ଚକ୍ରେ ଚାରଣୂରମଲ୍ଲେନ ମୁଷ୍ଟିକେନ ବଲୋଽକରୋତ୍। ଚାଣୂରମୁଷ୍ଟିକୌ ତାଭ୍ଯାଂ ହତୌ ମଲ୍ଲୌ ତଥାପରେ
କୃଷ୍ଣ ଚାଣୂର ମଲ୍ଲ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ବଳରାମ ମୁଷ୍ଟିକ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ଦୁଇ ମଲ୍ଲ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମଲ୍ଲମାନେ ମଧ୍ୟ ହରାଗଲେ।
ଜରାସନ୍ଧସ୍ଯ ତେ ପୁତ୍ରଯୌ ଜରାସନ୍ଧସ୍ତଦୀରିତଃ। ଚକ୍ରେସ ମଥୁରାରୋଧଂ ଯାଦଵୈର୍ଯୁଯୁଧେ ଚ କଂସଗେ
ସେମାନେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ଜରାସନ୍ଧ ଏହି ଖବର ପାଇ ମଥୁରାକୁ ଅଘାତ କଲେ ଏବଂ କଂସ ପାଇଁ ଯାଦବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଚ ମଥୁରାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗୋମନ୍ତମାଗତୌ। ଜରାସନ୍ଧଂ ଵିଜିତ୍ଯାଜୌ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଂ ଵାସୁଦେଵକମ୍
ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ମଥୁରା ଛାଡ଼ି ଗୋମନ୍ତକୁ ଗଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ହରାଇ, ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବସୁଦେବକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ।
ପୁରୀଂ ଚ ଦ୍ଵାରକାଂ କୃତ୍ଵା ନ୍ଯଵସଦ୍ ଯାଦଵୈର୍ଵୃତଃ। ଭୌମଂ ତୁ ନାକଂ ହତ୍ଵା ତେନାନୀତାଶ୍ଚ କନ୍ଯକାଃ
ଦ୍ୱାରକା ନଗରୀ ସ୍ଥାପନା କରି, ସେଠାରେ ଯାଦବମାନେ ସହ ରହିଲେ। ଭୌମ ଦାନବକୁ ମାରି, ସେଠାରୁ ଅନେକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷାଣାଂ ତା ଉଵାହ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଃ। ଷୋଡଶସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ତ୍ରାଣି ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଦ୍ଯାସ୍ତଥାଷ୍ଟ ଚ
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ଥିଲେ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଏମାନେଂକୁ ବିବାହ କଲେ। ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି ଷୋଳ ହଜାର ଷ୍ଟ୍ରୀ ଓ ଅଠ ଜଣ ଅନ୍ୟ ଥିଲେ।
ସତ୍ଯଭାମାସମାଯୁକ୍ତୋ ଗରୁଡେ ନରକାର୍ଦନଃ। ମଣିଶୈଲଂ ସନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଜିତ୍ଵା ହରିର୍ଦିଵି
ସତ୍ୟଭାମା ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ନରକାସୁରଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା ହରି, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି ମଣିପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜିତି ଦିବ୍ୟ ମଣି ଆଣିଲେ।
ପାରିଜାତଂ ସମାନୀଯ ସତ୍ଯଭାମାଗୃହେଽକରୋତ୍। ସାନ୍ଦୀପନେଶ୍ଚ ଶଶ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା, ତଦ୍ବାଲକଂ ଦଦୌ
ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଆଣି ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଘରେ ରଖିଥିଲେ। ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କଠାରୁ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନ ଶିଖି, ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଫେରାଇଦେଲେ।
ଜିତ୍ଵା ପଞ୍ଚଜନଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଯମେନ ଚ ସୁପୂଜିତଃ। ଅଵଧୀତ୍ କାଲଯଵନଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦେନ ପୂଜିତଃ
ପଞ୍ଚଜନ ଦାନବକୁ ଜିତି, ଯମଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ। କାଳୟବନକୁ ମାରି, ମୁଚୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ।
ଵସୁଦେଵଂ ଦେଵକୀଞ୍ଚ ଭକ୍ତଵିପ୍ରାଂଶ୍ଚ ସୋର୍ଚ୍ଚଯତ୍। ରେଵତ୍ଯାଂ ବଲଭଦ୍ରାଚ୍ଚ ଯଜ୍ଞାତେ ନିଶଠୋନ୍ମୁକୌ
ବସୁଦେବ, ଦେବକୀ ଓ ଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ବଳଭଦ୍ର ଓ ରେବତୀ ଯଜ୍ଞ କରି, ବିଦାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
କୃଷ୍ଣାତ୍ ଶାମ୍ବୋ ଜାମ୍ବଵତ୍ଯାମନ୍ଯାସ୍ଵନ୍ଯେଽଭଵନ୍ ସୁତାଃ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋଽଭୂଚ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ ଷଷ୍ଠେଽହ୍ନି ସ ହୃତୋ ବଲାତ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଠାରୁ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଶାମ୍ବ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପତ୍ନୀମାନେ ଠାରୁ ଅନ୍ୟ ସନ୍ତାନ ହେଲେ। ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜନ୍ମି, ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ଜବରଦସ୍ତି ହରାଇ ନିଆଯାଇଥିଲେ।
ଶମ୍ବରେଣାମ୍ବୁଧୌ କ୍ଷିପ୍ତୋମତ୍ସ୍ଯୋଜଗ୍ରାହ ଧୀଵରଃ। ତଂ ମତ୍ସ୍ଯଂ ଶମ୍ବରାଯାଦାନ୍ମାଯାଵତ୍ଯୈଚ ଶମ୍ବରଃ
ଶମ୍ବର ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରକୁ ଛାଡ଼ାଯିବା ପରେ, ଏକ ମାଛ ଭାବେ ଧୀବର ଧରିଥିଲେ। ସେଇ ମାଛକୁ ଶମ୍ବରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ମାୟାବତୀ ଶମ୍ବରଙ୍କ ସହ ଥିଲେ।
ମାଯାଵତୀ ମତ୍ସ୍ଯମଧ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵଂ ପତିମାଦରାତ୍। ପପୋଷ ସା ତଂ ଚୋଵାଚ ରତିସ୍ତେଽହଂ ପତିର୍ମମ
ମାୟାବତୀ ମାଛ ଭିତରେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ପାଳିଲେ ଓ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମର ରତି, ତୁମେ ମୋର ପତି।'
କାମସ୍ତ୍ଵଂ ଶମ୍ଭୁନାନଙ୍ଗଃ କୃତୋହଂ ଶମ୍ବରେଣ ଚ। ହୃତା ନ ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ତ୍ଵଂ ମାଯାଜ୍ଞଃ ଶମ୍ବରଂ ଜହି
'ତୁମେ କାମଦେବ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେହହୀନ ହୋଇଛ, ମୁଁ ଶମ୍ବର ଦ୍ୱାରା ଆଣାଯାଇଛି; ମୁଁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ନୁହେଁ। ତୁମେ ମାୟା ଜାଣ, ଶମ୍ବରଙ୍କୁ ବଧ କର।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶମ୍ବରଂ ହତ୍ଵା ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସହ ଭାର୍ଯଯା। ମା ଯାଵତ୍ଯା ଯଯୌ କୃଷ୍ଣଂ କୃଷ୍ଣୋ ହୃଷ୍ଟୋଽଥ ରୁକ୍ମିଣୀ
ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶମ୍ବରଙ୍କୁ ମାରି, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମାୟାବତୀ ସହ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ରୁକ୍ମିଣୀ ଖୁସି ହେଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଦନିରୁଦ୍ଵୋଭୂଦୁଷାପତିରୁଦାରଧୀଃ। ବାଣୋ ବଲିସୁତସ୍ତସ୍ଯ ସୁତୋଷା ଶୋଣିତଂ ପୁରମ୍
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଠାରୁ ଉଷାଙ୍କ ପତି ଉଦାରମନା ଅନିରୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମିଲେ। ବାଣ, ବଳିଙ୍କ ପୁଅ, ଶୋଣିତପୁରରେ ଉଷା ନାମକ ଝିଅ ଥିଲେ।
ତପସା ଶିଵପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ ମାଯୂରଧ୍ଵଜପାତିତଃ। ଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ବାଣ ତ୍ଵଂ ବାଣଂ ତୁଷ୍ଟଃ ଶିଵୋଭ୍ଯଧାତ୍
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଶିବଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, ମୟୂରଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କଲେ। ଶିବ ଖୁସି ହୋଇ ବାଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇବ।'
ଶିଵେନ କ୍ରୀଡତୀଂ ଗୌରୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଷା ସସ୍ପୃହା ପତୌ। ତାମାହ ଗୌରୀ ଭର୍ତ୍ତା ତେ ନିଶି ସୁପ୍ତେତି ଦର୍ଶନାତ୍
ଶିବଙ୍କ ସହ ଗୌରୀଙ୍କୁ ଖେଳୁଥିବା ଦେଖି, ଉଷା ପତି ପାଇବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ। ଗୌରୀ ତାକୁ କହିଲେ, 'ନିଶାରେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ତୁମ ପତିକୁ ଦେଖିବ।'
ଵୈଶାଖମାସଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୁଂସୋ ଭର୍ତ୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି। ଗୌର୍ଯ୍ଯୁକ୍ତ ହର୍ଷିତା ଚୋଷା ଗୃହେ ସୁପ୍ତା ଦଦର୍ଶ ତମ୍
ବୈଶାଖ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏକ ପୁରୁଷ ତୁମର ପତି ହେବ। ଗୌରୀଙ୍କ କଥାରେ ଖୁସି ହୋଇ, ଉଷା ଘରେ ସୁତା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ।
ଆତ୍ମନା ସଙ୍ଗତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍ସଖ୍ଯା ଚିତ୍ରଲେଖଯା। ଲିଖିତାଦ୍ଵୈ ଚିତ୍ରପଟାଦନିସ୍ଦ୍ଧଂ ସମାନଯତ୍
ନିଜର ସଂଯୋଗ ବୁଝି, ସହେଳୀ ଚିତ୍ରଲେଖା ଚିତ୍ରପଟରେ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି, ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ କୌଣସି ବାଧା ଛାଡ଼ି ଆଣିଦେଲେ।
କୃଷ୍ଣଣୌତ୍ରଂ ଦ୍ଵାରକାତୋ ଦୁହିତା ବାଣମନ୍ତ୍ରିଣଃ। କୁମ୍ଭାଣ୍ଡସ୍ଯାନିରୁଦ୍ଧୋଗାଦ୍ରରାମ ହ୍ଯୁଷଯା ସହ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାତି ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଦ୍ୱାରକାରୁ ବାଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡଙ୍କ ଝିଅ ଉଷା ସହ ଚାଲିଗଲେ।
ବାଣଧ୍ଵଜସ୍ଯ ସମ୍ପାତୈ ରକ୍ଷିଭିଃ ସ ନିଵେଦିତଃ। ଅନିରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ବାଣେନ ଯୁଦ୍ଧମାସୀତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍
ବାଣଙ୍କ ରକ୍ଷକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଯୋଗ ଜାଣି ବାଣଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। ବାଣ ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ନାରଦାତ୍ କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନବଲଭଦ୍ରଵାନ୍। ଗରୁଡସ୍ଥୋଥ ଜିତ୍ଵାଗ୍ନୀଞ୍ଜ୍ଵରଂ ମାହେଶ୍ଵରନ୍ତଥା
ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ବଳଭଦ୍ର ସହିତ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅଗ୍ନି ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଜ୍ୱରକୁ ଜିତିଲେ।
ହରିଶଙ୍କରଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵାଥ ଶରାଶରି। ନନ୍ଦିଵିନାଯକସ୍କନ୍ଦମୁଖାସ୍ତାକ୍ଷର୍ଯାଦିଭିର୍ଜିତାଃ
ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ବାଣ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ନନ୍ଦି, ବିନାୟକ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ।
ଜୃମ୍ଭିତେ ଶଙ୍କରେ ନଷ୍ଟେ ଜୃମ୍ଭଣାସ୍ତ୍ରେଣ ଵିଷ୍ଣୁନା। ଛିନ୍ନଂ ସହସ୍ତ୍ରଂ ବାହୂନାଂ ରୁଦ୍ରେଣାଭଯମର୍ଥିତମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜ୍ରୁମ୍ଭଣାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କର ଅଚେତନ ହେଲେ, ଏକ ହଜାର ବାହୁ କାଟାଗଲା। ରୁଦ୍ର ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଲେ, ସେମାନେ ନିର୍ଭୟତା ପାଇଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଜୀଵିତୋ ବାଣୋ ଦ୍ଵିବାହୁଃ ପ୍ରାବ୍ରଵୀଚ୍ଛିଵମ୍। ତ୍ଵଯା ଯଦଭଯଂ ଦତ୍ତଂ ବାଣସ୍ଯାସ୍ଯ ମଯା ଚ ତତ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାରେ ବାଣ ରକ୍ଷା ପାଇଲେ; ଦୁଇଟି ହାତ ଥିବା ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ତୁମେ ଓ ମୁଁ, ଯେ ନିର୍ଭୟତା ବାଣଙ୍କୁ ଦେଇଛୁ, ସେ ଅବିଚଳ ରହିଛି।'
ଆଵଯୋର୍ନାସ୍ତି ଭେଦୋ ଵୈ ଭେଦୀ ନରକମାପ୍ନୁଯାତ୍। ଶିଵାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସୋନିରୁଦ୍ଧ ଉଷାଦିଯୁକ୍
ଆମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଏ, ସେ ନରକକୁ ପାଏ। ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ଉଷାଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵାରକାନ୍ତୁ ଗତୋ ରେମେ ଉଗ୍ରସେନାଦିଯାଦଵୈଃ। ଅନିରୁଦ୍ଧାତ୍ମଜୋ ଵଜ୍ରୋ ମାର୍କଣ୍ଡେଯାତ୍ତୁ ସର୍ଵଵିତ୍
ସେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଉଗ୍ରସେନ ଓ ଯାଦବମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ବଜ୍ର, ଯିଏ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ବଂଶରୁ ଥିଲେ।
ବଲଭଦ୍ରଃ ପ୍ରଲମ୍ବଘ୍ନୋ ଯମୁନାକର୍ଷଣୋଽଭଵତ୍। ଦ୍ଵିଵିଦସ୍ଯ କପେର୍ଭେତ୍ତା କୌରଵୋନ୍ମାଦନାଶନଃ
ବଳଭଦ୍ର, ଯିଏ ପ୍ରଲମ୍ବ ଦାନବଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ, ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଟାଣିଥିଲେ; ସେ ଦ୍ୱିବିଦ ବାନରଙ୍କୁ ଦଳିଥିଲେ ଏବଂ କୌରବମାନେର ଅନ୍ୟାୟ ଅନ୍ତ କରିଥିଲେ।
ହରୀ ରେମେନେକମୂର୍ତ୍ତୀ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଦିଭିରୀଶ୍ଵରଃ। ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦଯାମାସ ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାତାନ୍ ସ ଯାଦଵାନ୍
ହରି, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ପ୍ରଭୁ, ଏକ ଦେହରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ; ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ପୁଅମାନେକୁ ଯାଦବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ଭାରତଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷଯାମି କୃଷ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯଲକ୍ଷଣମ୍। ଭୂଭାରମହରଦ୍ଵିଷ୍ଣୁନିମିତ୍ତୀକୃତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ଭାରତ କଥା କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ବିଷ୍ଣୁ, ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇଥିଲେ।