ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଦେଶକାଲାଦିସମ୍ପତ୍ତୌ ଦୁର୍ନ୍ନିମିତ୍ତପ୍ରଶାନ୍ତ୍ଯେ। ହୋମଙ୍‌କୃତ୍ଵା ତୁ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞଃ ପୂର୍ଣା ଦତ୍ତ୍ଵା ଶୁଭାଵହାଂ

ଯେତେବେଳେ ଦେଶ, କାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ଶୁଭ ଥାଏ, ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋମ କରି, ପରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚରୁକଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରତିକୁଣ୍ଡଂ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଯଜମାନାଲଙକୃତାସ୍ତୁ ଵ୍ରଜେଯୁଃ ସ୍ନାନମଣ୍ଡପଂ

ପୂର୍ବପରି ପାକା ତିଆରି କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଣ୍ଡରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ଯଜମାନମାନେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

ଭଦ୍ରପୀଠେ ନିଧାଯେଶଂ ତାଡଯିତ୍ଵାଵଗୁଣ୍ଠଯେତ୍। ସ୍ନାପଯେତ୍ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ମୃଦା କାଷାଯଵାରିଣା

ଭଦ୍ର ଆସନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବସାଇ, ହଳକା ଛୁଆଁ ଦେଇ ଓ ଢାକି ଦେଇ, ମୃତ୍ତିକା ଓ କେସର ମିଶିତ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଗୋମୂତ୍ରୈର୍ଗୋମଯେନାପି ଵାରିଣା ଚାନ୍ତରାନ୍ତରା। ଭସ୍ମାନା ଗନ୍ଧତୋଯେନ ଫଡନ୍ତାସ୍ତ୍ରେଣ ଵାରିଣା

ଗୋମୂତ୍ର, ଗୋମୟ ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ, ଭସ୍ମ, ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଣି ଓ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ଦେଶିକୋ ମୂର୍ତ୍ତିପୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା କାରଣଶୋଧନଂ । ଧର୍ମଜପ୍ତେନ ସଞ୍ଛାଦ୍ଯ ପୀତଵର୍ଣେନ ଵାସସା

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ସହିତ କାରଣ ଶୋଧନ କରି, ଧର୍ମ ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିଥିବା ପିତା ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକିବା ଉଚିତ।

ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସିତପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ନଯଦୁତ୍ତରଵେଦିକାଂ। ତତ୍ର ଦତ୍ତାସନାଯାଞ୍ଚ ଶଯ୍ଯାଯାଂ ସନ୍ନିଵେଶ୍ଯ ଚ

ଧଳା ଫୁଲରେ ପୂଜା କରି, ଉତ୍ତର ଭାଗର ବେଦିକାକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ଆସନ ଓ ଶଯ୍ୟା ଦେଇ ସଜାଇବା ଉଚିତ।

କୁଙ୍କୁମାଲିପ୍ତସୂତ୍ରେଣ ଵିଭଜ୍ଯ ଗୁରୁରାଲିଖେତ୍। ଶଲାକଯା ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ଅକ୍ଷିଣୀ ଶସ୍ତ୍ରକର୍ମଣା

କୁଙ୍କୁମ ଲଗାଯିଥିବା ସୂତାରେ ଭାଗ ଚିହ୍ନଟ କରି, ସୁନାର ଛଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ଆଖି ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଞ୍ଜଯେଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମକୃତ୍ ପଶ୍ଚାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା। କୃତକର୍ମା ଚଶସ୍ତ୍ରେଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଶିଲ୍ପୀ ସମୁତ୍ତକ୍ଷିପେତ୍

ତାପରେ ଆଖିକୁ ଅଞ୍ଜନ ଲଗାଇ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଦକ୍ଷ କଳାକାର ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଚିହ୍ନକୁ ଉଠାଇବା ଉଚିତ।

ତ୍ର୍ଯଂଶାଦର୍ଦ୍ଧୋଥ ପାଦାର୍ଦ୍ଧାଦର୍ଦ୍ଧାଯା ଅର୍ଦ୍ଧତୋଥଵା । ସର୍ଵକାମପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଶୁଭଂ ଲକ୍ଷ୍ମାଵତାରଣଂ

ତିଆଁଶ, ଅର୍ଧାଁଶ କିମ୍ବା ପାଦର ଅର୍ଧାଁଶ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧାଁଶରୁ ଯେଉଁଠାରେ ଭଲ ଲାଗେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଲିଙ୍ଗଦୀର୍ଘଵିକାରାଂଶେ ତ୍ରିଭକ୍ତେ ଭାଗଵର୍ଣନାତ୍ । ଵିସ୍ତାରୋ ଲକ୍ଷ୍ମ ଦେହସ୍ଯ ଭଵେଲ୍ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ

ଲିଙ୍ଗର ଦୀର୍ଘ ଅଂଶକୁ ତିନି ଭାଗ କରି, ଦେହ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନର ପ୍ରସ୍ଥ ମାପିବା ଉଚିତ।

ଯଵସ୍ଯ ନଵଭକ୍ତସ୍ଯ ଭାଗୈରଷ୍ଟାଭିରାଵୃତା ହସ୍ତିକେ । ଲକ୍ଷ୍ମରେଖା ଚ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ଯାଦ୍ ଵିସ୍ତରାଦପି

ନବ ଭାଗ ଯବ ମଧ୍ୟରୁ ଆଠ ଭାଗ ନେଇ, ହାତକୁ ଘେରି, ଚିହ୍ନର ରେଖା ଗଭୀରତା ଓ ପ୍ରସ୍ଥରେ ମାପିବା ଉଚିତ।

ଏଵମଷ୍ଟାଂଶଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ତୁ ଲିଙ୍ଗେ ସାର୍ଦ୍ଧକରାଦିକେ । ଭଵେଦଷ୍ଟଯଵା ପୃଥ୍ଵୀ ଗମ୍ଭୀରାତ୍ର ଚ ହାସ୍ତିକେ

ଏଭଳି ଆଠ ଭାଗ ବୃଦ୍ଧି କରି, ଡେଢ଼ ହାତ ଲିଙ୍ଗରେ, ପୃଥିବୀ ଅଂଶ ହାତରେ ଆଠ ଯବ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଗଭୀରତା ହେବା ଉଚିତ।

ଏଵମଷ୍ଟାଂଶଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ତୁ ଲିଙ୍ଗେ ସାର୍ଦ୍ଧକରାଦିକେ। ଭଵେଦଷ୍ଟଯଵା ପୃଥ୍ଵୀ ଗମ୍ଭୀରନ୍ନଵହାସ୍ତିକେ

ଏଭଳି ଆଠ ଭାଗ ବୃଦ୍ଧି କରି, ଡେଢ଼ ହାତ ଲିଙ୍ଗରେ, ନବ ହାତରେ ପୃଥିବୀ ଅଂଶ ଆଠ ଯବ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଗଭୀରତା ହେବା ଉଚିତ।

ଶାମ୍ଭଵେଷୁ ଚ ଲିଙ୍ଗେଷୁ ପାଦଵୃଦ୍ଧେଷୁ ସର୍ଵତଃ। ଲକ୍ଷ୍ମ ଦେହସ୍ଯ ଵିଷ୍କମ୍ଭୋ ଭଵେଦ୍ଵୈ ଯଵଵର୍ଦ୍ଧନାତ୍

ଶାମ୍ଭବ ଲିଙ୍ଗମାନେ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚତା ମାପିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେହ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ଚିହ୍ନର ପ୍ରସ୍ଥ ଯବ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଗମ୍ଭୀରତ୍ଵପୃଥୁତ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ରେଶାପି ତ୍ରଯଂଶଵୃଦ୍ଧିତଃ। ସର୍ଵେଷୁ ଚ ଭଵେତ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଲିଙ୍ଗମସ୍ତକମସ୍ତକଂ

ତିଆଁଶ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଗଭୀରତା ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଦୁହିଁରେ ରେଖା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଲିଙ୍ଗ ତଳରୁ ଶିରା ଯାଏଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବା ଉଚିତ।

ଲକ୍ଷ୍ମକ୍ଷେତ୍ରେଷ୍ଟଧାଭକ୍ତେ ମୂଦ୍‌ର୍ଧ୍ନି ଭାଗଦ୍ଵଯେ ଶୁଭେ । ଷଡ୍‌ଭାଗପରିଵର୍ତ୍ତେନ ମୁକ୍ତ୍ଵା ଭାଗଦ୍ଵଯନ୍ତ୍ଵଧଃ

ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଭୂମିକୁ ଆଠ ଭାଗ କରି, ମୁଣ୍ଡରେ ଦୁଇ ଶୁଭ ଅଂଶ ରଖି, ମଧ୍ୟରେ ଛଅ ଭାଗ ରଖି, ତଳେ ଦୁଇ ଅଂଶ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ରେଖାତ୍ରଯେଣ ସମ୍ବଦ୍ଧଂ କାରଯେତ୍ ପୃଷ୍ଠଦେଶଗଂ। ରତ୍ନଜେ ଲକ୍ଷଣୋଦ୍ଧାରୋ ଯଵୌ ହେମସମୁଦ୍ଭଵେ

ପଛ ଦିଗରେ ତିନିଟି ରେଖା ଯୋଗାଇ ଚିହ୍ନ କରିବା ଉଚିତ; ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଥିବା ଲିଙ୍ଗରେ, ସୁନାରେ ତିଆରି ହେଲେ ଚିହ୍ନ ଦୁଇ ଯବ ପ୍ରସ୍ଥ ହେବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵରୂପଂ ଲକ୍ଷଣନ୍ତେଷାଂ ପ୍ରଭା ରତ୍ନେଷୁ ନିର୍ମଲା। ନଯନୋନ୍ମୀଲନଂ ଵକ୍ତ୍ରେ ସାନ୍ନିଧ୍ଯାଯ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମ ତତ୍

ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼େ; ରତ୍ନରେ ଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାଶାଳୀ। ମୁହଁରେ ଆଖି ଖୋଲିବା ଉପସ୍ଥିତିର ଚିହ୍ନ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଦ୍ଧାରରେଖାଞ୍ଚ ଘୃତେନ ମଧୁନା ତଥା। ମୃତ୍ଯୁଞ୍ଜଯେନ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶିଲ୍ପିଦୋଷନିଵୃତ୍ତଯେ

ଚିହ୍ନ ଓ ରେଖା ବାହାର କରିବାକୁ ଘିଅ ଓ ମଧୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା କାମର ଦୋଷ ଦୂର କରାଯାଏ।

ଅର୍ଚ୍ଚଯେଚ୍ଚ ତତା ଲିଙ୍ଗଂ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ମୃଦାଦିଭିଃ। ଶିଲ୍ପିନନ୍ତୋଷଯିତ୍ଵା ତୁ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗାଂ ଗୁରଵୋ ତତଃ

ଲିଙ୍ଗକୁ ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶିଳ୍ପୀମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ପରେ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଗାଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଲିଙ୍ଗଂ ଧୂପାଦିଭିଃ ପ୍ରାଚ୍ଯଂ ଗାଯେଯୁର୍ଭର୍ତୃଗାସ୍ତ୍ରିଯଃ। ସଵ୍ଯେନ ଚାପସଵ୍ଯେନ ସୂତ୍ରେଣାଥ କୁଶେନ ଵା

ଲିଙ୍ଗକୁ ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଜନାନୀମାନେ ଗୀତ ଗାଇବେ, ଡାହାଣ ବା ବାମ ଦିଗରେ ସୂତା ବା କୁଶ ଘାସ ଧରି।

ସ୍ମୃତ୍ଵା ଚ ରୋଚନଂ ଦତ୍ଵା କୁର୍ଯାନ୍ନିର୍ମଞ୍ଜନାଦିକଂ । ଗୁଡଲଵଣଧାନ୍ଯାକଦାନେନ ଵିସୃଜେଚ୍ଚ ତାଃ

ରୋଚନାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହା ଦେଇ, ଶୁଧ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୁଡ଼, ଲୁଣ, ଧାନ୍ୟ ଦେଇ, ସେଗୁଡିକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଗୁରୁମୂର୍ତ୍ତିଧରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ହୃଦା ଵା ପ୍ରଣଵେନ ଵା। ମୃତ୍ସ୍ନାଗୋମଯଗୋମୂତ୍ରଭସ୍ମଭିଃ ସଲିଲାନ୍ତରଂ

ଗୁରୁଙ୍କର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିତ, କିମ୍ବା ହୃଦୟରେ କିମ୍ବା ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମାଟି, ଗୋମୟ, ଗୋମୂତ୍ର, ଭସ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ନାପଯେତ୍ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ପଞ୍ଚମୃତପୁରଃ ସରଂ । ଵିରୂକ୍ଷଣଂ କଷାଯୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୌଷଧିଜଲେନ ଵା

ପଞ୍ଚଗବ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଆଗରୁ ପଞ୍ଚମୃତ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଶୁଧ୍ଧି କଷା ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଜଳ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇପାରିବ।

ଶୁଭ୍ରପୁଷ୍ପଫଲସ୍ଵର୍ଣରତ୍ନ ଶ୍ରୃଙ୍ଗଯଵୋଦକୈଃ। ତଥା ଧାରାସହସ୍ରେଣ ଦିଵ୍ଯୌଷଧିଜଲେନ ଚ

ସୁଧା ପୁଷ୍ପ, ଫଳ, ସୁନା, ରତ୍ନ, ଶୃଙ୍ଗ, ଯବ ଜଳ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ହଜାର ଧାରା ଓ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧି କରାଯିବା ଉଚିତ୍।

ତୀର୍ଥୋଦକେନ ଗଙ୍ଗେନ ଚନ୍ଦନେନ ଚ ଵାରିଣା। କ୍ଷୀରାର୍ଣଵାଦିଭିଃ କୁମ୍ଭୈଃ ଶିଵକୁମ୍ଭଜଲେନ ଚ

ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଜଳ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଜଳ, ଚନ୍ଦନ ମିଶ୍ରିତ ଜଳ, କ୍ଷୀର ସାଗର ଆଦିର କଳସର ଜଳ, ଶିବଙ୍କ କଳସର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ।

ଵିରୂକ୍ଷଣଂ ଵିଲେପଞ୍ଚ ସୁଗନ୍ଧୈଶ୍ଚନ୍ଦନାଦିଭିଃ। ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଭିଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଵର୍ମଣା ରକ୍ତଚୀଵରୈଃ

ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଆଦି ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧି ଓ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଫୁଲ, କବଚ ଓ ଲାଲ ଚୀର ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ରକ୍ତରୂପେଣ ନୀରାଜ୍ଯ ରକ୍ଷାତିଲକପୂର୍ଵକଂ। ଘୃତୌଘୈର୍ଜଲଦୁଗ୍ଧୈଶ୍ଚ କୁଶାଦ୍ଯୈରର୍ଘ୍ଯସୂଚିତୈଃ

ଲାଲ ଆକାରରେ ନୀରାଜନ କରିବା, ରକ୍ଷା ତିଳକ ପ୍ରଥମେ ଲଗାଇବା; ଘୀ, ଜଳ, ଦୁଧର ଧାରା ଦେଇ, କୁଶ ଓ ସୂତା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ସ୍ତୁତ୍ଯାଦିବିସ୍ତୁଷ୍ଟମର୍ଚଯେତ୍ ପୁରୁଷାଣୁନା । ସମାଚମ୍ଯ ହୃଦା ଦେଵଂ ବ୍ରୂଯାଦୁତ୍ଥୀଯତାଂ ପ୍ରଭୋ

ସମଗ୍ରୀ, ସ୍ତୁତି ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ହୃଦୟରେ ନମସ୍କାର କରି ଦେବତାଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ: 'ଉଠନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ।'