ନାନାବଲାନି ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ(୨) ଵିଷ୍କୁମ୍ଭେ ଘଟିକାସ୍ତିସ୍ରଃ ଶୂଲେ ପଞ୍ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍(୩) ।୧୨୭.୦୦୧ ଷଟ୍ଷଟ୍(୪) ଗଣ୍ଡେଽନିଗଣ୍ଡେ ଚ ନଵ ଵ୍ଯାଦ୍ଯାତଵଜ୍ରଯୋଃ ॥୧୨୭.୦୦୧ ପରିଘେ ଚ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଉଭଯୋରପି ତଦ୍ଦିନମ୍ ।୧୨୭.୦୦୨ ଵୈଧୃତେ ତଦ୍ଦିନଞ୍ଚୈଵ ଯାତ୍ରାଯୁଦ୍ଧାଦିକନ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ॥୧୨୭.୦୦୨ ଗ୍ରହୈଃ ଶୁଭାଶୁଭଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଦେଵି ମେଷାଦିରାଶିତଃ(୫) ।୧୨୭.୦୦୩ ଚନ୍ଦ୍ରଶୁକ୍ରୌ ଚ ଜନ୍ମସ୍ଥ୍ଯୌ ଵର୍ଜିତୌ ଶୁଭଦାଯକୌ ॥୧୨୭.୦୦୩ ଟିପ୍ପଣୀ ୨ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚେତି ଛ.. ୩ ପଞ୍ଚ ଚ ଵର୍ଜଯେଦିତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. ଚ ୪ ଷଟ୍ଚ ଗଣ୍ଡେଽତିଗଣ୍ଡେ ଚେତି ଖ.. , ଘ.. , ଛ.. ଚ । ସପ୍ତ ଗଣ୍ଡେତିଗଣ୍ଡେ ଚେତି ଗ.. , ଙ.. ଚ ୫ ମେଷାଦିରାଶିଭିରିତି ଜ.. ଦ୍ଵିତୀଯୋ ମଙ୍ଗଲୋଽଥାର୍କଃ ସୌରିଶ୍ଚୈଵ ତୁ ସୈଂହିକଃ ।୧୨୭.୦୦୪ ଦ୍ରଵ୍ଯନାଶମଲାଭଞ୍ଚ ଆହଵେ ଭଙ୍ଗମାଦିଶେତ୍ ॥୧୨୭.୦୦୪ ସୋମୋ ବୁଧୋ ଭୃଗୁର୍ଜୀମୋ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଥାଃ ଶୁଭାଵହାଃ ।୧୨୭.୦୦୫ ତୃତୀଯସ୍ଥୋ ଯଦା ଭାନୁଃ ଶନିର୍ଭୌମୋ ଭୃଗୁସ୍ତଥା ॥୧୨୭.୦୦୫ ବୁଧଶ୍ଚୈଵେନ୍ଦୂ ରାହୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଫଲଦା ଗ୍ରହାଃ ।୧୨୭.୦୦୬ ବୁଧଶୁକ୍ରୌ ଚତୁର୍ଥୌ ତୁ ଶେଷାଶ୍ଚୈଵ ଭଯାଵହାଃ ॥୧୨୭.୦୦୬ ପଞ୍ଚମସ୍ଥୋ ଯଦା ଜୀଵଃ ଶୁକ୍ରଃ ସୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ।୧୨୭.୦୦୭ ଦଦେତ(୧) ଚେପ୍ସିତଂ ଲାଭଂ ଷଷ୍ଠେ ସ୍ଥାନେ ଶୁଭୋ ରଵିଃ ॥୧୨୭.୦୦୭ ଚନ୍ଦ୍ରଃ ସୌରିର୍ମଙ୍ଗଲଶ୍ଚ ଗ୍ରହା ଦେଵି ସ୍ଵରାଶିତଃ ।୧୨୭.୦୦୮ ବୁଧଶ୍ଚ ଶୁଭଦଃ ଷଷ୍ଠେ ତ୍ଯଜେତ୍ଷଷ୍ଠଂ ଗୁରୁଂ ଭୃଗୁଂ ॥୧୨୭.୦୦୮ ସପ୍ତମୋଽର୍କଃ ଶନିର୍ଭୌମୋ ରାହୁର୍ହାନ୍ଯୈ ସୁଖାଯ ଚ ।୧୨୭.୦୦୯ ଜୀଵୋ ଭୃଗୁଶ୍ଚ ସୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଜ୍ଞଶୁକ୍ରୋ ଚାଷ୍ଟମୌ ଶୁଭୌ ॥୧୨୭.୦୦୯ ଶେଷା ଗ୍ରହାସ୍ତଥା ହାନ୍ଯୈ ଜ୍ଞଭୃଗୂ ନଵମୌ ଶୁଭୌ ।୧୨୭.୦୧୦ ଶେଷା ହାନ୍ଯୈ ଚ ଲାଭାଯ ଦଶମୌ ଭୃଗୁଭାସ୍କରୌ ॥୧୨୭.୦୧୦ ଶନିର୍ଭୌମଶ୍ଚ ରାହୁଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଃ ସୌମ୍ଯଃ ଶୁଭାଵହଃ ।୧୨୭.୦୧୧ ଶୁଭାଶ୍ଚୈକାଦଶେ ସର୍ଵେ ଵର୍ଜଯେଦ୍ଦଶମେ(୨) ଗୁରୁମ୍ ॥୧୨୭.୦୧୧ ବୁଧଶୁକ୍ରୌ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ଥୌ ଶେଷାନ୍ ଦ୍ଵାଦଶଗାଂସ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ।୧୨୭.୦୧୨ ଅହୋରାତ୍ରେ ଦ୍ଵାଦଶ ସ୍ଯୂ ରାଶଯସ୍ତାନ୍ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ ॥୧୨୭.୦୧୨ ମୀନୋ ମେଷୋଽଥ ମିଥୁନଞ୍ଚତସ୍ରୋ ନାଡଯୋ ଵୃଷଃ ।୧୨୭.୦୧୩ ଷଟ୍କର୍କସିଂହକନ୍ଯାଶ୍ଚ ତୁଲା ପଞ୍ଚ ଚ ଵୃଶ୍ଚିକଃ ॥୧୨୭.୦୧୩ ଧନୁର୍ନକ୍ରୋ ଘଟଶ୍ଚୈଵ ସୂର୍ଯଗୋ ରାଶିରାଦ୍ଯକଃ ।୧୨୭.୦୧୪ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଦଦାତୀତି ଖ.. ୨ ଵର୍ଜଯେଦ୍ଦଶମିତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. ଚ ଚରସ୍ଥିରଦ୍ଵିଃସ୍ଵଭାଵା ମେଷାଦ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ ॥୧୨୭.୦୧୪ କୁଲୀରୋ ମକରଶ୍ଚୈଵ ତୁଲାମେଷାଦଯଶ୍ଚରାଃ ।୧୨୭.୦୧୫ ଚରକାର୍ଯଂ ଜଯଂ କାମମାଚରେଚ୍ଚ ଶୁଭଶୁଭମ୍ ॥୧୨୭.୦୧୫ ସ୍ଥିରୋ ଵୃଷୋ ହରିଃ କୁମ୍ଭୋ ଵୃଶ୍ଚିକଃ ସ୍ଥିରକାର୍ଯକେ ।୧୨୭.୦୧୬ ଶୀଘ୍ରଃ ସମାଗମୋ ନାସ୍ତି ରୋଗାର୍ତୋ ନୈଵ ମୁଚ୍ଯତେ ॥୧୨୭.୦୧୬ ମିଥୁନଂ କନ୍ଯକା ମୌନୀ ଧନୁଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଃସ୍ଵଭାଵକଃ ।୧୨୭.୦୧୭ ଦ୍ଵିଃସ୍ଵଭାଵାଃ ଶୁଭାଶ୍ଚୈତେ ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ନିତ୍ଯଶଃ ॥୧୨୭.୦୧୭ ଯାତ୍ରାଵାଣିଜ୍ଯସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଵିଵାହେ ରାଜଦର୍ଶନେ ।୧୨୭.୦୧୮ ଵୃଦ୍ଧିଂ ଜଯନ୍ତଥା ଲାଭଂ ଯୁଦ୍ଧେ ଜଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥୧୨୭.୦୧୮ ଅଶ୍ଵିନୀ ଵିଂଶତାରାଶ୍ଚ ତୁରଗସ୍ଯାକୃତିର୍ଯଥା ।୧୨୭.୦୧୯ ଯଦ୍ଯତ୍ର କୁରୁତେ ଵୃଷ୍ଟିମେକରାତ୍ରଂ ପ୍ରଵର୍ଷତି ॥୧୨୭.୦୧୯ ଯମଭେ ତୁ ଯଦା ଵୃଷ୍ଟିଃ ପକ୍ଷମେକନ୍ତୁ ଵର୍ଷତି
ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି — ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ବିଷକୁମ୍ଭରେ ଘଣ୍ଟିକା ତିନିଟି, ଶୂଳରେ ପାଞ୍ଚଟି ଦିନ ଛାଡିବା ଉଚିତ। ଗଣ୍ଡ ଓ ଅତିଗଣ୍ଡରେ ଛଅ ଦିନ, ବଜ୍ର ଓ ଆତିବଜ୍ରରେ ନଅ ଦିନ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପରିଘ ଓ ବ୍ୟତୀପାତରେ ଦୁଇଟି ଦିନ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ବୈଧୃତି ଦିନରେ ଯାତ୍ରା, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିବା ଉଚିତ। ଗ୍ରହମାନେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଦେବୀ, ମେଷ ଆଦି ରାଶିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଶୁକ୍ର ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ମଙ୍ଗଳ, ଆର୍କ, ସୌରି, ସାଇଁହିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ନାଶ, ଆହବେ ଭଙ୍ଗ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସୋମ, ବୁଧ, ଭୃଗୁ, ଜୀବ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଭାନୁ, ଶନି, ଭୌମ, ଭୃଗୁ, ବୁଧ, ଚନ୍ଦ୍ର, ରାହୁ ଫଳଦା ଗ୍ରହ। ବୁଧ ଓ ଶୁକ୍ର ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଶେଷ ଗ୍ରହମାନେ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ଜୀବ, ଶୁକ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଚାହିଁଥିବା ଲାଭ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଭ ରବି ଲାଭ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୌରି, ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ବୁଧ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ଗୁରୁ ଭୃଗୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ ଆର୍କ, ଶନି, ଭୌମ, ରାହୁ ହାନି ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅଷ୍ଟମ ସ୍ଥାନରେ ଜୀବ, ଭୃଗୁ, ସୌମ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଶୁକ୍ର ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି। ନବମ ସ୍ଥାନରେ ଜ୍ଞାନ, ଭୃଗୁ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଶେଷ ଗ୍ରହମାନେ ହାନି ଓ ଲାଭ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦଶମ ସ୍ଥାନରେ ଭୃଗୁ ଓ ଭାସ୍କର ଲାଭ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଶନି, ଭୌମ, ରାହୁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୌମ୍ୟ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏକାଦଶ ସ୍ଥାନରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଦଶମ ସ୍ଥାନରେ ଗୁରୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ବୁଧ ଓ ଶୁକ୍ର ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ଥାନରେ ଶେଷ ଦ୍ୱାଦଶ ଗ୍ରହ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଦ୍ୱାଦଶ ରାଶି ଥାଏ; ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ କହିବି: ମୀନ, ମେଷ, ମିଥୁନ, ଚାରିଟି ନାଡି, ବୃଷ, ଷଠ କର୍କଟ, ସିଂହ, କନ୍ୟା, ତୁଳା, ପାଞ୍ଚଟି ବୃଶ୍ଚିକ, ଧନୁ, ନକ୍ର, ଘଟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗତ ରାଶି ଆଦି। ମେଷ ଆଦି ରାଶି ଚର, ସ୍ଥିର, ଦ୍ୱିସ୍ଵଭାବ ଅନୁସାରେ ଥାଏ। କୁଳିର, ମକର, ତୁଳା, ମେଷ ଆଦି ଚର ରାଶି; ଚର କାର୍ଯ୍ୟ, ଜୟ, କାମ ଓ ଶୁଭ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ବୃଷ, ହରି, କୁମ୍ଭ, ବୃଶ୍ଚିକ ସ୍ଥିର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ; ଶୀଘ୍ର ସମାଗମ ନାହିଁ, ରୋଗୀ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ। ମିଥୁନ, କନ୍ୟା, ଧନୁ ଦ୍ୱିସ୍ଵଭାବ ରାଶି; ଏହି ଦ୍ୱିସ୍ଵଭାବ ରାଶି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ଶୁଭ। ଯାତ୍ରା, ବାଣିଜ୍ୟ, ସଂଗ୍ରାମ, ବିବାହ, ରାଜା ଦର୍ଶନରେ ବୃଦ୍ଧି, ଜୟ ଓ ଲାଭ ମିଳେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ମିଳେ। ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ବିଂଶତି ତାରା ଘୋଡାର ଆକୃତି ଅନୁସାରେ; ଯେଉଁଠାରେ ବୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଏକ ରାତି ବର୍ଷା ହୁଏ। ଯମଭେରେ ବୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଏକ ପକ୍ଷ ବର୍ଷା ହୁଏ।
ଵଶ୍ଯାଦିଯୋଗାଃ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଵଶ୍ଯାଦିଯୋଗାନ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଲିଖେଦ୍ଦ୍ଵ୍ଯଷ୍ଟପଦେ ତ୍ଵିମାନ୍ ।୧୪୦.୦୦୧ ଭୃଙ୍ଗରାଜଃ ସହଦେଵୀ(୧) ମଯୂରସ୍ଯ ଶିଖା ତଥା ॥୧୪୦.୦୦୧ ପୁତ୍ରଞ୍ଜୀଵକୃତଞ୍ଜଲୀ ହ୍ଯଧଃପୁଷ୍ପା ରୁଦନ୍ତିକା ।୧୪୦.୦୦୨ କୁମାରୀ ରୁଦ୍ରଜଟା(୨) ସ୍ଯାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା ଶିତୋଽର୍କକଃ ॥୧୪୦.୦୦୨ ଲଜ୍ଜାଲୁକା ମୋହଲତା କୃଷ୍ଣଧୁସ୍ତୂରସଞ୍ଜ୍ଞିତା(୩) ।୧୪୦.୦୦୩ ଗୋରକ୍ଷଃ କର୍କଟୋ ଚୈଵ ମେଷଶୃଙ୍ଗୀ ସ୍ନୁହୀ ତଥା ॥୧୪୦.୦୦୩ ଋତ୍ଵିଜୋ ୧୬ ଵହ୍ନଯେ ୩ ନାଗାଃ ୮ ପକ୍ଷୌ ୨ ମୁନି ୩ ମନୂ ୧୪ ଶିଵଃ
୧୪୦.୦୦୪ ଵସଵୋ ୮ ଦିକ୍୧୦ ରସା ୬ ଵେଦା ୪ ଗ୍ରହ ୯ ର୍ତୁ୬ ଅଵି ୧୨ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ବସୁ ଆଠ, ଦିଗ ଦଶ, ରସ ଛଅ, ବେଦ ଚାରି, ଗ୍ରହ ନଅ, ଋତୁ ଛଅ, ଛୋଟ ଏଗାର, ଚନ୍ଦ୍ରମା —
ମନ୍ତ୍ରୌଷଧାଦିଃ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ମନ୍ତ୍ରୌଷଧାନି ଚକ୍ରାଣି ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସର୍ଵପ୍ରଦାନି ଚ ।୧୪୨.୦୦୧ ଚୌରନାମ୍ନୋ ଵର୍ଣଗୁଣୋ ଦ୍ଵିଘ୍ନୋ ମାତ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଗୁଣାଃ ॥୧୪୨.୦୦୧ ନାମ୍ନା ହୃତେ ଭଵେଚ୍ଛେଷଃ ଚୌରୋଽଥ ଜାତକଂ ଵଦେ ।୧୪୨.୦୦୨ ପ୍ରଶ୍ନେ ଯେ ଵିଷମା ଵର୍ଣାସ୍ତେ ଗର୍ଭେ ପୁତ୍ରଜନ୍ମଦାଃ ॥୧୪୨.୦୦୨ ନାମଵର୍ଣୈଃ ସମୈଃ କାଣୋ ଵାମେଽକ୍ଷ୍ଣି ଵିଷମୈଃ ପୁନଃ ।୧୪୨.୦୦୩ ଦକ୍ଷିଣାକ୍ଷି ଭଵେତ୍କାଣଂ ସ୍ତ୍ରୀପୁନ୍ନାମାକ୍ଷରସ୍ଯ ଚ ॥୧୪୨.୦୦୩ ମାତ୍ରାଵର୍ଣାଶ୍ଚତୁର୍ନିଘ୍ନା ଵର୍ଣପିଣ୍ଡେ ଗୁଣେ କୃତେ ।୧୪୨.୦୦୪ ସମେ ସ୍ତ୍ରୀ ଵିଷମେ ନା ସ୍ଯାଦ୍ଵିଶେଷେ ଚମୃତିଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ॥୧୪୨.୦୦୪ ପ୍ରଥମଂ ରୂପଶୂନ୍ଯେଽଥ ପ୍ରଥମଂ ମ୍ରିଯତେ ପୁମାନ୍ ।୧୪୨.୦୦୫ ପ୍ରଶ୍ନଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାକ୍ଷରୈର୍ଗୃହ୍ଯ ଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ଭାଗେଽଖିଲେ ମତମ୍ ॥୧୪୨.୦୦୫ ଶନିଚକ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟିଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍ ।୧୪୨.୦୦୬ ରାଶିସ୍ଥଃ ସପ୍ତମେ ଦୃଷ୍ଟିଶ୍ଚତୁର୍ଦଶଶତେର୍ଧିକା ॥୧୪୨.୦୦୬ ଏକଦ୍ଵ୍ଯଷ୍ଟଦ୍ଵାଦଶମଃ ପାଦଦୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ତଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ।୧୪୨.୦୦୭ ଦିନାଧିପଃ ପ୍ରହରଭାକ୍ଶେଷା ଯାମାର୍ଧଭାଗିନଃ ॥୧୪୨.୦୦୭ ଶନିଭାଗନ୍ତ୍ଯଜେଦ୍ଯୁଦ୍ଧେ ଦିନରାହୁଂ ଵଦାମି ତେ ।୧୪୨.୦୦୮ ରଵୌ ପୂର୍ଵେଽନିଲେ ମନ୍ଦେ ଗୁରୌ ଯାମ୍ଯେଽନଲେ ଭୃଗୌ ॥୧୪୨.୦୦୮ ଅଗ୍ନୌ କୁଜେ ଭଵେତ୍ସୋମ୍ଯେ ସ୍ଥିତେ ରାହୁର୍ବୁଧେ ସଦା ।୧୪୨.୦୦୯ ଫଣିରାହୁସ୍ତୁ ପ୍ରହରମୈଶେ ଵହ୍ନୌ ଚ ରାକ୍ଷସେ ॥୧୪୨.୦୦୯ ଵାଯୌ ସଂଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵା ଚ ଶତ୍ରୁଂ ହନ୍ତୀଶସନ୍ମୁଖଂ ।୧୪୨.୦୧୦ ତିଥିରାହୁଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୂର୍ଣିମାଗ୍ନେଯଗୋଚରେ ॥୧୪୨.୦୧୦ ଅମାଵାସ୍ଯା ଵାଯଵେ ଚ ରାହୁଃ ସମ୍ମୁଖଶତ୍ରୁହା ।୧୪୨.୦୧୧ କାଦ୍ଯା ଜାନ୍ତାଃ ସମ୍ମୁଖେ ସ୍ଯୁଃ ସାଦ୍ଯା ଦାନ୍ତାଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ॥୧୪୨.୦୧୧ ଅକ୍ଲେ ତ୍ଯଜେତ୍କୁଜଗଣାନ୍ ଧାଦ୍ଯା ମାନ୍ତାଶ୍ଚ ପୂର୍ଵତଃ ।୧୪୨.୦୧୨ ଯାଦ୍ଯା ହାନ୍ତା ଉତ୍ତରେ ସ୍ଯୁସ୍ତିଥିଦୃଷ୍ଟିଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ ॥୧୪୨.୦୧୨ ପୂର୍ଵାଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ତିସ୍ରୋ ରେଖା ଵୈ ମୂଲଭେଦକେ ।୧୪୨.୦୧୩ ସୂର୍ଯରାଶ୍ଯାଦି ସଂଲିଖ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟୌ ହାନିର୍ଜଯୋଽନ୍ଯଥା ॥୧୪୨.୦୧୩ ଵିଷ୍ଟିରାହୁଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଅଷ୍ଟୌ ରେଖାସ୍ତୁ ପାତଯେତ୍ ।୧୪୨.୦୧୪ ଶିଵାଦ୍ଯମଂ ଯମାଦ୍ଵାଯୁଂ ଵାଯୋରିନ୍ଦ୍ରଂ ତତୋଽମ୍ବୁପଂ ॥୧୪୨.୦୧୪ ନୈର୍ଋତାଚ୍ଚ ନଯେଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚନ୍ଦ୍ରାଦଗ୍ନିଂ ତତୋ ଜଲେ ।୧୪୨.୦୧୫ ଜଲାଦୀଶେ ଚରେଦ୍ରାହୁର୍ଵିଷ୍ଟ୍ଯା ସହ ମହାବଲଃ ॥୧୪୨.୦୧୫ ଐଶାନ୍ଯାଂ ଚ ତୃତୀଯାଦୌ ସପ୍ତମ୍ଯାଦୌ ଚ ଯାମ୍ଯକେ ।୧୪୨.୦୧୬ ଏଵଂ କୃଷ୍ଣେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଵାଯୌ ରାହୁଶ୍ଚ ହନ୍ତ୍ଯରୀନ୍ ॥୧୪୨.୦୧୬ ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀନ୍ ଭୈରଵାଦୀଂଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଯାଦୀନ୍ ଗ୍ରହାଦିକାନ୍ ।୧୪୨.୦୧୭ ଅଷ୍ଟାଷ୍ଟକଞ୍ଚ ପୂର୍ଵାଦୌ ଯାମ୍ଯାଦୌ ଵାତଯୋଗିନୀଂ ॥୧୪୨.୦୧୭ ଯାନ୍ଦିଶଂ ଵହତେ ଵାଯୁସ୍ତତ୍ରସ୍ଥୋ ଘାତଯେଦରୀନ୍ ।୧୪୨.୦୧୮ ଦୃଢୀକରଣମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ କଣ୍ଠେ ବାହ୍ଵାଦିଧାରିତା ॥୧୪୨.୦୧୮ ପୁଷ୍ଯୋଦ୍ଧୃତା କାଣ୍ଡଲକ୍ଷ୍ଯଂ ଵାରଯେତ୍ଶରପୁଙ୍ଖିକା ।୧୪୨.୦୧୯ ତଥା ଽପରାଜିତା ପାଠା ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଖଡ୍ଗଂ ନିଵାରଯେତ୍ ॥୧୪୨.୦୧୯ ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତି ଵଜ୍ରଶୃଙ୍ଖଲେ ହନ ୨ ଓଂ ଭକ୍ଷ ୨ ଓଂ ଖାଦ ଓଂ ଅରେ ରକ୍ତଂ ପିବ କପାଲେନ ରକ୍ତାକ୍ଷି ରକ୍ତପଟେ ଭସ୍ମାଙ୍ଗି ଭସ୍ମଲିପ୍ତଶରୀରେ ଵଜ୍ରାଯୁଧେ ଵଜ୍ରାକାରନିଚିତେ ପୂର୍ଵାଂ ଦିଶଂ ବନ୍ଧ ୨ ଓଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ବନ୍ଧ ୨ ଓଂ ପଶ୍ଚିମାଂ ଦିଶମ୍ବନ୍ଧ ୨ ଉତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍ବନ୍ଧ ୨ ନାଗାନ୍ ବନ୍ଧ ୨ ନାଗପତ୍ନୀର୍ବନ୍ଧ ୨ ଓଂ ଅସୁରାନ୍ ବନ୍ଧ ୨ ଓଂ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସପିଶାଚାନ୍ ବନ୍ଧ ୨ ଓଂ ପ୍ରେତଭୂତଗନ୍ଧର୍ଵାଦଯୋ ଯେ କେଚିଦୁପଦ୍ରଵାସ୍ତେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷ ୨ ଓଂ ଊର୍ଧଵଂ ରକ୍ଷ ୨ ଅଧା ରକ୍ଷ ୨ ଓଂ କ୍ଷୁରିକ ବନ୍ଧ ୨ ଓଂ ଜ୍ଵଲ ମହାବଲେ ଘଟି ୨ ଓଂ ମୋଟି ୨ ସଟାଵଲିଵଜ୍ଜାଗ୍ନିଵଜ୍ରପ୍ରାକାରେ ହୁଂ ଫଠ୍ରୀଂ ହ୍ରୂଂ ଶ୍ରୀଂ ଫଠ୍ରୀଂ ହଃ ଫୂଂ ଫେଂ ଫଃ ସର୍ଵଗ୍ରହେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଭ୍ଯଃ ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଦ୍ରଵେଭ୍ଯୋ ହ୍ରୀଂ ଅଶେଷେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷ ୨ ଗ୍ରହଜ୍ଵରାଦିଭୂତେଷୁ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ଯୋଜଯେତ୍
ମାଲିନୀନାନାମନ୍ତ୍ରାଃ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ନାନାମନ୍ତ୍ରାନ୍ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଷୋଢାନ୍ଯାସପୁରଃସରମ୍ ।୧୪୫.୦୦୧ ନ୍ଯାସସ୍ତ୍ରିଧା ତୁ ଷୋଢା ସ୍ଯୁଃ ଶାକ୍ତଶାମ୍ଭଵଯାମଲାଃ ॥୧୪୫.୦୦୧ ଶାମ୍ଭଵେ ଶବ୍ଦରାଶିଃ ଷଟ୍ଷୋଡଶଗ୍ରନ୍ଥିରୂପଵାନ୍ ।୧୪୫.୦୦୨ ତ୍ରିଵିଦ୍ଯା ତଦ୍ଗ୍ରହୋ ନ୍ଯାସସ୍ତ୍ରିତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମାଭିଧାନକଃ ॥୧୪୫.୦୦୨ ଚତୁର୍ଥୋ ଵନମାଲାଯାଃ ଶ୍ଲୋକଦ୍ଵାଦଶରୂପଵାନ୍ ।୧୪୫.୦୦୩ ପଞ୍ଚମୋ ରତ୍ନପଞ୍ଚାତ୍ମା ନଵାତ୍ମା ଷଷ୍ଠ ଈରିତଃ ॥୧୪୫.୦୦୩ ଶାକ୍ତେ ପକ୍ଷେ ଚ ମାଲିନ୍ଯାସ୍ତ୍ରିଵିଦ୍ଯାତ୍ମା ଦ୍ଵିତୀଯକଃ ।୧୪୫.୦୦୪ ଅଧୋର୍ଯଷ୍ଟକରୂପୋଽନ୍ଯୋ ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗଶ୍ଚତୁର୍ଥକଃ ।୧୪୫.୦୦୪ ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ ଷଡଙ୍ଗଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତିଶ୍ଚାନ୍ଯାସ୍ତ୍ରଚଣ୍ଡିକା ।୧୪୫.୦୦୫ କ୍ରୀଂ ହ୍ରୌଂ କ୍ଲୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ରୂଂ ଫଟ୍ତ୍ରଯଂ ସ୍ଯାତ୍ତୁର୍ଯାଖ୍ଯଂ ସର୍ଵସାଧକଂ ॥୧୪୫.୦୦୫ ମାଲିନ୍ଯା ନାଦିକାନ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ନାଦିନୀ ଚ ଶିଖା ସ୍ମୃତା ।୧୪୫.୦୦୬ ଅଗ୍ରସେନୀ ଶିରସି ସ୍ଯାତ୍ଶିରୋମାଲାନିଵୃତ୍ତିଃ ଶଃ ॥୧୪୫.୦୦୬ ଟ ଶାନ୍ତିଶ୍ଚ ଶିରୋ ଭୂଯାଚ୍ଚାମୁଣ୍ଡା ଚ ତ୍ରିନେତ୍ରଗା ।୧୪୫.୦୦୭ ଢ ପ୍ରିଯଦୃଷ୍ଟିର୍ଦ୍ଵିନେତ୍ରେ ଚ ନାସାଗା ଗୁହ୍ଯଶକ୍ତିନୀ ॥୧୪୫.୦୦୭ ନ ନାରାଯଣୀ ଦ୍ଵିକର୍ଣେ ଚ ଦକ୍ଷକର୍ଣେ ତ ମୋହନୌ ।୧୪୫.୦୦୮ ଜ ପ୍ରଜ୍ଞା ଵାମକର୍ନସ୍ଥା ଵକ୍ତ୍ରେ ଚ ଵଜ୍ରିଣୀ ସ୍ମୃତା ॥୧୪୫.୦୦୮ କ କରାଲୀ ଦକ୍ଷଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଵାମାଂସା ଖ କପାଲିନୀ ।୧୪୫.୦୦୯ ଗ ଶିଵା ଊର୍ଧ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରା ସ୍ଯାଦ୍ ଘ ଘୋରା ଵାମଦଂଷ୍ଟ୍ରିକା ॥୧୪୫.୦୦୯ ଉ ଶିଖା ଦନ୍ତଵିନ୍ଯାସା ଈ ମାଯା ଜିହ୍ଵଯା ସ୍ମୃତା ।୧୪୫.୦୧୦ ଅ ସ୍ଯାନ୍ନାଗେଶ୍ଵରୀ ଵାଚି ଵ କଣ୍ଠେ ଶିଖିଵାହିନୀ ॥୧୪୫.୦୧୦ ଭ ଭୀଷଣୀ ଦକ୍ଷସ୍କନ୍ଧେ ଵାଯୁଵେଗା ମ ଵାମକେ ।୧୪୫.୦୧୧ ଡନାମା ଦକ୍ଷବାହୌ ତୁ ଢ ଵାମେ ଚ ଵିନାଯକା ॥୧୪୫.୦୧୧ ପ ପୂର୍ଣିମା ଦ୍ଵିହସ୍ତେ ତୁ ଓକାରାଦ୍ଯଙ୍ଗୁଲୀଯକେ ।୧୪୫.୦୧୨ ଅଂ ଦର୍ଶନୀ ଵାମାଙ୍ଗୁଲ୍ଯ ଅଃ ସ୍ଯାତ୍ସଞ୍ଜୀଵନୀ କରେ ॥୧୪୫.୦୧୨ ଟ କପାଲିନୀ କପାଲଂ ଶୂଲଦଣ୍ଡେ ତ ଦୀପନୀ ।୧୪୫.୦୧୩ ତ୍ରିଶୂଲେ ଜ ଜଯନ୍ତୀ ସ୍ଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧିର୍ଯଃ ସାଧନୀ ସ୍ମୃତା ॥୧୪୫.୦୧୩ ଜୀଵେ ଶ ପରମାଖ୍ଯା ସ୍ଯାଦ୍ ହଃ ପ୍ରାଣେ ଚାମ୍ବିକା ସ୍ମୃତା ।୧୪୫.୦୧୪ ଦକ୍ଷସ୍ତନେ ଛ ଶରୀରା ନ ଵାମେ ପୂତନା ସ୍ତନେ ॥୧୪୫.୦୧୪ ଅ ସ୍ତନକ୍ଷୀରା ଆ ମୋଟୋ ଲମ୍ବୋଦର୍ଯୁଦରେ ଚ ଥ ।୧୪୫.୦୧୫ ନାଭୌ ସଂହାରିକା କ୍ଷ ସ୍ଯାନ୍ମହାକାଲୀ ନିତମ୍ବମ୍ ॥୧୪୫.୦୧୫ ଗୁହ୍ଯେ ସ କୁସୁମମାଲା ଷ ଶୁକ୍ରେ ଶୁକ୍ରଦେଵିକା ।୧୪୫.୦୧୬ ଉରୁଦ୍ଵଯେ ତ ତାରାସ୍ଯାଦଜ୍ଞାନା ଦକ୍ଷଜାନୁନି ॥୧୪୫.୦୧୬ ଵାମେ ସ୍ଯାଦୌ କ୍ରିଯାଶକ୍ତିରୋ ଗାଯତ୍ରୀ ଚ ଜଙ୍ଘଗା ।୧୪୫.୦୧୭ ଓ ସାଵିତ୍ରୀ ଵାମଜଙ୍ଘା ଦକ୍ଷେ ଦୋ ଦୋହନୀ ପଦେ ॥୧୪୫.୦୧୭ ଫ ଫେତ୍କାରୀ ଵାମପାଦେ ନଵାତ୍ମା ମାଲିନୀ ମନୁଃ ।୧୪୫.୦୧୮ ଅ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଃ ଶିଖାଯାଂ ସ୍ଯାଦାଵକ୍ତ୍ରେ ସ୍ଯାଦନନ୍ତକଃ ॥୧୪୫.୦୧୮ ଇ ସୂକ୍ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷନେତ୍ରେ ସ୍ଯାଦୀ ତ୍ରିମୂର୍ତିସ୍ତୁ ଵାମକେ ।୧୪୫.୦୧୯ ଉ ଦକ୍ଷକର୍ଣେଽମରୌଶ ଊ କର୍ଣେର୍ଘାଂଶକୋଽପରେ ॥୧୪୫.୦୧୯ ଋ ଭାଵଭୂତିର୍ନାସାଗ୍ରେ ଵାମନାସା ତିଥୀଶ ଋ ।୧୪୫.୦୨୦ ଳ ସ୍ଥାଣୁର୍ଦକ୍ଷଗଣ୍ଡେ ସ୍ଯାଦ୍ଵାମଗଣ୍ଡେ ହରଶ୍ଚ ୡ ॥୧୪୫.୦୨୦ କଟୀଶୋ ଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତାଵେ ଭୂତୀଶଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଦନ୍ତ ଐ ।୧୪୫.୦୨୧ ସଦ୍ଯୋଜାତ ଓ ଅଧରେ ଊର୍ଧ୍ଵୌଷ୍ଠେଽନୁଗ୍ରହୀଶ ଔ ॥୧୪୫.୦୨୧ ଅଂ କ୍ରୂରୋ ଘାଟକାଯାଂ ସ୍ଯାଦଃ ମହାସେନଜିହ୍ଵଯା ।୧୪୫.୦୨୨ କ କ୍ରୋଧୀଶୋ ଦକ୍ଷସ୍କନ୍ଧେ ଖଶ୍ଚଣ୍ଡୀଶଶ୍ଚ ବାହୁଷୁ ॥୧୪୫.୦୨୨ ପଞ୍ଚାନ୍ତକଃ କୂର୍ପରେ ଗୋ ଘ ଶିଖୀ ଦକ୍ଷକଙ୍କଣେ ।୧୪୫.୦୨୩ ଙ ଏକପାଦଶ୍ଚାଙ୍ଗୁଲ୍ଯୋ ତାମସ୍କନ୍ଧେ ଚ କୂର୍ମକଃ ॥୧୪୫.୦୨୩ ଛ ଏକନେତ୍ରୋ ବାହୌ ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ଜ କୂର୍ପରେ ।୧୪୫.୦୨୪ ଝ ରାଜସଃ କଙ୍କଣଗଃ ଞଃ ସର୍ଵକାମଦୋଽଙ୍ଗୁଲୀ ॥୧୪୫.୦୨୪ ଟ ସୋମେଶୋ ନିତମ୍ବେ ସ୍ଯାଦ୍ଦକ୍ଷ ଊରୁର୍ଠ ଲାଙ୍ଗଲୀ ।୧୪୫.୦୨୫ ଡ ଦାରୁକୋ ଦକ୍ଷଜାନୌ ଜଙ୍ଘା ଢୋଽର୍ଧଜଲେଶ୍ଵରଃ ॥୧୪୫.୦୨୫ ଣ ଉମାକାନ୍ତକୋଽଙ୍ଗୁଲ୍ଯସ୍ତ ଆଷାଢୋ ନିତମ୍ବକେ ।୧୪୫.୦୨୬ ଥ ଦଣ୍ଡୀ ଵାମ ଊରୌ ସ୍ଯାଦ୍ଦ ଭିଦୋ ଵାମଜାନୁନି ॥୧୪୫.୦୨୬ ଧ ମୀନୋ ଵାମଜଙ୍ଘାଯାନ୍ନ ମେଷଶ୍ଚରଣାଙ୍ଗୁଲୀ ।୧୪୫.୦୨୭ ପ ଲୋହିତୋ ଦକ୍ଷକୁକ୍ଷୌ ଫ ଶିଖୀ ଵାମକୁକ୍ଷିଗଃ ॥୧୪୫.୦୨୭ ବ ଗଲଣ୍ଡଃ ପୃଷ୍ଠଵଂଶେ ଭୋ ନାଭୌ ଚ ଦ୍ଵିରଣ୍ଡକଃ ।୧୪୫.୦୨୮ ମ ମହାକାଲୋ ହୃଦଯେ ଯ ଵାଣୀଶସ୍ତ୍ଵଵିସ୍ମୃତଃ ॥୧୪୫.୦୨୮ ର ରକ୍ତେ ସ୍ଯାଦ୍ଭୁଜଙ୍ଗେଶୋ ଲ ପିନାକୀ ଚ ମାଂସକେ ।୧୪୫.୦୨୯ ଵ ଖଡ୍ଗୀଶଃ ସ୍ଵାତ୍ମନି ସ୍ଯାଦ୍ବକଶ୍ଚାସ୍ଥିନି ଶଃ ସ୍ମୃତଃ ॥୧୪୫.୦୨୯ ଷ ଶ୍ଵେତଶ୍ଚୈଵ ମଜ୍ଜାଯାଂ ସ ଭୃଗୁଃ ଶୁକ୍ରଧାତୁକେ ।୧୪୫.୦୩୦ ପ୍ରାଣେ ହ ନକୁଲୀଶଃ ସ୍ଯାତ୍କ୍ଷ ସଂଵର୍ତଶ୍ଚ କୋଷଗଃ ॥୧୪୫.୦୩୦ ରୁଦ୍ରଶକ୍ତୀଃ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ହ୍ରୀଂ ବୀଜେନାଖିଲମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଅଷ୍ଟାଷ୍ଟକଦେଵ୍ଯଃ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ତ୍ରିଖଣ୍ଡୀଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷାମି ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରୀଂ ।୧୪୬.୦୦୧ ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ । ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ନମଶ୍ଚାକାଶମାତୄଣାଂ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସାଧନୀନାମଜରାମରୀଣାଂ ସର୍ଵତ୍ରାପ୍ରତିହତଗତୀନାଂ ସ୍ଵରୂପରୂପପରିଵର୍ତିନୀନାଂ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵଵଶୀକରଣୋତ୍ସାଦନୀନ୍ମୂଲନସମସ୍ତକର୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ସର୍ଵମାତୃଗୁହ୍ଯଂ ହୃଦଯଂ ପରମସିଦ୍ଧଂ ପରକର୍ମଚ୍ଛେଦନଂ ପରମସିଦ୍ଧିକରମ୍ମାତୄଣାଂ ଵଚନଂ ଶୁଭଂ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡପଦେ ରୁଦ୍ରୈରେକଵିଂଶାଧିକଂ ଶତଂ ॥୧୪୬.୦୦୧ ତଦ୍ଯଥା, ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ବ୍ରହ୍ମାଣି ଅଘୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ନମଃଚାମୁଣ୍ଡେ ମାହେଶ୍ଵରି ଅଘୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ କୌମାରି ଅଘୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା ।ୋଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ଵୈଷ୍ଣଵି ଅଘୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ଵାରାହି ଅଘୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣି ଅଘୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ଚଣ୍ଡି ଅଗୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ଈଶାନି ଅଘୋରେ ଅମୋଘେ ଵରଦେ ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହା(୧) ଯଥାକ୍ଷରପଦାନାଂ ହି ଵିଷ୍ଣୁଖଣ୍ଡନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକଂ ।୧୪୬.୦୦୨ ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ଊର୍ଧ୍ଵକେଶି ଜ୍ଵଲିତଶିଖରେ(୨) ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵେ ତାରକାକ୍ଷି ପିଣ୍ଗଲଭ୍ରୁଵେ ଵିକୃତଦଂଷ୍ଟ୍ରେ କ୍ରୁଦ୍ଧେ ଓଂ ମାଂସଶୋଣିତସୁରାସଵପ୍ରିଯେ ହସ ୨ ଓଂ ନୃତ୍ଯ ୨ ଓଂ ଵିଜୃମ୍ଭଯ ୨ ଓଂ ମାଯତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରୂପସହସ୍ରପରିଵର୍ତିନୀନାଂ ଓଂ ବନ୍ଧ ୨ ଓଂ କୁଟ୍ଟ ୨ ଚିରି ୨ ହିରି ୨ ଭିରି ୨ ତ୍ରାସନି ୨ ଭ୍ରାମଣି ୨ ଓଂ ଦ୍ରାଵିଣି ୨ କ୍ଷୋଭଣି ୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଓଂ ନମଶ୍ଚାମୁଣ୍ଡେ ମାହେଶ୍ଵରୀତ୍ଯାଦିଃ, ଵିଚ୍ଚେ ସ୍ଵାହେତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠଃ ଛ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ୨ ଜ୍ଵଲିତଶିଖ ଇତି ଖ.. , ଙ.. , ଘ.. , ଞ.. ଚ ମାରିଣି ୨ ସଂଜୀଵନି ୨ ହେରି ୨ ଗେରି ୨ ଘେରି ୨ ଓଂ ମୁରି ୨ ଓଂ ନମୋ ମାତୃଗଣାଯ ନମୋ ନମୋ ଵିଚ୍ଚେ ଏକତ୍ରିଂଶତ୍ପଦଂ ଶମ୍ଭୋଃ ଶତମନ୍ତ୍ରୈକସପ୍ତତିଃ ॥୧୪୬.୦୦୨ ହେ ଘୌଂ ପଞ୍ଚପ୍ରଣଵାଦ୍ଯନ୍ତାଂ ତ୍ରିଖଣ୍ଡୀଞ୍ଚ ଜପେଦ୍ଯଜେତ୍ ।୧୪୬.୦୦୩ ହେ ଘୌଂ ଶ୍ରୀକୁବ୍ଜିକାହୃଦଯଂ ପଦସନ୍ଧୌ ତୁ ଯୋଜଯେତ୍ ॥୧୪୬.୦୦୩ ଅକୁନ୍ତାଦିତ୍ରିମଧ୍ଯସ୍ଥଂ କୁଲାଦେଶ୍ଚ ତ୍ରିମଧ୍ଯଗଂ ।୧୪୬.୦୦୪ ମଧ୍ଯମାଦି ତ୍ରିମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ପିଣ୍ଡଂ ପାଦେ ତ୍ରିମଧ୍ଯଗଂ ॥୧୪୬.୦୦୪ ତ୍ରଯାର୍ଧମାତ୍ରାସଂଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରଣଵାଦ୍ଯଂ ଶିଖାଶିଵାଂ ।୧୪୬.୦୦୫ ଓଂ କ୍ଷ୍ରୌଂ ଶିଖାଭୈରଵାଯ ନମଃ । ସ୍ଖୀଂ ସ୍ଖୌଂ ସ୍ଖେଂ ସଵୀଜତ୍ର୍ଯକ୍ଷରଃ ହ୍ରାଂ ହ୍ରୀଂ ହ୍ରୈଂ ନିର୍ଵୀଜନ୍ତ୍ର୍ଯର୍ଣଂ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଵର୍ଣକମ୍ପରଂ ॥୧୪୬.୦୦୫ କ୍ଷାଦଯଶ୍ଚ କକାରାନ୍ତା ଅକୁଲା ଚ କୁଲକ୍ରମାତ୍ ।୧୪୬.୦୦୬ ଶଶିନୀ ଭାନୁନୀ ଚୈଵ ପାଵନୀ ଶିଵ ଇତ୍ଯତଃ ॥୧୪୬.୦୦୬ ଗାନ୍ଧରୀ ଣଶ୍ଚ ପିଣ୍ଡାକ୍ଷୀ ଚପଲା ଗଜଜିହ୍ଵିକା ।୧୪୬.୦୦୭ ମ ମୃଷା ଭଯସାରା ସ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯମା ଫୋଽଜରାଯ ଚ ॥୧୪୬.୦୦୭ କୁମାରୋ କାଲରାତ୍ରୀ ନ ସଙ୍କଟା ଦ ଧ କାଲିକା ।୧୪୬.୦୦୮ ଫ ଶିଵା ଭଵଘୋରା ଣ ଟ ଵୀଭତ୍ସା ତ ଵିଦ୍ଯୁତା ॥୧୪୬.୦୦୮ ଠ ଵିଶ୍ଵମ୍ଭରା ଶଂଶିନ୍ଯା ଢ ଜ୍ଵାଲାମାଲଯା ତଥା ।୧୪୬.୦୦୯ କରାଲୀ ଦୁର୍ଜଯା ରଙ୍ଗୀ ଵାମା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ରୌଦ୍ର୍ଯପି ॥୧୪୬.୦୦୯ ଖ କାଲୀ କ କୁଲାଲମ୍ଵୀ ଅନୁଲୋମା ଦ ପିଣ୍ଡିନୀ ।୧୪୬.୦୧୦ ଆ ଵେଦିନୀ ଇ ରୂପୀ ଵୈ ଶାନ୍ତିର୍ମୂର୍ତିଃ କଲାକୁଲା ॥୧୪୬.୦୧୦ ଋ ଖଡ୍ଗିନୀ ଉ ବଲିତା ଳ କୁଲା ୡ ତଥା ଯଦି ।୧୪୬.୦୧୧ ସୁଭଗା ଵେଦନାଦିନ୍ଯା କରାଲୀ ଅଂ ଚ ମଧ୍ଯମା ॥୧୪୬.୦୧୧ ଅଃ ଅପେତରଯା ପୀଠେ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ କକ୍ତଯଃ କ୍ରମାତ୍ ।୧୪୬.୦୧୨ ସ୍ଖାଂ ସ୍ଖୀଂ ସ୍ଖୌଂ ମହାଭୈରଵାଯ ନମଃ ।୧୪୬.୦୧୨ ଅକ୍ଷୋଦ୍ଯା ହ୍ଯୃକ୍ଷକର୍ଣୀ ଚ ରାକ୍ଷସୀ କ୍ଷପଣକ୍ଷଯା ॥୧୪୬.୦୧୨ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷୀ ଚାକ୍ଷଯା କ୍ଷେମା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଯଷ୍ଟକସଂସ୍ଥିତାଃ ।୧୪୬.୦୧୩ ଇଲା ଲୀଲାଵତୀ ନୀଲା ଲଙ୍ଗା ଲଙ୍କେଶ୍ଵରୀ ତଥା ॥୧୪୬.୦୧୩ ଲାଲସା ଵିମଲା ମାଲା(୧) ମାହେଶ୍ଵର୍ଯ.ଅଷ୍ଟକେ ସ୍ଥିତାଃ ।୧୪୬.୦୧୪ ହୁତାଶନା ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ହ୍ରୂଙ୍କାରୀ ଵଡଵାମୁଖୀ ॥୧୪୬.୦୧୪ ହାହାରଵା ତଥା କ୍ରୂରା କ୍ରୋଧା ବାଲା ଖରାନନା ।୧୪୬.୦୧୫ କୌମାର୍ଯା ଦେହସମ୍ଭୂତାଃ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଦାଃ ॥୧୪୬.୦୧୫ ସ୍ସର୍ଵଜ୍ଞା ତରଲା ତାରା ଋଗ୍ଵେଦା ଚ ହଯାନନା ।୧୪୬.୦୧୬ ସାରାସାରସ୍ଵଯଙ୍ଗ୍ରାହା ଶାଶ୍ଵତୀ(୨) ଵୈଷ୍ଣଵୀକୁଲେ ॥୧୪୬.୦୧୬ ତାଲୁଜିହ୍ଵା ଚ ରକ୍ତାକ୍ଷୀ ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵା କରଙ୍କିଣୀ ।୧୪୬.୦୧୭ ମେଘନାଦା ପ୍ରଚଣ୍ଡୋଗ୍ରା କାଲକର୍ଣୀ କଲିପ୍ରିଯା ॥୧୪୬.୦୧୭ ଵାରାହୀକୁଲସମ୍ଭୂତାଃ ପୂଜନୀଯା ଜଯାର୍ଥିନା ।୧୪୬.୦୧୮ ଚମ୍ପା ଚମ୍ପାଵତୀ ଚୈଵ ପ୍ରଚମ୍ପା ଜ୍ଵଲିତାନନା ॥୧୪୬.୦୧୮ ପିଶାଚୀ ପିଚୁଵକ୍ତ୍ରା ଚ ଲୋଲୁପା ଐନ୍ଦ୍ରୀସମ୍ଭଵାଃ ।୧୪୬.୦୧୯ ପାଵନୀ ଯାଚନୀ ଚୈଵ ଵାମନୀ ଦମନୀ ତଥା ॥୧୪୬.୦୧୯ ବିନ୍ଦୁଵେଲା ଵୃହତ୍କୁକ୍ଷୀ ଵିଦ୍ଯୁତା ଵିଶ୍ଵରୂପିଣୀ ।୧୪୬.୦୨୦ ଚାମୁଣ୍ଡାକୁଲସମ୍ଭୂତା ମଣ୍ଡଲେ ପୂଜିତା ଜଯେ ॥୧୪୬.୦୨୦ ଯମଜିହ୍ଵା ଜଯନ୍ତୀ ଚ ଦୁର୍ଜଯା ଚ ଯମାନ୍ତିକା(୩) ।୧୪୬.୦୨୧ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଲୋଲା ଇତି ଜ.. ୨ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ଇତି ଜ.. ୩ ଜଯନ୍ତିକେତି ଖ.. ଵିଡାଲୀ ରେଵତୀ ଚୈଵ ଜଯା ଚ ଵିଜଯା ତଥା ॥୧୪୬.୦୨୧ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀକୁଲେ ଜାତା ଅଷ୍ଟାଷ୍ଟକମୁଦାହୃତମ୍
ତ୍ଵରିତାପୂଜାଦିଃ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ । ଓଂ ଗୁହ୍ଯକୁବ୍ଜିକେ ହୁଂ ଫଟ୍ମମ ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵାନ୍ ଯନ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରଚୂର୍ଣପ୍ରଯୋଗାଦିକଂ ଯେନ କୃତଂ କାରିତଂ କୁରୁତେ କରିଷ୍ଯତି କାରଯିଷ୍ଯତି ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ହନ ୨ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲିନି ହ୍ରୈଂ ହ୍ରୀଂ ହୁଂ ଗୁହ୍ଯକୁବ୍ଜିକାଯୈ ଦ୍ଵାହା । ହ୍ରୌଂ ଓଂ ଖେ(୧) ଵୋଂ ଗୁହ୍ଯକୁବ୍ଜିକାଯୈ ନମଃ ହ୍ରୀଂ ସର୍ଵଜନକ୍ଷୋଭଣୀ ଜନାନୁକର୍ଷିଣୀ ତତଃ ।୧୪୭.୦୦୧ ଓଂ ଖେଂ ଖ୍ଯାଂ(୨), ସର୍ଵଜନଵଶଙ୍କରୀ ତଥା ସ୍ଯାଜ୍ଜନମୋହିନୀ ॥୧୪୭.୦୦୧ ଓଂ ଖ୍ଯୌଂ(୩) ସର୍ଵଜନସ୍ତମ୍ଭନୀ ଐଂ ଖଂ ଖ୍ରାଂ କ୍ଷୋଭଣୀ ତଥା ।୧୪୭.୦୦୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ କ୍ରୀଂ ଖ ଖ ଯେ ଖ୍ରୌଂ ଇତି ଛ.. ୨ ଓଂ ଖ ଖ୍ଯାଂ ଇତି ଛ.. । ଓଂ ସ୍ଫୂଂ ଇତି ଗ.. ୩ ଓଂ ଖ ଖ୍ରୌଂ ଇତି ଛ.. । ଓଂ ସ୍ଫୈଂ ଇତି ଝ.. ଐଂ ତ୍ରିତତ୍ତ୍ଵଂ ଵୀଜଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁଲଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ତଥା ॥୧୪୭.୦୦୨ ଫଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଷୀଂ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଷେଂ ଵଚ୍ଛେ କ୍ଷେ କ୍ଷେ ହ୍ରୂଂ ଫଠ୍ରୀଂ ନମଃ । ଓଂ ହ୍ରାଂ କ୍ଷେ ଵଚ୍ଛେ କ୍ଷେ କ୍ଷୋ ହ୍ରୀଂ ଫଟ୍ନଵେଯଂ ତ୍ଵରିତା ପୁନର୍ଜ୍ଞେଯାର୍ଚିତା ଜଯେ ହ୍ରୀଂ ସିଂହାଯେତ୍ଯାସନଂ ସ୍ଯାଥ୍ରୀଂ କ୍ଷେ ହୃଦଯମୀରିତଂ ।୧୪୭.୦୦୩ ଵଚ୍ଛେଽଥ ଶିରସେ ସ୍ଵାହା ତ୍ଵରିତାଯାଃ ଶିଵଃ ସ୍ମୃତଃ ॥୧୪୭.୦୦୩ କ୍ଷେଂ ହ୍ରୀଂ ଶିଖାଯୈ ଵୌଷଟ୍ସ୍ଯାଦ୍ଭଵେତ୍କ୍ଷେଂ କଵଚାଯ ହୁଂ ।୧୪୭.୦୦୪ ହ୍ରୂଂ ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଠ୍ରୀମନ୍ତଞ୍ଚ ଫଡନ୍ତକଂ ॥୧୪୭.୦୦୪ ହ୍ରୀଂ କାରୀ(୧) ଖେଚରୀ ଚଣ୍ଡା ଛେଦନୀ କ୍ଷୋଭଣୀ କ୍ରିଯା ।୧୪୭.୦୦୫ କ୍ଷେମକାରୀ ଚ ହ୍ରୀଂ କାରୀ ଫଟ୍କାରୀ ନଵଶକ୍ତଯଃ ॥୧୪୭.୦୦୫ ଅଥ ଦୂରୀଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୂଜ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଗାଶ୍ଚ ତାଃ ।୧୪୭.୦୦୬ ହ୍ରୀଂ ନଲେ ବହୁତୁଣ୍ଡେ(୨) ଚ ଖଗେ ହ୍ରୀଂ(୩) ଖେଚରେ ଜ୍ଵଲାନି ଜ୍ଵଲ ଖ ଖେ ଛ ଛେ ଶଵଵିଭୀଷଣେ(୪) ଚ ଛେ ଚଣ୍ଡେ ଛେଦନି କରାଲି ଖ ଖେ ଛେ କ୍ଷେ ଖରହାଙ୍ଗୀ ହ୍ରୀମ୍ । କ୍ଷେ ଵକ୍ଷେ କପିଲେ ହ କ୍ଷେ ହ୍ରୂଂ କ୍ରୂନ୍ତେଜୋଵତି ରୌଦ୍ରି ମାତଃ ହ୍ରୀଂ ଫେ ଵେ ଫେ ଫେ ଵକ୍ରେ ଵରୀ ଫେ । ପୁଟି ପୁଟି ଘୋରେ ହ୍ରୂଂ ଫଟ୍(୫) ବ୍ରହ୍ମଵେତାଲି ମଧ୍ଯେ ଗୁହ୍ଯାଙ୍ଗାନି ଚ ତତ୍ତ୍ଵାନି ତ୍ଵରିତାଯାଃ ପୁନର୍ଵଦେ ॥୧୪୭.୦୦୬ ହ୍ରୌଂ ହ୍ରୂଂ ହଃ(୬) ହୃଦଯେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ହୋଂ ହଶ୍ଚ ଶିରଃ ସ୍ମୃତଂ ।୧୪୭.୦୦୭ ଫାଂ ଜ୍ଵଲ ଜ୍ଵଲେତି ଚ ଶିଖା ଵର୍ମ ଇଲେ ହ୍ରଂ ହୁଂ ହୁଂ ॥୧୪୭.୦୦୭ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ କ୍ରୀଂ କାରୋ ଇତି ଛ.. ୨ ହ୍ରୀଂ ନଲେ ଵଜ୍ରତୁଣ୍ଡେ ଇତି ଜ.. ୩ ଖଗେ କ୍ରୀମିତି ଛ.. ୪ ଶରଵିଭୀଷଣେ ଇତି ଜ.. ୫ କ୍ରୂଂ ଫଟିତି ଛ.. ୬ କ୍ରୀଂ ହ୍ରୂଂ ହ ଇତି ଛ.. କ୍ରୋଂ କ୍ଷୂଂ ଶ୍ରୀଂ ନେତ୍ରମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ କ୍ଷୌଂ ଅସ୍ତ୍ରଂ ଵୈ ତତଶ୍ଚ ଫଠୁଂ ଖେ ଵଚ୍ଛେ କ୍ଷେଃ ହ୍ରୀଂ କ୍ଷେଂ ହୁଂ ଫଟ୍ଵା ହୁଂ ଶିରଶ୍ଚୈଵ ମଧ୍ଯେ ସ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵାଦୌ ଖେ ସଦାଶିଵେ ।୧୪୭.୦୦୮ ଵ ଈଶଃ ଛେ ମନୋନ୍ମାନୀ ମକ୍ଷେ ତାର୍କ୍ଷୋ ହ୍ରୀଂ ଚ ମାଧଵଃ ॥୧୪୭.୦୦୮ କ୍ଷେଂ ବ୍ରହ୍ମା ହୁଂ ତଥାଦିତ୍ଯୋ ଦାରୁଣଂ ଫଟ୍ସ୍ମୃତାଃ ସଦା
ତ୍ୱରିତା ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଉପାସନା ପ୍ରକ୍ରିୟା—
ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଆଦ୍ଯାଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ମନୁଃ ।୧୫୦.୦୦୧ ଅଗ୍ନୀଧ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ ସୁତା ଯମୋ ନାମ ତଦା ସୁରାଃ ॥୧୫୦.୦୦୧ ଔର୍ଵାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସପ୍ତର୍ଷଯ ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚୈଵ ଶତକ୍ରତୁଃ ।୧୫୦.୦୦୨ ପାରାଵତାଃ ସତୁଷିତା ଦେଵାଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷେଽନ୍ତରେ ॥୧୫୦.୦୦୨ ଵିପଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ର ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ଊର୍ଜସ୍ତମ୍ଭାଦଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ।୧୫୦.୦୦୩ ଚୈତ୍ରକିମ୍ପୁରୁଷାଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତୃତୀଯଶ୍ଚୋତ୍ତୋତମୋ ମନୁଃ ॥୧୫୦.୦୦୩ ସୁଶାନ୍ତିରିନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଵାଶ୍ଚ ସୁଧାମାଦ୍ଯା ଵଶିଷ୍ଠଜାଃ ।୧୫୦.୦୦୪ ସପ୍ତର୍ଷଯୋଽଜାଦ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ତାମସୀ ମନୁଃ ॥୧୫୦.୦୦୪ ସ୍ଵରୂପାଦ୍ଯାଃ ସୁରଗଣାଃ ଶିଖିରିନ୍ଦ୍ରଃ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ।୧୫୦.୦୦୫ ଜ୍ଯୋତିର୍ଧାମାଦଯୋ ଵିପ୍ରା ନଵ ଖ୍ଯାତିମୁଖାଃ ସୁତାଃ ॥୧୫୦.୦୦୫ ରୈଵତେ ଵିତଥଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରୋ ଅମିତାଭାସ୍ତଥା ସୁରାଃ ।୧୫୦.୦୦୬ ହିରଣ୍ଯରୋମାଦ୍ଯା ମୁନଯୋ(୧) ବଲବନ୍ଧାଦଯଃ ସୁତାଃ ॥୧୫୦.୦୦୬ ମନୋଜଵଶ୍ଚାକ୍ଷୁଷେଽଥ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ଵାତ୍ଯାଦଯଃ ସୁରାଃ ।୧୫୦.୦୦୭ ସୁମେଧାଦ୍ଯା ମହର୍ଷଯଃ ପୁରୁପ୍ରଭୃତଯଃ ସୁତାଃ ॥୧୫୦.୦୦୭ ଵିଵସ୍ଵତଃ ସୁତୋ ଵିପ୍ରଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେଵୋ ମନୁସ୍ତତଃ ।୧୫୦.୦୦୮ ଆଦିତ୍ଯଵସୁରୁଦ୍ରାଦ୍ଯା ଦେଵା ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପୁରନ୍ଦରଃ ॥୧୫୦.୦୦୮ ଵଶିଷ୍ଠଃ କାଶ୍ଯପୋଽଥାତ୍ରିର୍ଜମଦଗ୍ନିଃ ସଗୋତମଃ ।୧୫୦.୦୦୯ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଭରଦ୍ଵାଜୌ ମୁନଯଃ ସପ୍ତ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ॥୧୫୦.୦୦୯ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁପ୍ରମୁଖାଃ ପୁତ୍ରା ଅଂଶେନ ହରିରାଭଵତ୍ ।୧୫୦.୦୧୦ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେ ମାନସୋଽଭୂଦଜିତସ୍ତଦନନ୍ତରେ ॥୧୫୦.୦୧୦ ସତ୍ଯୋ ହରିର୍ଦେଵଦରୋ ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ଵାମନଃ କ୍ରମାତ୍ ।୧୫୦.୦୧୧ ଛାଯାଜଃ ସୂର୍ଯପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଭଵିତା ଚାଷ୍ଟମୋ ମନୁଃ ॥୧୫୦.୦୧୧ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ଚ ସଵର୍ଣୋଽସୌ ସାଵର୍ଣିର୍ଭଵିତାଷ୍ଟମଃ ।୧୫୦.୦୧୨ ସୁତପାଦ୍ଯା ଦେଵଗଣା ଦୀପ୍ତିମଦ୍ଦ୍ରୌଣିକାଦଯଃ ॥୧୫୦.୦୧୨ ମୁନଯୋ ବଲିରିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଵିରଜପ୍ରମୁଖାଃ ସୁତାଃ ।୧୫୦.୦୧୩ ନଵମୋ ଦକ୍ଷସାଵର୍ଣିଃ ପାରାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତଦା ସୁରାଃ(୨) ॥୧୫୦.୦୧୩ ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚୈଵାଦ୍ଭୁତସ୍ତେଷାଂ ସଵନାଦ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ।୧୫୦.୦୧୪ ଧୃତକେତ୍ଵାଦଯଃ ପୁତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମସାଵର୍ଣିରିତ୍ଯତଃ ॥୧୫୦.୦୧୪ ସୁଖାଦଯୋ ଦେଵଗଣାସ୍ତେଷାଂ ଶାନ୍ତିଃ ଶତକ୍ରତୁଃ ।୧୫୦.୦୧୫ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ହିରଣ୍ଯରୋମାଦ୍ଯା ଋଷଯ ଇତି ଞ.. ୨ ତଥା ସୁରା ଇତି ଛ.. ହଵିଷ୍ଯାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ମୁନଯଃ ସୁକ୍ଷେତ୍ରାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତତ୍ସୁତାଃ ॥୧୫୦.୦୧୫ ଧର୍ମସାଵର୍ଣିକଶ୍ଚାଥ ଵିହଙ୍ଗାଦ୍ଯାସ୍ତଦା ସୁରାଃ ।୧୫୦.୦୧୬ ଗଣେଶଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରୋ ନଶ୍ଚରାଦ୍ଯା ମୁନଯଃ ପୁତ୍ରକାମଯୋଃ ॥୧୫୦.୦୧୬ ସର୍ଵତ୍ରଗାଦ୍ଯା ରୁଦ୍ରାଖ୍ଯଃ ସାଵର୍ଣିଭଵିତା ମନୁଃ ।୧୫୦.୦୧୭ ଋତଧାମା ସୁରେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ହରିତାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ ॥୧୫୦.୦୧୭ ତପସ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ସପ୍ତର୍ଷଯଃ ସୁତା ଵୈ ଦେଵଵନ୍ମୁଖାଃ ।୧୫୦.୦୧୮ ମନୁସ୍ତ୍ରଯୋଦଶୋ ରୌଚ୍ଯଃ ସୁତ୍ରାମାଣାଦଯଃ ସୁରାଃ ॥୧୫୦.୦୧୮ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦିଵସ୍ପତିସ୍ତେଷାଂ ଦାନଵାଦିଵିମର୍ଦନଃ ।୧୫୦.୦୧୯ ନିର୍ମୋହାଦ୍ଯାଃ ସପ୍ତର୍ଷଯଶ୍ଚିତ୍ରସେନାଦଯଃ ସୁତାଃ ॥୧୫୦.୦୧୯ ମନୁଶ୍ଚତୁର୍ଦଶୋ ଭୌତ୍ଯଃ ଶୁଚିରିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ।୧୫୦.୦୨୦ ଚାକ୍ଷୁଷାଦ୍ଯାଃ ସୁରଗଣା ଅଗ୍ନିବାହ୍ଣାଦଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ॥୧୫୦.୦୨୦ ଚତୁର୍ଦଶସ୍ଯ ଭୌତ୍ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ଊରୁମୁଖା ମନୋଃ ।୧୫୦.୦୨୧ ପ୍ରଵର୍ତଯନ୍ତି ଵେଦାଂଶ୍ଚ ଭୁଵି ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ଦିଵଃ ॥୧୫୦.୦୨୧ ଦେଵା ଯଜ୍ଞଭୁଜସ୍ତେ ତୁ ଭୂଃ ପୁତ୍ରୈଃ ପରିପାଲ୍ଯତେ ।୧୫୦.୦୨୨ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିଵସେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ମନଵସ୍ତୁ ଚତୁର୍ଦଶ ॥୧୫୦.୦୨୨ ମନ୍ଵାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ହରିର୍ଵେଦଂ ଦ୍ଵାପରାନ୍ତେ ଵିଭେଦ ସଃ ।୧୫୦.୦୨୩ ଆଦ୍ଯୋ ଵେଦଶ୍ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ଶତସାହସ୍ରସମ୍ମିତଃ ॥୧୫୦.୦୨୩ ଏକଶ୍ଚାସୀଦ୍ଯଜୁର୍ଵେଦସ୍ତଂ ଚତୁର୍ଧା ଵ୍ଯକଲ୍ପଯତ୍ ।୧୫୦.୦୨୪ ଆଧ୍ଵର୍ଯଵଂ ଯଜୁର୍ଭିସ୍ତୁ ଋଗ୍ଭିର୍ହୋତ୍ରଂ ତଥା ମୁନିଃ ॥୧୫୦.୦୨୪ ଔଦ୍ଗାତ୍ରଂ ସାମଭିଓଶ୍ଚକ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଞ୍ଚାପ୍ଯଥର୍ଵଭିଃ ।୧୫୦.୦୨୫ ପ୍ରଥମଂ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯସ୍ତୁ ପୈଲୋ ହ୍ଯୃଗ୍ଵେଦପାରଗଃ ॥୧୫୦.୦୨୫ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରମତଯେ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵାସ୍କଲାଯ ଚ ସଂହିତାଂ ।୧୫୦.୦୨୬ ବୌଧ୍ଯାଦିଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ସୋପି ଚତୁର୍ଧା ନିଜସଂହିତାଂ ॥୧୫୦.୦୨୬ ଯଜୁର୍ଵେଦତରୋଃ ଶାଖାଃ ସପ୍ତଵିଂଶନ୍ମହାମତିଃ ।୧୫୦.୦୨୭ ଵୈଶମ୍ପାଯନନାମାସୌ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯଶ୍ଚକାର ଵୈ ॥୧୫୦.୦୨୭ କାଣ୍ଵା ଵାଜସନେଯାଦ୍ଯା ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯାଦିଭିଃ ସ୍ମୃତାଃ ।୧୫୦.୦୨୮ ସାମଵେଦତରୋଃ ଶାଖା ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯଃ ସଜୈମିନିଃ ॥୧୫୦.୦୨୮ ସୁମନ୍ତୁଶ୍ଚ ସୁକର୍ମା ଚ ଏକୈକାଂ ସଂହିତାଂ ତତଃ ।୧୫୦.୦୨୯ ଗୃହ୍ଣତେ ଚ ସୁକର୍ମାଖ୍ଯଃ ସହସ୍ରଂ ସଂହିତାଂ ଗୁରୁଃ ॥୧୫୦.୦୨୯ ସୁମନ୍ତୁଶ୍ଚାଥର୍ଵତରୁଂ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯୋ ଵିଭେଦ ତଂ ।୧୫୦.୦୩୦ ଶିଷ୍ଯାନଧ୍ଯାପଯାମାସ ପୈପ୍ଯଲାଦାନ୍ ସହସ୍ରଶଃ ॥୧୫୦.୦୩୦ ପୁରାଣସଂହିତାଂ ଚକ୍ରେ ସୁତୋ ଵ୍ଯାସପ୍ରସାଦତଃ
ଅଥ ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶାଵାଶୌଚାଦିଃ ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ପ୍ରେତଶୁଦ୍ଧିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସୂତିକାଶୁଧ୍ହିମେଵ ଚ ।୧୫୭.୦୦୧ ଦଶାହଂ ଶାଵମାଶୌଚଂ ସପିଣ୍ଦେଷୁ ଵିଧୀଯତେ ॥୧୫୭.୦୦୧ ଜନନେ ଚ ତଥା ଶୁଦ୍ଧିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଭୃଗୂତ୍ତମ ।୧୫୭.୦୦୨ ଦ୍ଵାଦଶାହେନ ରାଜନ୍ଯଃ ପକ୍ଷାଦ୍ଵୈଶ୍ଯୋଽଥ ମାସତଃ ॥୧୫୭.୦୦୨ ଶୂଦ୍ରୋଽନୁଲୋମତୋ ଦାସେ ସ୍ଵାମିତୁଲ୍ଯନ୍ତ୍ଵଶୌଚକଂ ।୧୫୭.୦୦୩ ଷଟ୍ଭିସ୍ତ୍ରିଭିରଥୈକେନ କ୍ଷତ୍ରଵିଟ୍ଶୂଦ୍ରଯୋନିଷୁ ॥୧୫୭.୦୦୩ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ତୁ ତଥୈଵ ଚ ।୧୫୭.୦୦୪ ଵିଟ୍ଶୂଦ୍ରଯୋନେଃ ଶୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାତ୍କ୍ରମାତ୍ପରଶୁରାମକ ॥୧୫୭.୦୦୪ ଷଡ୍ରାତ୍ରେଣ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ଷଡ୍ଭିଃ ଶୂଦ୍ରେ ତଥା ଵିଶଃ ।୧୫୭.୦୦୫ ଆଦନ୍ତଜନନାତ୍ସଦ୍ଯ ଆଚୂଡାନ୍ନୈଶିକୀ ଶ୍ରୁତିଃ(୧) ॥୧୫୭.୦୦୫ ତ୍ରିରାତ୍ରମାଵ୍ରତାଦେଶାଦ୍ଦଶରାତ୍ରମତଃ ପରଂ ।୧୫୭.୦୦୬ ଊନତ୍ରୈଵାର୍ଷିକେ ଶୂଦ୍ରେ ପଞ୍ଚାହାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ ॥୧୫୭.୦୦୬ ଦ୍ଵାଦଶାହେନେ ଶୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାଦତୀତେ ଵତ୍ସରତ୍ରଯେ ।୧୫୭.୦୦୭ ଗତୈଃ ସଂଵତ୍ସରୈଃ ଷଡ୍ଭିଃ ଶୁଦ୍ଧିର୍ମାସେନ କୀର୍ତିତା ॥୧୫୭.୦୦୭ ସ୍ତ୍ରୀଣାମକୃତଚୂଡାନାଂ ଵିଶୁଦ୍ଧିର୍ନୈଶିକୀ ସ୍ମୃତା ।୧୫୭.୦୦୮ ତଥା ଚ କୃତଚୁଡାନାଂ ତ୍ର୍ଯହାଚ୍ଛୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ବାନ୍ଧଵାଃ ॥୧୫୭.୦୦୮ ଵିଵାହିତାସୁ ନାଶୌଚଂ ପିତୃପକ୍ଷେ ଵିଧୀଯତେ ।୧୫୭.୦୦୯ ପିତୁର୍ଗୃହେ ପ୍ରସୂତାନାଂ ଵିଶୁଦ୍ଧିର୍ନୈଶିକୀ ସ୍ମୃତା ॥୧୫୭.୦୦୯ ସୂତିକା ଦଶରାତ୍ରେଣ ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ନାନ୍ଯଥା ।୧୫୭.୦୧୦ ଵିଵାହିତା ହି ଚେତ୍କନ୍ଯା ମ୍ରିଯତେ ପିତୃଵେଶ୍ମନି ॥୧୫୭.୦୧୦ ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରାଚ୍ଛୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ବାନ୍ଧଵା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।୧୫୭.୦୧୧ ସମାନଂ ଲବ୍ଧଶୌଚନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେନ ସମାପଯେତ୍ ॥୧୫୭.୦୧୧ ଅସମାନଂ ଦ୍ଵିତୀଯେନ ଧର୍ମରାଜଵଚୋ ଯଥା ।୧୫୭.୦୧୨ ଦେଶାନ୍ତରସ୍ଥଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ କୁଲ୍ଯାଣାଂ ମରଣୋଦ୍ଭଵୌ ॥୧୫୭.୦୧୨ ଯଚ୍ଛେଷଂ ଦଶରାତ୍ରସ୍ଯ ତାଵଦେଵଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍ ।୧୫୭.୦୧୩ ଅତୀତେ ଦଶରାତ୍ରେ ତୁ ତ୍ରିରାତ୍ରମଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍ ॥୧୫୭.୦୧୩ ତଥା ସଂଵତ୍ସରେଽତୀତେ ସ୍ନାତ ଏଵ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୫୭.୦୧୪ ମାତାମହେ ତଥାତୀତେ ଆଚାର୍ଯେ ଚ ତଥା ମୃତେ ॥୧୫୭.୦୧୪ ରାତ୍ରିଭିର୍ମାସତୁଲ୍ଯାଭିର୍ଗର୍ଭସ୍ରାଵେ ଵିଶୋଧନଂ ।୧୫୭.୦୧୫ ସପିଣ୍ଡେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଵର୍ଣାଃ ସର୍ଵ ଏଵାଵିଶେଷତଃ ॥୧୫୭.୦୧୫ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଆଚଡାନ୍ନୈଶିକୀ ତଥେତି ଟ.. ଦଶରାତ୍ରେଣ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵାଦଶାହେନ ଭୂମିପଃ ।୧୫୭.୦୧୬ ଵୈଶ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚଦଶାହେନ ଶୂଦ୍ରା ମାସେନ ଭାର୍ଗଵ ॥୧୫୭.୦୧୬ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟସନ୍ନିଧାଵେକଂ ତଥା ପିଣ୍ଡଂ ନିଵେଦଯେତ୍ ।୧୫୭.୦୧୭ କୀର୍ତଯେଚ୍ଚ ତଥା ତସ୍ଯ ନମଗୋତ୍ରେ ସମାହିତଃ ॥୧୫୭.୦୧୭ ଭୁକ୍ତଵତ୍ସୁ ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ପୂଜିତେଷୁ ଧନେନ ଚ(୧) ।୧୫୭.୦୧୮ ଵିସୃଷ୍ଟାକ୍ଷତତୋଯେଷୁ ଗୋତ୍ରନାମାନୁକୀର୍ତନୈଃ ॥୧୫୭.୦୧୮ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲଵିସ୍ତାରଂ ତତ୍ଖାତନ୍ତାଵଦନ୍ତରଂ ।୧୫୭.୦୧୯ ଵିତସ୍ତିଦୀର୍ଘଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵିକର୍ଷୂଣାଂ ତଥା ତ୍ରଯଂ ॥୧୫୭.୦୧୯ ଵିକର୍ଷୂଣାଂ ସମୀପେ ଚ ଜ୍ଵାଲଯେଜ୍ଜ୍ଵଲନତ୍ରଯଂ ।୧୫୭.୦୨୦ ସୋମାଯ ଵହ୍ନଯେ ରାମ ଯମାଯ ଚ ସମାସତଃ ॥୧୫୭.୦୨୦ ଜୁହୁଯାଦାହୁତୀଃ ସମ୍ଯକ୍ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ଚତୁସ୍ତ୍ରଯଃ ।୧୫୭.୦୨୧ ପିଣ୍ଡନିର୍ଵପଣଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରାଗ୍ଵଦେଵ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥୧୫୭.୦୨୧ ଅନ୍ନେନ ଦଧ୍ନା ମଧୁନା ତଥା ମାଂସେନ ପୂରଯେତ୍ ।୧୫୭.୦୨୨ ମଧ୍ଯେ ଚେଦଧିମାସଃ ସ୍ଯାତ୍କୁର୍ଯାଦଭ୍ଯଧିକନ୍ତୁ ତତ୍ ॥୧୫୭.୦୨୨ ଅଥଵା ଦ୍ଵାଦଶାହେନ ସର୍ଵମେତତ୍ସମାପଯେତ୍ ।୧୫୭.୦୨୩ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଚ ଯଦି ସ୍ଯାଦଧିମାସକଃ ॥୧୫୭.୦୨୩ ତଦା ଦ୍ଵାଦଶକେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ କାର୍ଯଂ ତଦଧିକଂ ଭଵେତ୍ ।୧୫୭.୦୨୪ ସଂଵତ୍ସରେ ସମାପ୍ତେ ତୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଵଦାଚରେତ୍ ॥୧୫୭.୦୨୪ ପ୍ରେତାଯ ତତ ଊର୍ଧଵଂ ଚ ତସ୍ଯୈଵ ପୁରୁଷତ୍ରଯେ ।୧୫୭.୦୨୫ ପିଣ୍ଡାନ୍ ଵିନିର୍ଵପେତ୍ତଦ୍ଵଚ୍ଚତୁରସ୍ତୁ ସମାହିତଃ ॥୧୫୭.୦୨୫ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦତ୍ଵା ପୃଥିଵୀ ସମାନା ଇତି ଚାପ୍ଯଥ ।୧୫୭.୦୨୬ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଧନେଷୁ ଚେତି କ.. , ଖ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଛ.. , ଜ.. , ଞ.. ଚ ଯୋଜଯେତ୍ପ୍ରେତପିଣ୍ଡଂ ତୁ ପିଣ୍ଡେଷ୍ଵନ୍ଯେଷୁ ଭାର୍ଗଵ ॥୧୫୭.୦୨୬ ପ୍ରେତପାତ୍ରଂ ଚ ପାତ୍ରେଷୁ ତଥୈଵ ଵିନିଯୋଜଯେତ୍ ।୧୫୭.୦୨୭ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ କର୍ମୈତତ୍କର୍ମପାତ୍ରକେ ॥୧୫୭.୦୨୭ ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଜମିଦଂ କର୍ମ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ତୁ ଵିଧୀଯତେ ।୧୫୭.୦୨୮ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କାର୍ଯମେଵଂ ତଦା ଭଵେତ୍(୧) ॥୧୫୭.୦୨୮ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ପ୍ରେତେ କୁମ୍ଭାନ୍ନମବ୍ଦକଂ ।୧୫୭.୦୨୯ ଗଙ୍ଗାଯାଃ ସିକତା ଧାରା ଯଥା ଵର୍ଷତି ଵାସଵେ ॥୧୫୭.୦୨୯ ଶକ୍ଯା ଗଣଯିତୁଂ ଲୋକେ ନତ୍ଵତୀତାଃ ପିତାମହାଃ ।୧୫୭.୦୩୦ କାଲେ ସତତଗେ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ନାସ୍ତି ତସ୍ମାତ୍କ୍ରିଯାଂ ଚରେତ୍ ॥୧୫୭.୦୩୦ ଦେଵତ୍ଵେ ଯାତନାସ୍ଥାନେ ପ୍ରେତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତଂ ଲଭେତ୍ ।୧୫୭.୦୩୧ ନୋପକୁର୍ଯାନ୍ନରଃ ଶୋଚନ୍ ପ୍ରେତସ୍ଯାତ୍ମନ ଏଵ ଵା ॥୧୫୭.୦୩୧ ଭୃଗ୍ଵଗ୍ନିପାଶକାମ୍ଭୋଭିର୍ମୃତାନାମାତ୍ମଘାତିନାଂ ।୧୫୭.୦୩୨ ପତିତାନାଂ ଚ ନାଶୌଚଂ ଵିଦ୍ଯୁଚ୍ଛସ୍ତ୍ରହତାଶ୍ଚ ଯେ ॥୧୫୭.୦୩୨ ଯତିବ୍ରତିବ୍ରହ୍ମଚାରିନୃପକାରୁକଦୀକ୍ଷିତାଃ ।୧୫୭.୦୩୩ ରାଜାଜ୍ଞାକାରିଣୋ(୨) ଯେ ଚ ସ୍ନାଯାଦ୍ଵୈ ପ୍ରେତଗାମ୍ଯପି ॥୧୫୭.୦୩୩ ମୈଥୁନେ କଟଧୂମେ ଚ ସଦ୍ଯଃ ସ୍ନାନଂ ଵିଧୀଯତେ ।୧୫୭.୦୩୪ ଦ୍ଵିଜଂ ନ ନିର୍ହରେତ୍(୩) ପ୍ରେତଂ ଶୂଦ୍ରେଣ ତୁ କଥଞ୍ଚନ ॥୧୫୭.୦୩୪ ନ ଚ ଶୂଦ୍ରଂ ଦ୍ଵିଜେନାପି ତଯୋର୍ଦୋଷୋ ହି ଜାଯତେ(୪) ।୧୫୭.୦୩୫ ଅନାଥଵିପ୍ରପ୍ରେତସ୍ଯ ଵହନାତ୍ସ୍ଵରଗଲୋକଭାକ୍ ॥୧୫୭.୦୩୫ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ କାର୍ଯମେଵ ତଥା ଭଵେଦିତି ଛ.. , ଙ.. , ଞ.. ଚ । କାର୍ଯମେତତ୍ତଥା ଭଵେଦିତି ଝ.. ୨ ରାଜାଜ୍ଞାକାରକା ଇତି ଟ.. ୩ ନ ନିର୍ଦହେଦିତି ଖ.. ୪ ତଯୋର୍ଦୋଷୋଽଭିଜାଯତେ ଇତି ଙ.. ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଜଯମାପ୍ନୋତି ପ୍ରେତେଽନାଥେ ଚ କାଷ୍ଠଦଃ ।୧୫୭.୦୩୬ ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ବାନ୍ଧଵଂ ପ୍ରେତମପସଵ୍ଯେନ ତାଂ ଚିତିଂ ॥୧୫୭.୦୩୬ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ତତଃ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯୁଃ ସର୍ଵେ ସଵାସସଃ ।୧୫୭.୦୩୭ ପ୍ରେତାଯ ଚ ତଥା ଦଦ୍ଯୁସ୍ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରୀଂଶ୍ଚୈଵୋଦକାଞ୍ଜଲୀନ୍ ॥୧୫୭.୦୩୭ ଦ୍ଵାର୍ଯଶ୍ମନି ପଦଂ ଦତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶେଯୁସ୍ତଥା ଗୃହଂ ।୧୫୭.୦୩୮ ଅକ୍ଷତାନ୍ନିକ୍ଷିପେଦ୍ଵହ୍ନୌ ନିମ୍ବପତ୍ରଂ ଵିଦଶ୍ଯ ଚ ॥୧୫୭.୦୩୮ ପୃଥକ୍ଶଯୀରନ୍ ଭୂମୌ ଚ କ୍ରୀତଲବ୍ଧାଶନୋ ଭଵେତ୍ ।୧୫୭.୦୩୯ ଏକଃ ପିଣ୍ଦୋ ଦଶାହେ ତୁ ଶ୍ମଶ୍ରୁକର୍ମକରଃ ଶୁଚିଃ ॥୧୫୭.୦୩୯ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକୈସ୍ତିଲୈର୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ମଜ୍ଜେଦ୍ଵାସୋପରଂ ଦଧତ୍(୧) ।୧୫୭.୦୪୦ ଅଜାତଦନ୍ତେ ତନଯେ ଶିଶୌ ଗର୍ଭସ୍ରୁତେ ତଥା ॥୧୫୭.୦୪୦ କାର୍ଯୋ ନୈଵାଗ୍ନିସଂସ୍କାରୋ ନୈଵ ଚାସ୍ଯୋଦକକ୍ରିଯା ।୧୫୭.୦୪୧ ଚତୁର୍ଥେ ଚ ଦିନେକାର୍ଯସ୍ତଥାସ୍ଥ୍ନାଂ ଚୈଵ ସଞ୍ଚଯଃ ॥୧୫୭.୦୪୧ ଅସ୍ଥିସଞ୍ଚଯନାଦୂର୍ଧ୍ଵମଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶୋ ଵିଧୀଯତେ
ଅଧ୍ଯାଯ {୧୫୯} ଅଥୈକୋନଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଅସଂସ୍କୃତାଦିଶୌଚଂ ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ସଂସ୍କୃତସ୍ଯାସଂସ୍କୃତସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗୋ ମୋକ୍ଷୋ ହରିମ୍ମୃତେଃ ।୧୫୯.୦୦୧ ଅସ୍ଥ୍ନାଙ୍ଗଙ୍ଗାମ୍ଭସି କ୍ଷେପାତ୍ପ୍ରେତସ୍ଯାଭ୍ଯୁଦଯୋ ଭଵେତ୍ ॥୧୫୯.୦୦୧ ଗଙ୍ଗାତୋଯେ ନରସ୍ଯାସ୍ଥି ଯାଵତ୍ତାଵଦ୍ଦିଵି ସ୍ଥିତିଃ ।୧୫୯.୦୦୨ ଆତ୍ମନସ୍ତ୍ଯାଗିନାଂ ନାସ୍ତି ପତିତାନାଂ ତଥା କ୍ରିଯା ॥୧୫୯.୦୦୨ ତେଷାମପି ତଥା ଗାଙ୍ଗେ ତୋଯେଽସ୍ଥ୍ନାଂ ପତନଂ ହିତଂ ।୧୫୯.୦୦୩ ତେଷାଂ ଦତ୍ତଂ ଜଲଂ ଚାନ୍ନଂ ଗଗନେ ତତ୍ପ୍ରଲୀଯତେ ॥୧୫୯.୦୦୩ ଅନୁଗ୍ରହେଣ ମହତା ପ୍ରେତସ୍ଯ ପତିତସ୍ଯ ଚ ।୧୫୯.୦୦୪ ନାରାଯଣବଲିଃ କାର୍ଯସ୍ତେନାନୁଗ୍ରହମଶ୍ନୁତେ ॥୧୫୯.୦୦୪ ଅକ୍ଷଯଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷସ୍ତତ୍ର ଦତ୍ତଂ ନ ନଶ୍ଯତି ।୧୫୯.୦୦୫ ପତନାତ୍ତ୍ରାଯତେ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାତ୍ପାତ୍ରଂ ଜନାର୍ଦନଃ ॥୧୫୯.୦୦୫ ପତତାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତ୍ଯାଦିପ୍ରଦ ଏକୋ ହରିର୍ଧ୍ରୁଵଂ ।୧୫୯.୦୦୬ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକାନ୍ମ୍ରିଯମାଣାନ୍ ସହାଯଂ ଧର୍ମମାଚରେତ୍ ॥୧୫୯.୦୦୬ ମୃତୋଽପି ବାନ୍ଧଵଃ ଶକ୍ତୋ ନାନୁଗନ୍ତୁଂ ନରଂ ମୃତଂ ।୧୫୯.୦୦୭ ଜାଯାଵର୍ଜଂ ହି ସର୍ଵସ୍ଯ ଯାମ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଵିଭିଦ୍ଯତେ(୧) ॥୧୫୯.୦୦୭ ଧର୍ମ ଏକୋ(୨) ଵ୍ରଜତ୍ଯେନଂ ଯତ୍ର କ୍ଵଚନ ଗାମିନଂ ।୧୫୯.୦୦୮ ଶ୍ଵଃ କାର୍ଯମଦ୍ଯ କୁର୍ଵୀତ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ଚାପରାହ୍ଣିକଂ ॥୧୫୯.୦୦୮ ନ ହି ପ୍ରତୀକ୍ଷତେ ମୃତ୍ଯୁଃ କୃତଃ ଵାସ୍ଯ ନ ଵା କୃତଂ ।୧୫୯.୦୦୯ କ୍ଷେତ୍ରାପଣଗୃହାସକ୍ତମନ୍ଯତ୍ରଗତମାନସଂ ॥୧୫୯.୦୦୯ ଵୃକୀଵୀରଣମାସାଦ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁରାଦାଯ ଗଚ୍ଛତି ।୧୫୯.୦୧୦ ନ କାଲସ୍ଯ ପ୍ରିଯଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଯଶ୍ଚାସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥୧୫୯.୦୧୦ ଆଯୁଷ୍ଯେ କର୍ମଣି କ୍ଷୀଣେ ପ୍ରସହ୍ଯ ହରିତେ ଜନଂ ।୧୫୯.୦୧୧ ନାପ୍ରାପ୍ତକାଲୋ ମ୍ରିଯତେ ଵିଦ୍ଧଃ ଶରଶତୈରପି ॥୧୫୯.୦୧୧ କୁଶାଗ୍ରେଣାପି ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରାପ୍ତକାଲୋ ନ ଜୀଵତି ।୧୫୯.୦୧୨ - - - - - -- - -- - -- - -- - -- -- - -- ୧ ପନ୍ଥା ଵିଭଜ୍ଯତେ ଇତି ଗ.. ୨ ଧର୍ମ ଏଵେତି ଜ.. - - - -- - - -- - -- - -- - -- - - --- ଔଷଧାନି(୧) ନ ମନ୍ତ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରାଯନ୍ତେ ମୃତ୍ଯୁନାନ୍ଵିତଂ ॥୧୫୯.୦୧୨ ଵତ୍ସଵତ୍ପ୍ରାକୃତଂ କର୍ମ କର୍ତାରଂ ଵିନ୍ଦତି ଧ୍ରୁଵଂ ।୧୫୯.୦୧୩ ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦି ଵ୍ଯକ୍ତମଧ୍ଯମଵ୍ଯକ୍ତନିଧନଂ ଜଗତ୍ ॥୧୫୯.୦୧୩ କୌମାରାଦି ଯଥା ଦେହେ ତଥା ଦେହାନ୍ତରାଗମଃ ।୧୫୯.୦୧୪ ନଵମନ୍ଯଦ୍ଯଥା ଵସ୍ତ୍ରଂ ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେଵଂ ଶରୀରିକଂ ॥୧୫୯.୦୧୪ ଦେହୀ ନିତ୍ଯମଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ଯତଃ ଶୋକଂ ତତସ୍ତ୍ଯଜେତ୍
ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଦୀକ୍ଷିତ ହେଉଛନ୍ତୁ କି ନୁହଁନ୍ତୁ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ।
ଅଥ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରକଥନଂ ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ମନୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କୋ ହାରୀତୋଽତ୍ରିର୍ଯମୋଽଙିଗିରାଃ ।୧୬୨.୦୦୧ ଵସିଷ୍ଠଦକ୍ଷସଂଵର୍ତଶାତାତପପରାଶରାଃ ॥୧୬୨.୦୦୧ ଆପସ୍ତମ୍ବୋଶନୋଵ୍ଯାସାଃ କାତ୍ଯଯନବୃହସ୍ପତୀ ।୧୬୨.୦୦୨ ଗୋତମଃ ଶଙ୍ଖଲିଖିତୌ ଧର୍ମମେତେ ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍ ॥୧୬୨.୦୦୨ ତଥା ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସମାସେନ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶୃଣୁ ।୧୬୨.୦୦୩ ପ୍ରଵୃତ୍ତଞ୍ଚ ନିଵୃତ୍ତଞ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଧଙ୍କର୍ମ ଵୈଦିକଂ ॥୧୬୨.୦୦୩ କାମ୍ଯଂ କର୍ମ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ସ୍ଯାନ୍ନିଵୃତ୍ତଂ ଜ୍ଞାନପୂର୍ଵକଂ ।୧୬୨.୦୦୪ ଵେଦାଭ୍ଯାସସ୍ତପୋ ଜ୍ଞାନମିନ୍ଦିଯାଣାଞ୍ଚ ସଂଯମଃ ॥୧୬୨.୦୦୪ ଅହିଂସା ଗୁରୁସେଵା ଚ ନିଃଶ୍ରେଯସକରଂ ପରଂ ।୧୬୨.୦୦୫ ସର୍ଵେଷାମପି ଚୈତେଷାମତ୍ମଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ସ୍ମୃତଂ ॥୧୬୨.୦୦୫ ତଚ୍ଚଗ୍ର୍ଯଂ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ହ୍ଯମୃତଂ ତତଃ ।୧୬୨.୦୦୬ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଚାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଭୂତାନି ଚାତ୍ମନି ॥୧୬୨.୦୦୬ ସମମ୍ପଶ୍ଯନ୍ନାତ୍ମଯାଜୀ ସ୍ଵାରାଜ୍ଯମଧିଗଚ୍ଛତି ।୧୬୨.୦୦୭ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନେ ସମେ ଚ ସ୍ଯାଦ୍ଵେଦାଭ୍ଯାସେ ଚ ଯତ୍ନଵାନ୍ ॥୧୬୨.୦୦୭ ଏତଦ୍ଦ୍ଵିଜନ୍ମସାମର୍ଥ୍ଯଂ(୧) ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ ।୧୬୨.୦୦୮ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଏତଦ୍ଦ୍ଵିଜନ୍ମସାଗ୍ର୍ଯମିତି ଖ.. , ଙ.. , ଝ.. , ଞ.. , ଟ.. ଚ । ଏତଦ୍ଦ୍ଵିଜନ୍ମସାମଗ୍ରୀତି ଘ. ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଯତ୍ର ତତ୍ରାଶ୍ରମେ ଵସନ୍ ॥୧୬୨.୦୦୮ ଇହୈଵ ଲୋକେ ତିଷ୍ଠନ୍ ହି ବ୍ରହ୍ମଭୂଯାଯ କଲ୍ପ୍ଯତେ(୧) ।୧୬୨.୦୦୯ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯାନାମୁପାକର୍ମ ଶ୍ରାଵଣ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଵଣେନ ତୁ ॥୧୬୨.୦୦୯ ହସ୍ତେ ଚୌଷଧିଵାରେ ଚ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଵଣସ୍ଯ ଵା ।୧୬୨.୦୧୦ ପୌଷମାସସ୍ଯ ରୋହିଣ୍ଯାମଷ୍ଟକାଯାମଥାପି ଵା ॥୧୬୨.୦୧୦ ଜଲାନ୍ତେ ଛନ୍ଦସାଙ୍କୁର୍ଯାଦୁତ୍ସର୍ଗଂ ଵିଧିଵଦ୍ଵହିଃ ।୧୬୨.୦୧୧ ତ୍ର୍ଯହଂ ପ୍ରେତେଷ୍ଵନଧ୍ଯାଯଃ ଶିଷ୍ଯର୍ତ୍ଵିଗ୍ଗୁରୁବନ୍ଧୁଷୁ ॥୧୬୨.୦୧୧ ଉପାକର୍ମଣି ଚୋତ୍ସର୍ଗଂ ସ୍ଵଶାଖାଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ତଥା(୨) ।୧୬୨.୦୧୨ ସନ୍ଧ୍ଯାଗର୍ଜିତନିର୍ଘାତେ ଭୂକମ୍ପୋଲ୍କାନିପାତନେ ॥୧୬୨.୦୧୨ ସମାପ୍ଯ ଵେଦଂ ହ୍ଯନିଶମାରଣ୍ଯକମଧୀତ୍ଯ ଚ ।୧୬୨.୦୧୩ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ରାହୁସୂତକେ ॥୧୬୨.୦୧୩ ଋତୁସନ୍ଧିଷୁ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଵିକଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ।୧୬୨.୦୧୪ ପଶୁମଣ୍ଡୂକନକୁଲଶ୍ଵାହିମାର୍ଜାରଶୂକରୈଃ(୩) ॥୧୬୨.୦୧୪ କୃତେନ୍ତରେ ତ୍ଵହୋରାତ୍ରଂ ଶକ୍ରପାତେ ତଥୋଚ୍ଛ୍ରିଯେ ।୧୬୨.୦୧୫ ଶ୍ଵକ୍ରୋଷ୍ଟୁଗର୍ଧଭୋଲୂକମାସଵାଣର୍ତୁନିସ୍ଵନେ ॥୧୬୨.୦୧୫ ଅମେଧ୍ଯଶଵଶୂଦ୍ରାନ୍ତ୍ଯଶ୍ମଶାନପତିତାନ୍ତିକେ ।୧୬୨.୦୧୬ ଅଶୁଭାସୁ ଚ ତାରାସୁ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସ୍ତନିତସମ୍ପ୍ଲଵେ ॥୧୬୨.୦୧୬ ଭୁତ୍କ୍ଵାର୍ଦ୍ରପାଣିରମ୍ଭୋନ୍ତରର୍ଧରାତ୍ରେଽତିମାରୁତେ ।୧୬୨.୦୧୭ ପାଂଶୁଵର୍ଷେ ଦିଶାନ୍ଦାହେ ସନ୍ଧ୍ଯାନୀହାରଭୀତିଷୁ ॥୧୬୨.୦୧୭ ଧାଵତଃ ପ୍ରାଣିବାଧେ ଚ ଵିଶିଷ୍ଟେ ଗୃହମାଗତେ ।୧୬୨.୦୧୮ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଯ କଲ୍ପ୍ଯତେ ଇତି ଙ.. ୨ ସ୍ଵଶାଖାଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ମୃତେ ଇତି ଘ.. , ଝ.. , ଞ.. , ଟ ଚ ୩ ଶଶମାର୍ଜାରଶୂକରୈରିତି ଙ.. ଖରୋଷ୍ଟ୍ରଯାନହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵନୌକାଵୃକ୍ଷାଦିରୋହଣେ ॥୧୬୨.୦୧୮ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶଦନଧ୍ଯାଯାନେତାଂସ୍ତାତ୍କାଲିକାନ୍ଵିଦୁଃ
thumb|ପାର୍ଵଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଥ ତ୍ରିଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକଲ୍ପକଥନଂ ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧକଲ୍ପଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶୃଣୁ ।୧୬୩.୦୦୧ ନିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵିପ୍ରାନ୍ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଃ ସ୍ଵାଗତେନାପରାହ୍ଣତଃ ॥୧୬୩.୦୦୧ ପ୍ରାଚ୍ଯୋପଵେଶଯେତ୍ପୀଠେ ଯୁଗ୍ମାନ୍ଦୈଵେଽଥ ପିତ୍ରକେ ।୧୬୩.୦୦୨ ଅଯୁଗ୍ମାନ୍ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖାନ୍ଦୈଵେ ତ୍ରୀନ୍ ପୈତ୍ରେ ଚୈକମେଵ ଵା ॥୧୬୩.୦୦୨ ମାତାମହାନାମପ୍ଯେଵନ୍ତନ୍ତ୍ରଂ ଵା ଵୈଶ୍ଯଦେଵିକଂ ।୧୬୩.୦୦୩ ପାଣିପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଟରାର୍ଥଂ କୁଶାନପି ॥୧୬୩.୦୦୩ ଆଵାହଯେଦନୁଜ୍ଞାତୋ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାସ ଇତ୍ଯୃଚା ।୧୬୩.୦୦୪ ଯଵୈରନ୍ଵଵକୀର୍ଯାଥ(?) ଭାଜନେ ସପଵିତ୍ରକେ ॥୧୬୩.୦୦୪ ଶନ୍ନୋଦେଵ୍ଯା ପଯଃ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଯଵୋସୀତି ଯଵାଂସ୍ତଥା ।୧୬୩.୦୦୫ ଯାଦିଵ୍ଯା ଇତିମନ୍ତ୍ରେଣ ହସ୍ତେ ହ୍ଯର୍ଘଂ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍ ॥୧୬୩.୦୦୫ ଦତ୍ଵୋଦକଂ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯଂ ଧୂପଦାନଂ ପ୍ରଦୀପକଂ ।୧୬୩.୦୦୬ ଅପସଵ୍ଯଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ପିତୄଣାମପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ॥୧୬୩.୦୦୬ ଦ୍ଵିଗୁଣାଂସ୍ତୁ କୁଶାନ୍ କୃତ୍ଵା ହ୍ଯୁଶନ୍ତସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯୃଚା ପିତୄନ୍ ।୧୬୩.୦୦୭ ଆଵାହ୍ଯ ତଦନୁଜ୍ଞାତୋ ଜପେଦାଯାନ୍ତୁ ନଃ ତତଃ ॥୧୬୩.୦୦୭ ଯଵାର୍ଥାସ୍ତୁ ତିଲୈଃ କାର୍ଯାଃ କୁର୍ଯାଦର୍ଘ୍ଯାଦି ପୂର୍ଵଵତ୍ ।୧୬୩.୦୦୮ ଦତ୍ତ୍ଵାର୍ଘ୍ଯଂ ସଂଶ୍ରଵାନ୍ ଶେଷାନ୍ ପାତ୍ରେ କୃତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ ॥୧୬୩.୦୦୮ ପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ଥାନମସୀତି ନ୍ଯୁବ୍ଜଂ ପାତ୍ରଂ କରୋତ୍ଯଧଃ ।୧୬୩.୦୦୯ ଅଗ୍ନୌ କରିଷ୍ଯ ଆଦାଯ ପୃଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ନଂ ଘୃତପ୍ଲୁତଂ ॥୧୬୩.୦୦୯ କୁରୁଷ୍ଵେତି ହ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ହୁତ୍ଵାଗ୍ନୌ ପିତୃଯଜ୍ଞଵତ୍ ।୧୬୩.୦୧୦ ହୁତଶେଷଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାତ୍ତୁ ଭାଜନେଷୁ ସମାହିତଃ ॥୧୬୩.୦୧୦ ଯଥାଲାଭୋପପନ୍ନେଷୁ ରୌପ୍ଯେଷୁ ତୁ ଵିଶେଷତଃ ।୧୬୩.୦୧୧ ଦତ୍ଵାନ୍ନଂ ପୃଥିଵୀପାତ୍ରମିତି ପାତ୍ରାଭିମନ୍ତ୍ରଣଂ ॥୧୬୩.୦୧୧ କୃତ୍ଵେଦଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତ୍ଯନ୍ନେ ଦ୍ଵିଜାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଂ ନିଵେଶଯେତ୍ ।୧୬୩.୦୧୨ ସଵ୍ଯାହୃତିକାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ମଧୁଵାତା ଇତି ତ୍ଯଚଂ ॥୧୬୩.୦୧୨ ଜପ୍ତ୍ଵା ଯଥାସୁଖଂ ଵାଚ୍ଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀରଂସ୍ତେଽପି ଵାଗ୍ଯତାଃ ।୧୬୩.୦୧୩ ଅନ୍ନମିଷ୍ଟଂ ହଵିଷ୍ଯଞ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଜ୍ଜପ୍ତ୍ଵା ପଵିତ୍ରକଂ ॥୧୬୩.୦୧୩ ଅନ୍ନମାଦାଯ ତୃପ୍ତାଃ ସ୍ଥ ଶେଷଂ ଚୈଵାନ୍ନମସ୍ଯ ଚ ।୧୬୩.୦୧୪ ତଦନ୍ନଂ ଵିକିରେଦ୍ଭୂମୌ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚାପଃ ସକୃତ୍ସକୃତ୍ ॥୧୬୩.୦୧୪ ସର୍ଵମନ୍ନମୁପାଦାଯ ସତିଲଂ ଦକ୍ଷିଣାମୁଖଃ ।୧୬୩.୦୧୫ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟସନ୍ନିଧୌ ପିଣ୍ଡାନ୍ ପ୍ରଦଦ୍ଯାତ୍ପିତୃଯଜ୍ଞଵତ୍ ॥୧୬୩.୦୧୫ ମାତାମହାନାମପ୍ଯେଵଂ ଦଦ୍ଯାଦାଚମନଂ ତତଃ ।୧୬୩.୦୧୬ ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦକ୍ଷଯ୍ଯୋଦକମେଵ ଚ ॥୧୬୩.୦୧୬ ଦତ୍ଵା ତୁ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵଧାକାରମୁଦାହରେତ୍ ।୧୬୩.୦୧୭ ଵାଚ୍ଯତାମିତ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ସ୍ଵପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ଵଧୋଚ୍ଯତାଂ(୧) ॥୧୬୩.୦୧୭ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ମାତାମହାନାମିତ୍ଯାଦିଃ, ସ୍ଵପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ଵଧୋଚ୍ଯତାମିତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠଃ ଝ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି କୁର୍ଯୁରସ୍ତୁ ସ୍ଵଧେତ୍ଯୁକ୍ତେ ଭୂମୌ ସିଞ୍ଚେତ୍ତତୋ ଜଲଂ ।୧୬୩.୦୧୮ ପ୍ରୀଯନ୍ତାମିତି ଵା ଦୈଵଂ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଜଲଂ ଦଦେତ୍ ॥୧୬୩.୦୧୮ ଦାତାରୋ ନୋଽଭିଵର୍ଧନ୍ତାଂ ଵେଦାଃ ସନ୍ତତିରେଵ ଚ ।୧୬୩.୦୧୯ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଚ ନୋ ମାଵ୍ଯଗମଦ୍ବହୁଦେଯଂ ଚ ନୋ .ସ୍ତ୍ଵିତି ॥୧୬୩.୦୧୯ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ପ୍ରିଯା ଵାଚଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ।୧୬୩.୦୨୦ ଵାଜେ ଵାଜ ଇତି ପ୍ରୀତପିତୃପୂର୍ଵଂ ଵିସର୍ଜନଂ(୧) ॥୧୬୩.୦୨୦ ଯସ୍ମିଂସ୍ତୁ ସଂଶ୍ରଵାଃ ପୂର୍ଵମର୍ଘପାତ୍ରେ ନିପାତିତାଃ ।୧୬୩.୦୨୧ ପିତୃପାତ୍ରଂ ତଦୁତ୍ତାନଂ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରାନ୍ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ॥୧୬୩.୦୨୧ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଵା ତୁ ପିତୃସେଵିତଂ ।୧୬୩.୦୨୨ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭଵେତ୍ତାନ୍ତୁ ରଜନୀଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ ॥୧୬୩.୦୨୨ ଏଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ଵୃଦ୍ଧୌ ନାନ୍ଦୀମୁଖାନ୍ ପିତୄନ୍ ।୧୬୩.୦୨୩ ଯଜେତ ଦଧିକର୍କନ୍ଧୁମିଶ୍ରାନ୍ ପିଣ୍ଡାନ୍ ଯଵୈଃ କ୍ରିଯା ॥୧୬୩.୦୨୩ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦୈଵହୀନମେକାର୍ଘୈକପଵିତ୍ରକଂ ।୧୬୩.୦୨୪ ଆଵାହନାଗ୍ନୌକରଣରହିତଂ ହ୍ଯପସଵ୍ଯଵତ୍ ॥୧୬୩.୦୨୪ ଉପତିଷ୍ଠତାମିତ୍ଯକ୍ଷଯ୍ଯସ୍ଥାନେ ପିତୃଵିସର୍ଜନେ ।୧୬୩.୦୨୫ ଅଭିରମ୍ଯତାମିତି ଵଦେଦ୍ବ୍ରୂଯୁସ୍ତେଽଭିରତାଃ ସ୍ମ ହ ॥୧୬୩.୦୨୫ ଗନ୍ଧୋଦକତିଲୈର୍ଯୁକ୍ତଂ କୁର୍ଯାତ୍ପାତ୍ରଚତୁଷ୍ଟଯଂ ।୧୬୩.୦୨୬ ଅର୍ଘାର୍ଥପିତୃପାତ୍ରେଷୁ ପ୍ରେତପାତ୍ରଂ ପ୍ରସେଚଯେତ୍ ॥୧୬୩.୦୨୬ ଯେ ସମାନା ଇତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଶେଷଂ ପୂର୍ଵଵଦାଚରେତ୍ ।୧୬୩.୦୨୭ ଏତତ୍ସପିଣ୍ଡୀକରଣମେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ସ୍ତିଯା ସହ(୨) ॥୧୬୩.୦୨୭ ଅର୍ଵାକ୍ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଯସ୍ଯ ସଂଵତ୍ସରାଦ୍ଭଵେତ୍ ।୧୬୩.୦୨୮ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ପିତୃପୂର୍ଵଂ ଵିସର୍ଜଯେଦିତି ଖ.. , ଛ.. , ଝ.. ଚ ୨ ସ୍ତ୍ର୍ଯା ଅପୀତି ଖ.. , ଛ.. ଚ ତସ୍ଯାପ୍ଯନ୍ନଂ ସୋଦକୁମ୍ଭଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସଂଵତ୍ସରଂ ଦ୍ଵିଜେ ॥୧୬୩.୦୨୮ ମୃତାହନି ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରତିମାସନ୍ତୁ ଵତ୍ସରଂ ।୧୬୩.୦୨୯ ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରଂ କାର୍ଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵୈ ମାସିକାନ୍ନଵତ୍ ॥୧୬୩.୦୨୯ ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନେନ ଵୈ ମାସଂ ପାଯସେନ ତୁ ଵତ୍ସରଂ ।୧୬୩.୦୩୦ ମାତ୍ସ୍ଯହାରିଣକୌରଭ୍ରଶାକୁନଚ୍ଛାଗପାର୍ଷତୈଃ(୧) ॥୧୬୩.୦୩୦ ଐଣରୌରଵଵାରାହଶାଶୈର୍ମାଂସୈର୍ଯଥାକ୍ରମଂ ।୧୬୩.୦୩୧ ମାସଵୃଦ୍ଧ୍ଯାଭିତୃପ୍ଯନ୍ତି ଦତ୍ତୈରେଵ(୨) ପିତାମହାଃ ॥୧୬୩.୦୩୧ ଖଡ୍ଗାମିଷଂ ମହାଶଲ୍କଂ ମଧୁଯୁକ୍ତାନ୍ନମେଵ ଚ(୩) ।୧୬୩.୦୩୨ ଲୋହାମିଷଂ କାଲଶାକଂ ମାଂସଂ ଵାର୍ଧୀନସସ୍ଯ ଚ ॥୧୬୩.୦୩୨ ଯଦ୍ଦଦାତି ଗଯାସ୍ଥଞ୍ଚ ସର୍ଵମାନନ୍ତ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ(୪) ।୧୬୩.୦୩୩ ତଥା ଵର୍ଷାତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ମଘାସୁ ଚ ନ ସଂଶଯଃ ॥୧୬୩.୦୩୩ କନ୍ଯାଂ ପ୍ରଜାଂ ଵନ୍ଦିନଶ୍ଚ ପଶୂନ୍ମୁଖ୍ଯାନ୍ ସୁତାନପି ।୧୬୩.୦୩୪ ଘୃତଂ କୃଷିଂ ଚ ଵାଣିଜ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଶଫୈକଶଫଂ ତଥା ॥୧୬୩.୦୩୪ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଵିନଃ ପୁତ୍ରାନ୍ ସ୍ଵର୍ଣରୂପ୍ଯେ ସକୁପ୍ଯକେ ।୧୬୩.୦୩୫ ଜ୍ଞାତିଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମାନାପ୍ନୋତି ଶ୍ରାଦ୍ଧଦଃ ସଦା ॥୧୬୩.୦୩୫ ପ୍ରତିପତ୍ପ୍ରଭୃତିଷ୍ଵେତାନ୍ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ଚତୁର୍ଦଶୀଂ ।୧୬୩.୦୩୬ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ତୁ ହତା ଯେ ଵୈ ତେଷାଂ ତତ୍ର ପ୍ରଦୀଯତେ ॥୧୬୩.୦୩୬ ସ୍ଵର୍ଗଂ(୫) ହ୍ଯପତ୍ଯମୋଜଶ୍ଚ ଶୌର୍ଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ବଲଂ ତଥା ।୧୬୩.୦୩୭ ପୁତ୍ରଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯଂ ସସୌଭାଗ୍ଯମପତ୍ଯଂ ମୁଖ୍ଯତାଂ ସୁତାନ୍ ॥୧୬୩.୦୩୭ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ମାତ୍ସ୍ଯାଵିହାରିଣୌରଭ୍ରଶାକୁନଚ୍ଛାଗପାର୍ଷତୈରିତି ଛ.. ୨ ଦତ୍ତୈରିହେତି ଘ.. , ଙ.. , ଞ.. ଚ ୩ ମଧୁମୁଦ୍ଗାନ୍ନମେଵ ଵେତି ଙ.. ୪ ସର୍ଵମାନନ୍ତ୍ଯମଶ୍ନୁତେ ଇତି ଘ.. , ଙ.. ଚ ୫ ସ୍ଵର୍ଣମିତି ଖ.. , ଛ.. ଚ ପ୍ରଵୃତ୍ତଚକ୍ରତାଂ ପୁତ୍ରାନ୍ ଵାଣିଜ୍ଯଂ ପ୍ରସୁତାଂ ତଥା ।୧୬୩.୦୩୮ ଅରୋଗିତ୍ଵଂ ଯଶୋ ଵୀତଶୋକତାଂ ପରମାଙ୍ଗତିଂ ॥୧୬୩.୦୩୮ ଧନଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଭିଷକସିଦ୍ଧିଂ ରୂପ୍ଯଂ ଗାଶ୍ଚାପ୍ଯଜାଵିକଂ ।୧୬୩.୦୩୯ ଅଶ୍ଵାନାଯୁଶ୍ଚ ଵିଧିଵତ୍ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସମ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ॥୧୬୩.୦୩୯ କୃତ୍ତିକାଦିଭରଣ୍ଯନ୍ତେ ସ କାମାନାପ୍ନୁଯାଦିମାନ୍ ।୧୬୩.୦୪୦ ଵସୁରୁଦ୍ରାଦିତିସୁତାଃ ପିତରଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେଵତାଃ ॥୧୬୩.୦୪୦ ପ୍ରୀଣଯନ୍ତି ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ(୧) ପିତୄନ୍ ଶ୍ରାଦ୍ଧେନ ତର୍ପିତାଃ ।୧୬୩.୦୪୧ ଆଯୁଃ ପ୍ରଜାଂ ଧନଂ(୨) ଵିଦ୍ଯାଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ସୁଖାନି ଚ ॥୧୬୩.୦୪୧ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ତଥା ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରୀତା ନୄଣାଂ ପିତାମହାଃ(୩)
ଅଥ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାନାଧର୍ମାଃ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଧ୍ଯେଯ ଆତ୍ମା ସ୍ଥିତୋ ଯୋଽସୌ ହୃଦଯେ ଦୀପଵତ୍ପ୍ରଭୁଃ ।୧୬୫.୦୦୧ ଅନନ୍ଯଵିଷଯଂ କୃତ୍ଵା ମନୋ ବୁଦ୍ଧିସ୍ମୃତୀନ୍ଦ୍ରିଯଂ ॥୧୬୫.୦୦୧ ଶ୍ରାଦ୍ଧନ୍ତୁ ଧ୍ଯାଯିନେ ଦେଯଂ(୩) ଗଵ୍ଯଂ ଦଧି ଘୃତଂ ପଯଃ ।୧୬୫.୦୦୨ ପ୍ରିଯଙ୍ଗଵୋ ମସୂରାଶ୍ଚ ଵାର୍ତାକୁଃ କୋଦ୍ରଵୋ ନ ହି ॥୧୬୫.୦୦୨ ସୈଂହିକଯୋ ଯଦା ସୂର୍ଯଂ ଗ୍ରସତେ ପର୍ଵସନ୍ଧିଷୁ ।୧୬୫.୦୦୩ ହସ୍ତିଚ୍ଛାଯା ତୁ ସା ଜ୍ଞେଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାନାଦିକେଽକ୍ଷ୍ଯା ॥୧୬୫.୦୦୩ ପିତ୍ରେ ଚୈଵ ଯଦା ସୋମୋ ହଂସେ ଚୈଵ କରେ ସ୍ଥିତେ ।୧୬୫.୦୦୪ ତିଥିର୍ଵୈଵସ୍ଵତୋ ନାମ ସା ଛାଯା କୁଞ୍ଜରସ୍ଯ ତୁ ॥୧୬୫.୦୦୪ ଅଗ୍ନୌକରଣଶେଷନ୍ତୁ ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵିକେ ।୧୬୫.୦୦୫ ଅଗ୍ନ୍ଯଭାଵେ ତୁ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ହସ୍ତେ ଦଦ୍ଯାତ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ ॥୧୬୫.୦୦୫ ନ ସ୍ତ୍ରୀ ଦୁଷ୍ଯତି ଜାରେଣ ନ ଵିପ୍ରୋ ଵେଦକର୍ମଣା ।୧୬୫.୦୦୬ ବଲାତ୍କାରୋପଭୁକ୍ତା ଚେଦ୍ଵୈରିହସ୍ତଗତାପି ଵା(୧) ॥୧୬୫.୦୦୬ ସନ୍ତ୍ଯଜେଦ୍ଦୂଷିତାନ୍ନାରୀମୃତୁକାଲେ ନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୬୫.୦୦୭ ଯ ଆତ୍ମଵ୍ଯତିରେକେଣ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ନାତ୍ର ପଶ୍ଯତି(୨) ॥୧୬୫.୦୦୭ ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ ସ ଏଵେହ ଯୋଗୀ ଚାତ୍ମରତୋଽମଲଃ ।୧୬୫.୦୦୮ ଵିଷଯେନ୍ଦ୍ରିଯସଂଯୋଗାତ୍କେଚିଦ୍ଯୋଗଂ ଵଦନ୍ତି ଵୈ ॥୧୬୫.୦୦୮ ଅଧର୍ମୋ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତୁ ଗୃହୀତସ୍ତୈରପଣ୍ଡିତୈଃ ।୧୬୫.୦୦୯ ଆତ୍ମନୋ ମନସଶ୍ଚୈଵ ସଂଯୋଗଞ୍ଚ ତଥା ପରେ ॥୧୬୫.୦୦୯ ଵୃତ୍ତିହୀନଂ ମନଃ କୃତ୍ଵା କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଂ ପରମାତ୍ମନି ।୧୬୫.୦୧୦ ଏକୀକୃତ୍ଯ ଵିମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧାଦ୍ଯୋଗୋଽଯମୁତ୍ତମଃ ॥୧୬୫.୦୧୦ କୁଟୁମ୍ବୈଃ ପଞ୍ଚଭିର୍ଯାମଃ ଷଷ୍ଠସ୍ତତ୍ର ମହତ୍ତରଃ ।୧୬୫.୦୧୧ ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯୈର୍ଵା ସ ଜେତୁଂ ନୈଵ ଶକ୍ଯତେ(୩) ॥୧୬୫.୦୧୧ ବହିର୍ମୁଖାନି ସର୍ଵାଣି କୃତ୍ଵା ଚାଭିମୁଖାନି ଵୈ ।୧୬୫.୦୧୨ ମନସ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯଗ୍ରାମଂ ମନଶ୍ଚାତ୍ମନି ଯୋଜଯେତ୍ ॥୧୬୫.୦୧୨ ସର୍ଵଭାଵଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ନ୍ଯସେତ୍ ।୧୬୫.୦୧୩ ଏତଜ୍ଜ୍ଞାନଞ୍ଚ ଧ୍ଯାନଞ୍ଚ ଶେଷୋଽନ୍ଯୋ ଗ୍ରନ୍ଥଵିସ୍ତରଃ(୪) ॥୧୬୫.୦୧୩ ଯନ୍ନାସ୍ତି ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ତଦସ୍ତୀତି ଵିରୁଧ୍ଯତେ ।୧୬୫.୦୧୪ କଥ୍ଯମାନଂ ତଥାନ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯେ ନାଵତିଷ୍ଠତେ ॥୧୬୫.୦୧୪ ଅସଂଵେଦ୍ଯଂ ହି ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ(୧) କୁମାରୀ ସ୍ତ୍ରୀମୁଖଂ ଯଥା ।୧୬୫.୦୧୫ ଅଯୋଗୀ ନୈଵ ଜାନାତି ଜାତ୍ଯନ୍ଧୋ ହି ଘଟଂ ଯଥା ॥୧୬୫.୦୧୫ ସନ୍ନ୍ଯସନ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଥାନାଚ୍ଚଲତି ଭାସ୍କରଃ ।୧୬୫.୦୧୬ ଏଷ ମେ ମଣ୍ଡଲଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି ॥୧୬୫.୦୧୬ ଉପଵାସଵ୍ରତଞ୍ଚୈଵ ସ୍ନାନନ୍ତୀର୍ଥଂ ଫଲନ୍ତପଃ ।୧୬୫.୦୧୭ ଦ୍ଵିଜସମ୍ପାଦନଞ୍ଚୈଵ ସମ୍ପନ୍ନନ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ଫଲଂ ॥୧୬୫.୦୧୭ ଏକାକ୍ଷରଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାଣାଯାମଃ ପରନ୍ତପଃ ।୧୬୫.୦୧୮ ସାଵିତ୍ର୍ଯାସ୍ତୁ ପରଂ ନାସ୍ତି ପାଵନଂ ପରମଂ ସ୍ମୃତଃ ॥୧୬୫.୦୧୮ ପୂର୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସୁରୈର୍ଭୁକ୍ତାଃ ସୋମଗନ୍ଧର୍ଵଵହ୍ନିଭିଃ ।୧୬୫.୦୧୯ ଭୁଞ୍ଜତେ ମାନୁଷାଃ ପଶ୍ଚାନ୍ନୈତା ଦୁଷ୍ଯନ୍ତି କେନଚିତ୍ ॥୧୬୫.୦୧୯ ଅସଵର୍ଣେନ ଯୋ ଗର୍ଭଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯୋନୌ ନିଷିଚ୍ଯତେ ।୧୬୫.୦୨୦ ଅଶୁଦ୍ଧା ତୁ ଭଵେନ୍ନାରୀ ଯାଵତ୍ଛଲ୍ଯଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି ॥୧୬୫.୦୨୦ ନିଃସୃତେ ତୁ ତତଃ ଶଲ୍ଯେ ରଜସା ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତେ ତତଃ ।୧୬୫.୦୨୧ ଧ୍ଯାନେନ ସଦୃଶନ୍ନାସ୍ତି ଶୋଧନଂ ପାପକର୍ମଣାଂ ॥୧୬୫.୦୨୧ ଶ୍ଵପାକେଷ୍ଵପି ଭୁଞ୍ଜାନୋ ଧ୍ଯାନେନ ହି ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୬୫.୦୨୨ ଆତ୍ମା ଧ୍ଯାତା ମନୋ ଧ୍ଯାନଂ ଧ୍ଯେଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଫଲଂ ହରିଃ ॥୧୬୫.୦୨୨ ଅକ୍ଷଯାଯ ଯତିଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ପଙ୍କ୍ତିପାଵନପାଵନଃ ।୧୬୫.୦୨୩ ଆରୂଢୋ ନୈଷ୍ଠିକନ୍ଧର୍ମଂ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଚ୍ଯଵତେ ଦ୍ଵିଜଃ ॥୧୬୫.୦୨୩ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଯେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯେତ୍ସ ଆତ୍ମହା ।୧୬୫.୦୨୪ ଯେ ଚ ପ୍ରଵ୍ରଜିତାଃ ପତ୍ନ୍ଯାଂ ଯା ଚୈଷାଂ ଵୀଜସନ୍ତତିଃ ॥୧୬୫.୦୨୪ ଵିଦୁରା ନାମ ଚଣ୍ଡାଲା ଜାଯନ୍ତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।୧୬୫.୦୨୫ ଶତିକୋ ମ୍ରିଯତେ ଗୃଧ୍ରଃ ଶ୍ଵାସୌ ଦ୍ଵାଦଶିକସ୍ତଥା ॥୧୬୫.୦୨୫ ଭାସୋ ଵିଂଶତିଵର୍ଷାଣି ସୂକରୋ ଦଶଭିସ୍ତଥା ।୧୬୫.୦୨୬ ଅପୁଷ୍ପୋ ଵିଫଲୋ ଵୃକ୍ଷୋ ଜାଯତେ କଣ୍ଟକାଵୃତଃ ॥୧୬୫.୦୨୬ ତତୋ ଦାଵାଗ୍ନିଦଗ୍ଧସ୍ତୁ ସ୍ଥାଣୁର୍ଭଵତି ସାନୁଗଃ ।୧୬୫.୦୨୭ ତତୋ ଵର୍ଷଶତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ଦ୍ଵେ ତିଷ୍ଠତ୍ଯଚେତନଃ ॥୧୬୫.୦୨୭ ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସଃ ।୧୬୫.୦୨୮ ପ୍ଲଵେନ ଲଭତେ ମୋକ୍ଷଂ କୁଲସ୍ଯୋତ୍ସାଦନେନ ଵା ॥୧୬୫.୦୨୮ ଯୋଗମେଵ ନିଷେଵେତେତ ନାନ୍ଯଂ ମନ୍ତ୍ରମଘାପହମ୍
ଅଥ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଵର୍ଣଧର୍ମାଦିକଥନଂ ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଵେଦସ୍ମାର୍ତଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଧର୍ମଂ ଵୈ ପଞ୍ଚଧା ସ୍ମୃତଂ(୧) ।୧୬୬.୦୦୧ ଵର୍ଣତ୍ଵମେକମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯୋଽଧିକାରଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ ॥୧୬୬.୦୦୧ ଵର୍ଣଧର୍ମଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଯଥୋପନଯନନ୍ତ୍ରିଷୁ ।୧୬୬.୦୦୨ ଯସ୍ତ୍ଵାଶ୍ରମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ପଦାର୍ଥଃ ସଂଵିଧୀଯତେ ॥୧୬୬.୦୦୨ ଉକ୍ତ ଆଶ୍ରମଧର୍ମସ୍ତୁ ଭିନ୍ନପିଣ୍ଡାଦିକୋ ଯଥା ।୧୬୬.୦୦୩ ଉଭଯେନ ନିମିତ୍ତେନ ଯୋ ଵିଧିଃ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ ॥୧୬୬.୦୦୩ ନୈମିତ୍ତିକଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଵିଧିର୍ଯଥା ।୧୬୬.୦୦୪ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଗୃହୀ ଚାପି ଵାନପ୍ରସ୍ଥୋ ଯତିର୍ନୃପ ॥୧୬୬.୦୦୪ ଉକ୍ତ ଆଶ୍ରମଧର୍ମସ୍ତୁ ଧର୍ମଃ ସ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚଧା ପରଃ(୧) ।୧୬୬.୦୦୫ ଷାଡ୍ଗୁଣ୍ଯସ୍ଯାଭିଧାନେ ଯୋ ଦୃଷ୍ଟାର୍ଥଃ ସ ଉଦାହୃତଃ ॥୧୬୬.୦୦୫ ସ ତ୍ରେଧା ମନ୍ତ୍ରଯାଗାଦ୍ଯଦୃଷ୍ଟାର୍ଥ ଇତି ମାନଵାଃ ।୧୬୬.୦୦୬ ଉଭଯାର୍ଥୋ ଵ୍ଯଵହାରସ୍ତୁ ଦଣ୍ଡଧାରଣମେଵ ଚ ॥୧୬୬.୦୦୬ ତୁଲ୍ଯାର୍ଥାନାଂ ଵିକଲ୍ପଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯାଗମୂଲଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ।୧୬୬.୦୦୭ ଵେଦେ ତୁ ଵିହିତୋ ଧର୍ମଃ ସ୍ମୃତୌ ତାଦୃଶ ଏଵ ଚ ॥୧୬୬.୦୦୭ ଅନୁଵାଦଂ ସ୍ମୃତିଃ ସୂତେ(୨) କାର୍ଯାର୍ଥମିତି ମାନଵାଃ ।୧୬୬.୦୦୮ ଗୁଣାର୍ଥଃ ପରିସଙ୍ଖ୍ଯାର୍ଥୋ ଵାନୁଵାଦୋ ଵିଶେଷତଃ(୩) ॥୧୬୬.୦୦୮ ଵିଶେଷଦୃଷ୍ଟ ଏଵାସୌ ଫଲାର୍ଥ ଇତି ମାନଵାଃ ।୧୬୬.୦୦୯ ସ୍ଯାଦଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଭିଃ ସଂସ୍କାରୈର୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକଗଃ ॥୧୬୬.୦୦୯ ଗର୍ଭାଧାନଂ ପୁଂସଵନଂ ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଃ ତତଃ ।୧୬୬.୦୧୦ ଜାତକର୍ମ ନାମକୃତିରନ୍ନପ୍ରାଶନଚୂଡକଂ ॥୧୬୬.୦୧୦ ସଂସ୍କାରଶ୍ଚୋପନଯନଂ ଵେଦଵ୍ରତଚତୁଷ୍ଟଯଂ ।୧୬୬.୦୧୧ ସ୍ନାନଂ ସ୍ଵଧର୍ମଚାରିଣ୍ଯା ଯୋଗଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯଜ୍ଞପଞ୍ଚକଂ ॥୧୬୬.୦୧୧ ଦେଵଯଜ୍ଞଃ ପିତୃଯଜ୍ଞୋ ମନୁଷ୍ଯଭୂତଯଜ୍ଞକୌ ।୧୬୬.୦୧୨ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଃ ସପ୍ତପାକଯଜ୍ଞସଂସ୍ଥାଃ ପୁରୋଽଷ୍ଟକାଃ ॥୧୬୬.୦୧୨ ପାର୍ଵଣଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରାଵଣ୍ଯାଗ୍ରହାଯଣୀ ଚ ଚୈତ୍ର୍ଯପି ।୧୬୬.୦୧୩ ଆଶ୍ଵଯୁଜୀ ସପ୍ତହଵିର୍ଯଜ୍ଞସଂସ୍ଥାସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥୧୬୬.୦୧୩ ଅଗ୍ନ୍ଯାଧେଯମଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ(୧) ଦର୍ଶଃ ସ୍ଯାତ୍ପଶୁବନ୍ଧକଃ ।୧୬୬.୦୧୪ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯାଗ୍ରହାଯେଷ୍ଟିର୍ନିରୂଢଃ ପଶୁବନ୍ଧକଃ ॥୧୬୬.୦୧୪ ସୌତ୍ରାମଣିସପ୍ତସୋମସଂସ୍ଥାଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦିତଃ ।୧୬୬.୦୧୫ ଅତ୍ଯଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଉକ୍ଥଶ୍ଚ ଷୋଡଶୀ ଵାଜପେଯକଃ ॥୧୬୬.୦୧୫ ଅତିରାତ୍ରାସ୍ତଥା ସ୍ତୋମ ଅଷ୍ଟୌ ଚାତ୍ମଗୁଣାସ୍ତତଃ ।୧୬୬.୦୧୬ ଦଯା କ୍ଷମାନସୂଯା ଚ ଅନାଯାସୋଽଥ ମଙ୍ଗଲଂ ॥୧୬୬.୦୧୬ ଅକାର୍ପଣ୍ଯାସ୍ପୃହାଶୌଚଂ ଯସ୍ଯୈତେ ସ ପରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ।୧୬୬.୦୧୭ ପ୍ରଚାରେ ମୈଥୁନେ ଚୈଵ ପ୍ରସ୍ରାଵେ ଦନ୍ତଧାଵନେ ॥୧୬୬.୦୧୭ ସ୍ନାନଭୋଜନକାଲେ ଚ ଷଟ୍ସୁ ମୌନଂ ସମାଚରେତ୍ ।୧୬୬.୦୧୮ ପୁନର୍ଦାନଂ ପୃଥକ୍ପାନମାଜ୍ଯେନ ପଯସା ନିଶି ॥୧୬୬.୦୧୮ ଦନ୍ତଚ୍ଛେଦନମୁଷ୍ଣଂ ଚ ସପ୍ତ ସକ୍ତୁଷୁ ଵର୍ଜଯେତ୍ ।୧୬୬.୦୧୯ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁଷ୍ପଂ ନ ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଦେଵାଯୋଗ୍ଯନ୍ତଦୀରିତଂ ॥୧୬୬.୦୧୯ ଅନ୍ଯଗୋତ୍ରୋପ୍ଯସମ୍ବଦ୍ଧଃ(୨) ପ୍ରେତସ୍ଯାଗ୍ନିନ୍ଦଦାତି ଯଃ ।୧୬୬.୦୨୦ ପିଣ୍ଡଞ୍ଚୋଦକଦାନଞ୍ଚ ସ ଦଶାହଂ ସମାପଯେତ୍ ॥୧୬୬.୦୨୦ ଉଦକଞ୍ଚ ତୃଣଂ ଭସ୍ମ ଦ୍ଵାରଂ ପନ୍ଥାସ୍ତଥୈଵ ଚ ।୧୬୬.୦୨୧ ଏଭିରନ୍ତରିତଂ କୃତ୍ଵା ପଙ୍କ୍ତିଦୋଷୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥୧୬୬.୦୨୧ ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣାହୁତୀର୍ଦଦ୍ଯାଦନାମାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଯୋଗତଃ
ଅଥାଷ୍ଟଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ମହାପାତକାଦିକଥନମ୍ ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ଦଣ୍ଡଂ କୁର୍ଯାନ୍ନୃପୋ ନୄଣାଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମକୁର୍ଵତାଂ ।୧୬୮.୦୦୧ କାମତୋଽକାମତୋ ଵାପି ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ କୃତଂ ଚରେତ୍ ॥୧୬୮.୦୦୧ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଜାତଵେଦୋମୁଖୈଃ ସୌରୈରିତି ଖ.. ୨ ରିପୁଂ ହରେଦିତି ଙ.. , ଞ.. ଚ ମତ୍ତକ୍ରୁଦ୍ଧାତୁରାଣାଂ ଚ ନ ଭୁଞ୍ଜୀତ କଦାଚନ ।୧୬୮.୦୦୨ ମହାପାତକିନାଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଯଚ୍ଚ ସ୍ପୃଷ୍ଟମୁଦକ୍ଯଯା ॥୧୬୮.୦୦୨ ଗଣାନ୍ନଂ ଗଣିକାନ୍ନଂ ଚ(୧) ଵାର୍ଧୁଷେର୍ଗାଯନସ୍ଯ ଚ ।୧୬୮.୦୦୩ ଅଭିଶପ୍ତସ୍ଯ ଷଣ୍ଡସ୍ଯ ଯସ୍ଯାଶ୍ଚୋପପତିର୍ଗୃହେ ॥୧୬୮.୦୦୩ ରଜକସ୍ଯ ନୃଶଂସସ୍ଯ ଵନ୍ଦିନଃ କିତଵସ୍ଯ ଚ ।୧୬୮.୦୦୪ ମିଥ୍ଯାତପସ୍ଵିନଶ୍ଚୈଵ ଚୌରଦଣ୍ଡିକଯୋସ୍ତଥା(୨) ॥୧୬୮.୦୦୪ କୁଣ୍ଡଗୋଲସ୍ତ୍ରୀଜିତାନାଂ ଵେଦଵିକ୍ରଯିଣସ୍ତଥା ।୧୬୮.୦୦୫ ଶୈଲୂଷତନ୍ତ୍ରଵାଯାନ୍ନଂ କୃତଘ୍ନସ୍ଯାନ୍ନମେଵ ଚ ॥୧୬୮.୦୦୫ କର୍ମାରସ୍ଯ ନିଷାଦସ୍ଯ ଚେଲନିର୍ଣେଜକସ୍ଯ ଚ ।୧୬୮.୦୦୬ ମିଥ୍ଯାପ୍ରଵ୍ରଜିତସ୍ଯାନ୍ନମ୍ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯାସ୍ତୈଲିକସ୍ଯ ଚ ॥୧୬୮.୦୦୬ ଆରୂଢପତିତସ୍ଯାନ୍ନଂ ଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ ।୧୬୮.୦୦୭ ତଥୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାନ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେନାନିମନ୍ତ୍ରିତଃ ॥୧୬୮.୦୦୭ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ନଞ୍ଚ ଶୂଦ୍ରେଣ ନାଦ୍ଯାଚ୍ଚୈଵ ନିମନ୍ତ୍ରିତଃ ।୧୬୮.୦୦୮ ଏଷାମନ୍ଯତମସ୍ଯାନ୍ନମମତ୍ଯା ଵା ତ୍ର୍ଯହଂ କ୍ଷପେତ୍ ॥୧୬୮.୦୦୮ ମତ୍ଯା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚରେତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ରେତୋଵିଣ୍ମୂତ୍ରମେଵ ଚ ।୧୬୮.୦୦୯ ଚଣ୍ଡାଲଶ୍ଵପଚାନ୍ନନ୍ତୁ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଚରେତ୍ ॥୧୬୮.୦୦୯ ଅନିର୍ଦିଶଂ ଚ ପ୍ରେତାନ୍ନଂ ଗଵାଘ୍ରାତଂ ତଥୈଵ ଚ ।୧୬୮.୦୧୦ ଶୂଦ୍ରୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ଶୁନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ପତିତାନ୍ନଂ ତଥୈଵ ଚ ॥୧୬୮.୦୧୦ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଅଶୌଚେ କୃଚ୍ଛ୍ରମାଚରେତ୍ ।୧୬୮.୦୧୧ ଅଶୌଚେ ଯସ୍ଯ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସୋପ୍ଯଶୁଦ୍ଧସ୍ତଥା ଭଵେତ୍ ॥୧୬୮.୦୧୧ ମୃତପଞ୍ଚନଖାତ୍କୂପାଦମେଧ୍ଯେନ ସକୃଦ୍ଯୁତାତ୍ ।୧୬୮.୦୧୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଗଣାନାଂ ଗଣିକାନାଞ୍ଚେତି ଙ.. , ଞ.. ଚ ୨ ଚୌରଦାମ୍ଭିକଯୋସ୍ତଥେତି ଞ.. ଅପଃ ପୀତ୍ଵା ତ୍ର୍ଯହଂ ତିଷ୍ଠେତ୍ସୋପଵାସୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ ॥୧୬୮.୦୧୨ ସର୍ଵତ୍ର ଶୂଦ୍ରେ ପାଦଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିତ୍ରଯଂ ଵୈଶ୍ଯଭୂପଯୋଃ(୧) ।୧୬୮.୦୧୩ ଵିଡ୍ଵରାହଖରୋଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଗୋମାଯୋଃ କପିକାକଯୋଃ ॥୧୬୮.୦୧୩ ପ୍ରାଶ୍ଯ ମୂତ୍ରପୁରୀଷାଣି ଦ୍ଵିଜଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଚରେତ୍ ।୧୬୮.୦୧୪ ଶୁଷ୍କାଣି ଜଗ୍ଧ୍ଵା ମାଂସାନି(୨) ପ୍ରେତାନ୍ନଂ କରକାଣି ଚ ॥୧୬୮.୦୧୪ କ୍ରଵ୍ଯାଦଶୂକରୋଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଗୋମାଯୋଃ କପିକାକଯୋଃ ।୧୬୮.୦୧୫ ଗୋନରାଶ୍ଵଖରୋଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଛତ୍ରାକଂ ଗ୍ରାମକୁକ୍କୁଟଂ ॥୧୬୮.୦୧୫ ମାଂସଂ ଜଗ୍ଧ୍ଵା କୁଞ୍ଜରସ୍ଯ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୬୮.୦୧୬ ଆମଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତଥା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ମଧୁ ତ୍ଵଦନ୍ ॥୧୬୮.୦୧୬ ଲଶୁନଂ ଗୁଞ୍ଜନଂ ଚାଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାଦିନା ଶୁଚିଃ(୩) ।୧୬୮.୦୧୭ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ କୁର୍ଯାନ୍ମାଂସଞ୍ଚାତ୍ମକୃତନ୍ତଥା ॥୧୬୮.୦୧୭ ପେଲୁଗଵ୍ଯଞ୍ଚ ପେଯୂଷଂ ତଥା ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକଂ ମୃଦଂ ।୧୬୮.୦୧୮ ଵୃଥାକୃଶରସଂଯାଵପାଯସାପୂପଶଷ୍କୁଲୀଃ ॥୧୬୮.୦୧୮ ଅନୁପାକୃଟମାଂସାନି ଦେଵାନ୍ନାନି ହଵୀଂଷି ଚ ।୧୬୮.୦୧୯ ଗଵାଞ୍ଚ ମହିଷୀଣାଂ ଚ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ତଥାପ୍ଯଜାଂ ॥୧୬୮.୦୧୯ ସର୍ଵକ୍ଷୀରାଣି ଵର୍ଜ୍ଯାଣି ତାସାଞ୍ଚୈଵାପ୍ଯନ୍ନିର୍ଦଶଂ ।୧୬୮.୦୨୦ ଶଶକଃ ଶଲ୍ଯକୀ ଗୋଧା ଖଡ୍ଗଃ କୂର୍ମସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥୧୬୮.୦୨୦ ଭକ୍ଷ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚନଖାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ପରିଶେଷାଶ୍ଚ ଵର୍ଜିତାଃ ।୧୬୮.୦୨୧ ପାଠୀନରୋହିତାନ୍ମତ୍ସ୍ଯାନ୍ ସିଂହତୁଣ୍ଡାଂଶ୍ଚ ଭକ୍ଷଯେତ୍ ॥୧୬୮.୦୨୧ ଯଵଗୋଧୂମଜଂ ସର୍ଵଂ ପଯସଶ୍ଚୈଵ ଵିକ୍ରିଯାଃ ।୧୬୮.୦୨୨ ଵାଗଷାଡ୍ଗଵଚକ୍ରାଦୀନ୍ ସସ୍ନେହମୁଷିତଂ ତଥା ॥୧୬୮.୦୨୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵୈଶ୍ଯଶୂଦ୍ରଯୋରେତି କ.. , ଖ.. , ଙ.. , ଞ.. ଚ ୨ ଶୁଷ୍କାଣି ଦଗ୍ଧମଂସାନି ଇତି ଙ.. ୩ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ ଶୁଚିରିତି ଖ.. ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରପରୀଦ୍ଧାଗ୍ନିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କାମଚାରତଃ ।୧୬୮.୦୨୩ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଚରେନ୍ମାସଂ ଵୀରଵଧ୍ଵାସନଂ ହିତଂ ॥୧୬୮.୦୨୩ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ସୁରାପାନଂ ସ୍ତେଯଂ ଗୁର୍ଵଙ୍ଗନାଗମଃ ।୧୬୮.୦୨୪ ମହାନ୍ତି ପାତକାନ୍ଯାହୁଃ ସଂଯୋଗଶ୍ଚୈଵ ତୈଃ ସହ ॥୧୬୮.୦୨୪ ଅନୃତେ ଚ ସମୁତ୍କର୍ଷୋ ରାଜଗାମି ଚ ପୈଶୁନଂ ।୧୬୮.୦୨୫ ଗୁରୋଶ୍ଚାଲୀକନିର୍ବନ୍ଧଃ ସମାନଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା(୧) ॥୧୬୮.୦୨୫ ବ୍ରହ୍ମୋଜ୍ଝ୍ଯଵେଦନିନ୍ଦା ଚ କୌଟସାକ୍ଷ୍ଯଂ ସୁହୃଦ୍ବଧଃ ।୧୬୮.୦୨୬ ଗର୍ହିତାନ୍ନାଜ୍ଯଯୋର୍ଜଗ୍ଧିଃ(୨) ସୁରାପାନସମାନି ଷଟ୍ ॥୧୬୮.୦୨୬ ନିକ୍ଷେପସ୍ଯାପହରଣଂ ନରାଶ୍ଵରଜତସ୍ଯ ଚ ।୧୬୮.୦୨୭ ଭୂମିଵଜ୍ରମଣୀନାଞ୍ଚ ରୁକ୍ମସ୍ତେଯସମଂ ସ୍ମୃତଂ ॥୧୬୮.୦୨୭ ରେତଃସେକଃ ସ୍ଵଯୋନ୍ଯାଷୁ କୁମାରୀଷ୍ଵନ୍ତ୍ଯଜାସୁ ଚ ।୧୬୮.୦୨୮ ସଖ୍ଯୁଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଚ(୩) ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଗୁରୁତଲ୍ପସମଂ ଵିଦୁଃ ॥୧୬୮.୦୨୮ ଗୋବଧୋଽଯାଜ୍ଯ ସଂଯାଜ୍ଯଂ ପାରଦାର୍ଯାତ୍ମଵିକ୍ରିଯଃ ।୧୬୮.୦୨୯ ଗୁରୁମାତୃପିତୃତ୍ଯାଗଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯଯାଗ୍ନ୍ଯୋଃ ସୁତସ୍ଯ ଚ ॥୧୬୮.୦୨୯ ପରିଵିତ୍ତିତାନୁଜେନ ପରିଵେଦନମେଵ ଚ ।୧୬୮.୦୩୦ ତଯୋର୍ଦାନଞ୍ଚ କନ୍ଯାଯାସ୍ତଯୋରେଵ ଚ ଯାଜନଂ ॥୧୬୮.୦୩୦ କନ୍ଯାଯା ଦୂଷଣଞ୍ଚୈଵ ଵାର୍ଧୁଷ୍ଯଂ ଵ୍ରତଲୋପନଂ ।୧୬୮.୦୩୧ ତଡାଗାରାମଦାରାଣାମପତ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଵିକ୍ରିଯଃ ॥୧୬୮.୦୩୧ ଵ୍ରାତ୍ଯତା ବାନ୍ଧଵତ୍ଯାଗୋ ଭୃତାଧ୍ଯାପନମେଵ ଚ ।୧୬୮.୦୩୨ ଭୃତାଚ୍ଚାଧ୍ଯଯନାଦାନମଵିକ୍ରେଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରଯଃ ॥୧୬୮.୦୩୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସମାନି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯେତି ଖ.. , ଙ.. , ଞ.. ଚ ୨ ଗର୍ହିତାନାମନ୍ନଜଗ୍ଧିରିତି ଙ.. ୩ ସଖ୍ଯୁଃ ସୁତସ୍ଯ ଚେତି ଙ.. ସର୍ଵାକାରେଷ୍ଵଧୀକାରୋ ମହାଯନ୍ତ୍ରପ୍ରଵର୍ତନଂ ।୧୬୮.୦୩୩ ହିଂସୌଷଧୀନାଂ ସ୍ତ୍ର୍ଯାଜୀଵଃ କ୍ରିଯାଲଙ୍ଗନମେଵ ଚ ॥୧୬୮.୦୩୩ ଇନ୍ଧନାର୍ଥମଶୁଷ୍କାଣାଂ ଦୁମାଣାଞ୍ଚୈଵ ପାତନଂ ।୧୬୮.୦୩୪ ଯୋଷିତାଂ ଗ୍ରହଣଞ୍ଚୈଵ ସ୍ତ୍ରୀନିନ୍ଦକସମାଗମଃ ॥୧୬୮.୦୩୪ ଆତ୍ମାର୍ଥଞ୍ଚ କ୍ରିଯାରମ୍ଭୋ ନିନ୍ଦିତାନ୍ନଦନନ୍ତଥା ।୧୬୮.୦୩୫ ଅନାହିତାଗ୍ନିତାସ୍ତେଯମୃଣାନାଞ୍ଚାନପକ୍ରିଯା ॥୧୬୮.୦୩୫ ଅସଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରାଧିଗମନଂ ଦୌଃଶୀଲ୍ଯଂ ଵ୍ଯସନକ୍ରିଯା ।୧୬୮.୦୩୬ ଧାନ୍ଯକୁପ୍ଯପଶୁସ୍ତେଯଂ ମଦ୍ଯପସ୍ତ୍ରୀନିଷେଵଣଂ ॥୧୬୮.୦୩୬ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରଵିଟ୍କ୍ଷତ୍ରବଧୋ ନାସ୍ତିକ୍ଯଞ୍ଚୋପପାତକଂ ।୧୬୮.୦୩୭ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ରୁଜଃ କୃତ୍ଯଂ ଘ୍ରାତିରଘ୍ରେଯମଦ୍ଯଯୋଃ ॥୧୬୮.୦୩୭ ଜୈଂଭଂ ପୁଂସି ଚ ମୈଥୁନ୍ଯଂ ଜାତିଭ୍ରଂଶକରଂ ସ୍ମୃତଂ ।୧୬୮.୦୩୮ ଶ୍ଵଖରୋଷ୍ଟ୍ରମୃଗେନ୍ଦ୍ରାଣାମଜାଵ୍ଯୋଶ୍ଚୈଵ ମାରଣଂ(୧) ॥୧୬୮.୦୩୮ ସଙ୍କୀର୍ଣକରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ମୀନାହିନକୁଲସ୍ଯ ଚ ।୧୬୮.୦୩୯ ନିନ୍ଦିତେଭ୍ଯୋ ଧନାଦାନଂ ବାଣିଜ୍ଯଂ ଶୂଦ୍ରସେଵନଂ ॥୧୬୮.୦୩୯ ଅପାତ୍ରୀକରଣଂ ଜ୍ଞେଯମସତ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଭାଷଣଂ ।୧୬୮.୦୪୦ କୃମିକୀଟଵଯୋହତ୍ଯା ମଦ୍ଯାନୁଗତଭୋଜନଂ ॥୧୬୮.୦୪୦ ଫଲୈଧଃକୁସୁମସ୍ତେଯମଧୈର୍ଯଞ୍ଚ ମଲାଵହମ୍
ଅଥ ସପ୍ତତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନି ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ମହାପାପାନୁଯୁକ୍ତାନାଂ(୧) ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନି(୨) ଵଚ୍ମିତେ ।୧୭୦.୦୦୧ ସଂଵତ୍ସରେଣ ପତତି ପତିତେନ ସହାଚରନ୍ ॥୧୭୦.୦୦୧ ଯାଜନାଦ୍ଧ୍ଯାପନାଦ୍ଯୌନାନ୍ନ ତୁ ଯାନାଶନାସନାତ୍ ।୧୭୦.୦୦୨ ଯୋ ଯେନ ପତିତେନୈଷାଂ ସଂସର୍ଗଂ ଯାତି ମାନଵଃ ॥୧୭୦.୦୦୨ ସ ତସ୍ଯୈଵ ଵ୍ରତଂ କୁର୍ଯାତ୍ତତ୍ସଂସର୍ଗସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଯେ ।୧୭୦.୦୦୩ ପତିତସ୍ଯୋଦକଂ କାର୍ଯଂ ସପିଣ୍ଡୈର୍ବାନ୍ଧଵୈଃ ସହ ॥୧୭୦.୦୦୩ ନିନ୍ଦିତେଽହନି ସାଯାହ୍ଣେ ଜ୍ଞାତ୍ଯୃତ୍ଵିଗ୍ଗୁରୁସନ୍ନିଧୌ ।୧୭୦.୦୦୪ ଦାସୋ ଘଟମପାଂ ପୂର୍ଣଂ ପର୍ଯସ୍ଯେତ୍ପ୍ରେତଵତ୍ପଦା(୩) ॥୧୭୦.୦୦୪ ଅହୋରାତ୍ରମୁପାସୀତନ୍ନଶୌଚଂ ବାନ୍ଧଵୈଃ ସହ ।୧୭୦.୦୦୫ ନିଵର୍ତଯେରଂସ୍ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂଶମ୍ଭାଷଣାଦିକେ ॥୧୭୦.୦୦୫ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂଶମ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଚ୍ଚାସ୍ଯ ଯଵୀଯାନ୍ ଗୁଣତୋଽଧିକଃ ।୧୭୦.୦୦୬ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ମହାପାପୋପପନ୍ନାନାମିତି ଙ.. ୨ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵଦାମି ତ ଇତି ଝ.. ୩ ପ୍ରେତଵତ୍ସଦେତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. ଚ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେ ତୁ ଚରିତେ ପୂର୍ଣଂ କୁମ୍ଭମପାଂ ନଵଂ ॥୧୭୦.୦୦୬ ତେନୈଵ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରାଶ୍ଯେଯୁଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଜଲାଶଯେ ।୧୭୦.୦୦୭ ଏଵମେଵ ଵିଧିଂ କୁର୍ଯୁର୍ଯୋଷିତ୍ସୁ ପପିତାସ୍ଵପି ॥୧୭୦.୦୦୭ ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ନପାନନ୍ଦେଯନ୍ତୁ ଵସେଯୁଶ୍ଚ ଗୃହାନ୍ତିକେ ।୧୭୦.୦୦୮ ତେଷାଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ସାଵିତ୍ରୀ ନାନୂଦ୍ଯେତ(୧) ଯଥାଵିଧି ॥୧୭୦.୦୦୮ ତାଂଶ୍ଚାରଯିତ୍ଵା ତ୍ରୀନ୍ କୃଛ୍ରାନ୍ ଯଥାଵିଧ୍ଯୁପନାଯଯେତ୍ ।୧୭୦.୦୦୯ ଵିକର୍ମସ୍ଥାଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ମପ୍ଯେତଦାଦିଶେତ୍ ॥୧୭୦.୦୦୯ ଜପିତ୍ଵା ତ୍ରୀଣି ସାଵିତ୍ର୍ଯାଃ ସହସ୍ତ୍ରାଣି ସମାହିତଃ ।୧୭୦.୦୧୦ ମାସଙ୍ଗୋଷ୍ଠେ ପଯଃ ପୀତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେଽସତ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହାତ୍ ॥୧୭୦.୦୧୦ ବ୍ରାତ୍ଯାନାଂ ଯାଜନଂ କୃତ୍ଵା ପରେଷାମନ୍ତ୍ଯକର୍ମ ଚ ।୧୭୦.୦୧୧ ଅଭିଚାରମହୀନାନାନ୍ତ୍ରିଭିଃ କୃଚ୍ଛୈର୍ଵ୍ଯପୋହତି(୨) ॥୧୭୦.୦୧୧ ଶରଣାଗତଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵେଦଂ ଵିପ୍ଲାଵ୍ଯ ଚ ଦ୍ଵିଜଃ ।୧୭୦.୦୧୨ ସଂଵତ୍ସଂ ଯତାହାରସ୍ତତ୍ପାପମପସେଧତି ॥୧୭୦.୦୧୨ ଶ୍ଵଶୃଗାଲଖରୈର୍ଦଷ୍ଟୋ ଗ୍ରାମ୍ଯୈଃ କ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ଭିରେଵ ଚ ।୧୭୦.୦୧୩ ନରୋଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଵୈର୍ଵରାହୈଶ୍ଚ(୩) ପ୍ରାଣାଯାମେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ॥୧୭୦.୦୧୩ ସ୍ନାତକଵ୍ରତଲୋପେ ଚ କର୍ମତ୍ଯାଗେ ହ୍ଯଭୋଜନଂ ।୧୭୦.୦୧୪ ହୁଙ୍କାରଂ(୪) ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୋକ୍ତ୍ଵା ତ୍ଵଙ୍କରଞ୍ଚ ଗରୀଯସଃ ॥୧୭୦.୦୧୪ ସ୍ନାତ୍ଵାନଶ୍ନନ୍ନହଃଶେଷମଭିଵାଦ୍ଯ ପ୍ରସାଦଯେତ୍ ।୧୭୦.୦୧୫ ଅଵଗୂର୍ଯ ଚରେକ୍ଷଚ୍ଛ୍ରମତିକୃଚ୍ଛ୍ରନ୍ନିପାତନେ ॥୧୭୦.୦୧୫ କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ କୁର୍ଵୀତ ଵିପ୍ରସ୍ଯୋତ୍ପାଦ୍ଯ ଶୋଣିତଂ ।୧୭୦.୦୧୬ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ନ ଯୁଜ୍ଯେତେତି ଖ.. ୨ କୃଚ୍ଛ୍ରୈର୍ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ଇତି ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. ଚ ୩ ନରୋଷ୍ଟଵିଡ୍ଵରାହୈଶ୍ଚେତି ଙ.. ୪ କ୍ରୂଙ୍କାରମିତି ଖ.. , ଘ.. , ଛ.. ଚ । ଓଙ୍କାରମିତି ଗ.. , ଙ.. ଚ । ହଙ୍କାରଞ୍ଚେତି ଖ.. ଚାଣ୍ଡାଲାଦିରଵିଜ୍ଞାତୋ ଯସ୍ଯ ତିଷ୍ଠେତ ଵେଶ୍ମନି ॥୧୭୦.୦୧୬ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାତସ୍ତୁ କାଲେନ ତସ୍ଯ କୁର୍ଵୀତ ଶୋଧନଂ ।୧୭୦.୦୧୭ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ପରାକଂ ଵା ଦ୍ଵିଜାନାନ୍ତୁ ଵିଶୋଧନଂ ॥୧୭୦.୦୧୭ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଶେଷନ୍ତଦନୁସାରତଃ ।୧୭୦.୦୧୮ ଗୁଂଡଙ୍କୁସୁମ୍ଭଂ ଲଵଣଂ ତଥା ଧାନ୍ଯାନି ଯାନି ଚ ॥୧୭୦.୦୧୮ କୃତ୍ଵା ଗୃହେ ତତୋ ଦ୍ଵାରି ତେଷାନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧୁତାଶନଂ ।୧୭୦.୦୧୯ ମୃଣମଯାନାନ୍ତୁ ଭାଣ୍ଡାନାଂ ତ୍ଯାଗ ଏଵ ଵିଧୀଯତେ ॥୧୭୦.୦୧୯ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ପରିଶେଷାଣାଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଶୁଦ୍ଧିର୍ଵିଧୀଯତେ ।୧୭୦.୦୨୦ କୂପୈକପାନସକ୍ତା ଯେ ସ୍ପର୍ଶାତ୍ସଙ୍କଲ୍ପଦୂଷିତାଃ(୧) ॥୧୭୦.୦୨୦ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯେଯୁରୁପଵାସେନ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଵାପ୍ଯଥ ।୧୭୦.୦୨୧ ଯସ୍ତୁ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ଚଣ୍ଡାଲମଶ୍ନୀଯାଚ୍ଚ ସ୍ଵକାମତଃ ॥୧୭୦.୦୨୧ ଦ୍ଵିଜଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ କୁର୍ଯାତ୍ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରମଥାପି ଵା ।୧୭୦.୦୨୨ ଭାଣ୍ଡସଙ୍କଲସଙ୍କୀର୍ଣଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲାଦିଜୁଗୁପ୍ସିତୈଃ ॥୧୭୦.୦୨୨ ଭୁକ୍ତ୍ଵାପୀତ୍ଵା ତଥା ତେଷାଂ ଷଡ୍ରାତ୍ରେଣ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୭୦.୦୨୩ ଅନ୍ତ୍ଯାନାଂ ଭୁକ୍ତଶେଷନ୍ତୁ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ॥୧୭୦.୦୨୩ ଵ୍ରତଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ କୁର୍ଯୁସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ଶୂଦ୍ର ଏଵ ତୁ ।୧୭୦.୦୨୪ ଚଣ୍ଡାଲକୂପଭାଣ୍ଡେଷୁ ଅଜ୍ଞାନାତ୍ପିଵତେ ଜଲଂ ॥୧୭୦.୦୨୪ ଦ୍ଵିଜଃ ଶାନ୍ତପନଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛୂଦ୍ରଶ୍ଚୋପଵସେଦ୍ଦିନଂ ।୧୭୦.୦୨୫ ଚଣ୍ଡାଲେନ ତୁ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟୋ(୨) ଯସ୍ତ୍ଵପଃ ପିଵତେ ଦ୍ଵିଜଃ ॥୧୭୦.୦୨୫ ତ୍ରିରାତ୍ରନ୍ତେନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚୋପଵସେଦ୍ଦିନଂ ।୧୭୦.୦୨୬ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟେନ ଯଦି(୩) ସ୍ପୃଷ୍ଟଃ ଶୁନା ଶୂଦ୍ରେଣ ଵା ଦ୍ଵିଜଃ ॥୧୭୦.୦୨୬ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସ୍ପର୍ଶସଙ୍କଲ୍ପଭୂଷିତା ଇତି ଝ.. ୨ ସଂସୃଷ୍ଟ ଇତି କ.. ୩ ଯଦେତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଛ.. ଚ ଉପୋଷ୍ଯ ରଜନୀମେକାଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୭୦.୦୨୭ ଵୈଶ୍ଯେନ କ୍ଷତ୍ରିଯେଣୈଵ ସ୍ନାନଂ ନକ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍ ॥୧୭୦.୦୨୭ ଅଧ୍ଵାନଂ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଵିପ୍ରଃ କାନ୍ତାରେ ଯଦ୍ଯନୂଦକେ ।୧୭୦.୦୨୮ ପକ୍ଵାନ୍ନେନ ଗୃହୀତେନ ମୂତ୍ରୋଚ୍ଚାରଙ୍କରୋତି ଵୈ ॥୧୭୦.୦୨୮ ଅନିଧାଯୈଵ ତଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଅଙ୍ଗେ କୃତ୍ଵା ତୁ ସଂସ୍ଥିତଂ ।୧୭୦.୦୨୯ ଶୌଚଂ କୃତ୍ଵାନ୍ନମଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ଅର୍କସ୍ଯାଗ୍ନେଯଶ୍ଚ ଦର୍ଶଯେତ୍ ॥୧୭୦.୦୨୯ ମ୍ଲେଚ୍ଛୈର୍ଗତାନାଂ ଚୌରୈର୍ଵା କାନ୍ତାରେ ଵା ପ୍ରଵାସିନାଂ ।୧୭୦.୦୩୦ ଭକ୍ଷ୍ଯାଭକ୍ଷ୍ଯଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ(୧) ତେଷାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନିଷ୍କୃତିଂ ॥୧୭୦.୦୩୦ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵଦେଶଞ୍ଚ ଵର୍ଣାନାମନୁପୂର୍ଵଶଃ ।୧୭୦.୦୩୧ କୃଚ୍ଛ୍ରସ୍ଯାନ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତୁ ପୁନଃ ସଂସ୍କାରମର୍ହତି ॥୧୭୦.୦୩୧ ପାଦୋନାନ୍ତେ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚ ଅର୍ଧାନ୍ତେ ଵୈଶ୍ଯ ଏଵ ଚ ।୧୭୦.୦୩୨ ପାଦଂ କୃତ୍ଵା ତଥା ଶୂଦ୍ରୋ ଦାନଂ ଦତ୍ଵା ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ॥୧୭୦.୦୩୨ ଉଦକ୍ଯା ତୁ ସଵର୍ଣା ଯା ସ୍ପୃଷ୍ଟା ଚେତ୍ସ୍ଯାଦୁଦକ୍ଯଯା ।୧୭୦.୦୩୩ ତସ୍ମିନ୍ନେଵାହନି ସ୍ନାତା ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତ୍ଯସଂଶଯଂ ॥୧୭୦.୦୩୩ ରଜସ୍ଵଲା ତୁ ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟା ହୀନଵର୍ଣଯା ।୧୭୦.୦୩୪ ଯାଵନ୍ନ ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ଶୁଦ୍ଧସ୍ନାନେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ॥୧୭୦.୦୩୪ ମୂତ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରଜନ୍ଵର୍ତ୍ମ ସ୍ମୃତିଭ୍ରଂଶାଜ୍ଜଲଂ ପିଵେତ୍ ।୧୭୦.୦୩୫ ଅହୋରାତ୍ରୋଷିତୋ ଭୂତ୍ଵା ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ॥୧୭୦.୦୩୫ ମୂତ୍ରୋଚ୍ଚାରଂ ଦ୍ଵିଜଃ କୃତ୍ଵା ଅକୃତ୍ଵା ଶୌଚମାତ୍ମନଃ ।୧୭୦.୦୩୬ ମୋହାଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା(୨) ତ୍ରିରାତ୍ରନ୍ତୁ ଯଵାନ୍ ପୀତ୍ଵା ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ॥୧୭୦.୦୩୬ ଯେ ପ୍ରତ୍ଯଵସିତା ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରଵ୍ରଜ୍ଯାଦିବଲାତ୍ତଥା ।୧୭୦.୦୩୭ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମିତି ଝ.. ୨ ଲୋଭାଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵେତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଛ.. ଚ ଅନାଶକନିଵୃତାଶ୍ଚ ତେଷାଂ ଶୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଚକ୍ଷ୍ଯତେ ॥୧୭୦.୦୩୭ ଚାରଯେତ୍ତ୍ରୀଣି କୃଚ୍ଛ୍ରାଣି ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣମଥାପି ଵା ।୧୭୦.୦୩୮ ଜାତକର୍ମାଦିସଂସ୍କାରୈଃ ସଂସ୍କୁର୍ଯାତ୍ତଂ ତଥା ପୁନଃ ॥୧୭୦.୦୩୮ ଉପାନହମମେଧ୍ଯଂ ଚ ଯସ୍ଯ ସଂସ୍ପୃଶତେ ମୁଖଂ ।୧୭୦.୦୩୯ ମୃତ୍ତିକାଗୋମଯୌ ତତ୍ର ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଞ୍ଚ ଶୋଧନଂ ॥୧୭୦.୦୩୯ ଵାପନଂ ଵିକ୍ରଯଞ୍ଚୈଵ ନୀଲଵସ୍ତ୍ରାଦିଧାରଣଂ ।୧୭୦.୦୪୦ ତପନୀଯଂ ହି ଵିପ୍ରସ୍ଯ ତ୍ରିଭିଃ କୃଛ୍ରୈର୍ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ॥୧୭୦.୦୪୦ ଅନ୍ତ୍ଯଜାତିଶ୍ଵପାକେନ(୧) ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀ ରଜସ୍ଵଲା ।୧୭୦.୦୪୧ ଚତୁର୍ଥେଽହନି ଶୁଦ୍ଧା ସା ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ତତ୍ର ଆଚରେତ୍(୨) ॥୧୭୦.୦୪୧ ଚାଣ୍ଡାଲଶ୍ଵପଚୌ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥା ପୂଯଞ୍ଚ ସୂତିକାଂ ।୧୭୦.୦୪୨ ଶଵଂ ତତ୍ସ୍ପର୍ଶିନଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା(୩) ସଦ୍ଯଃ ସ୍ନାନେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ॥୧୭୦.୦୪୨ ନାରଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵାସ୍ଥି ସସ୍ନେହଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିପ୍ରୋ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୭୦.୦୪୩ ରଥ୍ଯାର୍କଦ୍ଦମତୋଯେନ ଅଧୀନାଭେର୍ମୃଦୋଦକୈଃ ॥୧୭୦.୦୪୩ ଵାନ୍ତୋ ଵିଵିକ୍ତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ଘୃତଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୭୦.୦୪୪ ସ୍ନାନାତ୍କ୍ଷୁରକର୍ମକର୍ତା କୃଚ୍ଛ୍ରକୃଦ୍ଗ୍ରହଣେଽନ୍ନଭୁକ୍ ॥୧୭୦.୦୪୪ ଅପାଙ୍କ୍ତେଯାଶୀ ଗଵ୍ଯାଶୀ ଶୁନା ଦଷ୍ଟସ୍ତଥା ଶୁଚିଃ ।୧୭୦.୦୪୫ କୃମିଦଷ୍ଟଶ୍ଚାତ୍ମଘାତୀ କୃଚ୍ଛ୍ରାଜ୍ଜପ୍ଯାଚ୍ଚ ହୋମତଃ ॥୧୭୦.୦୪୫ ହୋମାଦ୍ଯୈଶ୍ଚାନୁତାପେନ ପୂଯନ୍ତେ ପାପିନୋଽଖିଲାଃ(୪)
ଅଥ ଦ୍ଵିସପ୍ତତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ସର୍ଵପାପପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନି ପୁଷ୍କର ଉଵାଚ ପରଦାରପରଦ୍ରଵ୍ଯଜୀଵହିଂସାଦିକେ ଯଦା ।୧୭୨.୦୦୧ ପ୍ରଵର୍ତତେ ନୃଣାଂ ଚିତ୍ତଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସ୍ତୁତିସ୍ତଦା ॥୧୭୨.୦୦୧ ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିଷ୍ଣଵେ ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିଷ୍ଣଵେ(୧) ନମଃ ।୧୭୨.୦୦୨ ନମାମି ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚିତ୍ତସ୍ଥମହଙ୍କାରଗତିଂ ହରିଂ ॥୧୭୨.୦୦୨ ଚିତ୍ତସ୍ଥମୀଶମଵ୍ଯକ୍ତମନନ୍ତମପରାଜିତଂ ।୧୭୨.୦୦୩ ଵିଷ୍ଣୁମୀଡ୍ଯମଶେଷେଣ ଅନାଦିନିଧନଂ ଵିଭୁଂ ॥୧୭୨.୦୦୩ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିତ୍ତଗତୋ ଯନ୍ମେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବୁଦ୍ଧିଗତଶ୍ଚ ଯତ୍ ।୧୭୨.୦୦୪ ଯଚ୍ଚାହଙ୍କାରଗୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଦ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ମଯି ସଂସ୍ଥିତଃ ॥୧୭୨.୦୦୪ କରୋତି କର୍ମଭୂତୋଽସୌ ସ୍ଥଵରସ୍ଯ ଚରସ୍ଯ ଚ ।୧୭୨.୦୦୫ ତତ୍ପାପନ୍ନାଶମାଯାତୁ ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ହି ଚିନ୍ତିତେ ॥୧୭୨.୦୦୫ ଧ୍ଯାତୋ ହରତି ଯତ୍ପାପଂ ସ୍ଵପ୍ନେ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ଭାଵନାତ୍ ।୧୭୨.୦୦୬ ତମୁପେନ୍ଦ୍ରମହଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରଣତାର୍ତିହରଂ ହରିଂ ॥୧୭୨.୦୦୬ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ନିରାଧାରେ ମଜ୍ଜମାନେ ତମସ୍ଯଧଃ ।୧୭୨.୦୦୭ ହସ୍ତାଵଲମ୍ବନଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରଣମାମି ପରାତ୍ପରଂ ॥୧୭୨.୦୦୭ ସର୍ଵେଶ୍ଵରେଶ୍ଵର ଵିଭୋ ପରମାତ୍ମନ୍ନଧୋକ୍ଷଜ ।୧୭୨.୦୦୮ ହୃଷୀକେଶ ହୃଷୀକେଶ ହୃଷୀକେଶ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ॥୧୭୨.୦୦୮ ନୃସିଂହାନନ୍ତ ଗୋଵିନ୍ଦ ଭୂତଭଵନ କେଶଵ ।୧୭୨.୦୦୯ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିଷ୍ଣଵେ ଇତି ଜ.. , ଞ.. ଚ ଦୁରୁକ୍ତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଧ୍ଯାତଂ ଶମଯାଘନ୍ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ॥୧୭୨.୦୦୯ ଯନ୍ମଯା ଚିନ୍ତିତଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ସ୍ଵଚିତ୍ତଵଶଵର୍ତିନା ।୧୭୨.୦୧୦ ଅକାର୍ଯମହଦତ୍ଯୁଗ୍ରନ୍ତଚ୍ଛମନ୍ନଯ କେଶଵ ॥୧୭୨.୦୧୦ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଦେଵ ଗୋଵିନ୍ଦ ପରମାର୍ଥପରାଯଣ ।୧୭୨.୦୧୧ ଜଗନ୍ନାଥ ଜଗଦ୍ଧାତଃ ପାପଂ ପ୍ରଶମଯାଚ୍ଯୁତ ॥୧୭୨.୦୧୧ ଯଥାପରାହ୍ଣେ ସାଯାହ୍ଣେ ମଧ୍ଯାହ୍ଣେ ଚ ତଥା ନିଶି ।୧୭୨.୦୧୨ କାଯେନ ମନସା ଵାଚା କୃତଂ ପାପମଜାନତା ॥୧୭୨.୦୧୨ ଜାନତା ଚ ହୃଷୀକେଶ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ମାଧଵ ।୧୭୨.୦୧୩ ନାମତ୍ରଯୋଚ୍ଚାରଣତଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ଯାତୁ ମମ କ୍ଷଯଂ ॥୧୭୨.୦୧୩ ଶାରୀରଂ ମେ ହୃଷୀକେଶ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ମାଧଵ ।୧୭୨.୦୧୪ ପାପଂ ପ୍ରଶମଯାଦ୍ଯ ତ୍ଵଂ(୧) ବାକ୍କୃତଂ ମମ ମାଧଵ ॥୧୭୨.୦୧୪ ଯଦ୍ଭୁଞ୍ଜନ୍ଯତ୍ସ୍ଵପଂସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ ଗଚ୍ଛନ୍ ଜାଗ୍ରଦ୍ଯଦାସ୍ଥିତଃ ।୧୭୨.୦୧୫ କୃତଵାନ୍ ପାପମଦ୍ଯାହଂ କାଯେନ ମନସା ଗିରା ॥୧୭୨.୦୧୫ ଯତ୍ସ୍ଵଲ୍ପମପି ଯତ୍ସ୍ଥୂଲଂ କୁଯୋନିନରକାବହଂ ।୧୭୨.୦୧୬ ତଦ୍ଯାତୁ ପ୍ରଶମଂ ସର୍ଵଂ ଵାସୁଦେଵାନୁକୀର୍ତନାତ୍ ॥୧୭୨.୦୧୬ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଧାମ ପଵିତ୍ରଂ ପରମଞ୍ଚ ଯତ୍ ।୧୭୨.୦୧୭ ତସ୍ମିନ୍(୨) ପ୍ରକୀର୍ତିତେ ଵିଷ୍ଣୌ ଯତ୍ପାପଂ ତତ୍ପ୍ରଣଶ୍ଯତୁ ॥୧୭୨.୦୧୭ ଯତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ନ ନିଵର୍ତନ୍ତେ ଗନ୍ଧସ୍ପର୍ଶଦିଵର୍ଜିତଂ ।୧୭୨.୦୧୮ ସୂରଯସ୍ତତ୍ପଦଂ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶମଯତ୍ଵଘଂ(୩) ॥୧୭୨.୦୧୮ ପାପପ୍ରଣାଶନଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦପି(୪) ।୧୭୨.୦୧୯ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ପ୍ରଶମାତ୍ଯର୍ଥମିତି ଖ.. , ଘ.. , ଜ.. ଚ ୨ ଅସ୍ମିନ୍ନିତି ଘ.. ୩ ସର୍ଵଂ ଗମଯତ୍ଵଘମିତି ଝ.. ୪ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ନର ଇତି ଜ.. , ଝ.. ଚ । ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାନ୍ନର ଇତି ଞ.. ଶାରୀରୈର୍ମାନସୈର୍ଵାଗ୍ଜୈଃ କୃତୈଃ ପପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥୧୭୨.୦୧୯ ସର୍ଵପାପଗ୍ରହାଦିଭ୍ଯୋ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ପଦଂ ।୧୭୨.୦୨୦ ତସ୍ମାତ୍ପାପେ କୃତେ ଜପ୍ଯଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସର୍ଵାଘମର୍ଦନଂ ॥୧୭୨.୦୨୦ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମଘୌଘାନାଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଵ୍ରତକୃତେ ଵରଂ ।୧୭୨.୦୨୧ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରଜପୈର୍ଵ୍ରତୈର୍ନଶ୍ଯତି ପାତକଂ ॥୧୭୨.୦୨୧ ତତଃ କାର୍ଯାଣି(୧) ସଂସିଦ୍ଧ୍ଯୈ ତାନି ଵୈ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତଯେ
ଅଥାଷ୍ଟସପ୍ତତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ତୃତୀଯାଵ୍ରତାନି ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ତୃତୀଯାଵ୍ରତାନ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯେ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାନି ତେ ।୧୭୮.୦୦୧ ଲଲିତାଯାଂ ତୃତୀଯାଯାଂ ମୂଲଗୌରୀଵ୍ରତଂ ଶୃଣୁ ॥୧୭୮.୦୦୧ ତୃତୀଯାଯାଂ ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଲେ ଊଢା ଗୌରୀ ହରେଣ ହି ।୧୭୮.୦୦୨ ତିଲସ୍ନାତୋଽର୍ଚଯେଚ୍ଛମ୍ଭୁଂ ଗୌର୍ଯା ହୈମଫଲାଦିଭିଃ ॥୧୭୮.୦୦୨ ନମୋଽସ୍ତୁ ପାଟଲାଯୈଵ ପାଦୌ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶିଵସ୍ଯ ଚ ।୧୭୮.୦୦୩ ଶିଵାଯେତି ଚ ସଙ୍କୀର୍ତ୍ଯ ଜଯାଯୈ ଗୁଲ୍ଫଯୋର୍ଯଜେତ୍ ॥୧୭୮.୦୦୩ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନାଯ ରୁଦ୍ରାଯ ଭାନ୍ଯୈ ଜଙ୍ଘଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ ।୧୭୮.୦୦୪ ଶିଵଂ ରୁଦ୍ରାଯେଶ୍ଵରାଯ(୧) ଵିଜଯାଯୈଵ ଜାନୁନୀ ॥୧୭୮.୦୦୪ ଈଶାଯେତି କଟିଂ ଦେଵ୍ଯାଃ(୨) ଶଙ୍କରାଯେତି ଶଙ୍କରମ୍ ।୧୭୮.୦୦୫ - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଶିଵଂ ରୁଦ୍ରାଯ ଵିଶ୍ଵାଯେତି ଖ.. , ଛ.. ଚ । ଶିଵଂ ଭଦ୍ରାଯେଶ୍ଵରାଯେତି ଜ.. , ଝ.. , ଞ.. , ଟ.. ଚ ୨ ଈଶାଯ କଟ୍ଯାଂ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଇତି ଙ.. । ଈଶାଯେତି ତାତୋ ଦେଵ୍ଯା ଇତି ଘ.. - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - କୁକ୍ଷିଦ୍ଵଯଞ୍ଚ କୋଟଵ୍ଯୈ ଶୂଲିନଂ ଶୂଲପାଣଯେ ॥୧୭୮.୦୦୫ ମଙ୍ଗଲାଯୈ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯମୁଦରଞ୍ଚାଭିପୂଜଯେତ୍ ।୧୭୮.୦୦୬ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ନମୋ ରୁଦ୍ରମୈଶାନ୍ଯୈ ଚ କୁଚଦ୍ଵଯଂ ॥୧୭୮.୦୦୬ ଶିଵଂ ଦେଵାତ୍ମନେ ତଦ୍ଵଥ୍ରାଦିନ୍ଯୈ(୧) କଣ୍ଠମର୍ଚଯେତ୍ ।୧୭୮.୦୦୭ ମହାଦେଵାଯ ଚ ଶିଵମନନ୍ତାଯୈ କରଦ୍ଵଯଂ ॥୧୭୮.୦୦୭ ତ୍ରିଲୋଚନାଯେତି ହରଂ ବାହୁଂ କାଲାନଲପ୍ରିଯେ(୨) ।୧୭୮.୦୦୮ ସୌଭାଗ୍ଯାଯୈ ମହେଶାଯ ଭୂଷଣାନି ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥୧୭୮.୦୦୮ ଅଶୋକମଧୁଵାସିନ୍ଯୈ ଈଶ୍ଵରାଯେତି ଚୌଷ୍ଠକୌ ।୧୭୮.୦୦୯ ଚତୁର୍ମୁଖପ୍ରିଯା ଚାସ୍ଯଂ ହରାଯ ସ୍ଥାଣଵେ ନମଃ ॥୧୭୮.୦୦୯ ନମୋଽର୍ଧନାରୀଶହରମମିତାଙ୍ଗ୍ଯୈ ଚ ନାସିକାଂ ।୧୭୮.୦୧୦ ନମ ଉଗ୍ରାଯ ଲୋକେଶଂ ଲଲିତେତି ପୁନର୍ଭ୍ରୁଵୌ ॥୧୭୮.୦୧୦ ସର୍ଵାଯ ପୁରହନ୍ତାରଂ(୩) ଵାସନ୍ତ୍ଯୈ ଚୈଵ ତାଲୁକଂ(୪) ।୧୭୮.୦୧୧ ନମଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠନାଥାଯୈ ଶିତିକଣ୍ଠାଯ କେଶକଂ ॥୧୭୮.୦୧୧ ଭୀମୋଗ୍ରାଯ ସୁପୂପିଣ୍ଯୈ ଶିରଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ନମଃ ।୧୭୮.୦୧୨ ମଲ୍ଲିକାଶୋକକମଲକୁନ୍ଦନ୍ତଗରମାଲତୀ(୫) ॥୧୭୮.୦୧୨ କଦମ୍ବକରଵୀରଞ୍ଚ(୬) ଵାଣମମ୍ଲାନକୁଙ୍କୁମଂ ।୧୭୮.୦୧୩ ସିନ୍ଧୁଵାରଞ୍ଚ ମାସେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ କ୍ରମଶଃ ସ୍ମୃତଂ ॥୧୭୮.୦୧୩ ଉମାମହେଶ୍ଵରୌ ପୂଜ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯାଷ୍ଟକମଗ୍ରତଃ(୭) ।୧୭୮.୦୧୪ - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଶିଵଂ ଵେଦାତ୍ମନେ ତଦ୍ଵଦ୍ରୂପିଣ୍ଯୈ ଇତି ଘ.. , ଜ.. , ଞ.. ଚ ୨ ହରଞ୍ଚାନ୍ତକାଲାନଲପ୍ରିଯେ ଇତି ଖ.. , ଘ.. , ଜ.. , ଞ.. ଚ ୩ ପୁରହର୍ତାରମିତି ଘ.. ୪ ଵାସନ୍ଯୈ ଚ ତଥାଲକମିତି ଛ.. , ଟ.. ଚ ୫ ମଲ୍ଲିକାଶୋକକମଲଚ୍ଛଦଂ ତଗରମାଲତୀ ଇତି ଖ.. , ଘ.. , ଜ.. ଚ ୬ କୁନ୍ଦଞ୍ଚ କରଵୀରଞ୍ଚେତି ଖ.. , ଘ.. , ଜ.. ଚ ୭ ମଲ୍ଲିକାଶୋକେତ୍ଯାଦିଃ, ସୌଭାଗ୍ଯାଷ୍ଟକମଗ୍ରତଃ ଇତ୍ଯନ୍ତଃ ଛ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ସ୍ଥାପଯେଦ୍(୧) ଘୃତନିଷ୍ପାଵକୁସୁମ୍ଭକ୍ଷୀରଜୀଵକଂ ॥୧୭୮.୦୧୪ ତରୁରାଜେକ୍ଷୁଲଵଣଂ(୨) କୁସ୍ତୁମ୍ବୁରୁମଥାଷ୍ଟମଂ ।୧୭୮.୦୧୫ ଚୈତ୍ରେ ଶୃଗୋଦକଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଦେଵଦେଵ୍ଯଗ୍ରତଃ ସ୍ଵପେତ୍ ॥୧୭୮.୦୧୫ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିପ୍ରଦାମ୍ପତ୍ଯମର୍ଚଯେତ୍(୩) ।୧୭୮.୦୧୬ ତଦଷ୍ଟକଂ ଦ୍ଵିଜେ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲଲିତା ପ୍ରୀଯତାଂ ମମ(୪) ॥୧୭୮.୦୧୬ ଶୃଙ୍ଗୋଦକଂ(୫) ଗୋମଯଂ ଚ ମନ୍ଦାରଂ ବିଲ୍ଵପତ୍ରକଂ ।୧୭୮.୦୧୭ କୁଶୋଦକଂ ଦଧି କ୍ଷୀରଂ କାର୍ତ୍ତିକେ ପୃଷଦାଜ୍ଯକମ୍ ॥୧୭୮.୦୧୭ ଗୋମୂତ୍ରାଜ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣତିଲଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ କ୍ରମାଶନଂ ।୧୭୮.୦୧୮ ଲଲିତା ଵିଜଯା ଭଦ୍ରା ଭଵାନୀ କୁମୁଦା ଶିଵା ॥୧୭୮.୦୧୮ ଵାସୁଦେଵୀ ତଥା ଗୌରୀ ମଙ୍ଗଲା କମଲା ସତୀ ।୧୭୮.୦୧୯ ଚୈତ୍ରାଦୌ ଦାନକାଲେ ଚ ପ୍ରୀଯତାମିତି ଵାଚଯେତ୍ ॥୧୭୮.୦୧୯ ଫଲମେକଂ ପଵିତ୍ରାଜ୍ଯଂ(୬) ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଶଯାନଂ ଦଦେତ୍ ।୧୭୮.୦୨୦ ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ହୈମଂ ଵୃଷଭଞ୍ଚ ଗଵା ସହ ॥୧୭୮.୦୨୦ ଗୁରୁଞ୍ଚ ମିଥୁନାନ୍ଯର୍ଚ୍ଯ(୭) ଵସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଭାକ୍(୮) ।୧୭୮.୦୨୧ ସୌଭାଗ୍ଯାରୋଗ୍ଯରୂପାଯୁଃ ସୌଭାଗ୍ଯଶଯନଵ୍ରତାନ୍ ॥୧୭୮.୦୨୧ ନଭସ୍ଯେ ଵାଥ ଵୈଶାଖେ କୁର୍ଯାନ୍ମାର୍ଗଶିରସ୍ଯଥ(୯) ।୧୭୮.୦୨୨ - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଅର୍ପଯେଦିତି ଖ.. , ଛ.. ଚ ୨ ତୃଣରାଜେକ୍ଷୁଲଵଣମିତି ଖ.. , ଛ.. , ଟ.. ଚ ୩ ଦ୍ଵିଜଦାମ୍ପତ୍ଯମର୍ଚଯେଦିତି ଖ.. , ଘ.. , ଛ.. , ଟ.. ଚ ୪ ଲଲିତା ପ୍ରୀଯତାମିତି ଟ.. ୫ ପୃଷ୍ଠୋଦକମିତି ଞ.. । କୂପୋଦକମିତି ଜ.. , ଝ.. ଚ ୬ ପରିତ୍ଯାଜ୍ଯମିତି କ.. , ଜ.. , ଠ.. ଚ । ପରିତ୍ଯଜ୍ଯେତି ଖ.. , ଛ.. ଚ । ପରିଗ୍ରାହ୍ଯମିତି ଙ.. ୭ ଗୁରୁଂ ମିଥୁନମଭର୍ଚ୍ଯେତି ଙ.. ୮ ଵସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସର୍ଵମାପ୍ନୁଯାଦିତି ଖ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଛ.. , ଝ.. , ଞ.. , ଟ.. ଚ ୯ କୁର୍ଯାଦ୍ଵା ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକେ ଇତି ଙ.. , ଞ.. ଚ - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୃତୀଯାଯାଂ ଲଲିତାଯୈ ନମୋ ଯଜେତ୍ ॥୧୭୮.୦୨୨ ପ୍ରତିପକ୍ଷଂ ତତଃ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯ ଵ୍ରତାନ୍ତେ(୧) ମିତ୍ଯୁନାନି ଚ ।୧୭୮.୦୨୩ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଭାକ୍ ॥୧୭୮.୦୨୩ ଉକ୍ତୋ ମାର୍ଗୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋଽଯଂ ସୌଭାଗ୍ଯଵ୍ରତମାଵଦେ ।୧୭୮.୦୨୪ ଫାଲ୍ଗୁଣାଦିତୃତୀଯାଯାଂ ଲଵଣଂ ଯସ୍ତୁ ଵର୍ଜଯେତ୍ ॥୧୭୮.୦୨୪ ସମାପ୍ତେ ଶଯନନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୃହଶ୍ଚୋପସ୍କରାନ୍ଵିତଂ ।୧୭୮.୦୨୫ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିପ୍ରମିଥୁନଂ ଭଵାନୀ ପ୍ରୀଯତାମିତି(୨) ॥୧୭୮.୦୨୫ ସୌଭାଗ୍ଯାର୍ଥଂ ତୃତୀଯୋକ୍ତା ଗୌରୀଲୋକାଦିଦାଯିନୀ ।୧୭୮.୦୨୬ ମାଘେ ଭାଦ୍ରେ ଚ ଵୈଶାଖେ ତୃତୀଯାଵ୍ରତକୃତ୍ତଥା ॥୧୭୮.୦୨୬ ଦମନକତୃତୀଯାକୃତ୍ଚୈତ୍ରେ ଦମନକୈର୍ଯଜେତ୍ ।୧୭୮.୦୨୭ ଆତ୍ମତୃତୀଯା ମାର୍ଗସ୍ଯ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯେଚ୍ଛାଭୋଜନାଦିନା ॥୧୭୮.୦୨୭ ଗୌରୀ କାଲୀ ଉମା ଭଦ୍ରା ଦୁର୍ଗା କାନ୍ତିଃ ସରସ୍ଵତୀ ।୧୭୮.୦୨୮ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରକୃତିଃ ଶିଵା ନାରାଯଣୀ କ୍ରମାତ୍(୩) ॥୧୭୮.୦୨୮ ମାର୍ଗତୃତୀଯାମାରଭ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଅଥାଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ପଞ୍ଚମୀଵ୍ରତାନି ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ପଞ୍ଚମୀଵ୍ରତକଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଆରୋଗ୍ଯସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷଦଂ(୧) ।୧୮୦.୦୦୧ ନଭୋନଭସ୍ଯାଶ୍ଵିନେ ଚ କାର୍ତ୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷକେ ॥୧୮୦.୦୦୧ ଵାସୁକିସ୍ତକ୍ଷକଃ ପୂଜ୍ଯଃ କାଲୀଯୋ ମଣିଭଦ୍ରକଃ ।୧୮୦.୦୦୨ ଐରାଵତୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ କର୍କୋଟକଧନଞ୍ଜଯୌ ॥୧୮୦.୦୦୨ ଏତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯଭଯମାଯୁର୍ଵିଦ୍ଯାଯଶଃ ଶ୍ରିଯମ୍
ଏବେ ଏକ ଶତ ଏଠିଏତମ ଅଧ୍ୟାୟ: ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିର ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକ।
କୋଟଚକ୍ରମ୍ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ କୋଟଚକ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଚତୁରସ୍ରଂ ପୁରଂ ଲିଖେତ୍ ।୧୨୮.୦୦୧ ଚତୁରସ୍ରଂ ପୁନର୍ମଧ୍ଯେ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ଚତୁରସ୍ରକମ୍ ॥୧୨୮.୦୦୧ ନାଡୀତ୍ରିତଯଚିହ୍ନାଢ୍ଯଂ ମେଷାଦ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵଦିଙ୍ମୁଖାଃ ।୧୨୮.୦୦୨ କୃତ୍ତିକା ପୂର୍ଵଭାଗେ ତୁ ଅଶ୍ଲେଷାଗ୍ନେଯଗୋଚରେ ॥୧୨୮.୦୦୨ ଭରଣୀ ଦକ୍ଷିଣେ ଦେଯା ଵିଶାଖାଂ ନୈର୍ଋତେ ନ୍ଯସେତ୍ ।୧୨୮.୦୦୩ ଅନୁରାଧାଂ ପଶ୍ଚିମେ ଚ ଶ୍ରଵଣଂ ଵାଯୁଗୋଚରେ ॥୧୨୮.୦୦୩ ଧନ୍ବିଷ୍ଠାଞ୍ଚୋତ୍ତରେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଐଶାନ୍ଯାଂ ରେଵତୀଂ ତଥା ।୧୨୮.୦୦୪ ଵାହ୍ଯନାଡ୍ଯାଂ ସ୍ଥିତାନ୍ଯେଵ ଅଷ୍ଟୌ ହ୍ଯୃକ୍ଷାଣି ଯତ୍ନତଃ ॥୧୨୮.୦୦୪ ରୋହିଣୀପୁଷ୍ଯଫଲ୍ଗୁଣ୍ଯଃ ସ୍ଵାତୀ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କ୍ରମେଣ ତୁ ।୧୨୮.୦୦୫ ଅଭିଜିଚ୍ଛତତାରା ତୁ ଅଶ୍ଵିନୀ ମଧ୍ଯନାଡିକା ॥୧୨୮.୦୦୫ କୋଟମଧ୍ଯେ ତୁ ଯା ନାଡୀ କଥଯାମି ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ।୧୨୮.୦୦୬ ମୃଗଶ୍ଚାଭ୍ଯନ୍ତରେ ପୂର୍ଵଂ ତସ୍ଯାଗ୍ନେଯେ ପୁନର୍ଵସୁଃ ॥୧୨୮.୦୦୬ ଉତ୍ତରାଫଲ୍ଗୁନୀ ଯାମ୍ଯେ ଚିତ୍ରା ନୈର୍ଋତସଂସ୍ଥିତା ।୧୨୮.୦୦୭ ମୂଲନ୍ତୁ ପଶ୍ଚିମେ ନ୍ଯସ୍ଯୋତ୍ତରାଷାଢାନ୍ତୁ ଵାଯଵେ ॥୧୨୮.୦୦୭ ପୂର୍ଵଭାଦ୍ରପଦା ସୌମ୍ଯେ ରେଵତୀ ଈଶଗୋଚରେ ।୧୨୮.୦୦୮ କୋଟସ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରେ ନାଡୀ ହ୍ଯୃକ୍ଷାଷ୍ଟକସମନ୍ଵିତା ॥୧୨୮.୦୦୮ ଆର୍ଦ୍ରା ହସ୍ତା ତଥାଷାଢା ଚତୁଷ୍କଞ୍ଚୋତ୍ତରାତ୍ରିକମ୍ ।୧୨୮.୦୦୯ ମଧ୍ଯେ ସ୍ତମ୍ଭଚତୁଷ୍କନ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍କୋଟସ୍ଯ କୋଟରେ ॥୧୨୮.୦୦୯ ଏଵଂ ଦୁର୍ଗସ୍ଯ ଵିନ୍ଯାସଂ ଵାହ୍ଯେ ସ୍ଥାନଂ ଦିଶାଧିପାତ୍ ।୧୨୮.୦୧୦ ଆଗନ୍ତୁକୋ ଯଦା ଯୋଦ୍ଧା ଋକ୍ଷଵାନ୍ ସ୍ଯାତ୍ଫଲାନ୍ଵିତଃ ॥୧୨୮.୦୧୦ କୋଟମଧ୍ଯେ ଗ୍ରହାଃ ସୌମ୍ଯା ଯଦା ଋକ୍ଷାନ୍ଵିତାଃ ପୁନଃ ।୧୨୮.୦୧୧ ଜଯଂ ମଧ୍ଯସ୍ଥିତାନାନ୍ତୁ ଭଙ୍ଗମାଗାମିନୋ ଵିଦୁଃ ॥୧୨୮.୦୧୧ ପ୍ରଵେଶଭେ ପ୍ରଵେଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ନିର୍ଗମଭେ ଚ ନିର୍ଗମେତ୍ ।୧୨୮.୦୧୨ ଭୃଗୁଃ ସୌମ୍ଯସ୍ତଥା ଭୌମ ଋକ୍ଷାନ୍ତଂ ସକଲଂ ଯଦା ॥୧୨୮.୦୧୨ ତଦା ଭଙ୍ଗଂ ଵିଜାନୀଯାଜ୍ଜଯମାଗନ୍ତୁକସ୍ଯ ଚ ।୧୨୮.୦୧୩ ପ୍ରଵେଶର୍କ୍ଷଚତୁଷ୍କେ ତୁ ସଙ୍ଗ୍ରାମଞ୍ଚାରଭେଦ୍ଯଦା ॥୧୨୮.୦୧୩ ତଦା ସିଦ୍ଧ୍ଯତି ତଦ୍ଦୁର୍ଗଂ ନ କୁର୍ଯାତ୍ତତ୍ର ଵିସ୍ମଯମ୍
କୋଟ ଚକ୍ର — ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: କୋଟ ଚକ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି; ଚତୁରସ୍ର ଦୁର୍ଗ ଚିତ୍ରିତ କରିବା ଉଚିତ। ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ଚତୁରସ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ। ତିନିଟି ନାଡି ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ମେଷ ଆଦି ରାଶି ପୂର୍ବ ଦିଗ ମୁଖୀ ରଖିବା ଉଚିତ। କୃତ୍ତିକା ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, ଅଶ୍ଲେଷା ଅଗ୍ନି ଦିଗରେ, ଭରଣୀ ଦକ୍ଷିଣରେ, ବିଶାଖା ନୈଋତ ଦିଗରେ, ଅନୁରାଧା ପଶ୍ଚିମରେ, ଶ୍ରବଣ ଵାୟୁ ଦିଗରେ, ଧନିଷ୍ଠା ଉତ୍ତରରେ, ଐଶାନ ଦିଗରେ ରେବତୀ ରଖିବା ଉଚିତ। ବାହ୍ୟ ନାଡିରେ ଏଠି ଅଷ୍ଟ ତାରା ଯଥାର୍ଥ ରଖିବା ଉଚିତ। ରୋହିଣୀ, ପୁଷ୍ୟ, ଫଳଗୁଣୀ, ସ୍ୱାତୀ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କ୍ରମରେ; ଅଭିଜିତ ତାରା, ଅଶ୍ୱିନୀ ମଧ୍ୟ ନାଡିରେ। କୋଟ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ନାଡି ଅଛି, ମୁଁ କହିବି: ମୃଗ ଅଭ୍ୟନ୍ତରେ ପୂର୍ବରେ, ଅଗ୍ନି ଦିଗରେ ପୁନର୍ବସୁ, ଉତ୍ତରାଫଳଗୁଣୀ ଯାମ୍ୟ ଦିଗରେ, ଚିତ୍ରା ନୈଋତ ଦିଗରେ, ମୂଳ ପଶ୍ଚିମରେ, ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ଵାୟୁ ଦିଗରେ, ପୂର୍ବଭାଦ୍ରପଦା ସୌମ୍ୟ ଦିଗରେ, ରେବତୀ ଐଶାନ ଦିଗରେ। କୋଟ ଅଭ୍ୟନ୍ତରେ ଏକ ନାଡି ଅଛି, ଅଷ୍ଟ ତାରା ସହିତ। ଆର୍ଦ୍ରା, ହସ୍ତ, ଷାଢ଼ା, ଉତ୍ତରାତ୍ରିକ ଚତୁଷ୍କ; ମଧ୍ୟରେ ଷ୍ଟମ୍ଭ ଚତୁଷ୍କ କୋଟର ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଦୁର୍ଗର ବିନ୍ୟାସ, ବାହ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦିଗ ଅଧିପତି। ଯଦି ଆଗନ୍ତୁକ ଯୋଦ୍ଧା ତାରା ସହିତ ଥାଏ, ଫଳ ମିଳେ। କୋଟ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ ଗ୍ରହ ତାରା ସହିତ ଥିଲେ, ଜୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥିତ ମାନଙ୍କୁ, ଭଙ୍ଗ ଆଗାମୀ ମାନଙ୍କୁ ମିଳେ। ପ୍ରବେଶ ତାରାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା, ନିର୍ଗମ ତାରାରେ ନିର୍ଗମ କରିବା ଉଚିତ। ଭୃଗୁ, ସୌମ୍ୟ, ଭୌମ ତାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଭଙ୍ଗ ଓ ଆଗନ୍ତୁକର ଜୟ ମିଳେ। ପ୍ରବେଶ ତାରା ଚତୁଷ୍କରେ ସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଦୁର୍ଗ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏଠାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସେଵାଚକ୍ରମ୍ ସେଵାଚକ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଲାଭାଲାଭାନୁସୂଚକଂ(୨) ।୧୩୨.୦୦୧ ପିତା ମାତା ତଥା ଭ୍ରାତା ଦମ୍ପତୀ ଚ ଵିଶେଷତଃ ॥୧୩୨.୦୦୧ ଟିପ୍ପଣୀ ୨ ଲାଭାଲାଭାର୍ଥସୂଚକମିତି ଝ.. , ଞ.. ଚ ତସ୍ମିଂଶ୍ଚକ୍ରେ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଯୋ ଯସ୍ମାଲ୍ଲଭତେ ଫଲଂ ।୧୩୨.୦୦୨ ଷଡୂର୍ଧ୍ଵାଃ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ରେଖା ଭିନ୍ନାଶ୍ଚାଷ୍ତୌ ତୁ ତିର୍ଯଗାଃ ॥୧୩୨.୦୦୨ କୋଷ୍ଠକାଃ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ତେଷୁ ଵର୍ଣାନ୍ ସମାଲିଖେତ୍ ।୧୩୨.୦୦୩ ସ୍ଵରାନ୍ ପଞ୍ଚ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସ୍ପର୍ଶାନ୍ ପଶ୍ଚାତ୍ସମାଲିଖେତ୍ ॥୧୩୨.୦୦୩ କକାରାଦିହକାରାନ୍ତାନ୍ ହୀନାଙ୍ଗାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ ।୧୩୨.୦୦୪ ସିଦ୍ଧଃ ସାଧ୍ଯଃ ସୁସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ଅରିର୍ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ ନାମତଃ ॥୧୩୨.୦୦୪ ଅରିର୍ମୃତ୍ଯୁଅଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଵେତୌ ଵର୍ଜଯେତ୍ସର୍ଵକର୍ମସୁ ।୧୩୨.୦୦୫ ଏଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଯଦା ନାମ ଲକ୍ଷଯେତ୍ତୁ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ॥୧୩୨.୦୦୫ ଆତ୍ମପକ୍ଷେ(୧) ସ୍ଥିତାଃ ସତ୍ତ୍ଵାଃ ସର୍ଵେ ତେ ଶୁଭଦାଯକାଃ ।୧୩୨.୦୦୬ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପୋଷକାଶ୍ଚୈଵ ତୃତୀଯଶ୍ଚାର୍ଥଦାଯକଃ ॥୧୩୨.୦୦୬ ଆତ୍ମନାଶଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ତୁ(୨) ପଞ୍ଚମୋ ମୃତ୍ଯୁଦାଯକଃ ।୧୩୨.୦୦୭ ସ୍ଥାନମେଵାର୍ଥଲାଭାଯ ମିତ୍ରଭୃତ୍ଯାଦିଵାନ୍ଧଵାଃ ॥୧୩୨.୦୦୭ ସିଦ୍ଧଃ ସାଧ୍ଯଃ ସୁସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଫଲଦାଯକାଃ ।୧୩୨.୦୦୮ ଅରିର୍ଭୃତ୍ଯଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଵେତୌ ଵର୍ଜଯେତ୍ସର୍ଵକର୍ମସୁ(୩) ॥୧୩୨.୦୦୮ ଅକାରାନ୍ତଂ ଯଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଅ+ଇ+ଉ+ଏ+ଓ ଵିଦୁସ୍ତଥା ।୧୩୨.୦୦୯ ପୁନଶ୍ଚୈଵାଂଶକାନ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵର୍ଗାଷ୍ଟକସୁସଂସ୍କୃତାନ୍ ॥୧୩୨.୦୦୯ ଦେଵା ଅକାରଵର୍ଗେ ଦୈତ୍ଯାଃ କଵର୍ଗମାଶ୍ରିତାଃ ।୧୩୨.୦୧୦ ନାଗାଶ୍ଚୈଵ ଚଵର୍ଗାଃ ସ୍ଯୁର୍ଗନ୍ଧଵାଶ୍ଚ ଟଵର୍ଗଜାଃ ॥୧୩୨.୦୧୦ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସ୍ଵାର୍ଥପକ୍ଷେ ଇତି ଖ.. , ଘ.. , ଜ.. , ଞ.. ଚ । ସ୍ଵାତ୍ମପକ୍ଷେ ଇତି ଝ.. ୨ ସ୍ଵାର୍ଥନାଶଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ତୁ ଇତି ଖ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଜ.. , ଞ.. ଚ ୩ ଅରିର୍ମୃତ୍ଯୁରିତ୍ଯାଦିଃ, ସର୍ଵକର୍ମସୁ ଇତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠଃ ଛ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ତଵର୍ଗେ ଋଷଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ପଵର୍ଗେ ରାକ୍ଷସାଃ ସ୍ମୃତାଃ ।୧୩୨.୦୧୧ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ଯଵର୍ଗେ ଚ ଶଵର୍ଗେ ମାନୁଷାଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥୧୩୨.୦୧୧ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ବଲିନୋ ଦୈତ୍ଯା ଦୈତ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପନ୍ନଗାସ୍ତଥା(୧) ।୧୩୨.୦୧୨ ପନ୍ନଗେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଗନ୍ଧର୍ଵାଦୃଷଯୋ ଵରାଃ ॥୧୩୨.୦୧୨ ଋଷିଭ୍ଯୋ ରାକ୍ଷସାଃ ଶୂରା ରାକ୍ଷସେଭ୍ଯଃ ପିଶାଚକାଃ ।୧୩୨.୦୧୩ ପିଶାଚେଭ୍ଯୋ ମାନୁଷାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦୁର୍ବଲଂ ଵର୍ଜଯେଦ୍ବଲୀ ॥୧୩୨.୦୧୩ ପୁନର୍ମିତ୍ରଵିଭାଗନ୍ତୁ ତାରାଚକ୍ରଂ କ୍ରମାଚ୍ଛୃଣୁ ।୧୩୨.୦୧୪ ନାମାଦ୍ଯକ୍ଷରମୃକ୍ଷନ୍ତୁ ସ୍ଫୁଟଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ପର୍ଵତଃ ॥୧୩୨.୦୧୪ ଋକ୍ଷେ ତୁ ସଂସ୍ଥିତାସ୍ତାରା ନଵତ୍ରିକା ଯଥାକ୍ରମାତ୍ ।୧୩୨.୦୧୫ ଜନ୍ମ ସମ୍ପଦ୍ଵିପତ୍କ୍ଷେମଂ ନାମର୍କ୍ଷାତ୍ତାରକା ଇମାଃ ॥୧୩୨.୦୧୫ ପ୍ରତ୍ଯରା ଧନଦା ଷଷ୍ଠୀ ନୈଧନାମୈତ୍ରକେ ପରେ ।୧୩୨.୦୧୬ ପରମୈତ୍ରାନ୍ତିମା ତାରା ଜନ୍ମତାରା ତ୍ଵଶୋଭନା ॥୧୩୨.୦୧୬ ସମ୍ପତ୍ତାରା ମହାଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିପତ୍ତାରା ତୁ ନିଷ୍ଫଲା ।୧୩୨.୦୧୭ କ୍ଷେମତାରା ସର୍ଵକାର୍ଯେ ପ୍ରତ୍ପରା ଅର୍ଥନାଶିନୀ(୨) ॥୧୩୨.୦୧୭ ଧନଦା ରାଜ୍ଯଲାଭାଦି ନୈଧନା କାର୍ଯନାଶିନୀ ।୧୩୨.୦୧୮ ମୈତ୍ରତାରା ଚ ମିତ୍ରାଯ ପରମିତ୍ରା ହିତାଵହା(୩) ॥୧୩୨.୦୧୮ ତାରାଚକ୍ରମ୍ । ମାତ୍ରା ଵୈ ସ୍ଵରସଞ୍ଜ୍ଞା ସ୍ଯାନ୍ନାମମଧ୍ଯେ କ୍ଷିପେତ୍ପ୍ରିଯେ ।୧୩୨.୦୧୯ ଵିଂଶତ୍ଯା ଚ ହରେଦ୍ଭାଗଂ ଯଚ୍ଛେଷଂ ତତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍ ॥୧୩୨.୦୧୯ ଉଭଯୋର୍ତ୍ରାସମଧ୍ଯେ ତୁ ଲକ୍ଷଯେଚ୍ଚ ଧନଂ ହ୍ଯୃଣଂ ।୧୩୨.୦୨୦ ହୀନମାତ୍ରା ହ୍ଯୃଣଂ ଜ୍ଞେଯନ୍ଧନଂ ମାତ୍ରାଧିକଂ ପୁନଃ ॥୧୩୨.୦୨୦ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ପନ୍ନଗାସ୍ତତ୍ର ଇତି କ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଞ.. ଚ । ପନ୍ନଗାଃ ସ୍ମୃତା ଇତି ଝ.. ୨ ପ୍ରତ୍ଯରା ଚାତ୍ମନାଶିନୀ ଇତି ଛ.. ୩ ହିତାଯ ଚେତି ଙ.. ଧନେନ ମିତ୍ରତା ନୄଣାଂ ଋଣେନୈଵ ହ୍ଯୁଦାସତା ।୧୩୨.୦୨୧ ସେଵାଚକ୍ରମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଲାଭାଲାଭାଦିଦର୍ଶକଂ ॥୧୩୨.୦୨୧ ମେଷମିଥୁନଯୋଃ ପ୍ରୀତିର୍ମୈତ୍ରୀ ମିଥୁନସିଂହଯୋଃ ।୧୩୨.୦୨୨ ତୁଲାସିଂହୌ ମହାମୈତ୍ରୀ ଏଵଂ ଧନୁର୍ଘଟେ ପୁନଃ ॥୧୩୨.୦୨୨ ମିତ୍ରସେଵାଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ମିତ୍ରୌ ମୀନଵୃଷୌ ମତୌ ।୧୩୨.୦୨୩ ଵୃଷକର୍କଟଯୋର୍ମୈତ୍ରୀ କୁଲୀରଘଟଯୋସ୍ତଥା ॥୧୩୨.୦୨୩ କନ୍ଯାଵୃଶ୍ଚିକଯୋରେଵନ୍ତଥା ମକରକୀଟଯୋଃ ।୧୩୨.୦୨୪ ମୀନମକରଯୋର୍ମୈତ୍ରୀ ତୃତୀଯୈକାଦଶେ ସ୍ଥିତା ॥୧୩୨.୦୨୪ ତୁଲାମେଷୌ ମହାମୈତ୍ରୀ ଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟୋ ଵୃଷଵୃଶ୍ଚିକୌ ।୧୩୨.୦୨୫ ମିଥୁନଧନୁଷୋଃ ପ୍ରୀତିଃ କର୍କଟମକରଯୋସ୍ତଥା ॥୧୩୨.୦୨୫ ମୃଗକୁମ୍ଭକଯୋଃ ପ୍ରୀତିଃ କନାମୀନୌ ତଥୈଵ ଚ
ସେବା ଚକ୍ର — ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ସେବା ଚକ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଲାଭ ଓ ଅଲାଭ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ପିତା, ମାତା, ଭ୍ରାତା, ଦମ୍ପତି ବିଶେଷ ଭାବରେ ଏହି ଚକ୍ରରେ ଲେଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ଚକ୍ରରେ ଯେଉଁଠାରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଛଅଟି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ରେଖା ଓ ଅଷ୍ଟଟି ତିର୍ୟକ ରେଖା ରଖିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚତିସ୍ ଖୋଷ୍ଟକରେ ଅକ୍ଷର ଲେଖିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଟି ସ୍ଵର ଚୟନ କରି, ପରେ ସ୍ପର୍ଶ ଅକ୍ଷର ଲେଖିବା ଉଚିତ। କକାରରୁ ହକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହୀନ ଅଙ୍ଗ ତିନିଟି ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ, ସୁସିଦ୍ଧ, ଅରି, ମୃତ୍ୟୁ ନାମ ଦେଇଥାଏ। ଅରି ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଇଟି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ନାମ ଚିହ୍ନିବା, ସତ୍ତ୍ୱ ଆତ୍ମପକ୍ଷରେ ଥିଲେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପୋଷକ, ତୃତୀୟ ଅର୍ଥଦାୟକ, ଚତୁର୍ଥ ଆତ୍ମନାଶ, ପଞ୍ଚମ ମୃତ୍ୟୁଦାୟକ। ଅର୍ଥ ଲାଭ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ଥାନ ମିତ୍ର, ଭୃତ୍ୟ ଓ ଆତ୍ମୀୟ। ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ, ସୁସିଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ଫଳଦାୟକ; ଅରି ଓ ଭୃତ୍ୟ ଦୁଇଟି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଅକାରାନ୍ତ ଯଥା ପ୍ରକାଶିତ, ଅ+ଇ+ଉ+ଏ+ଓ ଏହି ଭାବରେ। ପରେ ମୁଁ ଅଠ ଭାଗ ଭଲ ଭାବରେ କହିବି। ଦେବମାନେ ଅକାର ଭାଗରେ, ଦେତ୍ୟମାନେ କଭାଗରେ, ନାଗମାନେ ଚଭାଗରେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଟଭାଗରେ, ଋଷିମାନେ ଟଭାଗରେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ପଭାଗରେ, ପିଶାଚମାନେ ଯଭାଗରେ, ମାନବମାନେ ଶଭାଗରେ। ଦେବମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେତ୍ୟମାନେ ଦେବମାନେ ଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେତ୍ୟମାନେ ଠାରୁ ନାଗମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନାଗମାନେ ଠାରୁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଠାରୁ ଋଷିମାନେ, ଋଷିମାନେ ଠାରୁ ରାକ୍ଷସମାନେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଠାରୁ ପିଶାଚମାନେ, ପିଶାଚମାନେ ଠାରୁ ମାନବମାନେ; ଦୁର୍ବଳ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେବା ଉଚିତ। ପୁନଃ ମିତ୍ର ବିଭାଗ ତାରା ଚକ୍ର କ୍ରମରେ ଶୁଣ। ନାମର ଆଦି ଅକ୍ଷର ତାରାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ପର୍ବତ ରଖିବା ଉଚିତ। ତାରାରେ ନବତ୍ରିକା କ୍ରମରେ ଥାଏ; ଜନ୍ମ, ସମ୍ପଦ, ବିପତ୍, କ୍ଷେମ ନାମ ତାରାରୁ ମିଳେ। ପ୍ରତ୍ୟରା ଧନଦା ଷଷ୍ଠୀ, ନୈଧନା ମୈତ୍ରୀକ, ପରମୈତ୍ରୀ ଅନ୍ତିମା ତାରା, ଜନ୍ମ ତାରା ଅଶୁଭ। ସମ୍ପଦ ତାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିପତ୍ ତାରା ନିଷ୍ଫଳ, କ୍ଷେମ ତାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଭ, ପ୍ରତ୍ପରା ଅର୍ଥନାଶିନୀ। ଧନଦା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ, ନୈଧନା କାର୍ଯ୍ୟ ନାଶ, ମୈତ୍ରୀ ତାରା ମିତ୍ର ପାଇଁ, ପରମୈତ୍ରୀ ହିତଦାୟକ। ମାତ୍ରା ସ୍ଵର ସଂଜ୍ଞା ନାମ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ବିଂଶତି ଭାଗ ନେଇ ଶେଷ ଭାଗ ଦେଖିବା ଉଚିତ; ତାହା ଫଳ ହୁଏ। ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ଓ ଋଣ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ; ହୀନ ମାତ୍ରା ଋଣ, ଅଧିକ ମାତ୍ରା ଧନ। ଧନ ଦ୍ୱାରା ମିତ୍ରତା, ଋଣ ଦ୍ୱାରା ଉଦାସୀନତା। ସେବା ଚକ୍ର ଏହି ଭଳି ଲାଭ ଅଲାଭ ଦର୍ଶାଏ। ମେଷ ଓ ମିଥୁନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଓ ମୈତ୍ରୀ, ମିଥୁନ ଓ ସିଂହ ମଧ୍ୟରେ, ତୁଳା ଓ ସିଂହ ମଧ୍ୟରେ ମହାମୈତ୍ରୀ, ଧନୁ ଓ ଘଟ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରତା। ମିତ୍ର ସେବା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମିତ୍ର ମୀନ ଓ ବୃଷ ମଧ୍ୟରେ। ବୃଷ ଓ କର୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ମୈତ୍ରୀ, କୁଳିର ଓ ଘଟ ମଧ୍ୟରେ, କନ୍ୟା ଓ ବୃଶ୍ଚିକ ମଧ୍ୟରେ, ମକର ଓ କୀଟ ମଧ୍ୟରେ। ମୀନ ଓ ମକର ମଧ୍ୟରେ ମୈତ୍ରୀ, ତୃତୀୟ ଓ ଏକାଦଶ ସ୍ଥାନରେ। ତୁଳା ଓ ମେଷ ମଧ୍ୟରେ ମହାମୈତ୍ରୀ; ବୃଷ ଓ ବୃଶ୍ଚିକ ବିପକ୍ଷ। ମିଥୁନ ଓ ଧନୁ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ, କର୍କଟ ଓ ମକର ମଧ୍ୟରେ, ମୃଗ ଓ କୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟରେ, କନ୍ୟା ଓ ମୀନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯଵିଦ୍ଯା ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସର୍ଵଯନ୍ତ୍ରଵିମର୍ଦନୀଂ(୧) ।୧୩୪.୦୦୧ ଓଂ ହୂଂ କ୍ଷୂଂ ହ୍ରୂଂ ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତି ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣି ଭୀମଵକ୍ତ୍ରେ ମହୋଗ୍ରରୂପେ ହିଲି ହିଲି ରକ୍ତନେତ୍ରେ କିଲି କିଲି ମହାନିସ୍ଵନେ କୁଲୁ ଓଂ ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵେ କୁଲୁ ଓଂ ନିର୍ମାଂସେ କଟ କଟ ଗୋନସାଭରଣେ ଚିଲି ଚିଲି ଶଵମାଲାଧାରିଣି ଦ୍ରାଵଯ ଓଂ ମହାରୌଦ୍ରି ସାର୍ଦ୍ରଚର୍ମକୃତାଚ୍ଛଦେ(୨) ଵିଜୃମ୍ଭ ଓଂ ନୃତ୍ଯ ଅସିଲତାଧାରିଣି ଭୃକୁଟୀକୃତାପାଙ୍ଗେ ଵିଷମନେତ୍ରକୃତାନନେ ଵସାମେଦୋଵିଲିପ୍ତଗାତ୍ରେ କହ ୨ ଓଂ ହସ ୨ କ୍ରୁଦ୍ଧ ୨ ଓଂ ନୀଲଜୀମୂତଵର୍ଣେ ଓଂ ହ୍ରାଂ ହ୍ରୀଂ ହ୍ରୂଂ ରୌଦ୍ରରୂପେ ହୂଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ଓଂ ହ୍ରୀଂ ହୂଂ ଓଂ ଆକର୍ଷ ଓଂ ଧୂନ ୨ ଓଂ ହେ ହଃ ଖଃ ଵଜ୍ରିଣି ହୂଂ କ୍ଷୂଂ କ୍ଷାଂ କ୍ରୋଧରୂପିଣି ପ୍ରଜ୍ଵଲ ୨ ଓଂ ଭୀମଭୀଷଣେ ଭିନ୍ଦ ଓଂ ମହାକାଯେ ଚ୍ଛିନ୍ଦ ଓଂ କରାଲିନି କିଟି ୨ ମହାଭୂତମାତଃ ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟନିଵାରିଣି ଜଯେ ଓଂ ଵିଜଯେ ଓଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯେ ହୂଂ ଫଟ୍ସ୍ଵାହା ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରଵିମର୍ଦନୀମିତି ଖ.. ୨ ସାର୍ଦ୍ରଚର୍ମକୃତାମ୍ବରେ ଇତି ଝ.. ନୀଲଵର୍ଣାଂ ପ୍ରେତସଂସ୍ଥାଂ ଵିଂଶହସ୍ତାଂ ଯଜେଜ୍ଜଯେ ॥୧୩୪.୦୦୧ ନ୍ଯାସଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗଂ ରକ୍ତପୁଷ୍ପାଣି ହୋମଯେତ୍ ।୧୩୪.୦୦୨ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ସୈନ୍ଯଭଙ୍ଗଃ ସ୍ଯାତ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯାପଠାତ୍ ॥୧୩୪.୦୦୨ ଓଂ ବହୁରୂପାଯ ସ୍ତମ୍ଭଯ ସ୍ତମ୍ଭଯ ଓଂ ମୋହଯ ଓଂ ସର୍ଵଶତ୍ରୂନ୍ ଦ୍ରାଵଯ ଓଂ ବ୍ରହ୍ମାଣମାକର୍ଷଯ ଵିଷ୍ଣୁମାକର୍ଷଯ ଓଂ ମାହେଶ୍ଵରମାକର୍ଷଯ ଓଂ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଟାଲଯ ଓଂ ପର୍ଵତାନ୍ ଚାଲଯ ଓଂ ସପ୍ତସାଗରାନ୍ ଶୋଷଯ ଓଂ ଛିନ୍ଦ ଛିନ୍ଦ ବହୁରୂପାଯ ନମଃ ଭୁଜଙ୍ଗଂ ନାମ ମୃନ୍ମୂର୍ତିସଂସ୍ଥଂ ଵିଦ୍ଯାଦରିଂ ତତଃ
ତ୍ରିଲୋକୀ ବିଜୟ ବିଦ୍ୟା — ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ମୁଁ ତ୍ରିଲୋକୀ ବିଜୟ ବିଦ୍ୟା କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ଓଁ ହୂଁ କ୍ଷୂଁ ହ୍ରୂଁ ଓଁ, ଭଗବତୀ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣୀ, ଭୀମ ମୁଖୀ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ, ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ, ମହା ନିସ୍ୱନ, ବିଦ୍ୟୁତ ଜିହ୍ବା, ନିର୍ମାଂସ, ଗୋନସା ଭୂଷଣ, ଶବମାଳାଧାରିଣୀ, ଦ୍ରାବୟ, ମହାରୌଦ୍ରୀ, ଭୀତିକର ଚର୍ମ ଆଚ୍ଛାଦନ, ବିଜ୍ରୁମ୍ଭ, ନୃତ୍ୟ, ଅସିଲତାଧାରିଣୀ, ଭୃକୁଟିକୃତ ଆପାଙ୍ଗ, ବିଷମ ନେତ୍ର, ଭୟଙ୍କର ମୁଖ, ଭସା ଓ ମେଦ ଲିପ୍ତ ଶରୀର, ହସ, କ୍ରୁଦ୍ଧ, ନୀଳ ଜୀମୂତ ଭାବ, ରୌଦ୍ର ରୂପ, ଆକର୍ଷ, ଧୂନ, ଭୟଙ୍କର, ଭୀମ ଭୀଷଣ, ଭିନ୍ଦ, ମହାକାୟ, ଛିନ୍ଦ, କରାଳିନୀ, ମହାଭୂତମାତା, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ନିବାରଣ, ଜୟ, ବିଜୟ, ତ୍ରିଲୋକୀ ବିଜୟ। ନୀଳ ରୂପ, ପ୍ରେତ ସ୍ଥାନ, ବିଂଶତି ହସ୍ତ, ଜୟ ପାଇଁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ନ୍ୟାସ କରି, ରକ୍ତ ଫୁଲ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସଂଗ୍ରାମରେ ସେନା ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ତ୍ରିଲୋକୀ ବିଜୟ ପାଠ କରିଲେ। ଓଁ ବହୁରୂପା, ସ୍ତମ୍ଭ କର, ମୋହ କର, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁକୁ ଦ୍ରାବୟ, ବ୍ରହ୍ମାଣ କୁ ଆକର୍ଷ, ବିଷ୍ଣୁ କୁ ଆକର୍ଷ, ମାହେଶ୍ୱର କୁ ଆକର୍ଷ, ଇନ୍ଦ୍ର କୁ ଟାଳ, ପର୍ବତ କୁ ଚାଳ, ସପ୍ତ ସାଗର କୁ ଶୋଷ, ଛିନ୍ଦ, ବହୁରୂପା କୁ ନମସ୍କାର। ଭୁଜଙ୍ଗ ନାମ ମୃନ୍ମୂର୍ତି ସ୍ଥାନରେ ବିଦ୍ୟା ଅରି କୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ।
ମହାମାରୀଵିଦ୍ଯା ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ମହାମାରୀଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିଦ୍ଯାଂ ଶତ୍ରୁଵିମର୍ଦିନୀଂ ।୧୩୭.୦୦୧ ଓଂ ହ୍ରୀଂ ମହାମାରି ରକ୍ତାକ୍ଷି କୃଷ୍ଣଵର୍ଣେ ଯମସ୍ଯାଜ୍ଞାକରିଣି ସର୍ଵଭୂତସଂହାରକାରିଣି ଅମୁକଂ ହନ ୨ ଓଂ ଦହ ୨ ପଚ ୨ ଓଂ ଛିନ୍ଦ ୨ ଓଂ ମାରଯ ୨ ଓଂ ଉତ୍ସାଦଯ ୨ ଓଂ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵଵଶଙ୍କରି ସର୍ଵକାମିକେ ହୁଂ ଫଟ୍ସ୍ଵାହେତି ଓଂ ମାରି ହୃଦଯାଯ ନମଃ । ଓଂ ମହାମାରି ଶିରସେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ କାଲରାତ୍ରି ଶିଖାଯୈ ଵୌଷଟ୍ । ଓଂ କୃଷ୍ଣଵର୍ଣେ ଖଃ କଵଚାଯ ହୁମ୍ । ଓଂ ତାରକାକ୍ଷି ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵେ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵଭଯଙ୍କରି ରକ୍ଷ ୨ ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ହ୍ରଂ ତ୍ରିନେତ୍ରାଯ ଚଷଟ୍ । ଓଂ ମହାମାରି ସର୍ଵଭୂତଦମାନି ମହାକାଲି ଅସ୍ତ୍ରାଯ ହୁଂ ଫଟ୍ ଏଷ ନ୍ଯାସୀ ମହାଦେଵି କର୍ତଵ୍ଯଃ ସାଧକେନ ତୁ ॥୧୩୭.୦୦୧ ଶଵାଦିଵସ୍ତ୍ରମାଦାଯ ଚତୁରସ୍ରନ୍ତ୍ରିହସ୍ତକଂ ।୧୩୭.୦୦୨ କୃଷ୍ଣଵର୍ଣାଂ ତ୍ରିଵକ୍ତ୍ରାଞ୍ଚ ଚତୁର୍ବାହୁଂ ସମାଲିଖେତ୍ ॥୧୩୭.୦୦୨ ପଟେ ଵିଚିତ୍ରଵର୍ଣୈଶ୍ଚ ଧନୁଃ ଶୂଲଞ୍ଚ କର୍ତୃକାଂ ।୧୩୭.୦୦୩ ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗନ୍ଧାରଯନ୍ତୀଂ ଚ କୃଷ୍ଣାଭଂ ପୂର୍ଵମାନନଂ ॥୧୩୭.୦୦୩ ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟିନିପାତେନ ଭକ୍ଷଯେଦଗ୍ରତୋ ନରଂ ।୧୩୭.୦୦୪ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଯାମ୍ଯଭାଗେ ତୁ ରକ୍ତଜିହ୍ଵଂ ଭଯାନକଂ ॥୧୩୭.୦୦୪ ଲେଲିହାନଂ କରାଲଂ ଚ ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋତ୍କଟଭଯାନକଂ ।୧୩୭.୦୦୫ ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟିନିପାତେନ ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ହଯାଦିକଂ ॥୧୩୭.୦୦୫ ତୃତୀଯଂ ଚ ସୁଖଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶ୍ଵେତଵର୍ଣଂ ଗଜାଦିନୁତ୍ ।୧୩୭.୦୦୬ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିମଧ୍ଵାଜ୍ଯୈଃ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖଂ ଯଜେତ୍ ॥୧୩୭.୦୦୬ ମନ୍ତ୍ରସ୍ମୃତେରକ୍ଷିରୋଗଶିରୋରୋଗାଦି ନଶ୍ଯତି ।୧୩୭.୦୦୭ ଵଶ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ଯକ୍ଷରକ୍ଷାଶ୍ଚ ନାଶମାଯାନ୍ତି ଶତ୍ରଵଃ ॥୧୩୭.୦୦୭ ସମିଧୋ ନିମ୍ବଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ହ୍ଯଜାରକ୍ତଵିମିଶ୍ରିତାଃ ।୧୩୭.୦୦୮ ମାରଯେତ୍କ୍ରୋଧସଂଯୁକ୍ତୋ ହୋମାଦେଵ ନ ସଂଶଯଃ ॥୧୩୭.୦୦୮ ପରସୈନ୍ଯମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ସପ୍ତାହଂ ଜୁହୁଯାଦ୍ଯଦି ।୧୩୭.୦୦୯ ଵ୍ଯାଧିଭିର୍ଗୃହ୍ଯତେ ସୈନ୍ଯମ୍ଭଙ୍ଗୋ ଭଵତି ଵୈରିଣଃ ॥୧୩୭.୦୦୯ ସମିଧୋଽଷ୍ଟସହସ୍ରନ୍ତୁ ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନା ତୁ ହୋମଯେତ୍ ।୧୩୭.୦୧୦ ଅଚିରାନ୍ମ୍ରିଯତେ ସୋପି ବ୍ରହ୍ମଣା ଯଦି ରକ୍ଷିତଃ ॥୧୩୭.୦୧୦ ଉନ୍ମତ୍ତସମିଧୋ ରକ୍ତଵିଷଯୁକ୍ତସହସ୍ରକଂ ।୧୩୭.୦୧୧ ଦିନତ୍ରଯଂ ସସୈନ୍ଯଶ୍ଚ ନାଶମାଯାତି ଵୈ ରିପୁଃ ॥୧୩୭.୦୧୧ ରାଜିକାଲଵର୍ଣୈର୍ହୋମାଦ୍ଭଙ୍ଗୋଽରେଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦିନତ୍ରଯାତ୍ ।୧୩୭.୦୧୨ ଖରରକ୍ତସମାଯୁକ୍ତହୋମାଦୁଚ୍ଚାଟଯେଦ୍ରିପୁଂ ॥୧୩୭.୦୧୨ କାକରକ୍ତସମାଯୋଗାଦ୍ଧୋମାଦୁତ୍ସାଦନଂ ହ୍ଯରେଃ ।୧୩୭.୦୧୩ ବଧାଯ କୁରୁତେ ସର୍ଵଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିନ୍ମନସେପ୍ସିତଂ ॥୧୩୭.୦୧୩ ଅଥ ସଙ୍ଗ୍ରାମସମଯେ ଗଜାରୂଢସ୍ତୁ ସାଧକଃ ।୧୩୭.୦୧୪ କୁମାରୀଦ୍ଵଯସଂଯୁକ୍ତୋ ମନ୍ତ୍ରସନ୍ନଦ୍ଧଵିଗ୍ରହଃ ॥୧୩୭.୦୧୪ ଦୂରଶଙ୍ଖାଦିଵାଦ୍ଯନି ଵିଦ୍ଯଯା ହ୍ଯାଭିମନ୍ତ୍ରଯେତ୍ ।୧୩୭.୦୧୫ ମହାମାଯାପଟଂ ଗୃହ୍ଯ ଉଚ୍ଛେତ୍ତଵ୍ଯଂ ରଣାଜିରେ ॥୧୩୭.୦୧୫ ପରସୈନ୍ଯମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଦର୍ଶଯେତ୍ତଂ ମହାପଟଂ ।୧୩୭.୦୧୬ କୁମାରୀର୍ଭୋଜଯେତ୍ତତ୍ର ପଶ୍ଚାତ୍ପିଣ୍ଡୀଞ୍ଚ ଭ୍ରାମଯେତ୍ ॥୧୩୭.୦୧୬ ସାଧକଶ୍ଚିନ୍ତଯେତ୍ସୈନ୍ଯମ୍ପାଷାଣମିଵ ନିଶ୍ଚଲଂ ।୧୩୭.୦୧୭ ନିରୁତ୍ସାହଂ ଵିଭଗ୍ନଞ୍ଚ ମୁହ୍ଯମାନଞ୍ଚ ଭାଵଯେତ୍ ॥୧୩୭.୦୧୭ ଏଷ ସ୍ତମ୍ଭୋ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତୋ ନ ଦେଯୋ ଯସ୍ଯ କସ୍ଯ ଚିତ୍ ।୧୩୭.୦୧୮ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯା ମାଯା ଦୁର୍ଗୈଵଂ ଭୈରଵୀ ତଥା ॥୧୩୭.୦୧୮ କୁବ୍ଜିକା ଭୈରଵୋ ରୁଦ୍ରୋ ନାରସିଂହପଟାଦିନା
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ — ମୁଁ ଏହିବେ ମହାମାରୀ ବିଦ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରେ। ଓଁ ହ୍ରୀଂ ମହାମାରୀ, ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ, କଳା ରଙ୍ଗର, ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା, ଅମୁକକୁ ହନ, ଦହ, ପଚ, ଛିନ୍ଦ, ମାର, ଉତ୍ସାଦନ କର, ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱଙ୍କୁ ବଶ କର, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କର, ହୁଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ମାରୀ ହୃଦୟକୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ମହାମାରୀ ମୁଣ୍ଡକୁ ସ୍ୱାହା। ଓଁ କାଳରାତ୍ରି ଶିଖାକୁ ବଉଷଟ୍। ଓଁ କଳା ରଙ୍ଗର ଖକୁ କବଚକୁ ହୁଁ। ଓଁ ତାରକା ଚକ୍ଷୁ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଜିହ୍ବା, ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା, ରକ୍ଷା କର, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତ୍ରିନେତ୍ରାକୁ ଚଷଟ୍। ଓଁ ମହାମାରୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ମହାକାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ହୁଁ ଫଟ୍। ଏହି ନ୍ୟାସ ସାଧକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବୀଙ୍କୁ କରିବା ଉଚିତ। ଶବ ଇତ୍ୟାଦି ବସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଚତୁରସ୍ର ତିନିହସ୍ତ ମାପରେ, କଳା ରଙ୍ଗର, ତିନିଟି ମୁହଁ ଓ ଚାରିଟି ହାତ ଅଙ୍କନ କରିବା। ପଟରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଧନୁଷ, ଶୂଳ, କର୍ତ୍ତିକା, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପୂର୍ବ ମୁହଁ କଳା ଅଭା ଅଙ୍କିତ କରିବା। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପତିଲେ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ମଣିଷ ଭକ୍ଷିତ ହୁଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ଯମ ଦିଗରେ ରକ୍ତ ଜିହ୍ବା, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଏ, ଲେଲିହାନ, କରାଳ ଓ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଭୟଙ୍କର। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଘୋଡ଼ା ଇତ୍ୟାଦି ଭକ୍ଷିତ ହୁଏ। ତୃତୀୟ, ଦେବୀଙ୍କ ଶ୍ୱେତ ରୂପ, ହାତୀ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ମଧୁ, ଘିଅ ଆଦି ଦେଇ ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁରେ ଯଜ୍ଞ କରିବା। ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କଲେ ଅକ୍ଷି ରୋଗ, ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ ଇତ୍ୟାଦି ନଶ୍ୱନ ହୁଏ। ଯକ୍ଷ, ରକ୍ଷାସ୍, ଶତ୍ରୁମାନେ ବଶ ହୁଅନ୍ତି, ନଶ୍ୱନ ହୁଅନ୍ତି। ନିମ୍ବ ଗଛର ଶୂଖା, ଛୋଟ ଛୋଟ ରକ୍ତ ମିଶାଇ ହୋମ କଲେ, କ୍ରୋଧ ସହିତ କଲେ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ୱନ ହୁଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ସପ୍ତାହ ଧରି ଶତ୍ରୁ ସେନା ମୁଖାମୁଖି ହୋଇ ହୋମ କରେ, ତେବେ ଶତ୍ରୁ ସେନା ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ, ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଯେଉଁ ନାମରେ ଅଷ୍ଟସହସ୍ର ଶୂଖା ହୋମ କରିବେ, ସେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ଯଦି ବ୍ରହ୍ମା ରକ୍ଷା କରିନଥାଏ। ଉନ୍ମତ୍ତ ଶୂଖା, ରକ୍ତ ବିଷ ମିଶାଇ ହଜାର ହୋମ କଲେ, ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେନା ସହିତ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ୱନ ହୁଏ। ରାଇ ଓ କଳା ରଙ୍ଗର ମିଶାଇ ହୋମ କଲେ ତିନି ଦିନରେ ଶତ୍ରୁ ସେନା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଖର ରକ୍ତ ମିଶାଇ ହୋମ କଲେ ଶତ୍ରୁ ଉଚ୍ଛାଟିତ ହୁଏ। କାକ ରକ୍ତ ମିଶାଇ ହୋମ କଲେ ଶତ୍ରୁ ଉତ୍ସାଦିତ ହୁଏ। ଏହି ବିଦ୍ୟା ମନେ ଯେଉଁ କିଛି ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେ ସବୁ କାମ କରିପାରିବେ। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯଦି ସାଧକ ହାତୀ ଉପରେ ବସି, ଦୁଇଟି କୁମାରୀ ସହିତ, ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଥିବା ଦେହ ସହିତ, ଦୂରରୁ ଶଂଖ ଓ ଅନ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ଚାପିବେ। ମହାମାୟା ପଟ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବାକୁ ହେବ। ଶତ୍ରୁ ସେନା ମୁଖାମୁଖି ହୋଇ ସେହି ମହାପଟ ଦେଖାଇବେ। ସେଠାରେ କୁମାରୀମାନେ ଭୋଜନ କରିବେ, ପଛରେ ପିଣ୍ଡ ଘୁରାଇବେ। ସାଧକ ଚିନ୍ତା କରିବେ ଯେ, ଶତ୍ରୁ ସେନା ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ, ନିରୁତ୍ସାହ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ମୁହ୍ୟା ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି। ଏହି ଷ୍ଟମ୍ଭ ବିଦ୍ୟା ମୁଁ କହିଲି, ଏହା କାହାକୁ ସହଜରେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତିନି ଲୋକର ଜୟ ଦେଇଥିବା ମାୟା, ଦୁର୍ଗା, ଭୈରବୀ, କୁବ୍ଜିକା, ଭୈରବ, ରୁଦ୍ର, ନରସିଂହ ପଟ ଇତ୍ୟାଦି।
ଷଟ୍କର୍ମାଣି ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଷଟ୍କର୍ମାଣି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରେଷୁ ତଚ୍ଛୃଣୁ ।୧୩୮.୦୦୧ ଆଦୌ ସାଧ୍ଯଂ ଲିଖେତ୍ପୂର୍ଵଂ ଚାନ୍ତେ ମନ୍ତ୍ରସମନ୍ଵିତଂ ॥୧୩୮.୦୦୧ ପଲ୍ଲଵଃ ସ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ମହୋଚ୍ଚାଟକରଃ ପରଃ ।୧୩୮.୦୦୨ ଆଦୌ ମନ୍ତ୍ରଃ ତତଃ ସାଧ୍ଯୋ ମଧ୍ଯେ ସାଧ୍ଯଃ ପୁନର୍ମନୁଃ ॥୧୩୮.୦୦୨ ଯୋଗାଖ୍ଯଃ ସମ୍ପ୍ରଦାଯୋଽଯଙ୍କୁଲୋତ୍ସାଦେଷୁ ଯୋଜଯେତ୍ ।୧୩୮.୦୦୩ ଆଦୌ ମନ୍ତ୍ରପଦନ୍ଦଦ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯେ ସାଧ୍ଯଂ ନିଯୋଜଯେତ୍ ॥୧୩୮.୦୦୩ ପୁନଶ୍ଚାନ୍ତେ ଲିଖେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ସାଧ୍ଯଂ ମନ୍ତ୍ରପଦଂ ପୁନଃ ।୧୩୮.୦୦୪ ରୋଧକଃ ସମ୍ପ୍ରଦାଯସ୍ତୁ ସ୍ତମ୍ଭନାଦିଷୁ ଯୋଜଯେତ୍ ॥୧୩୮.୦୦୪ ଅଧୋର୍ଧ୍ଵଂ ଯାମ୍ଯଵାମେ ତୁ(୧) ମଧ୍ଯେ ସାଧ୍ଯନ୍ତୁ ଯୋଜଯେତ୍ ।୧୩୮.୦୦୫ ସମ୍ପୁଟଃ ସତୁ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଵଶ୍ଯାକର୍ଷେଷୁ ଯୋଜଯେତ୍ ॥୧୩୮.୦୦୫ ମନ୍ତ୍ରାକ୍ଷରଂ ଯଦା ସାଧ୍ଯଂ ପ୍ରଥିତଞ୍ଚାକ୍ଷରାକ୍ଷରଂ ।୧୩୮.୦୦୬ ପ୍ରଥମଃ ସମ୍ପ୍ରଦାଯଃ ସ୍ଯାଦାକୃଷ୍ଟିଵଶକାରକଃ ॥୧୩୮.୦୦୬ ମନ୍ତ୍ରାକ୍ଷରଦ୍ଵଯଂ ଲିଖ୍ଯ ଏକଂ ସାଧ୍ଯକ୍ଷରଂ ପୁନଃ ।୧୩୮.୦୦୭ ଵିଦର୍ଭଃ ସତୁ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଵଶ୍ଯାକାକର୍ଷେଷୁ ଯୋଜଯେତ୍ ॥୧୩୮.୦୦୭ ଆକର୍ଷଣାଦ୍ଯତ୍କର୍ମ ଵସନ୍ତେ ଚୈଵ କାରଯେତ୍ ।୧୩୮.୦୦୮ ତାପଜ୍ଵରେ ତଥା ଵଶ୍ଯେ ସ୍ଵାହା ଚାକର୍ଷଣେ ଶୁଭଂ ॥୧୩୮.୦୦୮ ନମସ୍କାରପଦଞ୍ଚୈଵ ଶାନ୍ତିଵୃଦ୍ଧୌ ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍ ।୧୩୮.୦୦୯ ପୌଷ୍ଟିକେଷୁ ଵଷଟ୍କାରମାକର୍ଷେ ଵଶକର୍ମଣି ॥୧୩୮.୦୦୯ ଵିଦ୍ଵେଷୋଚ୍ଚାଟନେ ମୃତ୍ଯୌ ଫଟ୍ସ୍ଯାତ୍ଖଣ୍ଡୀକୃତୌ ଶୁଭେ ।୧୩୮.୦୧୦ ଲାଭାଦୌ ମନ୍ତ୍ରଦୀକ୍ଷାଦୌ ଵଷଟ୍କାରସ୍ତୁ ସିଦ୍ଧିଦଃ ॥୧୩୮.୦୧୦ ଯମୋଽସି ଯମାରାଜୋଽସି କାଲରୂପୋଽସି ଧର୍ମରାଟ୍ ।୧୩୮.୦୧୧ ମଯାଦତ୍ତମିମଂ ଶତ୍ରୁମଚିରେଣ ନିପାତଯ ॥୧୩୮.୦୧୧ ନିପାତଯାମି ଯତ୍ନେନ ନିଵୃତ୍ତୋ ଭଵ ସାଧକ ।୧୩୮.୦୧୨ ସଂହୃଷ୍ଟମନସା(୨) ବ୍ରୂଯାଦ୍ଦେଶିକୋଽରିପ୍ରସୂଦନଃ ॥୧୩୮.୦୧୨ ପଦ୍ମେ ଶୁକ୍ଲେ ଯମଂ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯ ହୋମାଦେତତ୍ପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯତି ।୧୩୮.୦୧୩ ଆତ୍ମାନମ୍ଭୈରଵଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତତୋ ମଧ୍ଯେ କୁଲେଶ୍ଵରୀଂ ॥୧୩୮.୦୧୩ ରାତ୍ରୌ ଵାର୍ତାଂ ଵିଜାନାତି ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ପରସ୍ଯ ଚ ।୧୩୮.୦୧୪ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଅଧ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଯାମ୍ଯଵାମେ ଇତି ଖ.. ୨ ସଂରମ୍ଭମନ୍ସେତି ଛ.. ଦୁର୍ଗେ ଦୁର୍ଗେ ରକ୍ଷଣୀତି ଦୁର୍ଗାଂ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯାରିହା ଭଵେତ୍ ॥୧୩୮.୦୧୪ ଜପ୍ତ୍ଵା ହସକ୍ଷମଲଵରଯୁମ୍ଭୈରଵୀଂ ଘାତଯେଦରିମ୍
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ — ମୁଁ ଏବେ ଷଟ୍ କର୍ମ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଲାଗୁହୁଏ, ଶୁଣ। ପ୍ରଥମେ ସାଧ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଲେଖିବା ଉଚିତ, ଶେଷରେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଲେଖିବା। ଏହି ପଦକୁ 'ପଲ୍ଲବ' ବୋଲି ଜଣାଯିବ, ଏହା ବଡ଼ ଉଚ୍ଛାଟନ କାରୀ। ପ୍ରଥମେ ମନ୍ତ୍ର, ପରେ ସାଧ୍ୟ, ମଧ୍ୟରେ ସାଧ୍ୟ, ପୁନି ମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା। ଯୋଗ ନାମକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହି କ୍ରମରେ କୁଳ ଉତ୍ସାଦ ଇତ୍ୟାଦିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା। ପ୍ରଥମେ ମନ୍ତ୍ର ପଦ ଦେଇ, ମଧ୍ୟରେ ସାଧ୍ୟ ରଖିବା। ପୁନି ଶେଷରେ ମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା, ସାଧ୍ୟ ଓ ମନ୍ତ୍ର ପଦ ପୁନି। ରୋଧକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଷ୍ଟମ୍ଭନ ଇତ୍ୟାଦିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା। ତଳ ଓ ଉପର, ଯମ ଓ ବାମ ଦିଗରେ, ମଧ୍ୟରେ ସାଧ୍ୟ ଯୋଗ କରିବା। ସମ୍ପୁଟ ବୋଲି ଜଣାଯିବ, ଏହା ବଶୀକରଣ ଓ ଆକର୍ଷଣରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା। ମନ୍ତ୍ର ଅକ୍ଷର ସାଧ୍ୟ ଭାବରେ ଏକ ଏକ ଅକ୍ଷର ଦେଇ, ପ୍ରଥମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଆକର୍ଷଣ ଓ ବଶ କରେ। ମନ୍ତ୍ର ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ଲେଖି, ପୁନି ଏକ ସାଧ୍ୟ ଅକ୍ଷର ଦେଇ, ଏହାକୁ ବିଦର୍ଭ ବୋଲି ଜଣାଯିବ, ବଶୀକରଣ ଓ ଆକର୍ଷଣରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା। ଆକର୍ଷଣ ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ କରିବା। ତାପ ଜ୍ୱର ଓ ବଶୀକରଣରେ 'ସ୍ୱାହା' ଶବ୍ଦ ଆକର୍ଷଣରେ ଶୁଭ। 'ନମସ୍କାର' ପଦ ଶାନ୍ତି ଓ ବୃଦ୍ଧିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା। ପୌଷ୍ଟିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ 'ବଷଟ୍', ଆକର୍ଷଣ ଓ ବଶ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା। ବିଦ୍ୱେଷ, ଉଚ୍ଛାଟନ, ମୃତ୍ୟୁରେ 'ଫଟ୍', ଖଣ୍ଡନରେ ଶୁଭ। ଲାଭ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦୀକ୍ଷାରେ 'ବଷଟ୍' କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। 'ତୁମେ ଯମ, ଯମରାଜ, କାଳରୂପ, ଧର୍ମରାଜ। ମୋତେ ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁ ଦିଆଯାଇଛି, ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ୱନ କର।' 'ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ନଶ୍ୱନ କରୁଛି, ହେ ସାଧକ, ତୁମେ ବି ନିବୃତ୍ତ ହୁଅ।' ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଦେଶିକ କହିବେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ୱନ କରେ। ପଦ୍ମରେ ଶୁଭ୍ର ଯମଙ୍କୁ ପୂଜି, ହୋମ କଲେ ଏହା ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ନିଜକୁ ଭୈରବ ଭାବି, ମଧ୍ୟରେ କୁଳେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା। ରାତିରେ ନିଜ ଓ ପରର ଖବର ଜାଣିପାରିବେ। 'ଦୁର୍ଗେ ଦୁର୍ଗେ ରକ୍ଷା କର' ବୋଲି ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ୱନ ହୁଏ। 'ହସ', 'କ୍ଷମ', 'ଲ', 'ବ', 'ର', 'ୟୁମ୍', 'ଭୈରବୀ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଶତ୍ରୁ ଘାତ କର।
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ — ମୁଁ ବଶୀକରଣ ଓ ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଧି ବିଷୟରେ କହିବି; ଏହାକୁ ଦୁଇ ଦୁଇ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ପଦରେ ଲେଖିବା। ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ସହଦେବୀ, ମୟୂରର ଚୁଅ, ପୁତ୍ରଞ୍ଜୀବ, କୃତଞ୍ଜଳି, ତଳେ ଫୁଲ, ରୁଦନ୍ତିକା, କୁମାରୀ, ରୁଦ୍ରଜଟା, ବିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା, ଶିତ, ଅର୍କକ, ଲଜ୍ଜାଲୁକା, ମୋହଲତା, କଳା ଧୁସ୍ତୂରା, ଗୋରକ୍ଷ, କର୍କଟ, ମେଷଶୃଙ୍ଗୀ, ସ୍ନୁହୀ — ଏହି ସବୁ ଉପାଦାନ ଅଟ୍ଟାକ୍ଷର ପଦରେ ଲେଖିବା।
ମୁଁ ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧ ଏବଂ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ବିଷୟରେ ଶିଖେଇବି।
ମୁଁ ଷଡଂଗ ନ୍ୟାସ ପୂର୍ବକ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖେଇବି।
ମୁଁ ତ୍ରିପ୍ରଭାଗ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଦେବୀମାନେ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ମନ୍ବନ୍ତର ବିବରଣା କରିବି। ପ୍ରଥମ ଥିଲେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ।
ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଓ ଜନ୍ମ ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ମନୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ହାରୀତ, ଅତ୍ରି, ଯମ, ଅଙ୍ଗିରାସ, ବଶିଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷ, ସଂବର୍ତ୍ତ, ଶାତାତପ, ପରାଶର, ଆପସ୍ତମ୍ବ, ଉଶନାସ, ବ୍ୟାସ, କାତ୍ୟାୟନ, ବୃହସ୍ପତି, ଗୌତମ, ଶଂଖ ଏବଂ ଲିଖିତ—ଏହି ଋଷିମାନେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କଥା କହିଛନ୍ତି।
ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ମୁଁ ଏହିବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ହୃଦୟରେ ଦୀପଶିଖା ପରି ବସିଥିବା ଆତ୍ମାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏବେ ଏକ ଶତ ଛଅଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ: ବର୍ଗଗୁଡ଼ିକର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଷୟ।
ଏବେ ଏକ ଶତ ଅଠଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ: ମହାପାପଗୁଡ଼ିକର ବର୍ଣ୍ଣନା।
ଏବେ ଏକ ଶତ ସତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ: ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଷୟରେ।
ଏବେ ଏକ ଶତ ବୃହତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ: ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ।
ଏବେ ଏକ ଶତ ଅଠାଠିଏତମ ଅଧ୍ୟାୟ: ତୃତୀୟ ତିଥିର ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକ।
; ଚତୁର୍ଦଶୀଵ୍ରତାନି ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଵ୍ରତଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକଂ(୧) ।୧୯୨.୦୦୧ କାର୍ତ୍ତିକେ ତୁ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଯଜେଚ୍ଛିଵମ୍ ॥୧୯୨.୦୦୧ ଵର୍ଷଭୋଗଧନାଯୁଷ୍ମାନ୍(୨) କୁର୍ଵନ୍ ଶିଵଚତୁର୍ଦଶୀମ୍ ।୧୯୨.୦୦୨ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ସିତେଽଷ୍ଟାଭ୍ଯାଂ ତୃତୀଯାଯାଂ ମୁନିଵ୍ରତଃ ॥୧୯୨.୦୦୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶୃଣୁ ଇତି ଖ.. , ଘ.. , ଜ.. , ଝ.. , ଞ.. , ଟ.. ଚ । ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିସୁଖପ୍ରଦମିତି ଙ.. ୨ ଭୋଗବଲାଯୁଷ୍ମାନିତି ଙ.. ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଵା ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଫଲାହାରୋ ଯଜେତ୍ସୁରଂ(୧) ।୧୯୨.୦୦୩ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଫଲାନି ଦଦ୍ଯାତ୍ତୁ କୁର୍ଵନ୍ ଫଲଚତୁର୍ଦଶୀଂ ॥୧୯୨.୦୦୩ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ପକ୍ଷଯୋଃ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣଯୋଃ ।୧୯୨.୦୦୪ ଅନଶ୍ନନ୍ ପୂଜଯେଚ୍ଛମ୍ଭୁଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯୁଭଯଚତୁର୍ଦଶୀଂ ॥୧୯୨.୦୦୪ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାନ୍ତୁ ନକ୍ତେନ ତଥା କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶୀଂ ।୧୯୨.୦୦୫ ଇହ ଭୋଗାନଵାପ୍ନୋତି ପରତ୍ର ଚ ଶୁଭାଙ୍ଗତିଂ ॥୧୯୨.୦୦୫ କାର୍ତିକେ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣାଯାଂ ସ୍ନାନକୃତ୍ସୁଖୀ ।୧୯୨.୦୦୬ ଆରାଧିତେ ମହେନ୍ଦ୍ରେ ତୁ ଧ୍ଵଜାକାରାସୁ ଯଷ୍ଟିଷୁ(୨) ॥୧୯୨.୦୦୬ ତତଃ ଶୁକ୍ଲଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମନନ୍ତଂ ପୂଜଯେଦ୍ଧରିଂ ।୧୯୨.୦୦୭ କୃତ୍ଵାଦର୍ଭମଯଂ ଚୈଵ ଵାରିଧାନୀ ସମନ୍ଵିତଂ ॥୧୯୨.୦୦୭ ଶାଲିପ୍ରସ୍ଥସ୍ଯ ପିଷ୍ଟସ୍ଯ ପୂପନାମ୍ନଃ କୃତସ୍ଯ ଚ ।୧୯୨.୦୦୮ ଅର୍ଧଂ ଵିପ୍ରାଯ ଦାତଵ୍ଯମର୍ଧମାତ୍ମନି ଯୋଜଯେତ୍(୩) ॥୧୯୨.୦୦୮ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସରିତାଂ ଚାନ୍ତେ କଥାଂ କୃତ୍ଵା(୪) ହରେରିତି ।୧୯୨.୦୦୯ ଅନନ୍ତସଂସାରମହାସମୁଦ୍ରେ ମଗ୍ନାନ୍ ସମଭ୍ଯୁଦ୍ଧର ଵାସୁଦେଵ ॥୧୯୨.୦୦୯ ଅନନ୍ତରୂପେ ଵିନିଯୋଜଯସ୍ଵ ଅନନ୍ତରୂପାଯ ନମୋ ନମସ୍ତେ ।୧୯୨.୦୧୦ ଅନେନ ପୂଜଯିତ୍ଵାଥ ସୂତ୍ରଂ ବଦ୍ଧା ତୁ ମନ୍ତ୍ରିତଂ ॥୧୯୨.୦୧୦ ସ୍ଵକେ କରେ ଵା କଣ୍ଠେ ଵା ତ୍ଵନନ୍ତଵ୍ରତକୃତ୍ସୁଖୀ
ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ମୁଁ ଏବେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରହି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପବାସ କରିଲେ ବର୍ଷ, ଧନ, ଆୟୁ ଓ ଭୋଗ ମିଳେ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ଓ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ମୁନିବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ କେବଳ ଫଳ ଖାଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପରେ ସେଇ ଫଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରହି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶୁଭ ଗତି ମିଳେ। କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ରାତିରେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଉପବାସ କରିଲେ ଏଠାରେ ଭୋଗ ଓ ପରଲୋକରେ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ମହେନ୍ଦ୍ରପର୍ବରେ ଧ୍ୱଜାକାର ଯଷ୍ଟିରେ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦର୍ଭ ଓ ପାଣି ଭରା ପାତ୍ର ନେଇ, ଶାଳି ଚାଉଳ ର ପିଠା ମାନେଇ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ଅର୍ଦ୍ଧ ନିଜେ ନେବା ଉଚିତ। ନଦୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସି ହରିଙ୍କ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ପୂଜା କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଢିଥିବା ସୂତ୍ର ହାତ କିମ୍ବା ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଲେ ଅନନ୍ତ ଉପବାସର ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।
ଅଥ ଚତୁର୍ନଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଅଶୋକପୂର୍ଣିମାଦିଵ୍ରତଂ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଅଶୋକପୂର୍ଣିମାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଭୂଧରଂ ଚ ଭୁଵଂ ଯଜେତ୍ । ଫାଲ୍ଗୁନ୍ଯାଂ ସିତପକ୍ଷାଯାଂ ଵର୍ଷଂ ସ୍ଯାଦ୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଭାକ୍ ॥୧ କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାନ୍ତୁ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ କୃତ୍ଵା ନକ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍ । ଶୈଵଂ ପଦମଵାପ୍ନୋତି ଵୃଷଵ୍ରତମିଦଂ ପରଂ ॥୨ ପିତ୍ର୍ଯା ଯାମାଵସୀ ତସ୍ଯାଂ ପିତୄଣାଂ ଦତ୍ତମକ୍ଷଯଂ । ଉପୋଷ୍ଯାବ୍ଦଂ ପିତୄନିଷ୍ଟ୍ଵା ନିଷ୍ପାପଃ ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥୩ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ଚ ମାଘସ୍ଯ ପୂଜ୍ଯାଜଂ ସର୍ଵମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସାଵିତ୍ର୍ଯମାଵାସ୍ଯାମ୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିକରୀଂ ଶୁଭାଂ ॥୪ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ଵ୍ରତୀ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠେ ଵଟମୂଲେ ମହାସତୀଂ । ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତା ନାରୀ ସପ୍ତଧାନ୍ଯୈଃ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥୫ ପ୍ରରୂଢୈଃ କଣ୍ଠସୂତ୍ରୈଶ୍ଚ ରଜନ୍ଯାଂ କୁଙ୍କୁମାଦିଭିଃ । ଵଟାଵଲମ୍ବନଂ କୃତ୍ଵା ନୃତ୍ଯଗୀତୈଃ ପ୍ରଭାତକେ ॥୬ ନମଃ ସାଵିତ୍ର୍ଯୈ ସତ୍ଯଵତେ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଚାର୍ପଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜେ । ଵେଶ୍ମ ଗତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ ଭୋଜ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ॥୭ ସାଵିତ୍ରୀ ପ୍ରୀଯତାଂ ଦେଵୀ ସୌଭାଗ୍ଯାଦିକମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ମୁଁ ଏବେ ଅଶୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପବାସ ବିଷୟରେ କହିବି। ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ଏହି ବ୍ରତ କଲେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବୃଷ ଦାନ କରି ରାତିରେ ଉପବାସ କଲେ ଶିବ ଲୋକ ମିଳେ। ପିତୃପକ୍ଷର ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପିତୃଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଏକ ବର୍ଷ ଉପବାସ କରି ପିତୃଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ମାଘ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଅଜଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ମହାସତୀ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ସପ୍ତଧାନ୍ୟ ଓ ଗଢ଼ିଥିବା ମାଳା ଦେଇ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ। ରାତିରେ କୁଙ୍କୁମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ମାଳା ଝୁଲାଇ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାତରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। 'ସାବିତ୍ରୀ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ଘରକୁ ଯାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ନିଜେ ଭୋଜନ କରି, ପରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି କଲେ ସାବିତ୍ରୀ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆଦି ଫଳ ମିଳେ।
ଅଥ ପଞ୍ଚନଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଵାରଵ୍ରତାନି ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଵାରଵ୍ରତାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାନି ହି ।୧୯୫.୦୦୧ କରଂ ପୁନର୍ଵସୁଃ ସୂର୍ଯେ ସ୍ନାନେ ସର୍ଵୌଷଧୀ ଶୁଭା ॥୧୯୫.୦୦୧ ଶ୍ରାଧ୍ହୌ ଚାଦିତ୍ଯଵାରେ ତୁ ସପ୍ତଜନ୍ମସ୍ଵରୋଗଭାକ୍ ।୧୯୫.୦୦୨ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୌ ସୂର୍ଯଵାରୋ ଯଃ ସୋଽର୍କସ୍ଯ ହୃଦଯଃ ଶୁଭଃ ॥୧୯୫.୦୦୨ କୃତ୍ଵା ହସ୍ତେ ସୂର୍ଯଵାରଂ ନକ୍ତେନାବ୍ଦଂ ସ ସର୍ଵଭାକ୍ ।୧୯୫.୦୦୩ ଚିତ୍ରାଭସୋମଵାରାଣି ସପ୍ତ କୃତ୍ଵା ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ ॥୧୯୫.୦୦୩ ସ୍ଵାତ୍ଯାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚାଙ୍ଗାରଂ ସପ୍ତନକ୍ତ୍ଯାର୍ତିଵର୍ଜିତଃ ।୧୯୫.୦୦୪ ଵିଶାଖାଯାଂ ବୁଧଂ ଗୃହ୍ଯ ସପ୍ତନକ୍ତୀ ଗ୍ରହାର୍ତିନୁତ୍ ॥୧୯୫.୦୦୪ ଅନୁରାଧେ ଦେଵଗୁରୁଂ ସପ୍ତନକ୍ତୀ ଗ୍ରହାର୍ତିନୁତ୍(୧) ।୧୯୫.୦୦୫ ଶୁକ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାସୁ ସଙ୍ଗୃହ୍ଯ ସପ୍ତନକ୍ତୀ ଗ୍ରହାର୍ତିନୁତ୍ ॥୧୯୫.୦୦୫ ମୂଲେ ଶନୈଶ୍ଚରଂ ଗୃହ୍ଯ ସପ୍ତନକ୍ତୀ ଗ୍ରହାର୍ତିନୁତ୍
ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ମୁଁ ବାର ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଶୁଭ ହୁଏ। ଆଦିତ୍ୟବାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସପ୍ତଜନ୍ମର ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବାର ଯେଉଁଠି ମିଳେ, ସେଠି ଆର୍କ ଦେବତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଶୁଭ ହୁଏ। ହାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବାର ଚିହ୍ନ କରି ଏକ ବର୍ଷ ରାତିରେ ଉପବାସ କଲେ ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ। ଚିତ୍ରା ଓ ସୋମବାର ସାତିଥର କଲେ ସୁଖ ମିଳେ। ସ୍ୱାତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅଙ୍ଗାର ନେଇ ସାତି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବୁଧ ଗ୍ରହ ନେଇ ସାତି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ। ଅନୁରାଧାରେ ଦେବଗୁରୁ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠାରେ ଶୁକ୍ର ଏବଂ ମୂଳରେ ଶନି ଗ୍ରହ ନେଇ ସାତି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ।
ଅଥ ଷଣ୍ଣଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନକ୍ଷତ୍ରଵ୍ରତାନି ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ନକ୍ଷତ୍ରଵ୍ରତକଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଭେ ହରିଃ ପୂଜିତୋଽର୍ଥଦଃ ।୦୧ ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷଂ ଚାଦୌ ଚୈତ୍ରମାସେ ହରିଂ ଯଜେତ୍ ॥୦୧ ମୂଲେ ପାଦୌ ଯଜେଜ୍ଜଙ୍ଘେ ରୋହିଣୀସ୍ଵର୍ଚଯେଦ୍ଧରିଂ ।୦୨ ଜାନୁନୀ ଚାଶ୍ଵିନୀଯୋଗେ ଆଷାଢାସୂରୁସଞ୍ଜ୍ଞକେ ॥୦୨ ମେଢ୍ରଂ ପୂର୍ଵୋତ୍ତରାସ୍ଵେଵ କଟିଂ ଵୈ କୃତ୍ତିକାସୁ ଚ ।୦୩ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଭାଦ୍ରପଦାଭ୍ଯାନ୍ତୁ କୁକ୍ଷିଂ ଵୈ ରେଵତୀଷୁ ଚ ॥୦୩ ସ୍ତନୌ ଚୈଵାନୁରାଧାସୁ ଧନିଷ୍ଠାସୁ ଚ ପୃଷ୍ଠକଂ ।୦୪ ଭୁଜୌ ପୂଜ୍ଯୌ ଵିଶାଖାସୁ ପୁନର୍ଵସ୍ଵଙ୍ଗୁଲୀର୍ଯଜେତ୍ ॥୦୪ ଅଶ୍ଲେଷାସୁ ନଖାନ୍ ପୂଜ୍ଯ କଣ୍ଠଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାସୁ ପୂଜଯେତ୍ ।୦୫ ଶ୍ରୋତ୍ରେ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ଶ୍ରଵଣେ ମୁଖଂ ପୁଷ୍ଯେ ହରେର୍ଯଜେତ୍ ॥୦୫ ଯଜେତ୍ସ୍ଵାତିଷୁ ଦନ୍ତାଗ୍ରମାସ୍ଯଂ ଵାରୁଣତୋଽର୍ଚଯେତ୍ ।୦୬ ମଘାସୁ ନସାଂ ନଯନେ ମୃଗଶୀର୍ଷେ ଲଲାଟକଂ ॥୦୬ ଚିତ୍ରାସୁ ଚାର୍ଦ୍ରାସୁ କଚାନବ୍ଦାନ୍ତେ ସ୍ଵର୍ଣକଂ ହରିଂ ।୦୭ ଗୁଡପୂର୍ଣେ ଘଟେଽଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଶଯ୍ଯାଗୋର୍ଥାଦି ଦକ୍ଷିଣା ॥୦୭ ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୂଜନୀଯଃ ଶିଵାତ୍ମକଃ ।୦୮ ଶାମ୍ଭଵାଯନୀଯଵ୍ରତକୃନ୍ମାସଭେ ପୂଜଯେଦ୍ଧରିଂ ॥୦୮ କାର୍ତ୍ତିକେ କୃତ୍ତିକାଯାଂ ଚ ମୃଗଶୀର୍ଷେ ମୃଗାସ୍ଯକେ ।୦୯ ନାମଭିଃ କେଶଵାଦ୍ଯୈସ୍ତୁ ଅଚ୍ଯୁତାଯ ନମୋଽପି ଵା ॥୦୯ କାର୍ତ୍ତିକେ କୃତ୍ତିକାଭେଽହ୍ନି ମାସନକ୍ଷତ୍ରଗଂ ହରିଂ ।୧୦ ଶାମ୍ଭଵାଯନୀଯଵ୍ରତକଂ କରିଷ୍ଯେ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦଂ ॥୧୦ କେଶଵାଦି ମହାମୂର୍ତିମଚ୍ଯୁତଂ ସର୍ଵଦାଯକଂ ।୧୧ ଆଵାହଯାମ୍ଯହନ୍ଦେଵମାଯୁରାରୋଗ୍ଯଵୃଦ୍ଧିଦଂ ॥୧୧ କାର୍ତ୍ତିକାଦୌ ସକାସାରମନ୍ନଂମାସଚତୁଷ୍ଟଯଂ ।୧୨ ଫାଲ୍ଗୁନାଦୌ ଚ କୁଶରମାଷାଢାଦୌ ଚ ପାଯସଂ ॥୧୨ ଦେଵାଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ନକ୍ତନ୍ନୈଵେଦ୍ଯମାଶଯେତ୍ ।୧୩ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଜଲେସ୍ନାତସ୍ତସ୍ଯୈଵ ପ୍ରାଶନାଚ୍ଛୁଚିଃ ॥୧୩ ଅର୍ଵାଗ୍ଵିସର୍ଜନାଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ସର୍ଵମୁଚ୍ଯତେ ।୧୪ ଵିସର୍ଜିତେ ଜଗନ୍ନାଥେ ନିର୍ମାଲ୍ଯନ୍ଭଵତି କ୍ଷଣାତ୍ ॥୧୪ ନମୋ ନମସ୍ତେଽଚ୍ଯୁତ ମେ କ୍ଷଯୋସ୍ତୁ ପାପସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧିଂ ସମୁପୈତୁ ପୁଣ୍ଯଂ ।୧୫ ଐଶ୍ଵର୍ଯଵିତ୍ତାଦି ସଦାକ୍ଷଯଂ ମେକ୍ଷଯଞ୍ଚ ମା ସନ୍ତତିରଭ୍ଯପୈତୁ ॥୧୫ ଯଥାଚ୍ଯୁତସ୍ତ୍ଵମ୍ପରତଃ ପରସ୍ତାତ୍ସ ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ ପରତଃ ପରାତ୍ମନ୍ ।୧୬ ତଥାଚ୍ଯୁତଂ ତ୍ଵଂ କୁରୁ ଵାଞ୍ଛିତଂ ମେ ମଯା କୃତମ୍ପାପହରାପ୍ରମେଯ ॥୧୬ ଅଚ୍ଯୁତାନନ୍ଦ ଗୋଵିନ୍ଦ ପ୍ରସୀଦ ଯଦଭୀପ୍ସିତଂ ।୧୭ ଅକ୍ଷଯଂ ମାମମେଯାତ୍ମନ୍ କୁରୁଷ୍ଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ॥୧୭ ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିମଵାପୁନୁଯାତ୍ ।୧୮ ଅନନ୍ତଵ୍ରତମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ ନକ୍ଷତ୍ରଵ୍ରତକେର୍ଥଦଂ॥୧୮ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ମୃଗଶିରେ ଗୋମୂତ୍ରାଶୋ ଯଜେଦ୍ଧରିଂ ।୧୯ ଅନନ୍ତଂ ସର୍ଵକାମାନାମନନ୍ତୋ ଭଗଵାନ୍ ଫଲଂ ॥୧୯ ଦଦାତ୍ଯନନ୍ତଞ୍ଚ ପୁନସ୍ତଦେଵାନ୍ଯତ୍ର ଜନ୍ମନି ।୨୦ ଅନନ୍ତପୁଣ୍ଯୋପଚଯଙ୍କରୋତ୍ଯେତନ୍ମହାଵ୍ରତଂ ॥୨୦ ଯଥାଭିଲଷିତପ୍ରାପ୍ତିଂ କରୋତ୍ଯକ୍ଷଯମେଵ ଚ ।୨୧ ପାଦାଦି ପୂଜ୍ଯ ନକ୍ତେ ତୁ ଭୁଞ୍ଜୀଯାତ୍ତୈଲଵର୍ଜିତଂ ॥୨୧ ଘୃତେନାନନ୍ତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ହୋମୋ ମାସଚତୁଷ୍ଟଯଂ ।୨୨ ଚୈତ୍ରାଦୌ ଶାଲିନା ହୋମଃ ପଯସା ଶ୍ରାଵଣାଦିଷୁ ॥୨୨ ମାନ୍ଧାତାଭୂଦ୍ଯୁଵନାଶ୍ଵାଦନନ୍ତଵ୍ରତକାତ୍ସୁତଃ
ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ମୁଁ ଏବେ ନକ୍ଷତ୍ର ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଧନ ମିଳେ। ଚୈତ୍ର ମାସରେ ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷଙ୍କୁ ଆଦିରୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପାଦ, ରୋହିଣୀରେ ଜଂଘା, ଆଶ୍ୱିନୀ ଯୋଗରେ ଜାଙ୍ଘ, ଆଷାଢ଼ାରେ ଉରୁ, ପୂର୍ବୋତ୍ତରାସୁ ମେଢ଼୍ର, କୃତ୍ତିକାରେ କଟି, ଭାଦ୍ରପଦାରେ ପାର୍ଶ୍ୱ, ରେବତୀରେ କୁକ୍ଷି, ଅନୁରାଧାରେ ସ୍ତନ, ଧନିଷ୍ଠାରେ ପୃଷ୍ଠ, ବିଶାଖାରେ ଭୁଜ, ପୁନର୍ବସୁରେ ଅଙ୍ଗୁଳି, ଅଶ୍ଳେଷାରେ ନଖ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠାରେ କଣ୍ଠ, ଶ୍ରବଣରେ କାନ, ପୁଷ୍ୟରେ ମୁଖ, ସ୍ୱାତୀରେ ଦାନ୍ତ, ମୃଗଶୀର୍ଷରେ ଲଳାଟ, ମଘାରେ ନାକ ଓ ଚକ୍ଷୁ, ଚିତ୍ରା ଓ ଆର୍ଦ୍ରାରେ କେଶ, ଅବସାନରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଭରା ଘଡ଼ାରେ ଗୁଡ଼ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଶିବ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ପୂଜିତ। ଶାମ୍ଭବାୟନୀୟ ବ୍ରତ କରୁଥିବା ଲୋକେ ପ୍ରତିମାସରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। କାର୍ତ୍ତିକରେ କୃତ୍ତିକା, ମୃଗଶୀର୍ଷରେ ମୃଗାସ୍ୟ ଓ କେଶବ ଆଦି ନାମରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। କାର୍ତ୍ତିକରେ କୃତ୍ତିକା ତିଥିରେ ମାସ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ମିଶିଥିବା ଦିନରେ ହରିଙ୍କୁ 'ଶାମ୍ଭବାୟନୀୟ ବ୍ରତ କରିବି' ବୋଲି ପୂଜିଲେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। କେଶବ ଆଦି ମହାମୂର୍ତ୍ତି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି ମିଳେ। କାର୍ତ୍ତିକ ଆଦିରେ କାସାର ଭାତ, ଫାଲ୍ଗୁନ ଆଦିରେ କୁଶ ଭାତ, ମାଷ ଆଦିରେ ପାୟସ ଦେଇ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ତାହା ପିଇଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଭୋଗ ଦେଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ ତାହା ନିର୍ମାଳ୍ୟ ହୁଏ। 'ଅଚ୍ୟୁତ, ମୋର ପାପ କ୍ଷୟ ହେଉ, ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଧନ ଅକ୍ଷୟ ରହୁ, ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। 'ଯେପରି ତୁମେ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଛ, ତେଣୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର, ମୋର ପାପ ଦୂର କର' ବୋଲି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। 'ଅଚ୍ୟୁତ, ଆନନ୍ଦ, ଗୋବିନ୍ଦ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, ଯାହା ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ, ତାହା ଦିଅ, ମୋତେ ଅକ୍ଷୟ କର' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ସାତ ବର୍ଷ ଏହିପରି ପୂଜା କଲେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ଏବେ ମୁଁ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ କଥା କହିବି, ଯାହା ନକ୍ଷତ୍ର ବ୍ରତରେ ଧନ ଦେଇଥାଏ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ମୃଗଶୀର୍ଷ ତିଥିରେ ଗାଈର ମୁତ୍ର ଖାଇ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ। ଅନନ୍ତ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ପୁନି ପରଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ମହାପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ପାଦ ଆଦି ପୂଜି ରାତିରେ ତେଲ ବିନା ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଘୃତ ଦେଇ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଚାରି ମାସ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଚୈତ୍ର ଆଦିରେ ଶାଳି ଚାଉଳ, ଶ୍ରାବଣ ଆଦିରେ ପାୟସ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ମାନ୍ଧାତା ଓ ଯୁବନାଶ୍ୱ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ କରି ସନ୍ତାନ ପାଇଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଦୀପଦାନଵ୍ରତଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକଂ ।୨୦୦.୦୦୧ ଦେଵଦ୍ଵିଜାତିକଗୃହେ ଦୀପଦୋଽବ୍ଦଂ ସ ସର୍ଵଭାକ୍ ॥୨୦୦.୦୦୧ ଚତୁର୍ମାସଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକୀ କାର୍ତ୍ତିକେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକ୍ଯପି ।୨୦୦.୦୦୨ ଦୀପଦାନାତ୍ପରଂ ନାସ୍ତି ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥୨୦୦.୦୦୨ ଦୀପେନାଯୁଷ୍ଯଚକ୍ଷୁଷ୍ମାନ୍ଦୀପାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀସୁତାଦିକଂ ।୨୦୦.୦୦୩ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଦୀପଦଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥୨୦୦.୦୦୩ ଵିଦର୍ଭରାଜଦୁହିତା ଲଲିତା ଦୀପଦାତ୍ମଭାକ୍ ।୨୦୦.୦୦୪ ଚାରୁଧର୍ମକ୍ଷ୍ମାପପତ୍ନୀ ଶତଭାର୍ଯାଧିକାଭଵତ୍ ॥୨୦୦.୦୦୪ ଦଦୌ ଦୀପସହସ୍ରଂ ସା ଵିଷ୍ଣୋରାଯତନେ ସତୀ ।୨୦୦.୦୦୫ ପୃଷ୍ଟା ସା ଦୀପମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସପତ୍ନୀଭ୍ଯ ଉଵାଚ ହ ॥୨୦୦.୦୦୫ ଲଲିତୋଵାଚ ସୌଵୀରରାଜସ୍ଯ ପୁରା ମୈତ୍ରେଯୋଽଭୂତ୍ପୁରୋହିତଃ ।୨୦୦.୦୦୬ ତେନ ଚାଯତନଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ କାରିତଂ ଦେଵିକାତଟେ ॥୨୦୦.୦୦୬ କାର୍ତ୍ତିକେ ଦୀପକସ୍ତେନ ଦତ୍ତଃ ସମ୍ପ୍ରେରିତୋ ମଯା ।୨୦୦.୦୦୭ ଵକ୍ତ୍ରପ୍ରାନ୍ତେନ ନଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯା ମାର୍ଜାରସ୍ଯ ତଦା ଭଯାତ୍ ॥୨୦୦.୦୦୭ ନିର୍ଵାଣଵାନ୍ ପ୍ରଦୀପ୍ତୋଽଭୂଦ୍ଵର୍ତ୍ଯା ମୂଷିକଯା ତଦା ।୨୦୦.୦୦୮ ମୃତା ରାଜାତ୍ମଜା ଜାତା ରାଜପତ୍ନୀ ଶତାଧିକା ॥୨୦୦.୦୦୮ ଅସଙ୍କଲ୍ପିତମପ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରେରଣଂ ଯତ୍କୃତଂ ମଯା ।୨୦୦.୦୦୯ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଯତନଦୀପସ୍ଯ ତସ୍ଯେଦଂ ଭୁଜ୍ଯତେ ଫଲଂ ॥୨୦୦.୦୦୯ ଜାତିସ୍ମରା ହ୍ଯତୋ ଦୀପାନ୍ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ତ୍ଵହର୍ନିଶଂ ।୨୦୦.୦୧୦ ଏକଦଶ୍ଯାଂ ଦୀପଦୋ ଵୈ ଵିମାନେ ଦିଵି ମୋଦତେ ॥୨୦୦.୦୧୦ ଜାଯତେ ଦୀପହର୍ତା ତୁ ମୂକୋ ଵା ଜଡ ଏଵ ଚ ।୨୦୦.୦୧୧ ଅନ୍ଧେ ତମସି ଦୁଷ୍ପାରେ ନରକେ ପତତେ କିଲ ॥୨୦୦.୦୧୧ ଵିକ୍ରୋଶମାନାଂଶ୍ଚ ନରାନ୍ ଯମକିଙ୍କରାହତାନ୍ ।୨୦୦.୦୧୨ ଵିଲାପୈରଲମତ୍ରାପି କିଂ ଵୋ ଵିଲପିତେ ଫଲଂ ॥୨୦୦.୦୧୨ ଯଦା ପ୍ରମାଦିଭିଃ ପୂର୍ଵମତ୍ଯନ୍ତସମୁପେକ୍ଷିତଃ ।୨୦୦.୦୧୩ ଜନ୍ତୁର୍ଜନ୍ମସହସ୍ରେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯେକସ୍ମିନ୍ମାନୁଷୋ ଯଦି ॥୨୦୦.୦୧୩ ତତ୍ରାପ୍ଯତିଵିମୂଢାତ୍ମା କିଂ ଭୋଗାନଭିଧାଵତି ।୨୦୦.୦୧୪ ସ୍ଵହିତଂ(୧) ଵିଷଯାସ୍ଵାଦୈଃ କ୍ରନ୍ଦନଂ ତଦିହାଗତଂ ॥୨୦୦.
ଅଗ୍ନି କହିଲେ — ଏବେ ମୁଁ ଦୀପଦାନ ବ୍ରତର ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଉଚ୍ଚଜାତିର ଘରେ ଏକ ବର୍ଷ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଏ। ଚାରି ମାସ ଦୀପ ଦେଲେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ମିଳେ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦୀପ ଦେଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ମିଳେ। ଦୀପ ଦାନ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଛି ନାହିଁ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଭବିଷ୍ୟତରେ କେବେ ହେବ ନାହିଁ। ଦୀପ ଦାନ କଲେ ଆୟୁ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରୀ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକାର ମିଳେ; ଏହି ଦାନର ଫଳରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ମହିମା ମିଳେ। ଭିଦର୍ଭର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଲଳିତା ଦୀପ ଦାନ କରି ଚାରୁଧର୍ମ ରାଜାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ରାନୀ ହେଲେ ଓ ଶତାଧିକ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରରେ ହଜାର ଦୀପ ଦାନ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ସହପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଦୀପ ଦାନର ମହିମା କହିଲେ। ଲଳିତା କହିଲେ — ପୂର୍ବେ ସୌବୀର ରାଜାଙ୍କ ପୁରରେ ମୈତ୍ରେୟ ନାମକ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଥିଲେ ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ମୋ ଉତ୍ସାହରେ ଦୀପ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୀପ ଏକ ମୂଷିକ ଦ୍ୱାରା ଜଳିଗଲା, କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ରାନୀ ହେଲେ। ମୋର ଅନୁଚିନ୍ତା ବିନା କେବଳ ପ୍ରେରଣାରେ ଯେଉଁ ଦୀପ ଦାନ ହେଲା, ତାହାର ଫଳ ଏଭଳି ମିଳିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ଦୀପ ଦାନ କରେ। ଏକାଦଶୀରେ ଯିଏ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରଥରେ ବସି ଆନନ୍ଦ କରେ। ଯିଏ ଦୀପ ଚୋରାଏ, ସେ ମୂକ କିମ୍ବା ଜଡ ହୁଏ, ଅନ୍ଧକାର ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଯମଦୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହେଉଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଲାପ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ବିଲାପ କରିବାର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଜନ୍ମରେ ଅତି ଅବିବେକୀ ଲୋକ ଅନେକ ଜନ୍ମ ପରେ ମାନବ ଶରୀର ପାଏ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅତି ମୂଢ଼ ହୁଏ, ତେବେ ଭୋଗରେ ଲିନ ହୁଏ, ନିଜ ଭଲକୁ ଭୁଲି ଯାଏ, ଏହି ଦୁଃଖ ଏଠାରେ ଆସିଥାଏ।
ନରକସ୍ଵରୂପମ୍ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ପୁଷ୍ପାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜନାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ ଯାତି ନରକାନ୍ଦଵେ ।୨୦୩.୦୦୧ ଆଯୁଷୋଽନ୍ତେ ନରଃ ପ୍ରାଣୈରନିଚ୍ଛନ୍ନପି ମୁଚ୍ଯତେ ॥୨୦୩.୦୦୧ ଜଲମଗ୍ନିର୍ଵିଷଂ ଶସ୍ତ୍ରଂ କ୍ଷୁଦ୍ଵ୍ଯାଧିଃ ପତନଂ ଗିରେଃ ।୨୦୩.୦୦୨ ନିମିତ୍ତଂ କିଞ୍ଚିଦାସାଦ୍ଯ ଦେହୀ ପ୍ରାଣୈର୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ॥୨୦୩.୦୦୨ ଅନ୍ଯଚ୍ଛରୀରମାଦତ୍ତେ ଯାତନୀଯଂ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ।୨୦୩.୦୦୩ ଭୁଙ୍କ୍ତେଽଥ ପାପକୃତ୍ଦୁଃଖଂ ସୁଖଂ ଧର୍ମାଯ ସଙ୍ଗତଃ ॥୨୦୩.୦୦୩ ନୀଯତେ ଯମଦୂତୈସ୍ତୁ ଯମଂ ପ୍ରାଣିଭଯଙ୍କରୈଃ ।୨୦୩.୦୦୪ କୁପଥେ ଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାରି ଧର୍ମିକଃ ପଶ୍ଚିମାଦିଭିଃ ॥୨୦୩.୦୦୪ ଯମାଜ୍ଞପ୍ତୈଃ କିଙ୍କରୈସ୍ତୁ ପାତ୍ଯତେ ନରକେଷୁ ଚ(୨) ।୨୦୩.୦୦୫ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଆସନଂ ମୂର୍ତିଷୋଢାଙ୍ଗମିତି ଖ.. ୨ ପାତ୍ଯତେ ନରକେଷ୍ଵପି ଇତି ଖ.. । ପାତ୍ଯତେ ନରକେ ସଦା ଇତି ଙ.. ।ପୀଡ୍ଯତେ ନରକେଽଧୁନେତି ଘ.. , ଛ.. ଚ ସ୍ଵର୍ଗେ ତୁ ନୀଯତେ ଧର୍ମାଦ୍ଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଯୁକ୍ତିସଂଶ୍ରଯାତ୍ ॥୨୦୩.୦୦୫ ଗୋଘାତୀ ତୁ ମହାଵୀଚ୍ଯାଂ ଵର୍ଷଲକ୍ଷନ୍ତୁ ପୀଡ୍ଯତେ ।୨୦୩.୦୦୬ ଆମକୁମ୍ଭେ ମହାଦୀପ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମହା ଭୂମିହାରକଃ ॥୨୦୩.୦୦୬ ମହାପ୍ରଲଯକଂ ଯାଵଦ୍ରୌରଵେ ପୀଡ୍ଯତେ ଶନୈଃ ।୨୦୩.୦୦୭ ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧହନ୍ତା ତୁ ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ ॥୨୦୩.୦୦୭ ମହାରୌରଵକେ ରୌଦ୍ରେ ଗୃହକ୍ଷେତ୍ରାଦିଦୀପକଃ ।୨୦୩.୦୦୮ ଦହ୍ଯତେ କଲ୍ପମେକଂ ସ ଚୌରସ୍ତାମିସ୍ରକେ ପତେତ୍ ॥୨୦୩.୦୦୮ ନୈକକଲ୍ପନ୍ତୁ ଶୂଲାଦ୍ଯୈର୍ଭିଦ୍ଯତେ ଯମକିଙ୍କରୈଃ ।୨୦୩.୦୦୯ ମହାତାମିସ୍ରକେ ସର୍ପଜଲୌକାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୀଡ୍ଯତେ ॥୨୦୩.୦୦୯ ଯାଵଦ୍ଭୂମିର୍ମାତୃହାଦ୍ଯା ଅସିପତ୍ରଵନେଽସିଭିଃ(୧) ।୨୦୩.୦୧୦ ନୈକକଲ୍ପନ୍ତୁ ନରକେ କରମ୍ଭଵାଲୁକାସୁ ଚ ॥୨୦୩.୦୧୦ ଯେନ ଦଗ୍ଧୋ ଜନସ୍ତତ୍ର ଦହ୍ଯତେ ଵାଲୁକାଦିଭିଃ ।୨୦୩.୦୧୧ କାକୋଲେ କୃମିଵିଷ୍ଠାଶୀ ଏକାକୀ ମିଷ୍ଟଭୋଜନଃ ॥୨୦୩.୦୧୧ କୁଟ୍ଟଲେ ମୂତ୍ରରକ୍ତାଶୀ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞକ୍ରିଯୋଜ୍ଝିତଃ ।୨୦୩.୦୧୨ ସୁଦୁର୍ଗନ୍ଧେ ରକ୍ତଭୋଜୀ ଭଵେଚ୍ଚାଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷ୍ଯକଃ ॥୨୦୩.୦୧୨ ତୈଲପାକେ ତୁ ତିଲଵତ୍ପୀଡ୍ଯତେ ପରପୀଡକଃ ।୨୦୩.୦୧୩ ତୈଲପାକେ ତୁ ପଚ୍ଯେତ ଶରଣାଗତଘାତକଃ ॥୨୦୩.୦୧୩ ନିରୁଚ୍ଛାସେ ଦାନନାଶୀ ରସଵିକ୍ରଯକୋଽଧ୍ଵରେ ।୨୦୩.୦୧୪ ନାମ୍ନା ଵଜ୍ରକଵାଟେନ ମହାପାତେ ତଦାନୃତୀ ॥୨୦୩.୦୧୪ ମହାଜ୍ଵାଲେ ପାପବୁଦ୍ଧିଃ କ୍ରକଚେଽଗମ୍ଯଗାମିନଃ ।୨୦୩.୦୧୫ ସଙ୍କରୀ ଗୁଡପାକେ ଚ(୨) ପ୍ରତୁଦେତ୍ପରମର୍ମନୁତ୍ ॥୨୦୩.୦୧୫ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଅସିପତ୍ରଵନେଽଗ୍ନିଭିରିତି ଙ.. ୨ ଗୁରୁପାକେ ଚେତି ଖ.. , ଜ.. ଚ କ୍ଷାରହ୍ରଦେ(୧) ପ୍ରାଣିହନ୍ତା କ୍ଷୁରଧାରେ ଚ ଭୂମିହୃତ୍ ।୨୦୩.୦୧୬ ଅମ୍ବରୀଷେ ଗୋସ୍ଵର୍ଣହୃଦ୍ଦ୍ରୁମଚ୍ଛିଦ୍ଵଜ୍ରଶସ୍ତ୍ରକେ ॥୨୦୩.୦୧୬ ମଧୁହର୍ତା ପରୀତାପେ କାଲସୂତ୍ରେ ପରାର୍ଥହୃତ୍ ।୨୦୩.୦୧୭ କଶ୍ମଲେଽତ୍ଯନ୍ତମାଂସାଶୀ ଉଗ୍ରଗନ୍ଧେ ହ୍ଯପିଣ୍ଡଦଃ ॥୨୦୩.୦୧୭ ଦୁର୍ଧରେ ତୁ କାଚଭକ୍ଷୀ ଵନ୍ଦିଗ୍ରାହରତାଶ୍ଚ ଯେ ।୨୦୩.୦୧୮ ମଞ୍ଜୁଷେ ନରକେ ଲୋହେଽପ୍ରତିଷ୍ଠେ ଶ୍ରୁତିନିନ୍ଦକଃ ॥୨୦୩.୦୧୮ ପୂତିଵକ୍ତ୍ରେ କୂଟସାକ୍ଷୀ ପରିଲୁଣ୍ଠେ ଧନାପହା ।୨୦୩.୦୧୯ ବାଲସ୍ତ୍ରୀଵୃଦ୍ଧଘାତୀ ଚ କରାଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ତିକୃତ୍ ॥୨୦୩.୦୧୯ ଵିଲେପେ ମଦ୍ଯପୋ ଵିପ୍ରୋ ମହାତାମ୍ରେ ତୁ ମେଦିନଃ(୨)
ଅଗ୍ନି କହିଲେ — ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଲୋକ କେବେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ। ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଚାହିଁନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ। ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବିଷ, ଶସ୍ତ୍ର, ଭୁକ୍ତି, ରୋଗ କିମ୍ବା ପହାଡ଼ରୁ ପଡ଼ିବା ଇତ୍ୟାଦି କୌଣସି ଉପାୟରେ ଜୀବ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶରୀର ନେଇ, ନିଜ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସୁଖ ଭୋଗ କରେ। ଯମଦୂତମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ନେଇ ଯମଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଅଧର୍ମୀ ଲୋକମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ନରକକୁ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଧର୍ମୀମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦୂତମାନେ ଅଧର୍ମୀଙ୍କୁ ନରକରେ ଛାଡ଼ିଦେନ୍ତି। ଗୋହତ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକ ମହାବିଚ୍ଛି ନରକରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଭୂମି ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଆମକୁମ୍ଭ ଓ ମହାଦୀପ୍ତ ନରକରେ ଯାଏ। ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୌରବ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ। ଯିଏ ମହିଳା, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ମାରେ, ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାରୌରବ ନରକରେ ଦହିଯାଏ। ଘର, ଜମି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦହିଯାଏ, ଚୋର ତାମିସ୍ର ନରକରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ଅନେକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂଳ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଯମଦୂତମାନେ ଦଣ୍ଡିତ କରନ୍ତି। ମହାତାମିସ୍ର ନରକରେ ସାପ, ଜଲାଉକା ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା ମିଳେ। ମାତୃହତ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକ ଭୂମି ଅବଧି ଅସିପତ୍ରବନରେ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହୁଏ। ଅନେକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ କରମ୍ଭ ଓ ବାଲୁକା ଦ୍ୱାରା ଦହିଯାଏ। ଯିଏ ଅଗ୍ନିରେ ଲୋକକୁ ଦହାଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ବାଲୁକା ଦ୍ୱାରା ଦହିଯାଏ। କାକୋଳ ନରକରେ କୀଟ ଓ ମଳ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଏକାକୀ ମିଠା ଖାଇଥାଏ। କୁଟ୍ଟଳ ନରକରେ ମୁତ୍ର ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ କରିନଥିବା ଲୋକ ଏଠାରେ ଯାଏ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନରକରେ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଓ ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ତେଲ ତପା ନରକରେ ତିଳ ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ମିଳେ, ଅନ୍ୟକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିବା ଲୋକ ଏଠାରେ ଯାଏ। ତେଲ ତପା ନରକରେ ଶରଣାଗତ ହତ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକ ସିଦ୍ଧା ତପାଯାଏ। ଦାନ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା, ରସ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା ଲୋକ ନିରୁଚ୍ଛାସ ନରକରେ ପଡ଼େ। ମହାପାତ ନରକରେ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଲୋକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହା ଦ୍ୱାର ଭିତରେ ରହେ। ମହାଜ୍ୱାଳା ନରକରେ ପାପୀ ମନ ଥିବା ଲୋକ, ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଭାବିତା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକ ଦଣ୍ଡିତ ହୁଏ। ଗୁଡ଼ ତପା ନରକରେ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ମିଳେ। କ୍ଷାର ହ୍ରଦ ଓ କ୍ଷୁରଧାର ନରକରେ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଭୂମି ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଯାଏ। ଅମ୍ବରୀଷ ନରକରେ ଗୋ, ସୁନା, ଗଛ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଯାଏ। ମଧୁ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ପରୀତାପ ଓ କାଳସୂତ୍ର ନରକରେ ଯାଏ। ଅତି ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦେଉଥିବା ଲୋକ ଏଠାରେ ଯାଏ। ଦୁର୍ଧର ନରକରେ କାଚ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ବନ୍ଦୀ ଧରିଥିବା ଲୋକ ଯାଏ। ମଞ୍ଜୁଷା ନରକରେ ଲୋହା ଭିତରେ ଥିବା, ଶ୍ରୁତି ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ଲୋକ ଯାଏ। ପୁତିବକ୍ତ୍ର ନରକରେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ, ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଯାଏ। ବାଲ, ମହିଳା, ବୃଦ୍ଧ ହତ୍ୟା କରୁଥିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିବା ଲୋକ କରାଳ ନରକରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାତାମ୍ର ନରକରେ ଯାଏ।