ଅତ୍ରାପି ପିଣ୍ଡିକା ବ୍ରହ୍ମଶିଲାଦିଷୁ ଯଥାଵିଧି। ଗୋର୍ଯ୍ଯାଦିସଂଵରୈରୈଵ ପୂର୍ଵଵତ୍ ସର୍ଵମାଚରେତ୍
ଏଠି ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମାଶିଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳା ଉପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗଠିଆ ରଖିବା; ପୂର୍ବବତ୍ ଗୋ ଓ ଅନ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।
ଏଵଂ ଵିଧାଯ ଵିନ୍ଯାସଂ ଗତ୍ଵା କୁଣ୍ଡାନ୍ତିକଂ ତତଃ। କୁଣ୍ଡମଧ୍ଯେ ମହେଶାନଂ ମେଖଲାସୁ ମହେଶ୍ଵରଂ
ଏପରି ବିଧିରେ ବିନ୍ୟାସ କରି, ତାପରେ କୁଣ୍ଡ ନିକଟକୁ ଯିବା; କୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟରେ ମହେଶାନଙ୍କୁ ଓ ମେଖଳାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ରଖିବା।
କ୍ରିଯାଶକ୍ତିଂ ତଥାନ୍ଯାସୁ ନାଦମୋଷ୍ଠେ ଚ ଵିନ୍ଯାସେତ୍। ଘଟଂ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲଵହ୍ନୀଶୈଃ ନୀଡୀସନ୍ଧାନକନ୍ତତ
ଅନ୍ୟ ମେଖଳା ଓ ନାଦର ମୂଳରେ କ୍ରିୟାଶକ୍ତିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା; ଘଟକୁ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ସହିତ ସ୍ଥଣ୍ଡିଳ ଉପରେ, ନୀଡ଼ି ସଂଧିରେ ରଖିବା।
ପଦ୍ମତନ୍ତୁସମାଂ ଶକ୍ତିମୁଦ୍ଘାତେନାଂ ସମୁଦ୍ଯତାଂ । ଵିଶନ୍ତୀ ସୂର୍ଯମାର୍ଗେଣ ନିଃ ସରନ୍ତୀଂ ସମୁଦ୍ଗତାଂ
ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁ ସମାନ ଶକ୍ତିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉତ୍ତୋଳିତ ଦେଖିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରୁଛି ଓ ବାହାରକୁ ବହୁଚିଁ ଦେଖିବା।
ପୁନଶ୍ଚ ଶୂନ୍ଯମାର୍ଗେଣ ଵିଶତୀଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯେତ୍। ଏଵଂ ସର୍ଵତ୍ର ସନ୍ଧେଯଂ ମୂର୍ତ୍ତିପୈଶ୍ଚ ପରସ୍ପରଂ
ପୁଣି, ଶୂନ୍ୟ ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରୁଛି ବୋଲି ଚିନ୍ତନ କରିବା; ଏହିପରି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଆକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପରେ ଯୋଡ଼ିବା।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଘାରିକାଂ ଶକ୍ତିଂ କୁଣ୍ଡେ ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଚ କ୍ରମାତ୍। ତତ୍ତ୍ଵତତ୍ତ୍ଵେଶ୍ଵରା ମୂର୍ତ୍ତୀର୍ମୂର୍ତ୍ତୀଶାଂଶ୍ଚ ଘୃତାଦିଭିଃ
ଧାରିକା ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, କ୍ରମକ୍ରମେ କୁଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରି, ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ତତ୍ତ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆକୃତି ଓ ତାଙ୍କର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ଅର୍ପଣ କରିବା।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ତର୍ପ୍ପଯିତ୍ଵା ତୁ ସନ୍ନିଧୌ ସଂହିତାଣୁଭିଃ । ଶତଂ ସହସ୍ରମର୍ଦ୍ଧଂ ଵା ପୂର୍ଣଯା ସହ ହୋମଯେତ୍
ପୂଜା ଓ ତର୍ପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସମସ୍ତ ଅଣୁମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ହୋମ ଏକ ଶତ, ଏକ ହଜାର ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ ସହିତ କରିବା।
ତତ୍ତ୍ଵତତ୍ତ୍ଵେଶ୍ଵରା ମୂର୍ତ୍ତିର୍ମୂର୍ତ୍ତୀଶାଂଶ୍ଚ କରେଣୁକାନ୍ । ତଥା ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ସାନ୍ନିଧ୍ଯେ ଜୁହୁଯୁର୍ମୂର୍ତ୍ତିପା ଅପି
ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ତତ୍ତ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆକୃତି, ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଓ ଧାରକମାନେଂକୁ ତର୍ପଣ କରି, ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଆକୃତିଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ହୋମ କରିବା।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମଭିରଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯକାଲାନୁରୋଧତଃ। ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଶକ୍ତିଂ କୁମ୍ଭାମ୍ଭଃ ପ୍ରୋକ୍ଷିତେ କୁଶମୂଲତଃ
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଙ୍ଗମାନେଂକୁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ତର୍ପଣ କରି, କୁମ୍ଭର ପାଣି କୁଶ ମୂଳରେ ଛିଟିବା।
ଲିଙ୍ଗମୁଲଂ ଚ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵିଷ୍ଣ୍ଵନ୍ତାଦି ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ। ଵିଧାଯ ପୂର୍ଵଵତ୍ସର୍ଵଂ ହୋମସଙ୍ଶ୍ଯାଜପାଦିକମ୍
ଲିଙ୍ଗର ମୂଳକୁ ଛୁଇଁ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପୂର୍ବବତ୍ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ହୋମ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଜପ ଆଦି କରିବା।
ଏଵଂ ସଂଶୋଧ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଦି ଵିଷ୍ଣ୍ଵନ୍ତାଦି ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ। ଵିଧାଯ ପୂର୍ଵଵତ୍ସର୍ଵଂ ହୋମସଙ୍ଖ୍ଯାଜପାଦିକମ୍
ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପୂର୍ବବତ୍ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ହୋମ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଜପ ଆଦି କରିବା।
କୁଶମଧ୍ଯାଗ୍ରଯୋଗେନ ଲିଙ୍ଗମଧ୍ଯାଗ୍ରକଂ ସ୍ପୃଶେତ୍। ଯଥା ଯଥା ଚ ସନ୍ଧାନଂ ତଦିଦାନୀମିହୋଚ୍ଯତେ
କୁଶ ତଣ୍ଡ ର ଶିରା ଓ ଲିଙ୍ଗ ଶିରାକୁ ଏକଠି କରି ଛୁଇଁବା; ଏହି ସଂଯୋଗ କିପରି କରିବା ଯାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ଓଁ ହାଁ ହଁ ଓଁ ଓଁ ଓଁ ଏଁ ଓଁ ଭୂଁ ଭୂଁ ଵାହ୍ଯମୂର୍ତ୍ତଯେ ନମଃ । ଓଁ ହାଁ ଵାଁ ଆଁ ଓଂ ଆଁ ଷାଁ ଓଁ ଭୂଁ ଭୂଁ ଵାଁ ଵହ୍ନିମୂର୍ତ୍ତଯେ ନମଃ। ଏଵଞ୍ଚ ଯଜମାନାଦିମୂର୍ତ୍ତିଭିରଭିସନ୍ଧେଯଂ । ପଞ୍ଚମୂର୍ଚ୍ଯାଂତ୍ମକେପ୍ଯେଵଂ ସନ୍ଧାନଂ ହୃଦଯାଦିଭିଃ
ଓଁ ହା ହ ଓ ଓ ଓ ଏ ଓ ଭୂ ଭୂ, ବାହ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର; ଓଁ ହା ବା ଆ ଓଁ ଆ ଷା ଓ ଭୂ ଭୂ ବା, ଅଗ୍ନି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର। ଏଭଳି ଯଜମାନ ଆଦି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡିକ ସହିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ପଞ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି ଆତ୍ମକ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିବା ଦରକାର।
ମୂଲେନ ସ୍ଵୀଯଵୀଜୈର୍ଵା ଜ୍ଞେଯନ୍ତତ୍ତ୍ଵାତ୍ରଯାତ୍ମକେ । ଶିଲାପିଣ୍ଡୀ ଵୃଷେଷ୍ଵେଵଂ ପୂର୍ଣାଛିନ୍ନଂ ସୁସଂଵରୈଃ
ମୂଳ ଅଥବା ନିଜ ବୀଜାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଜଣାଯିବା ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ଆତ୍ମକ ରୂପରେ; ବୃଷ ଉପରେ ଥିବା ପଥର ଗଠିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅଖଣ୍ଡ ଭାବରେ, ଭଲ ଭାବରେ ବାନ୍ଧିବା ଦରକାର।
ଭାଗାଭାଗଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ହୋମଂ। କୁର୍ଯ୍ଯାଚ୍ଛତାଦିକଂ । ନ୍ଯୂନାଦିଦୋଷମୋଷାଯ ଶିଵେନାଷ୍ଟାଧିକଂ ଶତଂ
ଅଂଶ ଓ ଅନଂଶର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକ ଶତ ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଥର କରିବା ଉଚିତ। କମିବା କିମ୍ବା ବଢିବା ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏକ ଶତ ଏଠାରୁ ଅଠ ଅଧିକ ଥର କରିବା ଉଚିତ।
ହୁତ୍ଵାଥ ଯତ୍ କୃତଂ କର୍ମ୍ମ ଶିଵଶ୍ରୋତ୍ରେ ନିଵେଦଯେତ୍। ଏତତ୍ସମନ୍ଵିତଂ କର୍ମ ତ୍ଵଚ୍ଛକ୍ତୌ ଚ ମଯା ପ୍ରଭୋ
ହୋମ ଦେଇ ହେଲା ପରେ, କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଟି ଶିବଙ୍କ ଶ୍ରବଣରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। 'ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ, ଏହି ଉପାଦାନ ସହିତ, ମୋର ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କରିଛି, ମହାପ୍ରଭୁ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ରୁଦ୍ର ନମୋସ୍ତୁତେ । ଵିଧିପୂର୍ଣମପୂର୍ଣଂ ଵା ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯାପୂର୍ଯ୍ଯ ଗୃହ୍ଯତାଂ
ଓଁ, ଭଗବତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ରୁଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପୂରଣ ହୋଇ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ।
ଓଂ ହ୍ରୀଂ ଶାଙ୍କରି ପୂରଯ ସ୍ଵାହା ଇତି ପିଣ୍ଡିକାଯାଂ। ଅଥ ଲିଙ୍ଗେ ନ୍ଯସେଜ୍ ଜ୍ଞାନୀ କ୍ରିଯାଖ୍ଯଂ ପୀଠଵିଗ୍ରହେ
ଓଁ ହ୍ରୀଂ, ଶାଙ୍କରୀ, ପୂରଣ କରନ୍ତୁ—ସ୍ୱାହା; ଏଭଳି ପିଣ୍ଡିକାରେ। ପରେ, ଲିଙ୍ଗରେ ଜ୍ଞାନୀ କ୍ରିୟା ନାମକ ପୀଠ ଆକୃତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଧାରରୂପିଣୀଂ ଶକ୍ତିଂ ନ୍ଯସେଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଶିଲୋପରି। ନିବଧ୍ଯ ସପ୍ତରାତ୍ରଂ ଵା ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ତ୍ରିରାତ୍ରକଂ
ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଆଧାରର ରୂପ, ସେଉଁଠିକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ପଥର ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହାକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିବାକୁ ସାତ ରାତି, କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ରାତି, କିମ୍ବା ତିନି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବା ଦରକାର।
କରାତ୍ରମଥୋ ଵାପି ଯଦ୍ଵା ସଦ୍ଯୋଧିଵାସନଂ । ଵିନାଧିଵାସନଂ ଯାଗଃ କୃତୋଽପି ନ ଫଲପ୍ରଦଃ
ଏହା ଏକ ରାତି ପାଇଁ କିମ୍ବା ସତ୍ୟ ଅଧିବାସନ ଭଳି ଦିଆଯାଇପାରେ। ଅଧିବାସନ ଛଡ଼ା, ଯଦି ପୂଜା କରାଯିବେ, ତେବେ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ସ୍ଵମନ୍ତ୍ରୈଃ ପ୍ରତ୍ଯାହଂ ଦେଯମାହୁତୀନାଂ ଶତଂ ଶତଂ। ଶିଵକୁମ୍ଭାଦିପୂଜାଞ୍ଚ ଦିଗ୍ବଲିଞ୍ଚ ନିଵେଦଯେତ୍
ପ୍ରତି ଦିନ ନିଜର ମନ୍ତ୍ରରେ ଶତ ଶତ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍। ଶିବକୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ପାତ୍ରର ପୂଜା, ଦିଗ୍ବଳି ଦେବା ମଧ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।
ଗୁର୍ଵାଦିସହିତୋ ଵାସୋ ରାତ୍ରୌ ନିଯମପୂର୍ଵକମ୍। ଅଦିଵାସଃ ସ ଵସତେଵଧେର୍ଭାଵଃ ସମୀରିତଃ
ଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ନିୟମ ରକ୍ଷା କରି ରାତିରେ ରହିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଅଧିବାସ ଅର୍ଥାତ୍ ଗଛ ତଳେ ବସିଥିବା ପରି ରହିବା, ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଛି।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକଲ୍ପଃ thumb|ପାର୍ଵଣଶ୍ରାଦ୍ଧ. [https://www.youtube.com/watch?v=Vmk_20EaOS8 ପାର୍ଵଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଵିଧି] ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ କାତ୍ଯାଯନୋ ମୁନୀନାହ ଯଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତଥା ଵଦେ ।୧୧୭.୦୦୧ ଗଯାଦୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଵୀତ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତ୍ଯାଦୌ ଵିଶେଷତଃ ॥୧୧୭.୦୦୧ କାଲେ ଵାପରପକ୍ଷେ ଚ ଚତୁର୍ଥ୍ଯା ଊର୍ଧ୍ଵମେଵ ଵ ।୧୧୭.୦୦୨ ସମ୍ଯାଦ୍ଯ ଚ ପଦର୍କ୍ଷେ ଚ(୧) ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଶ୍ଚ ନିମନ୍ତ୍ରଯେତ୍ ॥୧୧୭.୦୦୨ ଯତୀନ୍ ଗୃହସ୍ଥସାଧୂନ୍ ଵା ସ୍ନାତକାଞ୍ଛ୍ରୋତ୍ରିଯାନ୍ ଦ୍ଵିଜାନ୍ ।୧୧୭.୦୦୩ ଅନଵଦ୍ଯାନ୍ କର୍ମନିଷ୍ଠାନ୍ ଶିଷ୍ଟାନାଚାରସଂଯୁତାନ୍(୨) ॥୧୧୭.୦୦୩ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସମ୍ପାଦ୍ଯ ପରମର୍କ୍ଷେ ଚେତି ଛ.. ୨ ଆଚାରସଂସ୍କୃତାନିତି ଗ.. , ଜ.. ଚ ଵର୍ଜଯେଚ୍ଛିତ୍ରିକୁଷ୍ଠ୍ଯାଦୀନ୍ନ ଗୃହ୍ଣୀଯାନ୍ନିମନ୍ତ୍ରିତାନ୍ ।୧୧୭.୦୦୪ ସ୍ନାତାଞ୍ଛୁଚୀଂସ୍ତଥା ଦାନ୍ତାନ୍ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖାନ୍ ଦେଵକର୍ମଣି ॥୧୧୭.୦୦୪ ଉପଵେଶଯେତ୍ତ୍ରୀନ୍ ପିତ୍ର୍ଯାଦୀନେକୈକମୁଭଯତ୍ର ଵା ।୧୧୭.୦୦୫ ଏଵଂ ମାତାମହାଦେଶ୍ଚ ଶାକୈରପି ଚ କାରଯେତ୍ ॥୧୧୭.୦୦୫ ତଦହ୍ନି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସ୍ଯାଦକୋପୋଽତ୍ଵରିତୋ ମୃଦୁଃ(୧) ।୧୧୭.୦୦୬ ସତ୍ଯୋଽପ୍ରମତ୍ତୋଽନଧ୍ଵନ୍ଯୋ ଅସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଶ୍ଚ(୨) ଵାଗ୍ଯତଃ ॥୧୧୭.୦୦୬ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ପଙ୍କ୍ତିମୂର୍ଧନ୍ଯାନ୍ ପୃଚ୍ଛେତ୍ପ୍ରଶ୍ନେ ତଥାସନେ ।୧୧୭.୦୦୭ ଦର୍ଭାନାସ୍ତୀର୍ଯ ଦ୍ଵିଗୁଣାନ୍ ପିତ୍ରେ ଦେଵାଦିକଞ୍ଚରେତ୍ ॥୧୧୭.୦୦୭ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଦେଵାନାଵାହଯିଷ୍ଯେ ପୃଚ୍ଛେଦାଵାହଯେତି ଚ ।୧୧୭.୦୦୮ ଵିଶ୍ଵେଦେଵାସ ଆଵାହ୍ଯ ଵିକୀର୍ଯାଥ ଯଵାନ୍ ଜପେତ୍ ॥୧୧୭.୦୦୮ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଃ ଶୃଣୁତେମଂ ପିତୄନାଵାହଯିଷ୍ଯେ ଚ ।୧୧୭.୦୦୯ ପୃଚ୍ଛେଦାଵାହଯେତ୍ଯୁକ୍ତେ ଉଶନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସମାହ୍ଵଯେତ୍ ॥୧୧୭.୦୦୯ ତିଲାନ୍ ଵିକୀର୍ଯାଥ ଜପେଦାଯାନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯାଦି ପିତ୍ରକେ ।୧୧୭.୦୧୦ ସପିତ୍ରିତ୍ରେ ନିଷିଞ୍ଚେଦ୍ଵା ଶନ୍ନୋ ଦେଵୀରଭି ତୃଚା ॥୧୧୭.୦୧୦ ଯଵୋଽସୀତି ଯଵାନ୍ ଦତ୍ଵା ପିତ୍ରେ ସର୍ଵତ୍ର ଵୈ ତିଲାନ୍ ।୧୧୭.୦୧୧ ତିଲୋଽସି ସୋମଦେଵତ୍ଯୋ ଗୋସଵୋ ଦେଵନିର୍ମିତଃ ।୧୧୭.୦୧୧ ପ୍ରତ୍ନମଦ୍ଭିଃ ପୃକ୍ତଃ ସ୍ଵଧଯା ପିତୄନ୍ ଲୋକାନ୍ ପ୍ରୀଣାହି ନଃ ସ୍ଵଧା । ଇତି ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ତେତି ଦଦେତ୍ପୁଷ୍ପଂ ପାତ୍ରେ ହୈମେଽଥ ରାଜତେ ॥୧୧୭.୦୧୧ ଔଦୁମ୍ଵରେ ଵା ଖଡ୍ଗେ ଵା ପର୍ଣପାତ୍ରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ।୧୧୭.୦୧୨ ଦେଵାନାମପସଵ୍ଯଂ ତୁ ପିତୄଣାଂ ସଵ୍ଯମାଚରେତ୍ ॥୧୧୭.୦୧୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଅତ୍ଵରିତୋଽତ୍ଯୃଜୁରିତି ଙ.. ୨ ସତ୍ଯେ ପ୍ରପନ୍ନୋଽନଧ୍ଵନ୍ଯୋ ହ୍ଯସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଶ୍ଚେତି ଖ.. , ଘ.. ଚ ଏକୈକସ୍ଯ ଏକୈକେନ ସପଵିତ୍ରକରେଷୁ ଚ ।୧୧୭.୦୧୩ ଯା ଦିଵ୍ଯା ଆପଃ ପଯସା ସମ୍ବଭୂଵୁର୍ଯା ଅନ୍ତରିକ୍ଷା ଉତପାର୍ଥିଵୀର୍ଯାଃ ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା ଯଜ୍ଞିଯାସ୍ତା ନ ଆପଃ ଶିଵାଃ ସଂଶ୍ଯୋନାଃ ସୁହଵା ଭଵନ୍ତୁ ୧୧୭.୦୧୩ ଅଵଧୈଵଂ ପିତାମହଦେଃ ସଂସ୍ରଵାତ୍ପ୍ରଥମେ ଚରେତ୍(୧) ।୧୧୭.୦୧୪ ପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ଥାନମସୀତି ନ୍ଯୁବ୍ଜଂ ପାତ୍ରଂ କରୋତ୍ଯଧଃ ॥୧୧୭.୦୧୪ ଅତ୍ର ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପଧୂପଦୀପାଚ୍ଛାଦନଦାନକଂ ।୧୧୭.୦୧୫ ଘୃତାକ୍ତମନ୍ନମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପୃଚ୍ଛତ୍ଯଗ୍ନୌ କରିଷ୍ଯେ ଚ ॥୧୧୭.୦୧୫ କୁରୁଷ୍ଵେତ୍ଯଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ଜୁହୁଯାତ୍ସାଗ୍ନିକୋଽନଲେ ।୧୧୭.୦୧୬ ଅନଗ୍ନିକଃ ପିତୃହସ୍ତେ(୨) ସପଵିତ୍ରେ ତୁ ମନ୍ତ୍ରତଃ ॥୧୧୭.୦୧୬ ଅଗ୍ନଯେ କଵ୍ଯଵାହନାଯ ସ୍ଵାହେତି(୩) ପ୍ରଥମାହୁତିଃ ।୧୧୭.୦୧୭ ସୋମାଯ ପିତୃମତେଽଥ ଯମାଯାଙ୍ଗିରସେ ପରେ ॥୧୧୭.୦୧୭ ହୁତଶେଷଂ ଚାନ୍ନପାତ୍ରେ ଦତ୍ଵା ପାତ୍ରଂ ସମାଲଭେତ୍ ।୧୧୭.୦୧୮ ପୃଥିଵୀ ତେ ପାତ୍ରନ୍ଦ୍ଯୌଃ ପିଧାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ମୁଖେ ଅମୃତେ ଅମୃତଂ ଜୁହୋମି ସ୍ଵାହେତି ଜପ୍ତ୍ଵେଦଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତ୍ଯନ୍ନେ ଦ୍ଵିଜାଙ୍ଗୁଷ୍ଠନ୍ନିଵେଶଯେତ୍ ॥୧୧୭.୦୧୮ ଅପହତେତି ଚ ତିଲାନ୍ ଵିକୀର୍ଯାନ୍ନଂ ପ୍ରଦାଯଯେତ୍ ।୧୧୭.୦୧୯ ଜୁଷଧ୍ଵମିତି ଚୋକ୍ତ୍ଵାଥ ଗାଯତ୍ର୍ଯାଦି ତତୋ ଜପେତ୍ ॥୧୧୭.୦୧୯ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଏକୈକସ୍ଯେତ୍ଯାଦିଃ, ପ୍ରଥମେ ଚରେଦିତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠୋ ଝ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ୨ ଅନଗ୍ନିକୋ ଜଲେ ଚୈଵେତି ଙ.. ୩ ସ୍ଵଧେତି କ.. ଦେଵତାଭ୍ଯଃ ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚ ମହାଯୋଗିଭ୍ଯ ଏଵ ଚ ।୧୧୭.୦୨୦ ନମଃ ସ୍ଵଧାଯୈ ସ୍ଵାହଯୈ ନିତ୍ଯମେଵ ନମୋ ନମଃ(୧) ॥୧୧୭.୦୨୦ ତୃପ୍ତାନ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵାନ୍ନଂ ଵିକିରେଦପୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସକୃତ୍ସକୃତ୍ ।୧୧୭.୦୨୧ ଗାଯତ୍ରୀଂ ପୂର୍ଵଵଜ୍ଜପ୍ତ୍ଵା ମଧୁ ମଧ୍ଵିତି ଵୈ ଜପେତ୍ ॥୧୧୭.୦୨୧ ତୃପ୍ତାଃ ସ୍ଥ ଇତି ସମ୍ପୃଚ୍ଛେତ୍ତୃପ୍ତାଃ ସ୍ମ ଇତି ଵୈ ଵଦେତ୍ ।୧୧୭.୦୨୨ ଶେଷମନ୍ନମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ସର୍ଵମନ୍ନମଥୈକତଃ ॥୧୧୭.୦୨୨ ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯୋଚ୍ଛିଷ୍ଟପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ କୃତ୍ଵା ଚୈଵାଵନେଜନଂ ।୧୧୭.୦୨୩ ଦଦ୍ଯାତ୍କୁଶେଷୁ ତ୍ରୀନ୍ ପିଣ୍ଡାନାଚାନ୍ତେଷୁ ପରେ ଜଗୁଃ ॥୧୧୭.୦୨୩ ଆଚାନ୍ତେଷୂଦକଂ ପୁଷ୍ପାଣ୍ଯକ୍ଷତାନି ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ।୧୧୭.୦୨୪ ଅକ୍ଷଯ୍ଯୋଦକମେଵାଥ ଆଶିଷଃ ପ୍ରାର୍ଥଯେନ୍ନରଃ(୨) ॥୧୧୭.୦୨୪ ଅଘୋରାଃ ପିତରଃ ସନ୍ତୁ ଗୋତ୍ରନ୍ନୋ ଵର୍ଧତାଂ ସଦା ।୧୧୭.୦୨୫ ଦାତାରୋ ନୋଽଭିଵର୍ଧନ୍ତାଂ ଵେଦାଃ ସନ୍ତତିରେଵ ଚ ॥୧୧୭.୦୨୫ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଚ ନୋ ମାଵ୍ଯଗମଦ୍ବହୁଦେଯଂ ଚ ନୋଽସ୍ତ୍ଵିତି ।୧୧୭.୦୨୬ ଅନ୍ନଞ୍ଚ ନୋ ବହୁ ଭଵେଦତିଥୀଂଶ୍ଚ ଲଭେମହି ॥୧୧୭.୦୨୬ ଯାଚିତାରଶ୍ଚ ନଃ ସନ୍ତୁ ମା ଚ ଯାଚିସ୍ମ କଞ୍ଚନ ।୧୧୭.୦୨୭ ସ୍ଵଧାଵାଚନୀଯାନ୍ କୁଶାନାସ୍ତୀର୍ଯ ସପଵିତ୍ରକାନ୍(୩) ॥୧୧୭.୦୨୭ ସ୍ଵଧାଂ ଵାଚଯିଷ୍ଯେ ପୃଚ୍ଛେଦନୁଜ୍ଞାତଶ୍ଚ ଵାଚ୍ଯତାଂ ।୧୧୭.୦୨୮ ପିତୃଭ୍ଯଃ ପିତାମହେଭ୍ଯଃ ପ୍ରପିତାମହମୁଖ୍ଯକେ ॥୧୧୭.୦୨୮ ସ୍ଵଧୋଚ୍ଯତାମସ୍ତୁ ସ୍ଵଧା ଉଚ୍ଯମାନସ୍ତଥୈଵ ଚ ।୧୧୭.୦୨୯ ଅପୋ ନିଷିଞ୍ଚେଦୁତ୍ତାନଂ ପାତ୍ରଂ କୃତ୍ଵାଥ ଦକ୍ଷିଣାଂ ॥୧୧୭.୦୨୯ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସ୍ଵାହାଯୈ ନିତ୍ଯମେଵ ଭଵନ୍ତ୍ଵିତି ଇତି ଖ.. , ଛ.. ଚ ୨ ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ତତ ଇତି ଘ.. , ଜ.. , ଝ.. ଚ ୩ ଅଘୋରାଃ ପିତର ଇତ୍ଯାଦିଃ, ଆସ୍ତୀର୍ଯ ସପଵିତ୍ରକାନିତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠଃ ଖ.. , ଛ.. ପୁସ୍ତକଦ୍ଵଯେ ନାସ୍ତି ଯଥାଶକ୍ତି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦୈଵେ ପୈତ୍ରେଽଥ ଵାଚଯେତ୍ ।୧୧୭.୦୩୦ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଃ ପ୍ରୀଯନ୍ତାଞ୍ଚ ଵାଜେ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ॥୧୧୭.୦୩୦ ଆମାଵାଜସ୍ଯେତ୍ଯନୁଵ୍ରଜ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରାନ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ।୧୧୭.୦୩୧ ଗୃହେ ଵିଶେଦମାଵାସ୍ଯାଂ ମାସି ମାସି ଚରେତ୍ତଥା ॥୧୧୭.୦୩୧ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପୂର୍ଵଵଦାଚରେତ୍ ।୧୧୭.୦୩୨ ଏକଂ ପଵିତ୍ରମେକାର୍ଧଂ ଏକଂ ପିଣ୍ଡମ୍ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥୧୧୭.୦୩୨ ନାଵାହନାଗ୍ନୌକରଣଂ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ନ ଚାତ୍ର ହି ।୧୧୭.୦୩୩ ତୃପ୍ତିପ୍ରଶ୍ନେ ସ୍ଵଦିତମିତି ଵଦେତ୍ସୁଖଦିତଂ ଦ୍ଵିଜଃ ॥୧୧୭.୦୩୩ ଉପତିଷ୍ଠତାମିତ୍ଯକ୍ଷଯ୍ଯେ ଵିସର୍ଗେ ଚାଭିରମ୍ଯତାଂ ।୧୧୭.୦୩୪ ଅଭିରତାଃ ସ୍ମ ଇତ୍ଯପରେ ଶେଷଂ ପୂର୍ଵଵଦାଚରେତ୍ ॥୧୧୭.୦୩୪ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଅବ୍ଦାନ୍ତେ ମଧ୍ଯତୋଽପି ଵା ।୧୧୭.୦୩୫ ପିତୄଣାଂ ତ୍ରୀଣି ପାତ୍ରାଣି ଏକମ୍ପ୍ରେତସ୍ଯ ପାତ୍ରକଂ ॥୧୧୭.୦୩୫ ସପଵିତ୍ରାଣି ଚତ୍ଵାରି ତିଲପୁଷ୍ପଯୁତାନି ଚ ।୧୧୭.୦୩୬ ଗନ୍ଧୋଦକେନ ଯୁକ୍ତାନି(୧) ପୂରଯିତ୍ଵାଭିଷିଞ୍ଚତି ॥୧୧୭.୦୩୬ ପ୍ରେତପାତ୍ରଂ ପିତୃପାତ୍ରେ ଯେ ସମନା ଇତି ଦ୍ଵଯାତ୍ ।୧୧୭.୦୩୭ ପୂର୍ଵଵତ୍ପିଣ୍ଡଦାନାଦି ପ୍ରେତାନାଂ ପିତୃତା ଭଵେତ୍ ॥୧୧୭.୦୩୭ ଅଥାଭ୍ଯୁଦଯିକଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସର୍ଵଂ ତୁ ପୂର୍ଵଵତ୍ ।୧୧୭.୦୩୮ ଜପେତ୍ପିତୃମନ୍ତ୍ରଵର୍ଜଂ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ତତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ॥୧୧୭.୦୩୮ ଉପଚାରା ଋଜୁକୁଶାସ୍ତିଲାର୍ଥୈଶ୍ଚ ଯଵୈରିହ(୨) ।୧୧୭.୦୩୯ ତୃପ୍ତିପ୍ରଶ୍ନସ୍ତୁ ସମ୍ପନ୍ନଂ ସୁସମ୍ପନ୍ନଂ ଵଦେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ ॥୧୧୭.୦୩୯ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଗନ୍ଧୋଦକେନ ସିକ୍ତାନି ଇତି ଜ.. ୨ ଅଥାଭ୍ଯୁଦଯିକମିତ୍ଯାଦିଃ, ଯଵୈରିହ ଇତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠୋ ଝ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ଦଧ୍ଯକ୍ଷତଵଦରାଦ୍ଯାଃ(୧) ପିଣ୍ଡା ନାନ୍ଦୀମୁଖାନ୍ ପିତୄନ୍ ।୧୧୭.୦୪୦ ଆଵାହଯିଷ୍ଯେ ପୃଚ୍ଛେଚ୍ଚ ପ୍ରୀଯନ୍ତାମିତି ଚାକ୍ଷଯେ ॥୧୧୭.୦୪୦ ନାନ୍ଦୀମୁଖାଶ୍ଚ ପିତରୋ ଵାଚଯିଷ୍ଯେଽଥ ପୃଚ୍ଛତି ।୧୧୭.୦୪୧ ନାନ୍ଦୀମୁଖାନ୍ ପିତୃଗଣାନ୍ ପ୍ରୀଯନ୍ତାମିତ୍ଯଥୋ ଵଦେତ୍ ॥୧୧୭.୦୪୧ ନାନ୍ଦୀମୁଖାଶ୍ଚ ପିତରସ୍ତତ୍ପିତା ପ୍ରପିତାମହଃ ।୧୧୭.୦୪୨ ମାତାମହଃ ପ୍ରମାତାମହୋ ଵୃଦ୍ଧପ୍ରମାତୃକାମହଃ ॥୧୧୭.୦୪୨ ସ୍ଵଧାକାରନ୍ନ ଯୁଞ୍ଜୀତ ଯୁଗ୍ମାନ୍ ଵିପ୍ରାଂଶ୍ଚ ଭୋଜଯେତ୍ ।୧୧୭.୦୪୩ ତୃପ୍ତିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପିତୄଣାଂ ଚ ଗ୍ରାମ୍ଯୈରୋଷଧିଭିସ୍ତଥା ॥୧୧୭.୦୪୩ ମାସନ୍ତୃପ୍ତିସ୍ତଥାରଣ୍ଯୈଃ(୨) କନ୍ଦମୂଲଫଲାଦିଭିଃ ।୧୧୭.୦୪୪ ମତ୍ସ୍ଯୈର୍ମାସଦ୍ଵଯଂ ମାର୍ଗୈସ୍ତ୍ରଯଂ ଵୈ ଶାକୁନେନ ଚ ॥୧୧୭.୦୪୪ ଚତୁରୋ ରୌରଵେଣାଥ(୩) ପଞ୍ଚ ଷଟ୍ଛାଗଲେନ ତୁ(୪) ।୧୧୭.୦୪୫ କୂର୍ମେଣ ସପ୍ତ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ଵାରାହେଣ ନଵୈଵ ତୁ ॥୧୧୭.୦୪୫ ମେଷମାଂସେନ ଦଶ ଚ ମାହିଷୈଃ ପାର୍ଷତୈଃ ଶିଵୈଃ ।୧୧୭.୦୪୬ ସଂଵତ୍ସରନ୍ତୁ ଗଵ୍ଯେନ ପଯସା ପାଯସେନ ଵା ॥୧୧୭.୦୪୬ ଵାର୍ଧୀନସସ୍ଯ ମାଂସେନ ତୃପ୍ତିର୍ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକୀ ।୧୧୭.୦୪୭ ଖଡ୍ଗମାଂସଂ କାଲଶାକଂ ଲୋହିତଚ୍ଛାଗଲୋ(୫) ମଧୁ ॥୧୧୭.୦୪୭ ମହାଶଲ୍କାଶ୍ଚ ଵର୍ଷାସୁ ମଘାଶ୍ରାଦ୍ଧମଥାକ୍ଷଯଂ(୬) ।୧୧୭.୦୪୮ ମନ୍ତ୍ରାଧ୍ଯାଯ୍ଯଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ଚ ଶାଖାଧ୍ଯାଯୀ ଷଡଙ୍ଗଵିତ୍ ॥୧୧୭.୦୪୮ ତୃଣାଚିକେତଃ ତ୍ରିମଧୁର୍ଧର୍ମଦ୍ରୋଣସ୍ଯ(୭) ପାଠକଃ ।୧୧୭.୦୪୯ ତ୍ରିଷୁପର୍ଣଜ୍ଯେଷ୍ଠସାମଜ୍ଞାନୀ ସ୍ଯୁଃ ପଙ୍କ୍ତିପାଵନାଃ ॥୧୧୭.୦୪୯ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଦଧ୍ଯକ୍ଷତଵଦର୍ଯାଦ୍ଯା ଇତି ଗ.. , ଛ.. ଚ ୨ ତଥା ଵନ୍ଯୈରିତି ଖ.. , ଙ.. ଚ ୩ ଵତ୍ସରଂ ରୌରଵେଣାଥେତି ଘ.. ୪ ପଞ୍ଚକଂ ଛାଗସ୍ତେନ ତୁ ଇତି ଙ.. ୫ ଲୋହିତଚ୍ଛାଗକ ଇତି ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. ଚ ୬ ମଘାଶ୍ରାଦ୍ଧମିହାକ୍ଷଯମିତି ଝ.. ୭ ଜଲଦ୍ରୋଣସ୍ଯେତି ଝ.. କମ୍ଯାନାଂ କଲ୍ପମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ(୧) ପ୍ରତିପତ୍ସୁ ଧନଂ ବହୁ ।୧୧୭.୦୫୦ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ପରା ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଞ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଧର୍ମକାମଦଃ ॥୧୧୭.୦୫୦ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରକାମସ୍ତୁ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଞ୍ଚ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯଭାଗପି(୨) ।୧୧୭.୦୫୧ କୃଷିଭାଗୀ ଚ ସପ୍ତମ୍ଯାମଷ୍ଟମ୍ଯାମର୍ଥଲାଭକଃ ॥୧୧୭.୦୫୧ ନଵମ୍ଯାଞ୍ଚ ଏକଶଫା(୩) ଦଶମ୍ଯାଙ୍ଗୋଗଣୋ ଭଵେତ୍ ।୧୧୭.୦୫୨ ଏକଦଶ୍ଯାଂ ପରୀଵାରୋ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାନ୍ଧନଧାନ୍ଯକଂ ॥୧୧୭.୦୫୨ ଜ୍ଞାତିଶ୍ରେଷ୍ଠ୍ଯଂ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଞ୍ଚ ଶସ୍ତ୍ରତଃ(୪) ।୧୧୭.୦୫୩ ମୃତାନାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସର୍ଵାପ୍ତମମାଵାସ୍ଯାଂ ସମୀରିତଂ(୫) ॥୧୧୭.୦୫୩ ସପ୍ତ ଵ୍ଯାଧା ଦଶାରଣ୍ଯେ(୬) ମୃଗାଃ କାଲଞ୍ଜରେ ଗିରୌ ।୧୧୭.୦୫୪ ଚକ୍ରଵାକାଃ ଶରଦ୍ଵୀପେ ହଂସାଃ ସରସି ମାନ୍ସେ ॥୧୧୭.୦୫୪ ତେଽପି ଜାତାଃ(୭) କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ ।୧୧୭.୦୫୫ ପ୍ରସ୍ଥିତା ଦୂରମଧ୍ଵାନଂ ଯୂଯନ୍ତେଭ୍ଯୋଽଵସୀଦତ ॥୧୧୭.୦୫୫ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦୌ ପଠିତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପୂର୍ଣଂ ସ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦଂ ।୧୧୭.୦୫୬ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ପୁତ୍ରାଦିଃ(୮) ପିତୁର୍ଜୀଵତି ତତ୍ପିତୁଃ ॥୧୧୭.୦୫୬ ତତ୍ପିତୁସ୍ତତ୍ପିତୁଃ କୁର୍ଯାଜ୍ଜୀଵତି ପ୍ରପିତାମହେ ।୧୧୭.୦୫୭ ପିତୁଃ ପିତାମସ୍ହସ୍ଯାଥ ପରସ୍ଯ ପ୍ରପିତାମାତ୍(୯) ॥୧୧୭.୦୫୭ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ କାଲମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ ଇତି ଝ.. ଚ ୨ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାଗ୍ଯପି ଇତି ଖ.. , ଗ.. , ଙ.. , ଛ.. ଚ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠଭାଗପି ଇତି ଘ.. ୩ ନଵମ୍ଯାଂ ଵୈ ଶଫପତିରିତି ଜ.. ୪ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଞ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରତ ଇତି ଖ.. , ଘ.. ଚ ୫ ମୃତାନାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସର୍ଵାପ୍ତିରମାଵାସ୍ଯା ସମୀରିତା ଇତି କ.. ୬ ଦଶାର୍ଣେଷୁ ଇତି ଖ.. , ଗ.. , ଙ.. , ଛ.. ଚ ୭ ତେଽଭିଜାତା ଇତି ଖ.. , ଘ.. ଚ ୮ କୁର୍ଯାତ୍ସୁପୁତ୍ରୋଽପି ଇତି ଛ.. ୯ ତତ୍ପିତୁରିତ୍ଯାଦିଃ, ପ୍ରପିତାମହାଦିତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠୋ ଝ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ଏଵଂ ମାତ୍ରାଦିକସ୍ଯାପି ତଥା ମାତାମହାଦିକେ ।୧୧୭.୦୫୮ ଶ୍ରାଦ୍ଧକଲ୍ପଂ ପଠେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ଲଭେତ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧକୃତ୍ଫଲଂ(୧) ॥୧୧୭.୦୫୮ ତୀର୍ଥେ ଯୁଗାଦୌ ମନ୍ଵାଦୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦତ୍ତମଥାକ୍ଷଯଂ ।୧୧୭.୦୫୯ ଅଶ୍ଵଯୁଚ୍ଛୁକ୍ଲନଵମୀ ଦ୍ଵାଦଶୀ କର୍ତିକେ ତଥା ॥୧୧୭.୦୫୯ ତୃତୀଯା ଚୈଵ ମାଘସ୍ଯ ତଥା ଭାଦ୍ରପଦସ୍ଯ ଚ ।୧୧୭.୦୬୦ ଫାଲ୍ଗୁନସ୍ଯାପ୍ଯମାଵାସ୍ଯା ପୌଷଯୈକାଦଶୀ ତଥା ॥୧୧୭.୦୬୦ ଆଷାଢସ୍ଯାପି ଦଶମୀ ମାଘମାସସ୍ଯ ସପ୍ତମୀ ।୧୧୭.୦୬୧ ଶ୍ରାଵଣେ ଚାଷ୍ଟମୀ କୃଷ୍ଣା ତଥାଷାଢେ ଚ ପୂର୍ଣିମା ॥୧୧୭.୦୬୧ କର୍ତିକୀ ଫାଲ୍ଗୁନୀ ତଦ୍ଵଜ୍ଜ୍ଯୈଷ୍ଠେ ପଞ୍ଚଦଶୀ ସିତା ।୧୧୭.୦୬୨ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵାଦ୍ଯା ମନଵସ୍ତେଷାମାଦ୍ଯାଃ କିଲାକ୍ଷଯାଃ ॥୧୧୭.୦୬୨ ଗଯା ପ୍ରଯାଗୋ ଗଙ୍ଗା ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ନର୍ମଦା ।୧୧୭.୦୬୩ ଶ୍ରୀପର୍ଵତଃ ପ୍ରଭାସଶ୍ଚ ଶାଲଗ୍ରାମୋ ଵରାଣସୀ(୨) ॥୧୧୭.୦୬୩ ଗୋଦାଵରୀ ତେଷୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସ୍ତ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମାଦିଷୁ
ଭାରତଵର୍ଷଂ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଉତ୍ତରଂ ଯତ୍ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ହିମାଦ୍ରେଶ୍ଚୈଵ ଦକ୍ଷିଣଂ ।୧୧୮.୦୦୧ ଵର୍ଷଂ ତଦ୍ଭାରତଂ ନାମ ନଵସାହସ୍ରଵିସ୍ତୃତଂ ॥୧୧୮.୦୦୧ କର୍ମଭୂମିରିଯଂ ସ୍ଵର୍ଗମପଵର୍ଗଂ ଚ ଗଚ୍ଛତାଂ ।୧୧୮.୦୦୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଯସ୍ତୁ ଲଭେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧକୃତଂ ଫଲମିତି ଖ.. , ଛ.. , ଜ.. ଚ ୨ ଵାରାଣସୀ ଇତି ଖ.. , ଙ.. , ଛ.. , ଜ.. ଚ ମହେନ୍ଦ୍ରୋ ମଲଯଃ ସହ୍ଯଃ ଶୁକ୍ତିମାନ୍ ହେମପର୍ଵତଃ(୧) ॥୧୧୮.୦୦୨ ଵିନ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ପାରିପାତ୍ରଶ୍ଚ ସପ୍ତାତ୍ର କୁଲପର୍ଵତାଃ ।୧୧୮.୦୦୩ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଵୀପଃ କସେରୁଶ୍ଚ ତାମ୍ରଵର୍ଣୋ ଗଭସ୍ତିମାନ୍ ॥୧୧୮.୦୦୩ ନାଗଦ୍ଵୀପସ୍ତଥା ସୌମ୍ଯୋ ଗାନ୍ଧର୍ଵସ୍ତ୍ଵଥ ଵାରୁଣଃ ।୧୧୮.୦୦୪ ଅଯଂ ତୁ ନଵମସ୍ତେଷୁ ଦ୍ଵୀପଃ ସାଗରସଂଵୃତଃ ॥୧୧୮.୦୦୪ ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଦ୍ଵୀପୋଯଂ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରାତ୍ ।୧୧୮.୦୦୫ ନଵ ଭେଦା ଭାରତସ୍ଯ(୨) ମଧ୍ଯଭେଦେଽଥ ପୂର୍ଵତଃ ॥୧୧୮.୦୦୫ କିରାତା ଯଵନାଶ୍ଚାପି ବ୍ରାହ୍ମଣାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ମଧ୍ଯତଃ ।୧୧୮.୦୦୬ ଵେଦସ୍ମୃତିମୁଖା ନଦ୍ଯଃ ପାରିପାତ୍ରୋଦ୍ଭଵାସ୍ତଥା ॥୧୧୮.୦୦୬ ଵିନ୍ଧ୍ଯାଚ୍ଚ ନର୍ମଦାଦ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁଃ ସହ୍ଯାତ୍ତାପୀ ପଯୋଷ୍ଣିକା ।୧୧୮.୦୦୭ ଗୋଦାଵରୀଭୀମରଥୀକୃଷ୍ଣଵେଣାଦିକାସ୍ତଥା ॥୧୧୮.୦୦୭ ମଲଯାତ୍କୃତମାଲାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରିସାମାଦ୍ଯା ମହେନ୍ଦ୍ରଜାଃ ।୧୧୮.୦୦୮ କୁମାରାଦ୍ଯାଃ ଶୁକ୍ତିମତୋ(୩) ହିମାଦ୍ରେଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗକା ॥୧୧୮.୦୦୮ ପଶ୍ଚିମେ କୁରୁପାଞ୍ଚାଲମଧ୍ଯଦେଶାଦଯଃସ୍ଥିତାଃ
ଅଗ୍ନି କହିଲେ:
ଭୁଵନକୋଷଃ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଵିସ୍ତାରସ୍ତୁ ସ୍ମୃତୋ ଭୂମେଃ ସହସ୍ରାଣି ଚ ସପ୍ତତିଃ ।୧୨୦.୦୦୧ ଉଚ୍ଛ୍ରାଯୋ ଦଶସାହସ୍ରଂ ପାତାଲଞ୍ଚୈକମେକକଂ ॥୧୨୦.୦୦୧ ଅତଲଂ ଵିତଲଞ୍ଚୈଵ ନିତଲଞ୍ଚ ଗଭସ୍ତିମତ୍ ।୧୨୦.୦୦୨ ମହାଖ୍ଯଂ ସୁତଲଞ୍ଚାଗ୍ର୍ଯଂ ପାତାଲଞ୍ଚାପି ସପ୍ତମଂ ॥୧୨୦.୦୦୨ କୃଷ୍ଣପୀତାରୁଣାଃ ଶୁକ୍ଲଶର୍କରାଶୈଲକାଞ୍ଚନାଃ ।୧୨୦.୦୦୩ ଭୂମଯସ୍ତେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ସନ୍ତି ଦୈତ୍ଯାଦଯଃ ସୁଖଂ ॥୧୨୦.୦୦୩ ପାତାଲାନାମଧଶ୍ଚାସ୍ତେ ଶେଷୋ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ତାମସଃ ।୧୨୦.୦୦୪ ଗୁଣାନନ୍ତ୍ଯାତ୍ସ ଚାନନ୍ତତଃ ଶିରସା ଧାରଯନ୍ମହୀଂ ॥୧୨୦.୦୦୪ ଭୁଵୋଽଧୋ ନରକା ନୈକେ ନ ପତେତ୍ତତ୍ର ଵୈଷ୍ଣଵଃ ।୧୨୦.୦୦୫ ରଵିଣା ଭାସିତା ପୃଥ୍ଵୀ ଯାଵତ୍ତାଯନ୍ନଭୋ ମତଂ ॥୧୨୦.୦୦୫ ଭୂମେର୍ଯୋଜନଲକ୍ଷନ୍ତୁ ଵିଶିଷ୍ଠରଵିମଣ୍ଡଲଂ ।୧୨୦.୦୦୬ ରଵେର୍ଲକ୍ଷେଣ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଲକ୍ଷାନ୍ନାକ୍ଷତ୍ରମିନ୍ଦୁତଃ ॥୧୨୦.୦୦୬ ଦ୍ଵିଲକ୍ଷାଦ୍ଭାଦ୍ବୁଧଶ୍ଚାସ୍ତେ ବୁଧାଚ୍ଛୁକ୍ରୋ ଦ୍ଵିଲକ୍ଷତଃ ।୧୨୦.୦୦୭ ଦ୍ଵିଲକ୍ଷେଣ କୁଜଃ ଶୁକ୍ରାଦ୍ଭୌମାଦ୍ଦ୍ଵିଲକ୍ଷତୋ ଗୁରୁଃ ॥୧୨୦.୦୦୭ ଗୁରୋର୍ଦ୍ଵିଲକ୍ଷତଃ ସୌରିତ୍ଲ୍ଲକ୍ଷାତ୍ସପ୍ତର୍ଷଯଃ ଶନେଃ ।୧୨୦.୦୦୮ ଲକ୍ଷାଦ୍ଧ୍ରୁଵୋ ହ୍ଯୃଷିଭ୍ଯସ୍ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଞ୍ଚୋଚ୍ଛ୍ରଯେଣ ଚ ॥୧୨୦.୦୦୮ ଧ୍ରୁଵାତ୍କୋଟ୍ଯା ମହର୍ଲୋକୋ ଯତ୍ର ତେ କଲ୍ପଵାସିନଃ ।୧୨୦.୦୦୯ ଜନୋ ଦ୍ଵିକୋଟିତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ରାସନ୍ ସନକାଦଯଃ ॥୧୨୦.୦୦୯ ଜନାତ୍ତପଶ୍ଚାଷ୍ତକୋଟ୍ଯା ଵୈରାଜା ଯତ୍ର ଦେଵତାଃ ।୧୨୦.୦୧୦ ଷଣଵତ୍ଯା ତୁ କୋଟୀନାନ୍ତପସଃ ସତ୍ଯଲୋକକଃ ॥୧୨୦.୦୧୦ ଅପୁନର୍ମାରକା ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଲୋକୋ ହି ସ ସ୍ମୃତଃ ।୧୨୦.୦୧୧ ପାଦଗମ୍ଯସ୍ତୁ ଭୂଲ୍ଲୋକୋ ଭୁଵଃ ସୂର୍ଯାନ୍ତରଃ ସ୍ମୃତଃ ॥୧୨୦.୦୧୧ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକୋ ଧ୍ରୁଵାନ୍ତସ୍ତୁ ନିଯୁତାନି ଚତୁର୍ଦଶ ।୧୨୦.୦୧୨ ଏତଦଣ୍ଡକଟାହେନ ଵୃତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଵିସ୍ତରଃ ॥୧୨୦.୦୧୨ ଵାରିଵହ୍ନ୍ଯନିଲାକାଶୈସ୍ତତୋ ଭୂତାଦିନା ଵହିଃ ।୧୨୦.୦୧୩ ଵୃତଂ ଦଶଗୁଣୈରଣ୍ଡଂ ଭୂତାଦିର୍ମହତା ତଥା ॥୧୨୦.୦୧୩ ଦଶୋତ୍ତରାଣି ଶେଷାଣି ଏକୈକସ୍ମାନ୍ମାମୁନେ ।୧୨୦.୦୧୪ ମହାନ୍ତଞ୍ଚ ସମାଵୃତ୍ଯ ପ୍ରଧାନଂ ସମଵସ୍ଥିତଂ ॥୧୨୦.୦୧୪ ଅନନ୍ତସ୍ଯ ନ ତସ୍ଯାନ୍ତଃ ସଙ୍ଖ୍ଯାନଂ ନାପି ଵିଦ୍ଯତେ ।୧୨୦.୦୧୫ ହେତୁଭୂତମଶେଷସ୍ଯ ପ୍ରକୃତିଃ ସା ପରା ମୁନେ ॥୧୨୦.୦୧୫ ଅସଙ୍ଖ୍ଯାତାନି ଶାଣ୍ଡାନି ତତ୍ର ଜାତାନି ଚେଦୃଶାଂ ।୧୨୦.୦୧୬ ଦାରୁଣ୍ଯଗ୍ନିର୍ଯଥା ତୈଲଂ ତିଲେ ତଦ୍ଵତ୍ପୁମାନିତି ॥୧୨୦.୦୧୬ ପ୍ରଧାନେ ଚ ସ୍ଥିତୋ ଵ୍ଯାପୀ ଚେତନାତ୍ମାତ୍ମଵେଦନଃ ।୧୨୦.୦୧୭ ପ୍ରଧାନଞ୍ଚ ପୁମାଂଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମଭୃତଯା ॥୧୨୦.୦୧୭ ଵିଷ୍ଣୁଶକ୍ତ୍ଯା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଵୃତୌ ସଂଶ୍ରଯଧର୍ମିଣୌ ।୧୨୦.୦୧୮ ତଯୋଃ ସୈଵ ପୃଥଗ୍ଭାଵେ କାରଣଂ ସଂଶ୍ରଯସ୍ଯ ଚ ॥୧୨୦.୦୧୮ କ୍ଷୋଭକାରଣଭୂତଶ୍ଚ ସର୍ଗକାଲେ ମହାମୁନେ ।୧୨୦.୦୧୯ ଯଥା ଶୈତ୍ଯଂ ଜଲେ ଵାତୋ ଵିଭର୍ତି କଣିକାଗତଂ ॥୧୨୦.୦୧୯ ଜଗଚ୍ଛକ୍ତିସ୍ତଥା ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଧାନପ୍ରତିପାଦିକାଂ ।୧୨୦.୦୨୦ ଵିଷ୍ଣୁଶକ୍ତିଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଦେଵାଦ୍ଯାଃ ସମ୍ଭଵନ୍ତି ହି ॥୧୨୦.୦୨୦ ସ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯତଃ ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍ ।୧୨୦.୦୨୧ ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଭାସ୍କରସ୍ଯ ରଥୋ ନଵ ॥୧୨୦.୦୨୧ ଈଶାଦଣ୍ଡସ୍ତଥୈଵାସ୍ଯ ଦ୍ଵିଗୁଣୋ ମୁନିସତ୍ତମ ।୧୨୦.୦୨୨ ସାର୍ଧକୋଟିସ୍ତଥା ସପ୍ତନିଯୁତାନ୍ଯଧିକାନି ଵୈ ॥୧୨୦.୦୨୨ ଯୋଜନାନାନ୍ତୁ ତସ୍ଯାକ୍ଷସ୍ତତ୍ର ଚକ୍ରଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ।୧୨୦.୦୨୩ ତ୍ରିନାଭିମତିପଞ୍ଚାରଂ ଷଣ୍ଣେମି ଦ୍ଵ୍ଯଯନାତ୍ମକଂ ॥୧୨୦.୦୨୩ ସଂଵତ୍ସରମଯଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ କାଲଚକ୍ରଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ।୧୨୦.୦୨୪ ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି ଦ୍ଵିତୀଯାକ୍ଷୋ ଵିଵସ୍ଵତଃ ॥୧୨୦.୦୨୪ ପଞ୍ଚାନ୍ଯାନି ତୁ ସାର୍ଧାନି ସ୍ଯନ୍ଦନସ୍ଯ ମହାମତେ ।୧୨୦.୦୨୫ ଅକ୍ଷପ୍ରମାଣମୁଭଯୋଃ ପ୍ରମାଣନ୍ତଦଦ୍ଯୁଗାର୍ଧଯୋଃ ॥୧୨୦.୦୨୫ ହ୍ରସ୍ଵୋଽକ୍ଷସ୍ତଦ୍ଯୁଗାର୍ଧଞ୍ଚ ଧ୍ରୁଵାଧାରଂ ରଥସ୍ଯ ଵୈ ।୧୨୦.୦୨୬ ହଯାଶ୍ଚ ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଂସି ଗାଯତ୍ର୍ଯାଦୀନି ସୁଵ୍ରତ ॥୧୨୦.୦୨୬ ଉଦଯାସ୍ତମନଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଦର୍ଶନାଦର୍ଶନଂ ରଵେଃ ।୧୨୦.୦୨୭ ଯାଵନ୍ମାତ୍ରପ୍ରଦେଶେ ତୁ ଵଶିଷ୍ଠୋଽଵସ୍ଥିତୋ ଧ୍ରୁଵଃ ॥୧୨୦.୦୨୭ ସ୍ଵଯମାଯାତି ତାଵତ୍ତୁ ଭୂମେରାଭୂତସମ୍ପ୍ଲଵେ ।୧୨୦.୦୨୮ ଊର୍ଧ୍ଵୋତ୍ତରମୃଷିଭ୍ଯସ୍ତୁ ଧ୍ରୁଵୋ ଯତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ॥୧୨୦.୦୨୮ ଏତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁପଦଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତୃତୀଯଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଭାସ୍ଵରଂ ।୧୨୦.୦୨୯ ନିର୍ଧୂତଦୋଷପଙ୍କାନାଂ ଯତୀନାଂ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମଂ ॥୧୨୦.୦୨୯ ତତୋ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରଭଵତି ସ୍ମରଣାତ୍ପାଶନାଶନୀ ।୧୨୦.୦୩୦ ଦିଵି ରୂପଂ ହରେର୍ଜ୍ଞେଯଂ ଶିଶୁମାରାକୃତି ପ୍ରଭୋ ॥୧୨୦.୦୩୦ ସ୍ଥିତଃ ପୁଚ୍ଛେ ଧ୍ରୁଵସ୍ତତ୍ର ଭ୍ରମନ୍ ଭ୍ରାମଯତି ଗ୍ରହାନ୍ ।୧୨୦.୦୩୧ ସ ରଥୋଽଧିଷ୍ଠିତା ଦେଵୈରାଦିତ୍ଯୈର୍ଋଷିଭିର୍ଵରୈଃ ॥୧୨୦.୦୩୧ ଗନ୍ଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଗ୍ରାମଣୀସର୍ପରାକ୍ଷସୈଃ ।୧୨୦.୦୩୨ ହିମୋଷ୍ଣଵାରିଵର୍ଷାଣାଂ କାରଣଂ ଭଗଵାନ୍ ରଵିଃ ॥୧୨୦.୦୩୨ ଋଗ୍ଵେଦାଦିମଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ ଶୁଭାଶୁଭକାରଣଂ ।୧୨୦.୦୩୩ ରଥସ୍ତ୍ରିଚକ୍ରଃ ସୋମସ୍ଯ କୁନ୍ଦାଭାସ୍ତସ୍ଯ ଵାଜିନଃ ॥୧୨୦.୦୩୩ ଵାମଦକ୍ଷିଣତୋ ଯୁକ୍ତା ଦଶ ତେନ ଚରତ୍ଯସୌ ।୧୨୦.୦୩୪ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଛତାନି ଚ ॥୧୨୦.୦୩୪ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତଥା ଦେଵାଃ ପିବନ୍ତି କ୍ଷଣଦାକରଂ ।୧୨୦.୦୩୫ ଏକାଂ କଲାଞ୍ଚ ପିତର ଏକାମାରଶ୍ମିସଂସ୍ଥିତାଃ ॥୧୨୦.୦୩୫ ଵାଯ୍ଵଗ୍ନିଦ୍ରଵ୍ଯସମ୍ଭୂତୋ ରଥଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସୁତସ୍ଯ ଚ ।୧୨୦.୦୩୬ ଅଷ୍ଟାଭିସ୍ତୁରଗୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ବୁଧସ୍ତେନ ଚରତ୍ଯପି ॥୧୨୦.୦୩୬ ଶୁକ୍ରସ୍ଯାପି ରଥୋଽଷ୍ଟାଶ୍ଵୋ ଭୌମସ୍ଯାପି ରଥସ୍ତଥା ।୧୨୦.୦୩୭ ବୃହସ୍ପତେ ରଥୋଽଷ୍ଟାଶ୍ଵଃ ଶନେରଷ୍ଟାଶ୍ଵକୋ ରଥଃ ॥୧୨୦.୦୩୭ ସ୍ଵର୍ଭାନୋଶ୍ଚ ରଥୋଽଷ୍ଟାଶ୍ଵଃ କେତୋଶ୍ଚାଷ୍ଟାଶ୍ଵକୋ ରଥଃ ।୧୨୦.୦୩୮ ଯଦଦ୍ଯ ଵୈଷ୍ଣଵଃ କାଯସ୍ତତୋ ଵିପ୍ର ଵସୁନ୍ଧରା ॥୧୨୦.୦୩୮ ପଦ୍ମାକରା ସମୁଦ୍ଭୂତା ପର୍ଵତାଦ୍ଯାଦିସଂଯୁତା ।୧୨୦.୦୩୯ ଜ୍ଯୋତିର୍ଭୁଵନନଦ୍ଯଦ୍ରିସମୁଦ୍ରଵନକଂ ହରିଃ ॥୧୨୦.୦୩୯ ଯଦସ୍ତି ନାସ୍ତି ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଜ୍ଞାନଵିଜୃମ୍ଭିତଂ(୧) ।୧୨୦.୦୪୦ ନ ଵିଜ୍ଞାନମୃତେ କିଞ୍ଚିଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରମ୍ପଦଂ ॥୧୨୦.୦୪୦ ତତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଯେନ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଯାତ୍ସତ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନମନନ୍ତକଂ ।୧୨୦.୦୪୧ ପଠେଦ୍ଭୁଵନକୋଷଂ ହି ଯଃ ସୋଽଵାପ୍ତସୁଖାତ୍ମଭାକ୍ ॥୧୨୦.୦୪୧ ଜ୍ଯୋତିଃଶାସ୍ତ୍ରାଦିଵିଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଶୁଭାଶୁଭାଧିପୋ ହରିଃ(୨)
କାଲଗଣନଂ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ କାଲଃ ସମାଗଣୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଗଣିତଂ କାଲବୁଦ୍ଧଯେ ।୧୨୨.୦୦୧ କାଲଃ ସମାଗଣୋଽର୍କଘ୍ନୋ(୧) ମାସୈଶ୍ଚୈତ୍ରାଦିଭିର୍ଯୁତଃ ॥୧୨୨.୦୦୧ ଦ୍ଵିଘ୍ନୋ ଦ୍ଵିସ୍ଟ୍ଃଃ ସଵେଦଃ ସ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚାଙ୍ଗଷ୍ଟଯୁତୋ ଗୁଣଃ(୨) ।୧୨୨.୦୦୨ ତ୍ରିଷ୍ଠୋ ମଧ୍ଯୋ ଵସୁଗୁଣଃ ପୁନର୍ଵେଦଗୁଣଶ୍ଚ ସଃ ॥୧୨୨.୦୦୨ ଅଷ୍ଟରନ୍ଧ୍ରାଗ୍ନିହୀନଃ(୩) ସ୍ଯାଦଧଃ ସୈକରସାଷ୍ଟକୈଃ ।୧୨୨.୦୦୩ ମଧ୍ଯୋ ହୀନଃ ଷଷ୍ଟିହତୋ(୪) ଲବ୍ଧଯୁକ୍ତସ୍ତଥୋପରି ॥୧୨୨.୦୦୩ ନ୍ଯୂନଃ ସପ୍ତକୃତୋ ଵାରସ୍ତଦଧସ୍ତିଥିନାଡଯଃ ।୧୨୨.୦୦୪ ସଗୁଣୋ ଦ୍ଵିଗୁଣଶ୍ଚୋରୋଦ୍ଧ୍ଵଂ ତ୍ରିଭିରୂନୋ ଗୁଣଃ ପୁନଃ ॥୧୨୨.୦୦୪ ଅଧଃ ସ୍ଵରାମସଂଯୁକ୍ତୋ ରସାର୍କାଷ୍ଟଫଲୈର୍ଯୁତଃ ।୧୨୨.୦୦୫ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶଚ୍ଛେଷପିଣ୍ଡସ୍ତିଥିନାଡ୍ଯା ଅଧଃ ସ୍ଥିତଃ ॥୧୨୨.୦୦୫ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସମାଗଣୋର୍କାବ୍ଦ ଇତି ଖ.. , ଛ.. ଚ ୨ ପଞ୍ଚଦଶଯୁତୋ ଗଣ ଇତି ଜ.. ୩ ଅଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିହୀନ ଇତି ଜ.. ୪ ଷଷ୍ଟିହତ ଇତି ଙ.. ଗୁଣସ୍ତିସୃଭିରୂନୋର୍ଧଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ଗୁଣଯେତ୍ପୁନଃ ।୧୨୨.୦୦୬ ମଧ୍ଯେ ରୁଦ୍ରଗୁଣଃ କାର୍ଯୋ ହ୍ଯଧଃ ସୈକୋ ନଵାଗ୍ନିଭିଃ(୧) ॥୧୨୨.୦୦୬ ଲବ୍ଧହୀନୋ(୨) ଭଵେନ୍ମଧ୍ଯୋ ଦ୍ଵାଵିଂଶତିଵିଵର୍ଜିତଃ ।୧୨୨.୦୦୭ ଷଷ୍ଟିଶେଷେ ଋଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଲବ୍ଧମୂର୍ଧ୍ଵଂ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍ ॥୧୨୨.୦୦୭ ସପ୍ତଵିଂଶତିଶେଷସ୍ତୁ ଧ୍ରୁଵୋ ନକ୍ଷତ୍ରଯୋଗଯୋଃ ।୧୨୨.୦୦୮ ମାସି ମାସି କ୍ଷିପେଦ୍ଵାରନ୍ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଘଟିକାସ୍ତିଥୌ ॥୧୨୨.୦୦୮ ଦ୍ଵେ ପିଣ୍ଡେ ଦ୍ଵେ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରେ ନାଡ୍ଯ ଏକାଦଶ ହ୍ଯୃଣେ ।୧୨୨.୦୦୯ ଵାରସ୍ଥାନେ ତିଥିନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସପ୍ତଭିର୍ଭାର୍ଗଵମାହରେତ୍ ॥୧୨୨.୦୦୯ ଶେଷଵାରାଶ୍ଚ ସୂର୍ଯାଦ୍ଯା ଘଟିକାସୁ ଚ ପାତଯେତ୍ ।୧୨୨.୦୧୦ ପିଣ୍ଡିକେଷୁ ତିଥିନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧରେଚ୍ଚୈଵ ଚତୁର୍ଦଶ ॥୧୨୨.୦୧୦ ଋଣଂ ଧନଂ ଧନମୃଣଂ କ୍ରମାଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ଚତୁର୍ଦଶେ ।୧୨୨.୦୧୧ ପ୍ରଥମେ ତ୍ରଯୋଦଶେ ପଞ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯଦ୍ଵାଦଶେ ଦଶ ॥୧୨୨.୦୧୧ ପଞ୍ଚଦଶସ୍ତୃତୀଯେ ଚ ତଥାଚୈକାଦଶେ ସ୍ମୃତାଂ ।୧୨୨.୦୧୨ ଚତୁର୍ଥେ ଦଶମେ ଚୈଵ ଭଵେଦେକୋନଵିଂଶତିଃ ॥୧୨୨.୦୧୨ ପଞ୍ଚମେ ନଵମେ ଚୈଵ ଦ୍ଵାଵିଂଶତିରୁଦାହୃତାଃ ।୧୨୨.୦୧୩ ଷଷ୍ଠାଷ୍ଟମେ ତ୍ଵଖଣ୍ଡାଃ ସ୍ଯୁଶ୍ଚତୁର୍ଵିଂଶତିରେଵ ଚ ॥୧୨୨.୦୧୩ ସପ୍ତମେ ପଞ୍ଚଵିଂଶଃ ସ୍ଯାତ୍ଖଣ୍ଡଶଃ ପିଣ୍ଡିକାଦ୍ଭଵେତ୍(୩) ।୧୨୨.୦୧୪ କର୍କଟାଦୌ ହରେଦ୍ରାଶିମୃତୁଵେଦତ୍ରଯୈଃ କ୍ରମାତ୍ ॥୧୨୨.୦୧୪ ତୁଲାଦୌ ପ୍ରାତିଲୋମ୍ଯେନ ତ୍ରଯୋ ଵେଦରସାଃ କ୍ରମାତ୍ ।୧୨୨.୦୧୫ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସୈକେନ ସପ୍ତକୈରିତି ଖ.. , ଗ.. ଚ ୨ ଋତୁହୀନ ଇତି ଙ.. ୩ ଖଣ୍ଡକଃ ପିଣ୍ଡକାଦ୍ଭଵେଦିତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଛ.. , ଜ.. ଚ ମକରାଦୌ ଦୀଯତେ ଚ ରସଵେଦତ୍ରଯଃ କ୍ରମାତ୍ ।୧୨୨.୦୧୫ ମେଷାଦୌ ପ୍ରାତିଲୋମ୍ଯେନ ତ୍ରଯୋ ଵେଦରସାଃ କ୍ରମାତ୍(୧) ।୧୨୨.୦୧୬ ଖେଷଵଃ ଖଯୁଗା ମୈତ୍ରଂ ମେଷାଦୌ ଵିକଲା ଧନମ୍ ॥୧୨୨.୦୧୬ କର୍କଟେ ପ୍ରାତିଲୋମ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦୃଣମେତତ୍ତୁଲାଦିକେ ।୧୨୨.୦୧୭ ଚତୁର୍ଗୁଣା ତିଥିର୍ଜ୍ଞେଯା ଵିକଲାଶ୍ଚେହ ସର୍ଵଦା ॥୧୨୨.୦୧୭ ହନ୍ଯାଲ୍ଲିପ୍ତାଗତାଗାମିପିଣ୍ଡସଙ୍ଖ୍ଯାଫଲନ୍ତରୈଃ ।୧୨୨.୦୧୮ ଷଷ୍ଟ୍ଯାପ୍ତଂ ପ୍ରଥମୋଚ୍ଚାର୍ଯେ ହାନୌ ଦେଯନ୍ଧନେ ଧନମ୍ ॥୧୨୨.୦୧୮ ଦ୍ଵିତୀଯୋଚ୍ଚରିତେ ଵର୍ଗେ ଵୈପରୀତ୍ଯମିତି ସ୍ଥିତିଃ ।୧୨୨.୦୧୯ ତିଥିର୍ଦ୍ଵିଗୁଣିତା କାର୍ଯା ଷଡ୍ଭାଗପରିଵର୍ଜିତା ॥୧୨୨.୦୧୯ ରଵିକର୍ମଵିପରୀତା ତିଥିନାଡୀସମାଯୁତା ।୧୨୨.୦୨୦ ଋଣେ ଶୁଦ୍ଧେ ତୁ ନାଡ୍ଯଃ ସ୍ଯୁର୍ଋଣଂ ଶୁଧ୍ଯେତ ନୋ ଯଦା ॥୧୨୨.୦୨୦ ସଷଷ୍ଟିକଂ ପ୍ରଦେଯନ୍ତତ୍ଷଷ୍ଟ୍ଯାଧିକ୍ଯେ ଚ ତତ୍ତ୍ଯଜେତ୍(୨) ।୧୨୨.୦୨୧ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ତିଥିମିଶ୍ରଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ଗୁଣିତା ତିଥିଃ ॥୧୨୨.୦୨୧ ତିଥିସ୍ତ୍ରିଭାଗସଂଯୁକ୍ତା ଋଣେନ ଚ ତଥାନ୍ଵିତା ।୧୨୨.୦୨୨ ତିଥିରତ୍ର ଚିତା କାର୍ଯା ତଦ୍ଵେଦାଦ୍ଯୋଗଶୋଧନଂ ॥୧୨୨.୦୨୨ ରଵିଚନ୍ଦ୍ରୌ ସମୌ କୃତ୍ଵା ଯୋଗୋ ଭଵତି ନିଶ୍ଚଲଃ ।୧୨୨.୦୨୩ ଏକୋନା ତିଥିର୍ଦ୍ଵିଗୁଣା ସପ୍ତଭିନ୍ନା କୃତିର୍ଦ୍ଵିଧା(୩) ॥୧୨୨.୦୨୩ ତିଥିଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଗୁଣୈକୋନା କୃତାଙ୍ଗୈଃ କରଣନ୍ନିଶି ।୧୨୨.୦୨୪ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ମକରାଦୌ ଇତ୍ଯାଦିଃ, ଵେଦରସାଃ କ୍ରମାଦିତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠଃ ଛ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ୨ ସନ୍ତ୍ଯଜେଦିତି ଘ.. ୩ ସପ୍ତଭିନ୍ନା ଗତିର୍ଦ୍ଵିଧେତି ଖ.. । ସପ୍ତଚ୍ଛିନ୍ନା କୃତିର୍ଦ୍ଵିଧେତି ଘ.. , ଜ.. ଚ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯନ୍ତେ ଶକୁନିଃ ପର୍ଵଣୀହ ଚତୁଷ୍ପଦଂ ॥୧୨୨.୦୨୪ ପ୍ରଥମେ ତିଥ୍ଯର୍ଧତୋ ହି କିନ୍ତୁଘ୍ନଂ ପ୍ରତିପନ୍ମୁଖେ
ଯୁଦ୍ଧଜଯାର୍ଣଵୀଯନାନାଯୋଗାଃ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଜଯଶୁଭାଦ୍ଯର୍ଥଂ ସାରଂ ଯୁଦ୍ଧଜଯାର୍ଣଵେ ।୧୨୩.୦୦୧ ଅ+ଇ+ଉ+ଏ+ଓ ସ୍ଵରାଃ ସ୍ଯୁଃ କ୍ରମାନ୍ନନ୍ଦାଦିକା ତିଥିଃ ॥୧୨୩.୦୦୧ କାଦିହାନ୍ତା ଭୌମରଵୀ ଜ୍ଞସୋମୌ ଗୁରୁଭାର୍ଗଵୌ ।୧୨୩.୦୦୨ {| class="wikitable" | ସ୍ଵରାଃ || ଅ || ଇ || ଉ || ଏ || ଓ |- | ତିଥଯଃ|| ନନ୍ଦା || ଭଦ୍ରା || ଜଯା || ରିକ୍ତା || ପୂର୍ଣା |- | ||
ବିଜୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ, ଯୁଦ୍ଧବିଜୟ ସାଗରରେ ମିଳୁଥିବା ସାରକୁ ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି: ଅ, ଇ, ଉ, ଏ, ଓ ଏହି ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକ ଅନୁକ୍ରମରେ ନନ୍ଦା ଆଦି ତିଥିମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଯୁଦ୍ଧଜଯାର୍ଣଵୀଯଜ୍ଯୋତିଃଶାସ୍ତ୍ରସାରଃ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଜ୍ଯୋତିଃଶାସ୍ତ୍ରାଦିସାରଞ୍ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧଜଯାର୍ଣଵେ । ଵିନା ମନ୍ତ୍ରୋଷଧାଦ୍ଯଞ୍ଚ ଯଥ୍ଯୋମାମୀଶ୍ଵରୋଽବ୍ରଵୀତ୍(୧) ॥୧ ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଦେଵୈର୍ଜିତା ଦାନଵାଶ୍ଚ(୨) ଯେନୋପାଯେନ ତଦ୍ଵଦ । ଶୁଭାଶୁଭଵିଵେକାଦ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନଂ ଯୁଦ୍ଧଜଯାର୍ଣଵଂ ॥୨ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ମୂଲଦେଵେଚ୍ଚଯା ଜାତା ଶକ୍ତିଃ ପଞ୍ଚାଦଶାକ୍ଷରା । ଚରାଚରଂ ତତୋ ଜାତଂ ଯାମାରାଧ୍ଯାଖିଲାର୍ଥଵିତ୍(୩) ॥୩ ମନ୍ତ୍ରପୀଠଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପଞ୍ଚମନ୍ତ୍ରସମୁଦ୍ଭଵଂ । ତେ ମନ୍ତ୍ରାଃ ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଜୀଵିତେ ମରଣେ ସ୍ଥିତାଃ ॥୪ ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମାଥର୍ଵାଖ୍ଯଦେଵମନ୍ତ୍ରାଃ କ୍ରମେଣ ତେ । ସଦ୍ଯୋଜାତାଦଯୋ ମନ୍ତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରକଃ ॥୫ ଈଶଃ ସପ୍ତଶିଖା ଦେଵାଃ ଶକ୍ରାଦ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚ ଚ ସ୍ଵରାଃ । ଅ+ଇ+ଉ+ଏ+ଓ କଲାଶ୍ଚ ମୂଲଂ ବ୍ରହ୍ମେତି କୀର୍ତିତଂ ॥୬ କାଷ୍ଠମଧ୍ଯେ ତଥା ଵହ୍ନିରପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଵିଦ୍ଯମାନା ତଥା ଦେହେ ଶିଵଶକ୍ତିର୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ॥୭ ଆଦୌ ଶକ୍ତିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଓଙ୍କାରସ୍ଵରଭୂଷିତା । ତତୋ ବିନ୍ଦୁର୍ମହାଦେଵି ଏକାରେଣ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ॥୮ - - - - - - -- - -- - - - - - - - -- ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଈଶ୍ଵରୋଽଵଦତିତି ଘ.. ୨ ଦାନଵାଦ୍ଯା ଇତି ଜ.. ୩ ଯାମାରାଧ୍ଯାଖିଲାତ୍ମଵିଦିତି ଖ.. , ଗ.. ଚ - - - - - - -- - -- - - - - - - - -- ଜାତୋ ନାଦ ଉକାରସ୍ତୁ ନଦତେ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତଃ । ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଇକାରସ୍ତୁ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗସ୍ଯ ବୋଧକଃ ॥୯ ଅକାରୋ ଵ୍ଯକ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦଃ ପରଃ(୧) । ଅକାର ଐଶ୍ଵରେ ଭୂମିର୍ନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ କଲା ସ୍ମୃତା ॥୧୦ ଗନ୍ଧୋ ନବୀଜଃ ପ୍ରାଣାଖ୍ଯ ଇଡାଶକ୍ତିଃ ସ୍ଥିରା ସ୍ମୃତା । ଇକାରଶ୍ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଖ୍ଯୋ ରସୋ ପାଲଶ୍ଚ ପିଙ୍ଗଲା ॥୧୧ କ୍ରୂରା ଶକ୍ତିରୀବୀଜଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧରବୀଜୋଽଗ୍ନିରୂପଵାନ୍ । ଵିଦ୍ଯା ସମାନା ଗାନ୍ଧାରୀ ଶକ୍ତିଶ୍ଚ ଦହନୀ ସ୍ମୃତା ॥୧୨ ପ୍ରଶାନ୍ତିର୍ଵାର୍ଯୁପସ୍ପୃଶୋ ଯଶ୍ଚୋଦାନଶ୍ଚଲା କ୍ରିଯା । ଓଙ୍କାରଃ ଶାନ୍ତ୍ଯତୀତାଖ୍ଯଃ ଖଶବ୍ଦଯୂଥପାଣିନଃ ॥୧୩ {| class="wikitable" |- ! ଅ !! ଇ!! ଉ!! ଏ !! ଓ |- | ମଂଗଲ|| ବୁଧ || ଗୁରୁ || ଶୁକ୍ର|| ଶନି |- | କ|| ଚ|| ଟ|| ତ || ପ |- | ଖ|| ଛ|| ଠ|| ଥ || ଫ |- | ଗ|| ଜ || ଡ || ଦ|| ବ |- | ଘ || ଝ|| ଢ || ଧ || ଭ |- | ଙ|| ଞ || ଣ|| ନ|| ମ |- |} ପଞ୍ଚ ଵର୍ଗାଃ ସ୍ଵରା ଜାତାଃ କୁଜଜ୍ଞଗୁରୁଭାର୍ଗଵାଃ । ଶନିଃ କ୍ରମାଦକାରାଦ୍ଯାଃ କକାରାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଧଃ ସ୍ଥିତାଃ ॥୧୪ ଏତନ୍ମୂଲମତଃ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞାଯତେ ସଚରାଚରଂ । ଵିଦ୍ଯାପୀଠଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରଣଵଃ ଶିଵ ଈରିତଃ ॥୧୫ ଉମା ସୋମଃ ସ୍ଵଯଂ ଶକ୍ତିର୍ଵାମା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ରୌଦ୍ର୍ଯପି । ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଃ କ୍ରମାଦ୍ରୁଦ୍ରୋ ଗୁଣାଃ ସର୍ଗାଦଯସ୍ତ୍ରଯଃ ॥୧୬ ରତ୍ନନାଡୀତ୍ରଯଞ୍ଚୈଵ(୨) ସ୍ଥୂଲଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ପରୋଽପରଃ । ଚିନ୍ତଯେଚ୍ଛ୍ଵେତଵର୍ଣନ୍ତଂ ମୁଞ୍ଚମାନଂ ପରାମୃତଂ ॥୧୭ ପ୍ଲଵ୍ଯମାନଂ ଯଥାତ୍ମାନଂ ଚିନ୍ତଯେତ୍ତଂ ଦିଵାନିଶଂ । ଅଜରତ୍ଵଂ ଭଵେଦ୍ଦେଵି ଶିଵତ୍ଵମୁପଗଚ୍ଛତି(୩) ॥୧୮ - - - - -- - - -- - -- - -- - - -- - - ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦଃ ଶୁଭ ଇତି ଜ.. ୨ ବହୁନାଡୀତ୍ରଯଞ୍ଚୈଵେତି କ.. , ଙ.. ଚ ୩ ଶିଵତ୍ଵମଧିଗଚ୍ଛତୀତି ଜ.. - - - - - - -- - -- - - - - - - - -- ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦୌ ନ୍ଯସେଦଙ୍ଗାନ୍ନେତ୍ରଂ ମଧ୍ଯେଽଥ ଦେହକେ । ମୃତ୍ଯୁଞଯଂ ତତଃ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯ ରଣାଦୌ ଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍ ॥୧୯ ଶୂନ୍ଯୋ ନିରାଲଯଃ ଶବ୍ଦଃ ସ୍ପର୍ଶଂ ତିର୍ଯଙ୍ନତଂ ସ୍ପୃଶେତ୍ । ରୂପସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଗତିଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଜଲସ୍ଯାଧଃ ସମାଶ୍ରିତା ॥୨୦ ସର୍ଵସ୍ଥାନଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଗନ୍ଧୋ ମଧ୍ଯେ ଚ ମୂଲକଂ । ନାଭିମୂଲେ(୧) ସ୍ଥିତଂ କନ୍ଦଂ ଶିଵରୂପନ୍ତୁ ମଣ୍ଡିତଂ ॥୨୧ ଶକ୍ତିଵ୍ଯୂହେନ ସୋମୋଽର୍କୋ ହରିସ୍ତତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ଦଶଵାଯୁସମୋପେତଂ ପଞ୍ଚତନ୍ମାତ୍ରମଣ୍ଡିତଂ ॥୨୨ କାଲାନଲସମାକାରଂ ପ୍ରସ୍ଫୁରନ୍ତଂ ଶିଵାତ୍ମକଂ । ତଜ୍ଜୀଵଂ ଜୀଵଲୋକସ୍ଯ(୨) ସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚରସ୍ଯ ଚ ॥୨୩ ତସ୍ମିନ୍ନଷ୍ଟେ(୩) ମୃତଂ ମନ୍ଯେ ମନ୍ତ୍ରପୀଠେଽନିଲାତ୍ମକମ୍
ଯୁଦ୍ଧଜଯାର୍ଣଵୀଯନାନାଚକ୍ରାଣି ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଓଂ ହ୍ରୀଂ କର୍ଣମୋଟାନି ବହୁରୂପେ ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରେ ହ୍ରୂଂ ଫଟ୍ଓଂ ହଃ ଓଂ ଗ୍ରସ ଗ୍ରସ କୃନ୍ତ କୃନ୍ତ ଛକ ଛକ ଛକ ହ୍ରୂଂ ଫଟ୍ ନମଃ ପଠ୍ଯମାନୋ ହ୍ଯଯଂ ମନ୍ତ୍ରଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ।୧୨୫.୦୦୧ ମାରଣେ ପାତନେ ଵାପି ମୋହନୋଚ୍ଚାଟନେ ଭଵେତ୍ ॥୧୨୫.୦୦୧ କର୍ଣମୋଟୀ ମହାଵିଦ୍ଯା ସର୍ଵଵର୍ଣେଷୁ ରକ୍ଷିକା ।୧୨୫.୦୦୨ ନାନାଵିଦ୍ଯା ପଞ୍ଚୋଦଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସ୍ଵରୋଦଯସମଶ୍ରିତଂ ॥୧୨୫.୦୦୨ ନାଭିହୃଦ୍ଯନ୍ତରଂ ଯାଵତ୍ତାଵଚ୍ଚରତି ମାରୁତଃ ।୧୨୫.୦୦୩ ଉଚ୍ଚାଟଯେଦ୍ରଣାଦୌ ତୁ କର୍ଣାକ୍ଷୀଣି ପ୍ରଭେଦଯେତ୍ ॥୧୨୫.୦୦୩ କରୋତି ସାଧକଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଜପହୋମପରାଯଣଃ ।୧୨୫.୦୦୪ ହୃଦଯାତ୍ପାଯୁକଂ କଣ୍ଠଂ ଜ୍ଵରଦାହାରିମାରଣେ ॥୧୨୫.୦୦୪ କଣ୍ଠୋଦ୍ଭଵୋ ରସୋ ଵାଯୁଃ ଶାନ୍ତିକଂ ପୌଷ୍ଟିକଂ ରସଂ ।୧୨୫.୦୦୫ ଦିଵ୍ଯଂ ସ୍ତମ୍ଭଂ ସମାକର୍ଷଂ ଗନ୍ଧୋ ନାସାନ୍ତିକୋ ଭ୍ରୁଵଃ ॥୧୨୫.୦୦୫ ଗନ୍ଧଲୀନଂ ମନଃ କୃତ୍ଵା ସ୍ତମ୍ଭଯେନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।୧୨୫.୦୦୬ ସ୍ତମ୍ଭନଂ କୀଲନାଦ୍ଯଞ୍ଚ କରୋତ୍ଯେଵ ହି ସାଧକଃ ॥୧୨୫.୦୦୬ ଚଣ୍ଡଘଣ୍ଟା କରାଲୀ ଚ ସୁମୁଖୀ ଦୁର୍ମୁଖୀ ତଥା ।୧୨୫.୦୦୭ ରେଵତୀ ପ୍ରଥମା ଘୋରା ଵାଯୁଚକ୍ରେଷୁ ତା ଯଜେତ୍ ॥୧୨୫.୦୦୭ ଉଚ୍ଚାଟକାରିକା ଦେଵ୍ଯଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତେଜସି ସଂସ୍ଥିତାଃ ।୧୨୫.୦୦୮ ସୌମ୍ଯା ଚ ଭୀଷଣୀ ଦେଵୀ ଜଯା ଚ ଵିଜଯା ତଥା ॥୧୨୫.୦୦୮ ଅଜିତା ଚାପରାଜିତା ମହାକୋଟୀ ଚ ରୌଦ୍ରଯା ।୧୨୫.୦୦୯ ଶୁଷ୍କକାଯା ପ୍ରାଣହରା ରସଚକ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଅମୂଃ ॥୧୨୫.୦୦୯ ଵିରୂପାକ୍ଷୀ ପରା ଦିଵ୍ଯାସ୍ତଥା ଚାକାଶମାତରଃ ।୧୨୫.୦୧୦ ସଂହାରୀ ଜାତହାରୀ ଚ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଲା ଶୁଷ୍କରେଵତୀ ॥୧୨୫.୦୧୦ ପିପୀଲିକା ପୁଷ୍ଟିହରା ମହାପୁଷ୍ଟିପ୍ରଵର୍ଧନା ।୧୨୫.୦୧୧ ଭଦ୍ରକାଲୀ ସୁଭଦ୍ରା ଚ ହଦ୍ରଭୀମା ସୁଭଦ୍ରିକା ॥୧୨୫.୦୧୧ ସ୍ଥିରା ଚ ନିଷ୍ଠୁରା ଦିଵ୍ଯା ନିଷ୍କମ୍ପା ଗଦିନୀ ତଥା ।୧୨୫.୦୧୨ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶନ୍ମାତରଶ୍ଚକ୍ରେ ଅଷ୍ଟାଷ୍ଟକ୍ରମଶଃ ସ୍ଥିତାଃ ॥୧୨୫.୦୧୨ ଏକ ଏଵ ରଵିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଏକଶ୍ଚୈକୈକଶକ୍ତିକା ।୧୨୫.୦୧୩ ଭୂତଭେଦେନ ତୀର୍ଥାନି ଯଥା ତୋଯଂ ମହୀତଲେ ॥୧୨୫.୦୧୩ ପ୍ରାଣ ଏକୋ ମଣ୍ଡଲୈଶ୍ଚ ଭିଦ୍ଯତେ ଭୂତପଞ୍ଜରେ ।୧୨୫.୦୧୪ ଵାମଦକ୍ଷିଣଯୋଗେନ ଦଶଧା ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ ॥୧୨୫.୦୧୪ ବିନ୍ଦୁମୁଣ୍ଡଵିଚିତ୍ରଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ଵଵସ୍ତ୍ରେଣ ଵେଷ୍ଟିତଂ ।୧୨୫.୦୧୫ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେନ କପାଲେନ ପିଵେତ ପରମାମୃତଂ ॥୧୨୫.୦୧୫ ପଞ୍ଚଵର୍ଗବଲାଦ୍ଯୁଦ୍ଧେ ଜଯୋ ଭଵତି ତଚ୍ଛୃଣୁ ।୧୨୫.୦୧୬ ଅ+ଆକଚଟତପଯାଃ ଶ ଆସ୍ଯୋ ଵର୍ଗ ଈରିତଃ ॥୧୨୫.୦୧୬ ଇ+ଈଖଛଠଥଫରାଃ ଷୋ ଵର୍ଗଶ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ ।୧୨୫.୦୧୭ ଉ+ଊଗଜଡଦବଲାଃ ସୋ ଵର୍ଗଶ୍ଚ ତୃତୀଯକଃ ॥୧୨୫.୦୧୭ ଏ+ଐଘଝଢଧଭଵାଃ ସୋ ଵର୍ଗଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଥକଃ ।୧୨୫.୦୧୮ ଓ ଔ ଅଂ ଅଃ ଙଞଣନା ମୋ ଵର୍ଗଃ ପଞ୍ଚମୋ ଭଵେତ୍ ॥୧୨୫.୦୧୮ ଵର୍ଣାଶ୍ଚାଭ୍ଯୁଦଯେ ନୄଣାଂ ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ପଞ୍ଚ ଚ ।୧୨୫.୦୧୯ ବାଲଃ କୁମାରୋ ଯୁଵା ସ୍ଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧୋ ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ ନାମତଃ ॥୧୨୫.୦୧୯ ଆତ୍ମପୀଡା ଶୋଷକଃ ସ୍ଯାଦୁଦାସୀନଶ୍ଚ କାଲକଃ ।୧୨୫.୦୨୦ କୃତ୍ତିକା ପ୍ରତିପଦ୍ଭୌମ ଆତ୍ମନୋ ଲାଭଦଃ ସ୍ମୃତଃ ॥୧୨୫.୦୨୦ ଷଷ୍ଠୀ ଭୌମୋ ମଘା ପୀଡା ଆର୍ଦ୍ରା ଚୈକାଦଶୀ କୁଜଃ ।୧୨୫.୦୨୧ ମୃତ୍ଯୁର୍ମଘା ଦ୍ଵିତୀଯା ଜ୍ଞୋ ଲାଭଶ୍ଚାର୍ଦ୍ରା ଚ ସପ୍ତମୀ ॥୧୨୫.୦୨୧ ବୁଧେ ହାନିର୍ଭରଣୀ ଜ୍ଞଃ ଶ୍ରଵଣଂ କାଲ ଈଦୃଶଃ ।୧୨୫.୦୨୨ ଜୀଵୋ ଲାଭାଯ ଚ ଭଵେତ୍ତୃତୀଯା ପୂର୍ଵଫଲ୍ଗୁନୀ ॥୧୨୫.୦୨୨ ଜୀଵୋଽଷ୍ଟମୀ ଧନିଷ୍ଠାର୍ଦ୍ରା ଜୀଵୋଽଶ୍ଲେଷା ତ୍ରଯୋଦଶୀ ।୧୨୫.୦୨୩ ମୃତ୍ଯୌ ଶୁକ୍ରଶ୍ଚତୁର୍ଥୀ ସ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵଭାଦ୍ରପଦା ଶ୍ରିଯେ ॥୧୨୫.୦୨୩ ପୂର୍ଵାଷାଢା ଚ ନଵମୀ ଶୁକ୍ରଃ ପୀଡାକରୋ ଭଵେତ୍ ।୧୨୫.୦୨୪ ଭରଣୀ ଭୂତଜା ଶୁକ୍ରୋ ଯମଦଣ୍ଡୋ ହି ହାନିକୃତ୍ ॥୧୨୫.୦୨୪ କୃତ୍ତିକାଂ ପଞ୍ଚମୀ ମନ୍ଦୋ ଲାଭାଯ ତିଥିରୀରିତା ।୧୨୫.୦୨୫ ଅଶ୍ଲେଷା ଦଶମୀ ମନ୍ଦୋ ଯୋଗଃ ପୀଡାକରୋ ଭଵେତ୍ ॥୧୨୫.୦୨୫ ମଘା ଶନିଃ ପୂର୍ଣିମା ଚ ଯୋଗୋ ଭୃତ୍ଯୁକରଃ ସ୍ମୃତଃ ।୧୨୫.୦୨୬ ତିଥିଯୋଗଃ ପୂର୍ଵୋତ୍ତରାଗ୍ନିନୈର୍ଋତ୍ଯଦକ୍ଷିଣାନିଲଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ॥୧୨୫.୦୨୬ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦୃଷ୍ଟଯଃ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରତିପନ୍ନଵମୀମୁଖାଃ ।୧୨୫.୦୨୭ ରାଶିଭିଃ ସହିତା ଦୃଷ୍ଟା ଗ୍ରହାଦ୍ଯାଃ ସିଦ୍ଧଯେ ସ୍ମୃତାଃ ॥୧୨୫.୦୨୭ ମେଷାଦ୍ଯାଶ୍ଚତୁରଃ କୁମ୍ଭା ଜଯଃ ପୂର୍ଣେଽନ୍ଯଥା ମୃତିଃ ।୧୨୫.୦୨୮ ସୂର୍ଯାଦିରିକ୍ତା ପୂର୍ଣା ଚ କ୍ରମାଦେଵମ୍ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥୧୨୫.୦୨୮ ରଣେ ସୂର୍ଯେ ଫଲଂ ନାସ୍ତି ସୋମେ ଭଙ୍ଗଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ।୧୨୫.୦୨୯ କୁଜେନ କଲହଂ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ବୁଧଃ କାମାଯ ଵୈ ଗୁରୁଃ ॥୧୨୫.୦୨୯ ଜଯାଯ ମନସେ ଶୁକ୍ରୋ ମନ୍ଦେ ଭଙ୍ଗୋ ରଣେ ଭଵେତ୍ ।୧୨୫.୦୩୦ ଦେଯାନି ପିଙ୍ଗଲାଚକ୍ରେ ସୂର୍ଯଗାନି ଚ ଭାନି ହି ॥୧୨୫.୦୩୦ ମୁଖେ ନେତ୍ରେ ଲଲାଟେଽଥ ଶିରୋହସ୍ତୋରୁପାଦକେ ।୧୨୫.୦୩୧ ପାଦେ ମୃତିସ୍ତ୍ରିଋକ୍ଷେ ସ୍ଯାନ୍ତ୍ରୀଣି ପକ୍ଷେଽର୍ଥନାଶନମ୍ ॥୧୨୫.୦୩୧ ମୁଖସ୍ଥେ ଚ ଭଵେତ୍ଯୌଡା ଶିରସ୍ଥେ କାର୍ଯନାଶନମ୍ ।୧୨୫.୦୩୨ କୁକ୍ଷିସ୍ଥିତେ ଫଲଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ରାହୁଚକ୍ରଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ ॥୧୨୫.୦୩୨ ଇନ୍ଦ୍ରାଚ୍ଚ ନୈର୍ଋତଙ୍ଗଚ୍ଛେନ୍ନୈର୍ଋତାତ୍ସୋମମେଵ ଚ ।୧୨୫.୦୩୩ ସୋମାଦ୍ଧୁତାଶନଂ ଵହ୍ନେରାପ୍ଯମାପ୍ଯାଚ୍ଛିଵାଲଯଂ ॥୧୨୫.୦୩୩ ରୁଦ୍ରାଦ୍ଯମଂ ଯମାଦ୍ଵାଯୁଂ ଵାଯୋଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ପୁନଃ ।୧୨୫.୦୩୪ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଚତସ୍ରୋ ନାଡ୍ଯସ୍ତୁ ରାହୁପୃଷ୍ଠେ ଜଯୋ ରଣେ ॥୧୨୫.୦୩୪ ଅଗ୍ରତୋ ମୃତ୍ଯୁମାପ୍ନୋତି ତିଥିରାହୁଂ ଵଦାମି ତେ ।୧୨୫.୦୩୫ ଆଗ୍ନେଯାଦିଶିଵାନ୍ତଂ ଚ ପୂର୍ଣିମାମାଦିତଃ ପ୍ରିଯେ ॥୧୨୫.୦୩୫ ପୂର୍ଵେ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀଂ ଯାଵଦ୍ରାହୁଦୃଷ୍ଟୌ ଭଯୋ ଭଵେତ୍ ।୧୨୫.୦୩୬ ଐଶାନ୍ଯାଗ୍ନେଯନୈର୍ଋତ୍ଯଵାଯଵ୍ଯେ ଫଣିରାହୁକଃ ॥୧୨୫.୦୩୬ ମେଷାଦ୍ଯା ଦିଶି ପୂର୍ଵାଦୌ ଯତ୍ରାଦିତ୍ଯୋଽଗ୍ରତୋ ମୃତିଃ ।୧୨୫.୦୩୭ ତୃତୀଯା କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ ସପ୍ତମୀ ଦଶମୀ ତଥା ॥୧୨୫.୦୩୭ ଚତୁର୍ଦଶୀ ତଥା ଶୁକ୍ଲେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯେକାଦଶୀ ତିଥିଃ ।୧୨୫.୦୩୮ ପଞ୍ଚଦଶୀ ଵିଷ୍ଟଯଃ ସ୍ଯୁଃ ପୂର୍ଣିମାଗ୍ନେଯଵାଯଵେ ॥୧୨୫.୦୩୮ ଅକଚଟତପଯଶା ଵର୍ଗାଃ ସୂର୍ଯାଦଯୋ ଗ୍ରହାଃ ।୧୨୫.୦୩୯ ଗୃଧ୍ରୋଲୂକଶ୍ଯେନକାଶ୍ଚ ପିଙ୍ଗଲଃ କୌଶିକଃ କ୍ରମାତ୍ ॥୧୨୫.୦୩୯ ସାରସଶ୍ଚ ମଯୂରଶ୍ଚ ଗୋରଙ୍କୁଃ ପକ୍ଷିଣଃ ସ୍ମୃତାଃ ।୧୨୫.୦୪୦ ଆଦୌ ସାଧ୍ଯୋ ହୁତୋ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାଟେ ପଲ୍ଲଵଃ ସ୍ମୃତଃ ॥୧୨୫.୦୪୦ ଵଶ୍ଯେ ଜ୍ଵରେ ତଥାକର୍ଷେ ପ୍ରଯୋଗଃ ସିଦ୍ଧିକାରକଃ ।୧୨୫.୦୪୧ ଶାନ୍ତୋ ପ୍ରୀତୋ ନମସ୍କାରୋ ଵୌଷଟ୍ପୁଷ୍ଟୌ ଵଶାଦିଷୁ ॥୧୨୫.୦୪୧ ହୁଂ ମୃତ୍ଯୌ ପ୍ରୀତିସନ୍ନାଶେ ଵିଦ୍ଵେଷୋଚ୍ଚାଟନେ ଚ ଫଟ୍ ।୧୨୫.୦୪୨ ଵଷଟ୍ ସୁତେ ଚ ଦୀପ୍ତ୍ଯାଦୌମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଜାତଯଶ୍ଚ ଷଟ୍ ॥୧୨୫.୦୪୨ ଓଷଧୀଃ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମହାରକ୍ଷାଵିଧାଯିନୀଃ ।୧୨୫.୦୪୩ ମହାକାଲୀ ତଥା ଚଣ୍ଡୀ ଵାରାହୀ ଚେଶ୍ଵରୀ ତଥା ॥୧୨୫.୦୪୩ ସୁଦର୍ଶନା ତଥେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଗାତ୍ରସ୍ଥା ରକ୍ଷଯନ୍ତି ତମ୍ ।୧୨୫.୦୪୪ ବଲା ଚାତିବଲା ଭୀରୁର୍ମୁସଲୀ ସହଦେଵ୍ଯପି ॥୧୨୫.୦୪୪ ଜାତୀ ଚ ମଲ୍ଲିକା ଯୂଥୌ ଗାରୁଡୀ ଭୃଙ୍ଗରାଜକଃ ।୧୨୫.୦୪୫ ଚକ୍ରରୂପା ମହୋଷଧ୍ଯୋ ଧାରିତା ଵିଜଯାଦିଦାଃ ॥୧୨୫.୦୪୫ ଗ୍ରହଣେ ଚ ମହାଦେଵି ଉଦ୍ଧୃତାଃ ଶୁଭଦାଯିକାଃ ।୧୨୫.୦୪୬ ମୃଦା ତୁ କୁଞ୍ଜରଙ୍କୃତ୍ଵା ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍ ॥୧୨୫.୦୪୬ ତସ୍ଯ ପାଦତଲେ କୃତ୍ଵା ସ୍ତମ୍ଭଯେଚ୍ଛତ୍ରୁମାତ୍ମନଃ ।୧୨୫.୦୪୭ ନଗାଗ୍ରେ ଚୈକଵୃକ୍ଷେ ଚ ଵଜ୍ରାହତପ୍ରଦେଶକେ ॥୧୨୫.୦୪୭ ଵଲ୍ମୀକମୃଦାମାହୃତ୍ଯ ମାତରୌ ଯୋଜଯେତ୍ତତଃ ।୧୨୫.୦୪୮ ଓଂ ନମୋ ମହାଭୈରଵାଯ ଵିକୃତଦଂଷ୍ଟ୍ରୋଗ୍ରରୂପାଯ ପିଙ୍ଗଲାକ୍ଷାଯ ତ୍ରିଶୂଲଖଡ୍ଗଧରାଯ ଵୌଷଟ୍ ପୂଜଯେତ୍କର୍ଦମଂ ଦେଵି ସ୍ତମ୍ଭଯେଚ୍ଛସ୍ତ୍ରଜାଲକମ୍ ॥୧୨୫.୦୪୮ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ରଣାଦୌ ଜଯଵର୍ଧନମ୍ ।୧୨୫.୦୪୯ ଶ୍ମଶାନେ ନିଶି କାଷ୍ଠାଗ୍ନୌ ନଗ୍ନୀ ମୁକ୍ତଶିଖୋ ନରଃ ॥୧୨୫.୦୪୯ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯସ୍ତୁ ଜୁହୁଯାନ୍ନୃମାଂସଂ ରୁନ୍ଧିରଂ ଵିଷଂ ।୧୨୫.୦୫୦ ତୁଷାସ୍ଥିଖଣ୍ଡମିଶ୍ରନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁନାମ୍ନା ଶତାଷ୍ଟକମ୍ ॥୧୨୫.୦୫୦ ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତି କୌମାରି ଲଲ ଲଲ ଲାଲଯ ଲାଲଯ ଘଣ୍ଟାଦେଵି ଅମୁକଂ ମାରଯ ସହସା ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଭଗଵତି ଵିଦ୍ଯେ ସ୍ଵାହା ଅନଯା ଵିଦ୍ଯଯା ହୋମାଦ୍ବନ୍ଧତ୍ଵଞ୍ଜାଯତେ ରିପୋଃ ।୧୨୫.୦୫୧ ଓଂ ଵଜ୍ରକାଯ ଵଜ୍ରତୁଣ୍ଡ କପିଲପିଙ୍ଗଲ କରାଲଵଦନ ଊର୍ଧ୍ଵକେଶ ମହାବଲ ରକ୍ତମୁଖ ତଡିଜ୍ଜିହ୍ଵ ମହାରୌଦ୍ର ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋତ୍କଟ କହ କରାଲିନ ମହାଦୃଢପ୍ରହାର ଲଙ୍ଗେଶ୍ଵରସେତୁବନ୍ଧ ଶୈଲପ୍ରଵାହ ଗଗନଚର ଏହ୍ଯେହି ଭଵଗନ୍ମହାବଲପରାକ୍ରମ ଭୈରଵୋ ଜ୍ଞାପଯତି ଏହ୍ଯେହି ମହାରୌଦ୍ର ଦୀର୍ଘଲାଙ୍ଗୂଲେନ ଅମୁକଂ ଵେଷ୍ଟଯ ଵେଷ୍ଟଯ ଜମ୍ଭଯ ଜମ୍ଭଯ ଖନ ଖନ ଵୈତେ ହ୍ରୂଂ ଫଟ୍ ଅଷ୍ଟତ୍ରିଂଶଚ୍ଛତନ୍ଦେଵି ହନୁମାନ୍ ସର୍ଵକୁମ୍ଭକୃତ୍ ॥୧୨୫.୦୫୧ ପଟେ ହନୂମତ୍ସନ୍ଦର୍ଶନାଦ୍ଭଙ୍ଗମାଯାନ୍ତି ଶତ୍ରଵଃ
ଗଯାଯାତ୍ରାଵିଧିଃ ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଗାଯତ୍ର୍ଯୈଵ ମହାନଦ୍ଯାଂ ସ୍ନାତଃ(୧) ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ସମାଚରେତ୍ ।୧୧୬.୦୦୧ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଅଗ୍ରତଃ ପ୍ରାତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିଣ୍ଡମଥାକ୍ଷଯଂ ॥୧୧୬.୦୦୧ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଚୋଦ୍ଯତି(୨) ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୀତଵାଦ୍ଯୈର୍ହ୍ଯୁପାସ୍ଯ ଚ ।୧୧୬.୦୦୨ ସାଵିତ୍ରୀପୁରତଃ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ପିଣ୍ଡଦାନଞ୍ଚ ତତ୍ପଦେ ॥୧୧୬.୦୦୨ ଅଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ପଦେ କୁର୍ଯାଦ୍ଯୋନିଦ୍ଵାରଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ।୧୧୬.୦୦୩ ନିର୍ଗତୋ ନ ପୁନର୍ଯୋନିଂ ପ୍ରଵିଶେନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ଭଵାତ୍(୩) ॥୧୧୬.୦୦୩ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ପ୍ରାତ ଇତି କ.. ୨ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସରସୀତି ଗ.. ୩ ମୁଚ୍ଯତେ ଭଯାଦିତି ଛ.. , ଝ.. ଚ ବଲିଂ କାକଶିଲାଯାଞ୍ଚ କୁମାରଞ୍ଚ ନମେତ୍ତତଃ(୧) ।୧୧୬.୦୦୪ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର୍ଯାଂ ସୋମକୁଣ୍ଡେ ଵାଯୁତୀର୍ଥେଽଥ ପିଣ୍ଡଦଃ ॥୧୧୬.୦୦୪ ଭଵେଦାକଶଗଙ୍ଗାଯାଂ କପିଲାଯାଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ ।୧୧୬.୦୦୫ କପିଲେଶଂ ଶିଵଂ ନତ୍ଵା ରୁକ୍ମିକୁଣ୍ଡେ ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ ॥୧୧୬.୦୦୫ କୋଟୀତୀର୍ଥେ ଚ କୋଟୀଶଂ ନତ୍ଵାମୋଘପଦେ ନରଃ(୨) ।୧୧୬.୦୦୬ ଗଦାଲୋଲେ ଵାନରକେ ଗୋପ୍ରଚାରେ ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ(୩) ॥୧୧୬.୦୦୬ ନତ୍ଵା ଗାଵଂ ଵୈତରଣ୍ଯାମେକଵିଂଶକୁଲୋଦ୍ଧୃତିଃ ।୧୧୬.୦୦୭ ଶ୍ରାଦ୍ଧପିଣ୍ଡପ୍ରଦାତା(୪) ସ୍ଯାତ୍କ୍ରୌଞ୍ଚପଦେ ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ(୫) ॥୧୧୬.୦୦୭ ତୃତୀଯାଯାଂ ଵିଶାଲାଯାଂ ନିଶ୍ଚିରାଯାଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ ।୧୧୬.୦୦୮ ଋଣମୋକ୍ଷେ ପାପମୋକ୍ଷେ ଭସ୍ମକୁଣ୍ଡେଽଥ ଭସ୍ମନା ॥୧୧୬.୦୦୮ ସ୍ନାନକୃନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ପାପାନ୍ନମେଦ୍ଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।୧୧୬.୦୦୯ ଏଷ ପିଣ୍ଡୋ ମଯା ଦତ୍ତସ୍ତଵ ହସ୍ତେ ଜନାର୍ଦନ ॥୧୧୬.୦୦୯ ପରଲୋକଗତେ ମହ୍ଯମକ୍ଷ୍ଯଯ୍ଯମୁପତିଷ୍ଠତାଂ ।୧୧୬.୦୧୦ ଗଯାଯାଂ ପିତୃରୂପେଣ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ ॥୧୧୬.୦୧୦ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ମୁଚ୍ଯତେ ଵୈ ଋଣତ୍ରଯାତ୍ ।୧୧୬.୦୧୧ ମାର୍କଣ୍ଡେଯେଶ୍ଵରଂ ନତ୍ଵା ନମେଦ୍ଗୃଧ୍ରେଶ୍ଵରଂ ନରଃ(୬) ॥୧୧୬.୦୧୧ ମୂଲକ୍ଷେତ୍ରେ ମହେଶସ୍ଯ ଧାରାଯାଂ ପିଣ୍ଡଦୋ ଭଵେତ୍ ।୧୧୬.୦୧୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ନମେନ୍ନର ଇତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଛ.. ଚ ୨ ମାସପଦେଽନ୍ନଦ ଇତି ଖ.. , ଘ.. ଚ ୩ କପିଲେଶମିତ୍ଯାଦିଃ, ଗୋପ୍ରଚାରେ ଚ ପିଣ୍ଡଦ ଇତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠୋ ଗ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ୪ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ପିଣ୍ଡପ୍ରଦତେତି ଖ.. ୫ ଭଵେଦାକାଶଗଙ୍ଗାଯାମୈତ୍ଯାଦିଃ, କ୍ରୌଞ୍ଚପାଦେ ଚ ପିଣ୍ଡଦ ଇତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠଃ ଛ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ୬ ନମେଦ୍ଭୂତେଶ୍ଵରଂ ନର ଇତି ଘ.. (୧)ଗୃଧ୍ରକୂଟେ ଗୃଧ୍ରଵଟେ ଧୌତପାଦେ ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ ॥୧୧୬.୦୧୨ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ କର୍ଦମାଲେ ରାମତୀର୍ଥେ ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ ।୧୧୬.୦୧୩ ପ୍ରଭାସେଶନ୍ନମେତ୍ପ୍ରେତଶିଲାଯାଂ ପିଣ୍ଡଦୋ ଭଵେତ୍ ॥୧୧୬.୦୧୩ ଦିଵ୍ଯାନ୍ତରୀକ୍ଷଭୂମିଷ୍ଠାଃ ପିତରୋ ବାନ୍ଧଵାଦଯଃ ।୧୧୬.୦୧୪ ପ୍ରେତାଦିରୂପା ମୁକ୍ତାଃ(୨) ସ୍ଯୁଃ ପିଣ୍ଡୈର୍ଦତ୍ତୈର୍ମଯାଖିଲାଃ ॥୧୧୬.୦୧୪ ସ୍ଥାନତ୍ରଯେ ପ୍ରେତଶିଲା ଗଯାଶିରସି ପାଵନୀ ।୧୧୬.୦୧୫ ପ୍ରଭାସେ ପ୍ରେତକୁଣ୍ଡେ ଚ ପିଣ୍ଡଦସ୍ତାରଯେତ୍କୁଲମ୍ ॥୧୧୬.୦୧୫ ଵସିଷ୍ଠେଶନ୍ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତଦଗ୍ରେ ପିଣ୍ଡଦୋ ଭଵେତ୍ ।୧୧୬.୦୧୬ ଗଯାନାଭୌ ସୁଷୁମ୍ଣାଯାଂ ମହାକୋଷ୍ଟ୍ଯାଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ ॥୧୧୬.୦୧୬ ଗଦାଧରାଗ୍ରତୋ ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠେ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ସନ୍ନିଧୌ ।୧୧୬.୦୧୭ ମୁଣ୍ଦପୃଷ୍ଠଂ ନମେଦାଦୌ କ୍ଷେତ୍ରପାଲାଦିସଂଯୁତମ୍ ॥୧୧୬.୦୧୭ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଭଯଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଵିଷରୋଗାଦିନାଶନମ୍ ।୧୧୬.୦୧୮ ବ୍ରହ୍ମାଣଞ୍ଚ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନଯେତ୍କୁଲମ୍ ॥୧୧୬.୦୧୮ ସୁଭଦ୍ରାଂ ବଲଭଦ୍ରଞ୍ଚ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ।୧୧୬.୦୧୯ ସର୍ଵକାମସମାଯୁକ୍ତଃ କୁଲମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ନାକଭାକ୍(୩) ॥୧୧୬.୦୧୯ ହୃଷୀକେଶଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତଦଗ୍ରେ ପିଣ୍ଡଦୋ ଭଵେତ୍ ।୧୧୬.୦୨୦ ମାଧଵଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵୋ ଵୈମାନିକୋ(୪) ଭଵେତ୍ ॥୧୧୬.୦୨୦ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯ ଗୌରୀଂ ମଙ୍ଗଲାଞ୍ଚ ସରସ୍ଵତୀମ୍ ।୧୧୬.୦୨୧ ପିତୄନୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥୋ ଭୁକ୍ତଭୋଗୋଽତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରଧୀଃ ॥୧୧୬.୦୨୧ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ସର୍ଵକାମସମାଯୁକ୍ତଃ କୁଲମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଲୋକଭାଗିତି ପାଠୋତ୍ର ଝ.. ପୁସ୍ତକେଽଧିକୋଽସ୍ତି ୨ ପ୍ରେତାଦିରୂପମୁକ୍ତା ଇତି ଖ.. , ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଜ.. ଚ ୩ କୁଲମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଲୋକଭାଗିତି ଗ.. , ଜ.. ଚ । ଵଶିଷ୍ଠେଶମିତ୍ଯାଦିଃ, କୁଲମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ନାକଭାଗିତ୍ଯନ୍ତଃ ପାଠୋ ଝ.. ପୁସ୍ତକେ ନାସ୍ତି ୪ ଦେଵୈର୍ଵୈମାନିକ ଇତି ଛ.. ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯମଭ୍ଯର୍ଯ ଵହ୍ନିଂ ରେଵନ୍ତମିନ୍ଦ୍ରକମ୍ ।୧୧୬.୦୨୨ ରୋଗାଦିମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗୀ ସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୀକପର୍ଦିଵିନାଯକମ୍ ॥୧୧୬.୦୨୨ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ କାର୍ତ୍ତିକେଯଞ୍ଚ ନିର୍ଵିଘ୍ନଃ ସିଦ୍ଧିମାପ୍ନୁଯାତ୍ ।୧୧୬.୦୨୩ ସୋମନାଥଞ୍ଚ କାଲେଶଙ୍କେଦାରଂ ପ୍ରପିତାମହମ୍ ॥୧୧୬.୦୨୩ ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରଞ୍ଚ ରୁଦ୍ରେଶଂ ରାମେଶଂ ବ୍ରହ୍ମକେଶ୍ଵରମ୍ ।୧୧୬.୦୨୪ ଅଷ୍ଟଲିଙ୍ଗାନି ଗୁହ୍ଯାନି ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ(୧) ସର୍ଵଭାକ୍ ॥୧୧୬.୦୨୪ ନାରାଯଣଂ ଵରାହଞ୍ଚ ନାରସିଂହଂ ନମେଚ୍ଛ୍ରିଯେ ।୧୧୬.୦୨୫ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶାଖ୍ଯଂ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନମଶେଷଦମ୍ ॥୧୧୬.୦୨୫ ସୀତାଂ ରାମଞ୍ଚ ଗରୁଡଂ ଵାମନଂ ସମ୍ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଚ ।୧୧୬.୦୨୬ ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୋତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନଯେତ୍ପିତୄନ୍ ॥୧୧୬.୦୨୬ ଦେଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ସମ୍ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଦେଵମାଦିଗଦାଧରମ୍ ।୧୧୬.୦୨୭ ଋଣତ୍ରଯଵିନିର୍ମୁକ୍ତସ୍ତାରଯେତ୍ସକଲଂ କୁଲମ୍ ॥୧୧୬.୦୨୭ ଦେଵରୂପା ଶିଲା ପୁଣ୍ଯା ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵମଯୀ ଶିଲା ।୧୧୬.୦୨୮ ଗଯାଯାଂ ନହି ତତ୍ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥୧୧୬.୦୨୮ ଯନ୍ନାମ୍ନା ପାତଯେତ୍ପିଣ୍ଡଂ ତନ୍ନଯେଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ଵତମ୍ ।୧୧୬.୦୨୯ ଫଲ୍ଗ୍ଵୀଶଂ ଫଲ୍ଗୁଚଣ୍ଡୀଂ ଚ ପ୍ରଣମ୍ଯାଙ୍ଗାରକେଶ୍ଵରମ୍ ॥୧୧୬.୦୨୯ ମତଙ୍ଗସ୍ଯ ପଦେ ଶ୍ରାଦ୍ଧୀ ଭରତାଶ୍ରମକେ ଭଵେତ୍ ।୧୧୬.୦୩୦ ହଂସତୀର୍ଥେ କୋଟିତୀର୍ଥେ ଯତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଶିଲାନ୍ନଦଃ ॥୧୧୬.୦୩୦ ତତ୍ର ସ୍ଯାଦଗ୍ନିଧାରାଯାଂ ମଧୁସ୍ରଵସି ପିଣ୍ଡଦଃ ।୧୧୬.୦୩୧ ରୁଦ୍ରେଶଂ କିଲିକିଲେଶଂ ନମେଦ୍ଵୃଦ୍ଧିଵିନାଯକମ୍(୨) ॥୧୧୬.୦୩୧ ପିଣ୍ଡଦୋ ଧେନୁକାରଣ୍ଯେ ପଦେ ଧେନୋର୍ନମେଚ୍ଚ ଗାମ୍ ।୧୧୬.୦୩୨ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ପୂଜଯିତ୍ଵାଥେତି କ.. , ଘ.. , ଙ.. , ଜ.. ଚ ୨ ନମେଦ୍ବୁଦ୍ଧିଵିନାଯକମିତି ଖ.. , ଗ.. , ଛ.. ଚ । ନମେଦ୍ଵୃଦ୍ଧଵିନାଯକମିତି ଘ.. ସର୍ଵାନ୍ ପିତୄଂସ୍ତାରଯେଚ୍ଚ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡଦଃ ॥୧୧୬.୦୩୨ ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପାସ୍ଯ ସାଯାହ୍ନେ ନମେଦ୍ଦେଵୀଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍ ।୧୧୬.୦୩୩ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯାକୃଦ୍ଭଵେଦ୍ଵିପ୍ରୋ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ ॥୧୧୬.୦୩୩ ଗଯାଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଗଯାଵିପ୍ରାନ୍ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଚ ।୧୧୬.୦୩୪ ଅନ୍ନଦାନାଦିକଂ ସର୍ଵଂ କୃତନ୍ତତ୍ରାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍ ॥୧୧୬.୦୩୪ ସ୍ତୁତ୍ଵା ସମ୍ପ୍ରାର୍ଥଯେଦେଵମାଦିଦେଵଂ ଗଦାଧରମ୍ ।୧୧୬.୦୩୫ ଗଦାଧରଂ ଗଯାଵାସଂ ପିତ୍ରାଦୀନାଂ ଗତିପ୍ରଦମ୍ ॥୧୧୬.୦୩୫ ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ଯୋଗଦଂ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହମ୍ ।୧୧୬.୦୩୬ ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋବୁଦ୍ଧିପ୍ରାଣାହଙ୍କାରଵର୍ଜିତମ୍ ॥୧୧୬.୦୩୬ ନିତ୍ଯଶୁଦ୍ଧଂ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତଂ(୧) ସତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ନମାମ୍ଯହମ୍ ।୧୧୬.୦୩୭ ଆନନ୍ଦମଦ୍ଵଯଂ ଦେଵଂ ଦେଵଦାନଵଵନ୍ଦିତମ୍ ॥୧୧୬.୦୩୭ ଦେଵଦେଵୀଵୃନ୍ଦଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵଦା ପ୍ରଣମାମ୍ଯହମ୍ ।୧୧୬.୦୩୮ କଲିକଲ୍ମଷକାଲାର୍ତିଦମନଂ(୨) ଵନମାଲିନମ୍ ॥୧୧୬.୦୩୮ ପାଲିତାଖିଲଲୋକେଶଂ(୩) କୁଲୋଦ୍ଧରଣମାନସମ୍ ।୧୧୬.୦୩୯ ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତଵିଭକ୍ତାତ୍ମାଵିଭକ୍ତାତ୍ମାନମାତ୍ମନି ॥୧୧୬.୦୩୯ ସ୍ଥିତଂ ସ୍ଥିରତରଂ(୪) ସାରଂ ଵନ୍ଦେ ଘୋରାଘମର୍ଦନମ୍(୫) ।୧୧୬.୦୪୦ ଆଗତୋଽସ୍ମି ଗଯାଂ ଦେଵ ପିତୃକାର୍ଯେ ଗଦାଧରଃ ॥୧୧୬.୦୪୦ ତ୍ଵଂ ମେ ସାକ୍ଷୀ ଭଵାଦ୍ଯେହ ଅନୃଣୋଽହମୃଣତ୍ରଯାତ୍ ।୧୧୬.୦୪୧ ଟିପ୍ପଣୀ ୧ ନିତ୍ଯଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତମିତି ଘ.. , ଛ.. ଚ ୨ କାଲାର୍ତିନାଶନମିତି ଘ.. । କାଲାର୍ତିଦଲନମିତି ଗ.. , ଙ.. , ଘ.. , ଜ.. ଚ ୩ ପାଲିତାଖିଲଦେଵେଶମିତି ଘ.. ୪ ସ୍ଥିତତରମିତି ଗ.. , ଘ.. , ଙ.. ଚ ୫ ଵନ୍ଦେହମରିମର୍ଦନମିତି ଙ.. । ଵନ୍ଦେ ସଂସାରମର୍ଦନମିତି ଜ.. ସାକ୍ଷିଣଃ ସନ୍ତୁ ମେ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମେଶାନାଦଯସ୍ତଥା ॥୧୧୬.୦୪୧ ମଯା ଗଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପିତୄଣାଂ ନିଷ୍କୃତିଃ କୃତା ।୧୧୬.୦୪୨ ଗଯାମାହାତ୍ମ୍ଯପଠନାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧାଦୌ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଭାକ୍ ॥୧୧୬.୦୪୨ ପିତୄଣାମକ୍ଷଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମକ୍ଷଯଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦମ୍
ଅଗ୍ନି କହିଲେ— ଗୟା ଯାତ୍ରାର ବିଧି ଏହିପରି: ମହାନଦୀରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ନାନ କରି, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଥାଇ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଓ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପୁଣି ସ୍ନାନ କରି, ଗୀତ-ବାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରି, ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ କରିବା ଓ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ପଦେ, ଯୋନି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରି, ଯେଉଁଠାରୁ ବାହାରିବେ, ସେ ପୁଣି ଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ ନାହିଁ, ସେ ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଏହାପରେ କାକଶିଳା ଉପରେ ବଳି ଓ କୁମାର ପ୍ରଣାମ କରିବା ଦରକାର। ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର, ସୋମକୁଣ୍ଡ, ବାୟୁତୀର୍ଥ ଏବଂ ଆକାଶଗଙ୍ଗା, କପିଳା ତୀରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ। କପିଳେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରୁକ୍ମିକୁଣ୍ଡରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। କୋଟିତୀର୍ଥରେ କୋଟିଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅମୋଘପଦରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ ମହାଫଳ ମିଳେ। ଗଦାଲୋଳ, ବାନରକ, ଗୋପ୍ରଚାର ଏବଂ ଗାଉଁ ତୀରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ, ବୈତରଣୀ ନଦୀରେ ଗାଉଁକୁ ପ୍ରଣାମ କରିଲେ, ଏକବିଂଶି କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। କ୍ରଉଞ୍ଚପଦେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପିଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନକାରୀ ହୁଏ। ତୃତୀୟା, ବିଶାଳା, ନିଶ୍ଚିରା ଏବଂ ଋଣମୋକ୍ଷ, ପାପମୋକ୍ଷ, ଭସ୍ମକୁଣ୍ଡରେ ଭସ୍ମ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, "ଏହି ପିଣ୍ଡ ମୁଁ ତୁମ ହସ୍ତରେ ଦେଲି, ଏହା ପରଲୋକଗତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ହେଉ।" ଗୟାରେ ପିତୃରୂପେ ଜନାର୍ଦନ ସ୍ୱୟଂ ଅଛନ୍ତି। ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶ୍ୱର, ଗୃଧ୍ରେଶ୍ୱର, ମୂଳକ୍ଷେତ୍ରରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଧାରା ତୀରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ ମହାଫଳ ମିଳେ। ଗୃଧ୍ରକୂଟ, ଗୃଧ୍ରବଟ, ଧୌତପାଦ, ପୁଷ୍କରିଣୀ, କର୍ଦମାଳା, ରାମତୀର୍ଥ, ପ୍ରଭାସେଶ୍ୱର, ପ୍ରେତଶିଳା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶ ଭୂମିରେ ପିତୃମାନେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ଆଦି ରୂପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଗୟାଶିରା, ପ୍ରଭାସ ପ୍ରେତକୁଣ୍ଡ, ଭାସ୍କର ତୀର, ଗୟାନାଭି, ସୁଷୁମ୍ଣା, ମହାକୋଷ୍ଠୀ, ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠ, ଦେବୀଙ୍କ ସନ୍ନିଧି, କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। ସୁଭଦ୍ରା, ବଳଭଦ୍ର, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ହୃଷୀକେଶ, ମାଧବ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗୌରୀ, ମଙ୍ଗଳା, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ପିତୃମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ରେବନ୍ତ, ଇନ୍ଦ୍ର, କପର୍ଦ୍ଦି, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ସୋମନାଥ, କାଳେଶ୍ୱର, କେଦାର, ପ୍ରପିତାମହ, ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ରୁଦ୍ରେଶ୍ୱର, ରାମେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମକେଶ୍ୱର, ଅଷ୍ଟଲିଙ୍ଗ, ନାରାୟଣ, ବରାହ, ନରସିଂହ, ସୀତା, ରାମ, ଗରୁଡ଼, ବାମନ, ଦେବମାନେ ଏବଂ ଗଦାଧରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। ଗୟାର ଶିଳା ସମସ୍ତ ଦେବ ରୂପୀ, ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ଅକ୍ଷୟ ବ୍ରହ୍ମ ଲାଭ ହୁଏ। ଫଳ୍ଗୁଇଶ୍ୱର, ଫଳ୍ଗୁଚଣ୍ଡୀ, ଅଙ୍ଗାରକେଶ୍ୱର, ମତଙ୍ଗପଦ, ଭରତାଶ୍ରମ, ହଂସତୀର୍ଥ, କୋଟିତୀର୍ଥ, ପାଣ୍ଡୁଶିଳା, ଅଗ୍ନିଧାରା, ମଧୁସ୍ରବଣ, ରୁଦ୍ରେଶ୍ୱର, କିଳିକିଳେଶ୍ୱର, ବୃଦ୍ଧିବିନାୟକ, ଧେନୁକାରଣ୍ୟ, ଧେନୁପଦ, ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। ସରସ୍ୱତୀ ତୀରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ, ସାନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ କରି, ସାଂଝକୁ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ସାନ୍ଧ୍ୟା କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୁଏ। ଗୟାକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଗୟାବିପ୍ରମାନେ ପୂଜି, ଅନ୍ନଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ। ଗଦାଧରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଯୋଗ ଦାନ କରିଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଦେହ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରାଣ, ଅହଂକାର ରହିତ, ନିତ୍ୟଶୁଦ୍ଧ, ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ, ସତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଆନନ୍ଦ ଓ ଅଦ୍ୱୟତା ରୂପ ଦେବ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ସହିତ ମୁଁ ସଦା ପ୍ରଣାମ କରେ। କଳି ଯୁଗର ପାପ ଓ କଷ୍ଟ ଦୂର କରୁଥିବା, ମାଳାଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିବା, କୁଳ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା ମନରେ ଥିବା, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଆତ୍ମା, ଅଭିନ୍ନ ଆତ୍ମାକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଏହି ଦୃଢ଼ ଏବଂ ସାର ଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ପାପକୁ ଦମନ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଗୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗଦାଧରଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ ରଖି, ଏଠି ତିନି ଋଣରୁ ମୁଁ ଅନୃଣ ହେଲି। ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶାନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୋ ସାକ୍ଷୀ ହେଉନ୍ତୁ। ମୁଁ ଗୟାକୁ ଆସି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିଷ୍କୃତି କରିଛି। ଗୟାମାହାତ୍ମ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଦାୟକ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି:
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳଚକ୍ରଟି ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦଶୀ ଶେଷରେ କାକ ଚିହ୍ନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ; ପର୍ବଦିନରେ ଚତୁଷ୍ପଦ ଚିହ୍ନ ଥାଏ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦଶୀ ଶେଷରେ କାକ ଚିହ୍ନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ଏବଂ ପର୍ବଦିନରେ ଚତୁଷ୍ପଦ ଚିହ୍ନ ଥାଏ।
କପଡ଼ାରେ ଅଙ୍କିତ ହନୁମତଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।