ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ସ୍ତ୍ରୋତୋଵହାଧୋଗମନଂ ସ୍ନାନଂ ଗୋମଯଵାରିଣା । ପଙ୍କୋଦକେନ ଚ ତଥା ମଶୀତୋଯେନ ଵାପ୍ଯଥ ।। ୨୨୯.

ନଦୀ ଭିତରକୁ ଯିବା, ଗୋମୟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା, କିମ୍ବା କାଦୁଁ ଜଳ ଓ କଳମି ମିଶା ଜଳରେ ସ୍ନାନ।

ହାନିଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵଗାତ୍ରାଣାଂ ଵିରେକୋ ଵମନକ୍ରିଯା ।। ୨୨୯.

ନିଜ ଅଂଗ ହରାଇବା, ଦେହ ଶୁଧ୍ଧି କରିବା, କିମ୍ବା ବାନ୍ତି କରିବା।

ଦକ୍ଷିଣାଶାପ୍ରଗମନଂ ଵ୍ଯାଧିନାଭିଭଵସ୍ତଥା । ଫଲାନାମୁପହାନିଶ୍ଚ ଧାତୂନାଂ ଭେଦନଂ ତଥା ।। ୨୨୯.

ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବା, ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେବା, ଫଳ ହରାଇବା, ଧାତୁ ଭାଙ୍ଗିଯିବା।

ଗୃହାଣାଞ୍ଚୈଵ ପତନଂ ଗୃହସମ୍ମାର୍ଜନନ୍ତଥା । କ୍ରୋଡା ପିଶାଚକ୍ରଵ୍ଯାଦଵାନରାନ୍ତ୍ଯନରୈରପି ।। ୨୨୯.

ଘରରୁ ପଡ଼ିଯିବା, ଘର ସଫା କରିବା, କିମ୍ବା ବନ୍ଦର, ଭୂତ, ମୃତଦେହ ଖାଉଥିବା, ବନ୍ଦର, କିମ୍ବା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯିବା—

ସ୍ରେହପାନାଵଗାହୌ ଚ ରକ୍ତମାଲ୍ଯାନୁଲେପନଂ । ଇତ୍ଯଧନ୍ଯାନି ସ୍ଵପ୍ନାନି ତେଷାମକଥନଂ ଶୁଭଂ ।। ୨୨୯.

ତେଲ ପିଇବା, ଗୋଡ଼ିବା, ରକ୍ତ ଲାଗିଥିବା ମାଳା ପିନ୍ଧିବା, ଶରୀରକୁ ଲେପ କରିବା—ଏହାମାନେ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ; ଏମିତି ସ୍ୱପ୍ନ ଅନ୍ୟମାନେ କୁହିଲେ ଭଲ ହୁଏ।

ଭୂଯଶ୍ଚ ସ୍ଵପନଂ ତଦ୍ଵତ୍ କାର୍ଯ୍ଯଂ ସ୍ନାନଂ ଦ୍ଵିଜାର୍ଚ୍ଚନଂ । ତିଲୈର୍ହୋମୋ ହରିବ୍ରହ୍ମଶିଵାର୍କଗଣପୂଜନଂ ।। ୨୨୯.

ଏପରି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ, ନହାଇବା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ତିଳ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତଥା ସ୍ତୁତିପ୍ରପଠନଂ ପୁଂସୂକ୍ତାଦିଜପସ୍ତଥା । ସ୍ଵପ୍ନାସ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ଯାମେ୫ ସଂଵତ୍ସରଵିପାକିନଃ ।। ୨୨୯.

ତେଣୁ, ସ୍ତୁତି ପଢ଼ିବା, ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ଓ ଏପରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ରାତିର ପ୍ରଥମ ଯାମରେ ଯେଉଁ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକର ଫଳ ବର୍ଷ ପରେ ମିଳେ।

ଷଡ୍‌ଭିର୍ମାସୈର୍ଦ୍ଵିତୀଯେ ତୁ ତ୍ରିଭିର୍ମାସୈସ୍ତ୍ରିଯାମିକାଃ । ଚତୁର୍ଥେ ତ୍ଵର୍ଦ୍ଧମାସେନ ଦଶାହାଦରୁଣୋଦଯେ ।। ୨୨୯.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଯାମରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ସ୍ୱପ୍ନର ଫଳ ଛଅ ମାସରେ ମିଳେ; ତୃତୀୟ ଯାମରେ ତିନି ମାସରେ; ଚତୁର୍ଥ ଯାମରେ ଅର୍ଧମାସ କିମ୍ବା ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ମିଳେ।

ଏକସ୍ଯାମଥ ଚେଦ୍ରାତ୍ରୌ ଶୁଭଂ ଵା ଯଦି ଵାଽଶୁଭଂ । ପଶ୍ଚାଦ୍ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ଯସ୍ତତ୍ର ତସ୍ଯ ପାକଂ ଵିନିର୍ଦିଶେତ୍ ।। ୨୨୯.

ଏକ ରାତିରେ ଯଦି ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଦୁଇଟି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ସେଥିରେ ଶେଷରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଇଛି, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ମିଳେ।

ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଶୋଭନେ ସ୍ଵପ୍ନେ ପଶ୍ଚାତ୍ସ୍ଵାପୋ ନ ଶସ୍ଯତେ । ଶୈଲପ୍ରାସାଦନାଗାଶ୍ଵଵୃଷଭାରୋହଣଂ ହିତଂ ।। ୨୨୯.

ତେଣୁ ଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲା ପରେ ପୁଣି ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପାହାଡ଼, ରାଜମହଳ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ବଳଦ ଉପରେ ଚଢ଼ିବା ଭଲ ଲକ୍ଷଣ।

ଦ୍ରୁମାଣାଂ ସ୍ଵେତପୁଷ୍ପାଣାଂ ଗଗନେ ଚ ତଥା ଦ୍ଵିଜ । ଦ୍ରୁମତୃଣୋଦ୍ଭଵୋ ନାଭୌ ତଥା ଚ ବହୁବାହୁତା ।। ୨୨୯.

ଧଳା ଫୁଲ ଥିବା ଗଛ, ଆକାଶରେ ଗଛ, ନାଭିରୁ ଗଛ କିମ୍ବା ଘାସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା, ବହୁତ ବାହୁ ଥିବା—

ତଥା ଚ ବହୁଶୀର୍ଷତ୍ଵଂ ପଲିତୋଦ୍ବଵ ଏଵ ଚ । ସୁଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯଧାରିତ୍ଵଂ ସୁଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧାରିତା ।। ୨୨୯.

ବହୁତ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ହଠାତ୍ ପକା କେଶ ହେବା, ସୁଧଳା ମାଳା ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା—

ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କତାରାଗ୍ରହଣଂ ପରିମାର୍ଜନମେଵ ଚ । ଶକ୍ରଧ୍ଵଜାଲିଙ୍ଗନଞ୍ଚ ଧ୍ଵଜୋଚ୍ଛ୍ରାଯକ୍ରିଯା ତଥା ।। ୨୨୯.

ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ତାରାକୁ ଧରିବା, ସଫା କରିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା, କିମ୍ବା ଧ୍ୱଜ ଉଠାଇବା—

ଭୂମ୍ଯମ୍ବୁଧାରାଗ୍ରହଣଂ୬ ଶତ୍ରୂଣାଞ୍ଚୈଵ ଵିକ୍ରିଯା । ଜଯୋ ଵିଵାଦେ ଦ୍ଯୁତେ ଚ ସଙ୍‌ଗ୍ରାମେ ଚ ତଥା ଦ୍ଵିଜ ।। ୨୨୯.

ମାଟି କିମ୍ବା ପାଣି ଧରିବା, ଶତ୍ରୁଙ୍କର ହାର, ବିବାଦ, ଜୁଆ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା—

ଭକ୍ଷଣଞ୍ଚାର୍ଟ୍ରମାଂସାନାମ୍ପାଯସସ୍ଯ ଚ ଭକ୍ଷଣଂ । ଦର୍ଶନଂ ରୁଧିରସ୍ଯାପି ସ୍ନାନଂ ଵା ରୁଧିରେଣ ଚ ।। ୨୨୯.

ଅଠିର ମାଂସ କିମ୍ବା ଖିର ଖାଇବା, ରକ୍ତ ଦେଖିବା, କିମ୍ବା ରକ୍ତରେ ନହାଇବା—

ସୁଗରୁଧିରମଦ୍ଯାନାଂ ପାନଂ କ୍ଷୀରସ୍ଯ ଵାପ୍ଯଥ । ଅସ୍ତ୍ରୈର୍ଵିଚେଷ୍ଟନଂ ଭୂମୌ ନିର୍ମଲଂ ଗଗନଂ ତଥା ।। ୨୨୯.

ସୁଧୂତ ରକ୍ତ, ମଦ କିମ୍ବା ଦୁଧ ପିଇବା; ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ମାଟିରେ ଘୁରିବା, କିମ୍ବା ନିର୍ମଳ ଆକାଶ ଦେଖିବା—

ମୁଖେନ ଦୋହନଂ ଶସ୍ତଂ ମହିଷୀଣାଂ ତଥା ଗଵାଂ । ସିଂହୀନାଂ ହସ୍ତିନୀନାଞ୍ଚ ବଡଵାନାଂ ତଥୈଵ ଚ ।। ୨୨୯.

ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ମହିଷୀ, ଗାଈ, ସିଂହୀ, ହାତିଣୀ କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ୀର ଦୁଧ ଦୋହନ କରିବା ଶୁଭ।

ପ୍ରସାଦୋ ଦେଵଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଗୁରୁଭ୍ଯଶ୍ଚ ତଥା ଦ୍ଵିଜ । ଅମ୍ଭସା ଚାଭିଷେଖସ୍ତୁ ଗଵାଂ ଶ୍ରୃଙ୍ଗଚ୍ଯୁତେନ ଚ ।। ୨୨୯.

ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୁରୁଙ୍କର କୃପା ପାଇବା, କିମ୍ବା ପାଣିରେ ଅଭିଷେକ, କିମ୍ବା ଗାଈର ଶିଙ୍ଗରୁ ବହୁଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ ହେବା—

ଚନ୍ଦ୍ରାଦ୍ ଭ୍ରଷ୍ଟେନ ଵା ରାମ ଜ୍ଞେଯଂ ରାକଜ୍ଯପ୍ରଦଂ ହି ତତ୍ । ରାଜ୍ଯାଭିଷେକଶ୍ଚ ତଥା ଛେଦନଂ ଶିରସୋଽପ୍ଯଥ ।। ୨୨୯.

ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ପଡ଼ିଯିବା, ରାମ, ଏହା ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ଏହିପରି ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ କାଟାଯିବା—

ମରଣଂ ଵହ୍ନିଲାଭଶ୍ଚ ଵହ୍ନିଦାହୋ ଗୃହାଦିଷୁ । ଲବ୍ଧିଶ୍ଚ ରାକଜଲିଙ୍ଗାନାଂ ତନ୍ତ୍ରୀଵାଦ୍ଯାଭିଵାଦନଂ ।। ୨୨୯.

ମୃତ୍ୟୁ, ଅଗ୍ନି ପାଇବା, ଘର ଇତ୍ୟାଦିରେ ଅଗ୍ନି ଜଳିବା, ରାଜ୍ୟ ଚିହ୍ନ ପାଇବା, କିମ୍ବା ତନ୍ତ୍ରୀ ବାଦ୍ୟରେ ସ୍ୱାଗତ ହେବା—

ଯସ୍ତୁ ପଶ୍ଯତି ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତେ ରାଜାନଂ କୁଞ୍ଜରଂ ହଯଂ । ହିରଣ୍ଯଂ ଵୃଷଭଙ୍ଗାଞ୍ଚ କୁଟୁମ୍ବସ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ।। ୨୨୯.

ଯିଏ ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ ରାଜା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ସୁନା, କିମ୍ବା ବଳଦ ଦେଖେ—ତାଙ୍କର ପରିବାର ଉନ୍ନତି ହୁଏ।

ଵୃଷେଭଗୃହଶୈଲାଗ୍ରଵୃକ୍ଷାରୋହଣରୋଦନଂ । ଘୃତଵିଷ୍ଠାନୁଲେପୋ ଵା ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ତଥା ।। ୨୨୯.

ବୃଷ ଘରର ଛାଦ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖର କିମ୍ବା ଗଛରେ ଚଢ଼ିବା, ଘିଅ କିମ୍ବା ମଳ ଲଗାଇବା, ଅନୁଚିତ ଜଣେ ଜଣାଣୀଙ୍କ ସମ୍ମିଳନ, ଏମିତି କାମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଔଷଧାନି ଚ ଯୁକ୍ତାନି ଧାନ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣମଶୋଭନଂ । କାର୍ପାସଂ ତୃଣଶୁଷ୍କଞ୍ଚ ଗୋମଯଂ ଵୈ ଧନାନି ଚ ।। ୨୩୦.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ମିଶିତ ଔଷଧ, କଳା କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଧାନ୍ୟ, କପାସ, ଶୁଖିଲା ଘାସ, ଗୋବର ଓ ଧନ—

ଅଙ୍ଗାରଂ ଗୁଡସର୍ଜୌ ଚ ମୁଣ୍ଡାଭ୍ଯକ୍ତଞ୍ଚ ନଗ୍ନକଂ । ଅଯଃ ପଙ୍କଂ ଚର୍ମ୍ମକେଶୌ ଉନ୍ମତ୍ତଞ୍ଚ ନପୁଂସକଂ ।। ୨୩୦.

ଅଙ୍ଗାର, ଗୁଡ଼, ସରଜ ଗମ୍ଧ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା କିମ୍ବା ତେଲ ଲଗାଇଥିବା ଲୋକ, ନଗ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଲୋହା, କାଦଳି, ଚର୍ମ ଓ କେଶ, ପାଗଳ ଓ ନପୁଂସକ—

ଚଣ୍ଡାଲଶ୍ଵପଚାଦ୍ଯାନି ନରା ବନ୍ଧନପାଲକାଃ । ଗର୍ଭିଣୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଚ ଵିଧଵାଃ ପିଣ୍ଯାକାଦୀନି ଵୈ ମୃତଂ ।। ୨୩୦.

ଚଣ୍ଡାଳ, କୁକୁର ମାଂସ ଖାଉଥିବା, କାରାଗାର ରକ୍ଷକ, ଗର୍ଭବତୀ ଜଣାଣୀ, ବିଧବା, ପିଣ୍ଯାକ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଏବଂ ମୃତଦେହ—

ତୁଷଭସ୍ମକପାଲାସ୍ଥିଭିନ୍ନଭାଣ୍ଡମଶସ୍ତକଂ । ଅଶସ୍ତୋ ଵାଦ୍ଯଶବ୍ଦଶ୍ଚ ଭିନ୍ନ ଭୈରଵଝର୍କ୍ଭରଃ ।। ୨୩୦.

ଧାନ ଚାଉଳର ତୁଷ, ଖାକ, ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ମାଟି ଭାଣ୍ଡ, ହାଡ଼, ଭାଙ୍ଗିଥିବା ପାତ୍ର, ଅଶୁଭ ବସ୍ତୁ, ଅଶୁଭ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର—

ଏହୀତି ପୁରତଃ ଶବ୍ଦଃ ଶସ୍ଯତେ ନ ତୁ ପୃଷ୍ଠତଃ । ଗଚ୍ଛେତି ପଶ୍ଚାଚ୍ଛବ୍ଦୋଽଗ୍ର୍ଯଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ତୁ ଵିଗର୍ହିତଃ ।। ୨୩୦.

‘ଆସ’ ବୋଲି ସାମ୍ନାରୁ କହିଲେ ଶୁଭ, କିନ୍ତୁ ପଛରୁ ନୁହେଁ; ‘ଯା’ ବୋଲି ପଛରୁ କହିଲେ ଭଲ, ସାମ୍ନାରୁ କହିଲେ ଅପମାନ।

କ୍ଵ ଯାସି ତିଷ୍ଠ ମା ଗଚ୍ଛ କିନ୍ତେ ତତ୍ର ଗତସ୍ଯ ଚ । ଅନିଷ୍ଟଶବ୍ଦା ମୃତ୍ଯର୍ଥଂ କ୍ରଵ୍ଯାଦଶ୍ଚ ଧ୍ଵଜାଦିଗଃ ।। ୨୩୦.

‘କେଉଁଠି ଯାଉଛ?’, ‘ଥା’, ‘ଯିଅନି’, ‘କାହିଁକି ସେଠାକୁ ଗଲୁ?’—ଏମିତି କଥା ଅଶୁଭ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସୂଚକ; ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ପଶୁ, ଧ୍ୱଜ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ।

ସ୍ଖଲନଂ ଵାହନାନାଞ୍ଚ ଶସ୍ତ୍ରଭଙ୍ଗସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଶିରୋଘାତଶ୍ଚ ଚଦ୍ଵାରାଦ୍ଯୈଶ୍ଛତ୍ର ଵାସାଦିପାତନଂ ।। ୨୩୦.

ଗାଡ଼ି ଓଖଳିଯିବା, ଅସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଯିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ, ଦ୍ୱାର ଆଦିରେ ଚୋଟ ଲାଗିବା, ଛତା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏମିତି ବସ୍ତୁ ଝରିପଡ଼ିବା—