମିତ ଆଚରଣ ସହିତ ତର୍କ, ବେଦତ୍ରୟ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଶାସନ ବିଜ୍ଞାନ—ଏହାର ଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରୟୋଗ ଉପରେ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ।

ଆନ୍ଵୀକ୍ଷିକ୍ଯାର୍ଥଵିଜ୍ଞାନଂ ଧର୍ମ୍ମାଧର୍ମୌ ତ୍ରଯୀସ୍ଥିତୌ । ଅର୍ଥାନର୍ଥୌ ତୁ ଵାର୍ତ୍ତାଯାଂ ଦଣ୍ଡନୀତ୍ଯାଂ ନଯାନଯୌ ।। ୨୩୮.

ତର୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥ ବୁଝିବାକୁ ମିଳେ; ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ବେଦତ୍ରୟରେ ଅଛି; ଲାଭ ଓ ଅଲାଭ ବ୍ୟବସାୟରେ ଅଛି; ନୀତି ଓ ଅନୀତି ଶାସନ ବିଜ୍ଞାନରେ ଅଛି।

ଅହିଂସା ସୂନୃତା ଵାଣୀ ସତ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ଦଯା କ୍ଷମା । ଵଣିନାଂ ଲିଙ୍ଗିନାଂ ଚୈଵ ସାମାନ୍ଯୋ ଧର୍ମ୍ମ ଉଚ୍ଯତେ ।। ୨୩୮.

ଅହିଂସା, ମୃଦୁ ଭାଷା, ସତ୍ୟବାଦିତା, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା ଓ କ୍ଷମା—ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଗୃହସ୍ଥ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଦୁହେଁ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଧର୍ମ।

ପ୍ରଜାଃ ସମନୁଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାଦାଚାରସଂସ୍ଥିତିଂ । ଵାକ୍‌ ସୂନୃତା ଦଯା ଦାନଂ ହିନୋପଗତରକ୍ଷଣଂ ।। ୨୩୮.

ସେ ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସେବା କରିବା, ଉଚିତ ଆଚରଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା, ମୃଦୁ କଥା କହିବା, ଦୟା ଦେଖାଇବା, ଦାନ କରିବା ଓ ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ।

ଇତି ଵୃତ୍ତଂ ସତାଂ ସାଧୁହିତଂ ସତ୍ପୁରୁଷଵ୍ରତଂ । ଆଧିଵ୍ଯାଧିପରୀତାଯ ଅଦ୍ଯ ଶ୍ଵୋ ଵା ଵିନାଶିନେ ।। ୨୩୮.

ଏପରି ଆଚରଣ ହେଉଛି ସଜ୍ଜନଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ଏହା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ। ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ଆଜି କିମ୍ବା କାଲି ଏହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି।

କୋ ହି ରାଜା ଶରୀରାଯ ଧର୍ମ୍ମାପେତଂ ସମାଚରେତ୍ । ନ ହି ସ୍ଵସୁଖମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ ପୀଡଯେତ୍ କୃପଣଂ ଜନଂ ।। ୨୩୮.

କେଉଁ ରାଜା ନିଜ ଶରୀର ପାଇଁ ଅଧର୍ମ କରିପାରିବ? ନିଜ ସୁଖ ଚାହିଁ, ସେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।