ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

କୁର୍ଵୀତ ମଧୁନା ଵିପ୍ରଶ୍ଛନ୍ଦୋଗଦ୍ଯ କୁଶୋଦକୈଃ । ସମ୍ପାତଵନ୍ତଂ କଲଶଂ ତଥା ଗତ୍ଵା ପୁରୋହିତଃ ।। ୨୧୮.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଛାନ୍ଦୋଗ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଶ ଜଳ ଦ୍ୱାରା କରିବେ, ପୁରୋହିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ପୂରିଥିବା କଳଶ ଆଣିବେ।

ଵିଧାଯ ଵହ୍ନିରକ୍ଷାନ୍ତୁ ସଦସ୍ଯେଷୁ ଯଥାଵିଧି । ରାଜଶ୍ରିଯାଭିଷେକେ ଚ ଯେ ମନ୍ତ୍ରାଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ ।। ୨୧୮.

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରେ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକରେ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପଢ଼ାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଘୋଷଣା କରିବେ।

ଶତଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପାତ୍ରେଣ ସୌଵର୍ଣେନାଭିଷେଚଯେତ୍। ଯା ଓଷଧୀତ୍ଯୋଷଧୀଭୀରଥେତ୍ଯୁକ୍ତେତି ଗନ୍ଧକୈଃ ।। ୨୧୮.

ଶତଟି ଛିଦ୍ର ଥିବା ସୁନା ଭାଣ୍ଡରେ ଅଭିଷେକ କରିବେ, 'ଯା ଔଷଧୀ', 'ଔଷଧୀଭ୍ୟଃ' ଓ 'ରଥେତ୍ୟୁକ୍ତ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।

ପୁଷ୍ପୈଃ ପୁଷ୍ପଵତୀତ୍ଯେଵ ବ୍ରାହ୍ମଣେତି ଚ ଵୀଜକୈଃ

ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଫୁଲ ଥିବା ଉପାୟରେ, ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ରତ୍ନୈରାଶଃ ଶିଶାନଶ୍ଚ ଯେ ଦେଵାଶ୍ଚ କୁଶୋଦକୈଃ ।। ୨୧୮.

ମଣି, ଆଶା, ଚାଁଦି ଏବଂ ପବିତ୍ର କୁଶ ତୀର୍ଥର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଯଜୁର୍ଵେଦ୍ଯଯର୍ଵ୍ଵଵେଦୀ୮ ଗନ୍ଧଦ୍ଵାରେତି ସଂସ୍ପୃଶେତ୍ । ଶିରଃ କଣ୍ଠଂ ରୋଚନଯା ସର୍ଵତୀର୍ଥୋଦକୈର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ।। ୨୧୮.

ଯଜୁର୍ବେଦ, ଅଥର୍ବବେଦ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା; ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳାକୁ ହଳଦୀ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ନାନ କରିବେ।

ଗୀତଵାଦ୍ଯାଦିନୀର୍ଘୋଷୈଶ୍ଚାମରଵ୍ଯଜନାଦିଭିଃ । ସର୍ଵୌଷଧିମଯଂ କୁମ୍ଭଂ ଧାରଯେଯୁର୍ନୃପାଗ୍ରତଃ ।। ୨୧୮.

ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶବ୍ଦ, ଚାମରା ଓ ବେଣ୍ତା ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କୁମ୍ଭକୁ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଧରିବା ଉଚିତ।

ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମ୍ମୋତ୍ତରାଂ ଶଯ୍ଯାମୁପଵିଷ୍ଠଃ ପୁରୋହିତଃ । ମଧୁପର୍କ୍କାଦିକଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପଟ୍ଟବନ୍ଧଂ ପ୍ରକାରଯେତ୍ ।। ୨୧୮.

ପୁରୋହିତ ବାଘ ଚର୍ମ ଦେଇ ଢାକା ଶଯ୍ୟାରେ ବସି, ମଧୁପର୍କ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଇ, ପଟ୍ଟା ବାନ୍ଧିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।

ରାଜ୍ଞୋମୁକୁଟବନ୍ଧଞ୍ଚ ପଞ୍ଚକ୍ଷନ୍ମାତ୍ତରଂ ଦଦେତ୍ । ଧ୍ରୁଵାଦ୍ଯୈରିତି ଚ ଵିଶେଦ ଵୃଷଜଂ ଵୃଷଦଂଶଜଂ ।। ୨୧୮.

ରାଜାଙ୍କ ମୁକୁଟ ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଛଅ ପଟ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ପରେ ଧ୍ରୁବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ବୃଷ ଓ ବୃଷଦଂଶ ଚର୍ମ ନେଇ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ଦ୍ଵୀପିଜଂ ସିଂହଜଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଜାତଞ୍ଚର୍ମ୍ମ ତଦାସନେ । ଅମାତ୍ଯସଚିଵାଦୀଂଶ୍ଚ ପ୍ରତୀହାରଃ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍ ।। ୨୧୮.

ଦ୍ୱୀପର ପଶୁ, ସିଂହ ଓ ବାଘ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆସନ ଢାକିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱାରପାଳ ମନ୍ତ୍ରୀ, ସଚିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ଗୋଜାଚଵିଗୃହଦାନାଦ୍ଯୈଃ ସାଂଵତ୍ସରପୁରୋହିତୌ । ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯ ହ୍ଯନ୍ଯଭୂଗୋନ୍ନମୁଖ୍ଯକୈଃ ।। ୨୧୮.

ଗୋ, ଛାଗ, ଘର ଇତ୍ୟାଦି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଭୂମି ଓ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵହ୍ନିଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଗୁରୁଂ ନତ୍ଵାଥ ପୃଷ୍ଠତଃ । ଵୃଷମାଲଭ୍ଯ ଗାଂ ଵତ୍ସାଂ ପୂଜଯିତ୍ଵାଶ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରିତଂ ।। ୨୧୮.

ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପଛରେ ବୃଷ ଓ ବଛା ସହିତ ଗାଈକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।

ଅଶ୍ଵମାରୁହ୍ଯ ନାଗଶ୍ଚ ପୂଜଯେତ୍ତଂ ସମାରୁହେତ୍ । ପରିଭ୍ରମେଦ୍ରାଜମାର୍ଗେ ବଲଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ।। ୨୧୮.

ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ସେଠାରେ ସମ୍ମାନ କରି, ସେଉଁଠି ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ; ସେନା ସହିତ ରାଜପଥରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବେ।

ସହାଯସମ୍ପତ୍ତିଃ । ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ସୋଽଭିଷିକ୍ତଃ ସହାମାତ୍ଯୋ ଜଯେଚ୍ଛତ୍ରୂନ୍ନୃପୋତ୍ତମଃ । ରାଜ୍ଞା ସେନାପତିଃ କାର୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୋଽଥ ଵା ।। ୨୨୦.

ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଏଭଳି ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜୟ କରିବେ; ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନାପତି ନିଯୁକ୍ତ ହେବେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯେଉଁହେଉନାହିଁ।

କୁଲୀନୋ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞଃ ପ୍ରତୀହାରଶ୍ଚ ନୀତିଵିତ୍ । ଦୂତଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଵାଦୀ ସ୍ଯାଦକ୍ଷୀଣୋଽତିଂବଲାନ୍ଵିତଃ ।। ୨୨୦.

ସେ ଉତ୍ତମ କୁଳର, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା; ପ୍ରତିହାରୀ ନୀତିରେ ଦକ୍ଷ; ଦୂତ ମଧୁର କଥା କହିବା, କିଛି ଅଭାବ ନଥିବା ଓ ବଳଶାଳୀ ହେବା ଉଚିତ।

ତାମ୍ବୂଲଧାରୀ ନା ସ୍ତ୍ରୀ ଵା ଭକ୍ତଃ କ୍ଲେଶସହପ୍ରିଯଃ । ସାନ୍ଧିଵିଗ୍ରହିକଃ କାର୍ଯ୍ଯଃ ଷାଡ୍‌ଗୁଣ୍ଯାଦିଵିଶାରଦଃ ।। ୨୨୦.

ତାମ୍ବୁଳ ବହନ କରିବା, ଜନାନୀ ନହେବା, ଭକ୍ତ ଓ କଷ୍ଟ ସହିବାକୁ ପ୍ରେମ କରିବା; ସନ୍ଧି ଓ ବିଗ୍ରହର ମନ୍ତ୍ରୀ ଛଅ ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବା ଉଚିତ।

ଖଡ୍‌ଗଧାରୀ ରକ୍ଷକଃ ସ୍ଯାତ୍ସାରଥିଃ ସ୍ଯାଦ୍‌ବଲାଦିଵିତ୍ । ସୂଦାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ହିତୋ ଵିଜ୍ଞୋ ମହାନସଗଦତୋ ହି ସଃ ।। ୨୨୦.

ଖଡ଼ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା ରକ୍ଷକ ହେବା ଉଚିତ, ସାରଥି ସେନା ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନୀ; ରନ୍ନାଘର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଉପକାରୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ମହାନ ରନ୍ନାଘରରେ ଦକ୍ଷ ହେବା ଉଚିତ।

ସଭାସଦସ୍ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ ଲେଖକୋଽକ୍ଷରଵିଦ୍ଧିତଃ । ଆହ୍ଵାନକାଲଵିଜ୍ଞାଃ ସ୍ଯୁର୍ହିତା ଦୌଵାରିକା ଜନାଃ ।। ୨୨୦.

ସଭ୍ୟମାନେ ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା, ଲେଖକ ଅକ୍ଷରରେ ଦକ୍ଷ; ଡାକ ଦେବା ସମୟ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ଉପକାରୀ ଓ ଦ୍ୱାରପାଳ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ।

ରତ୍ନାଦିଜ୍ଞୋ ଧନାଧ୍ଯଜ୍ଞଃ ଅନୁଦ୍ଵାରେ ହିତୋ ନରଃ । ସ୍ଯାଦାଯୁର୍ଵେଦଵିଦ୍ଵୈଦ୍ଯୋ ଗଜାଧ୍ଯକ୍ଷୋଽଥ ହସ୍ତିଵିତ୍ ।। ୨୨୦.

ମଣି ଓ ଧନରେ ଦକ୍ଷ, ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱାରରେ ଉପକାରୀ ଲୋକ; ଆୟୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଡାକ୍ତର, ହାତୀ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ହାତୀରେ ଦକ୍ଷ ହେବା ଉଚିତ।

ଜିତଶ୍ରମୋ ଗଜାରୋହୀ ହଯାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ହଯାଦିବିତ୍ । ଦୁର୍ଗାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ହିତୋ ଧୀମାନ୍ ସ୍ଥପତିର୍ଵାସ୍ତୁଵେଦଵିତ୍ ।। ୨୨୦.

କ୍ଳାନ୍ତି ଜିତ, ହାତୀ ଚଳାଇବାରେ ଦକ୍ଷ, ଘୋଡ଼ା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଦକ୍ଷ; କୋଟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଉପକାରୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସ୍ଥପତି ଗୃହ ନିର୍ମାଣରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବା ଉଚିତ।

ଯନ୍ତ୍ରମୁକ୍ତେ ପାଣିମୁକ୍ତେ ଅମୁକ୍ତେ ମୁକ୍ତଧାରିତେ । ଅସ୍ତ୍ରାଚାର୍ଯ୍ଯୋ ନିଯୁଦ୍ଧେ ଚ କୁଶଲୋ ନୃପତେର୍ହିତଃ ।। ୨୨୦.

ଯନ୍ତ୍ର, ହାତର ଯୁଦ୍ଧ, ଅସ୍ତ୍ର ବା ନିରସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ; ଅସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷକ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଉପକାରୀ ହେବା ଉଚିତ।

ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚାନ୍ତଃପୁରାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଵାର୍ଷିକାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ସପ୍ତତ୍ଯଵ୍ଦାସ୍ତୁ ପୁରୁଷାଶ୍ଚରେଯୁଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ।। ୨୨୦.

ଅନ୍ତଃପୁରର ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବୟସ୍କ ହେବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ବୟସ୍ ପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ହେବା ଦରକାର। ପୁରୁଷମାନେ ସତରି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ କାମରେ ଲାଗିପାରିବେ।

ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଯାଦାଯୁଧାଗାରେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵୃତ୍ତିର୍ଵିଧୀଯତେ । ଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯାନି ବୁଦ୍‌ଧ୍ଵା କର୍ମାଣି ପାର୍ଥିଵଃ ।। ୨୨୦.

ଅସ୍ତ୍ରାଗାରରେ ଜଣେ ସଚେତନ ବ୍ୟକ୍ତି ରହିବା ଦରକାର। ସେମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ବୁଝି, ତାଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ କାମ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ରାଜା ଉତ୍ତମ, ମଧ୍ୟମ ଓ ଖରାପ କାମଗୁଡିକୁ ଠିକ୍ ଭଳି ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯାନି ପୁରୁଷାଣି ନିଯୋଜଯେତ୍ । ଜଯେଚ୍ଛୁଃ ପୃଥିଵୀଂ ରାକଜା ସହାଯାନାନଯେଦ୍ଧିତାନ୍ ।। ୨୨୦.

ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ, ମଧ୍ୟମ ଓ ଖରାପ କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୃଥିବୀ ଜିତିବାକୁ ଚାହିଁଲେ, ନିଷ୍ଠାବାନ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ନେଇଆସିବା ଦରକାର।

ଧର୍ମିଷ୍ଠାନ୍ ଧର୍ମକାର୍ଯେଷୁ ଶୂରାନ୍ ସଙ୍‌ଗ୍ରାମକର୍ମସୁ । ନିପୁଣାନର୍ଥକୃତ୍ଯେଷୁ୧ ସର୍ଵତ୍ର ଚ ତଥା ଶୁଚୀନ୍ ।। ୨୨୦.

ଧର୍ମପରାୟଣ ଲୋକମାନେ ଧର୍ମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାମରେ, ସୂରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କାମରେ, ଦକ୍ଷମାନେ ଧନସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାମରେ ଏବଂ ପବିତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଷଣ୍ଡାନ୍ନିଯୁଞ୍ଜୀତ ତୀକ୍ଷ୍ଣାନ୍ ଦାରୁଣକର୍ମସୁ । ଯୋ ଯତ୍ର ଵିଦିତୋ ରାଜ୍ଞା ଶୁଚିତ୍ଵେନ ତୁ ତନ୍ନରଂ ।। ୨୨୦.

ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଷଣ୍ଡମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ କଠୋର ଓ ଦାରୁଣ କାମକୁ କରିପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ପବିତ୍ରତାରେ ପରିଚିତ, ସେମାନେ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।

ଧର୍ମେ ଚାର୍ଥେ ଚ କାମେ ଚ ନିଯୁଞ୍ଜୀତାଧମେଽଧମାନ୍ । ରାଜା ଯଥାର୍ହଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଚ୍ଚ ଉପଧାଭିଃ ପରୀକ୍ଷିତାନ୍ ।। ୨୨୦.

ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାମରେ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ନିମ୍ନ କାମକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ରାଜା ଯଥାଯଥ ଭାବରେ, ଚତୁର୍ୟ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷା କରି, ଏହି କାମ କରିବା ଉଚିତ।

ସମନ୍ତ୍ର ଚ ଯଥାନ୍ଯାଯାତ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଧସ୍ତିଵନେଚରାନ୍ । ତତ୍ପଦାନ୍ଵେଷଣେ ଯତ୍ତାନଧ୍ଯକ୍ଷାଂସ୍ତତ୍ର କାରଯେତ୍ ।। ୨୨୦.

ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜା ହସ୍ତୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନଙ୍କ ଚଳାଚଳ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ ଓ ଦକ୍ଷ, ସେମାନେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।

ଯସ୍ମିନ୍ କର୍ମଣି କୌଶଲ୍ଯଂ ଯସ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ନିଯୋଜଯେତ୍ । ପିତୃପୈତାମ୍ହାନ୍ ଭୃତ୍ଯାନ୍ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ଯୋଜଯେତ୍ ।। ୨୨୦.

ଯେଉଁ କାମରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦକ୍ଷ, ସେହି କାମରେ ସେମାନେକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ପିତାପୁରୁଷ ଦାସମାନେ ସମସ୍ତ କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।