ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୋଦୁମ୍ବରାଶ୍ଵତ୍ଥଚୂତଜମ୍ଵୁତ୍ଵଗୁଦ୍ଭଵଂ। କଷାଯପଞ୍ଚକଂ ଗ୍ରାହ୍ଯମାର୍ତ୍ତଵଞ୍ଚ ଫଲାଷ୍ଟକଂ

ବଟ, ଉଦୁମ୍ବର, ଅଶ୍ୱଥ, ଆମ୍ବ ଓ ଜାମୁନ ଗଛର ଛାଲଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର କଷାୟ ନିଆଯିବ; ଏବଂ ଋତୁଅନୁସାରେ ଆଠ ପ୍ରକାର ଫଳ ନିଆଯିବ।

ତୀର୍ଥାମ୍ଭାଂସି ସୁଗନ୍ଧୀନି ତଥା ସର୍ଵୌଷଧୀଜଲଂ। ଶସ୍ତଂ ପୁଷ୍ପଫଲଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ରତ୍ନଗୋଶ୍ରୃଙ୍ଗଵାରି ଚ

ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଓ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଗଛର ଜଳ ଉପଯୁକ୍ତ। ମୁଁ ଯଥାଯଥ ଫୁଲ ଓ ଫଳ, ରତ୍ନ ଓ ଗାଈ ଶିଙ୍ଗର ଜଳ ବିଷୟରେ କହିବି।

ସ୍ନାନାଯାପାହରେତ୍ ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯାମୃତଂ ତଥା। ପିଷ୍ଟନିର୍ମିତଵସ୍ତ୍ରାଦିଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନିର୍ମ୍ମଜ୍ଜନାଯ ଚ

ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଅମୃତ ନେବା ଉଚିତ। ଚାଉଳ ଓ କପଡ଼ାରୁ ତିଆରି ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ସହସ୍ରଶୁଷିରଂ କୁମ୍ଭଂ ମଣ୍ଡଲାଯ ଚ ରୋଚନା । ଶତମୋଷଧିମୂଲାନାଂ ଵିଜଯା ଲକ୍ଷ୍ମଣା ବଲା

ହଜାର ଗୋଟି ଛିଦ୍ର ଥିବା ଘଡ଼ା, ମଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ରୋଚନା, ଏବଂ ଶତ ଔଷଧି ଗଛର ମୂଳ—ବିଜୟା, ଲକ୍ଷ୍ମଣା, ବଳା ନିଆଯିବ।

ଗୁଡୂଚ୍ଯତିବଲା ପାଠା ସହଦେଵା ଶତାଵରୀ। ଋଦ୍ଧି ସୁଵର୍ଚସା ଵୃଦ୍ଧିଃ ସ୍ନାନେ ପ୍ରୋକ୍ତା ପୃଥକ୍‌ ପୃଥକ

ଗୁଡ଼ୁଚି, ଅତିବଳା, ପାଠା, ସହଦେବା, ଶତାବରୀ, ଋଦ୍ଧି ଓ ସୁବର୍ଚ୍ଚସା—ଏହି ସବୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ରକ୍ଷାଯୈ ତିଲଦର୍ଭୌଘୋ ଭସ୍ମସ୍ନାନନ୍ତୁ କେଵଲଂ। ଯଵଗୋଧୂମଵିଲ୍ଵାନାଂ ଚୁର୍ଣାନି ଚ ଵିଚକ୍ଷଣଃ

ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଗଛର ଢେର, ଏବଂ କେବଳ ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଯବ, ଗହୁଁ ଓ ବେଲ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର କରିବେ।

ଵିଲେପନଂ ସକର୍ପ୍ପୂରଂ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ କୁମ୍ଭଗଣ୍ଡକାନ୍ । ଖଟ୍‌ଵାଞ୍ଚ ତୁଲିକାଯୁଗ୍ମଂ ସୋପଧାନଂ ସଵ ସ୍ତ୍ରକାଂ

ଲେପନ ପାଇଁ କର୍ପୂର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଘଡ଼ାର ପାଶ୍ୱ ଭାଗ; ଏକ ଶଯ୍ୟା, ଦୁଇଟି ତକିଆ, ଏକ ଉପଧାନ ଓ ଏକ ବସ୍ତ୍ର ଥିବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵିତ୍ତାନୁସାରେଣ ଶଯନେ ଲକ୍ଷ୍ଯକଲ୍ପନେ । ଘୃତକ୍ଷୌଦ୍ରଯୁତଂ ପାତ୍ରଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ସ୍ଵର୍ଣଶଲାକିକାଂ

ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଶଯ୍ୟାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ; ଘିଅ ଓ ମଧ ମିଶିତ ପାତ୍ର ଏବଂ ସୁନାର ଛଡ଼ି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଦ୍ଧନୀଂ ଶିଵକୁମ୍ଭଞ୍ଚ ଲୋକପାଲଘଟାନପି। ଏକଂ ନିଦ୍ରାକୃତେ କୁମ୍ଭଂ ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ କୁଣ୍ଡସଙ୍‌ଖ୍ଯଯା

ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଶିବ ଘଡ଼ା, ଲୋକପାଳଙ୍କ ପାଇଁ ଘଡ଼ା, ଏକ ଘଡ଼ା ନିଦ୍ରା ପାଇଁ, ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କୁଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଘଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାରପାଲାଦିଧର୍ମ୍ମାଦି ପ୍ରଶାନ୍ତାଦିଘଟାନପି। ଵାସ୍ତୁଲକ୍ଷ୍ମୀଗଣେଶାନାଂ କଲଶାନପରାନପି

ଦ୍ୱାରପାଳ ଓ ଧର୍ମ ଆଦି ପାଇଁ ଘଡ଼ା, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଘଡ଼ା; ବାସ୍ତୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗଣେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଘଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ।

ଧାନ୍ଯପୁଞ୍ଜକୃତାଧାରାନ୍ ସଵସ୍ତ୍ରାନ୍ ସ୍ରଗ୍ଵିଭୂଷିତାନ୍। ସହିରଣ୍ଯାନ୍ ସମାଲବ୍ଧାନ୍ ଗନ୍ଧପାନୀଯପୂରିତାନ୍

ଧାନ୍ୟର ଢେରରୁ ତିଆରି ଥିବା ପାତ୍ର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ସୁନା ଭରା, ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିବା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଣପାତ୍ରଫଲାଧାରାନ୍ ପଲ୍ଲଵାଦ୍ଯାନ୍ ସଲକ୍ଷଣାନ୍। ଵସ୍ତ୍ରୈରାଚ୍ଛାଦଯେତ୍ କୁମ୍ଭାନାହରେଦ୍‌ଗୌରସର୍ଷପାନ୍

ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ପାତ୍ର, ପତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପାତ୍ର; ଘଡ଼ାଗୁଡିକୁ ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକିବା ଓ ଧଳା ସରଷପ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ଵିକିରାର୍ଥନ୍ତଥା ଲାଜାନ୍ ଜ୍ଞାନଖଡ୍ଗଞ୍ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍। ସାପିଧାନାଂ ଚରୁସ୍ଥାଲୀଂ ଦର୍ଵ୍ଵୀ ଚ ତାମ୍ରନିର୍ମ୍ମିତାଂ

ଛିଟିବା ପାଇଁ ଲାଜ ନେବା, ପୂର୍ବବତ୍ ଜ୍ଞାନ ତଳୱାର ନେବା; ଢାକଣା ସହିତ ହବିଷ ପାତ୍ର ଓ ତାମ୍ବାର ଦର୍ବି ନେବା ଉଚିତ।

ଘୃତକ୍ଷୌଦ୍ରାନ୍ଵିତଂ ପାତ୍ରଂ ପାଦାଭ୍ଯଙ୍ଗକୃତେ ତଥା। ଵିଷ୍ଟରାଂସ୍ତ୍ରିଶତାଦର୍ଭଦଲୈର୍ବାହୁପ୍ରମାଣକାନ୍

ପାଦ ମସାଜ ପାଇଁ ଘିଅ ଓ ମଧ ମିଶିତ ପାତ୍ର; ତିନି ଶତ ଦର୍ଭା ପତ୍ରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ବାହୁ ମାପର ଚଟାଇ।

ଚତୁରଶ୍ଚତୁରସ୍ତଦ୍ଵତ୍ ପାଲାଶାନ୍ ପରିଧୀନପି। ତିଲପାତ୍ରଂ ହଵିଃ ପାତ୍ରମର୍ଧପାତ୍ରଂ ପଵିତ୍ରକଂ

ଚାରିକୋଣା ଓ ସମଚତୁର୍ଶ୍ର ଚଟାଇ, ସେହିପରି ପଳାଶ ପତ୍ରର ଚଟାଇ; ତିଳ ପାଇଁ ପାତ୍ର, ହବିଷ ପାତ୍ର, ଅର୍ଧ ପାତ୍ର ଓ ପବିତ୍ରକ ନେବା ଉଚିତ।

ପଲଵିଂଶାଷ୍ଟମାନାନି ଘଟୋ ଧୂପପ୍ରଦାନକଂ । ଶ୍ରୁକ୍ଶ୍ରୁଵୌ ପିଟକଂ ପୀଠଂ ଵ୍ଯଜନଂ ଶୁଷ୍କମିନ୍ଧନଂ

ଅଠାଇଶଟି ସାମଗ୍ରୀ ରହିଛି: ଧୂପ ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ଘଡ଼ା, ଦୁଇଟି ଚମଚ, ଏକ ଝାଲି, ବସିବା ପାଇଁ ଏକ ଆସନ, ଏକ ବାହା, ଏବଂ ଶୁଖିଲା କାଠି।

ପୁଷ୍ପଂ ପତ୍ରଂ ଗୁଗ୍ଗୁଲଞ୍ଚ ଘୃତୈର୍ଦ୍ଦୀପାଂଶ୍ଚ ଧୂପକଂ। ଅକ୍ଷତାନି ତ୍ରିସୂତ୍ରୀଞ୍ଚ ଗଵ୍ଯମାଜ୍ଯଂ ଯଵାଂସ୍ତିଲାନ୍

ଫୁଲ, ପତ୍ର, ଗୁଗୁଳୁ, ଘିଅ ଜଳାଇଥିବା ଦୀପ, ଧୂପ, ଅକ୍ଷତ (ଅଭଙ୍ଗ ଚାଉଳ), ତିନି ଧାଗାର ତାଗ, ଗାଈର ଘିଅ, ଯବ, ଏବଂ ତିଳ।

କୁଶାଃ ଶାନତ୍ଯୈ ତ୍ରିମଧୁରଂ ସମିଧୋ ଦଶପର୍ଵିକାଃ। ବାହୁମାତ୍ରଂ ଶ୍ରୁଵଂ ହସ୍ତମ୍ ଅର୍କାଦିଗ୍ରହଶାନ୍ତ୍ଯେ

ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ କୁଶ ଘାସ, ତିନି ପ୍ରକାର ମିଠା ଦ୍ରବ୍ୟ, ଦଶଟି ଶୁଖିଲା କାଠି, ବାହୁ ଲମ୍ବ ଚମଚ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ହାତ।

ସମିଧୋଽର୍କପଲାଶୋତ୍ଥାଃ ଖାଦିରାମାର୍ଗପିପ୍ପଲାଃ । ଉଦୁମ୍ବରଶମୀଦୂର୍ଵାକୁଶୋତ୍ଥାଃ ଶତମଷ୍ଟ ଚ

ଅର୍କ, ପଳାଶ, ଖାଦିର, ଆମ୍ବ, ପିପଳ, ଉଦୁମ୍ବର, ଶମୀ, ଦୁର୍ବା ଓ କୁଶ ଗଛର କାଠି—ମୋଟ ଏକଶଏ ଆଠଟି।

ତଦଭାଵେ ଯଵତିଲା ଗୃହୋପକରଣଂ ତଥା। ସ୍ଥାଲୀଦର୍ଵୀପିଧାନାଦି ଦେଵାଦିଭ୍ଯୋଂଽଶୁକଦ୍ଵଯଂ

ଏହିଗୁଡ଼ିକ ମିଳିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ଯବ ଓ ତିଳ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, ଘରେ ଥିବା ଦିନଦିନିଆ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ନେଇପାରିବେ; ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର, ଏକ ହାଣ୍ଡି, ଚମଚ ଓ ଢାକଣା।

ମୁଦ୍ରାମୁକୃଟଵାସାଂସି ହାରକୁଣ୍ଡଲକଙ୍କଣାନ୍। କୁର୍ଯ୍ଯାଦାଚାର୍ଯପୂଜାର୍ଥଂ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଅଙ୍ଗୁଠି, ମୁକୁଟ, ବସ୍ତ୍ର, ହାର, କଣ୍ଠା, ବାହୁଡ଼ି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଧନ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଚତୁରତା କିମ୍ବା ଚାଳାକି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ତତ୍‌ପାଦପାଦହୀନା ଚ ମୂତ୍ତିଭୃଦସ୍ତ୍ରଜାପିନାଂ । ପୂଜା ସ୍ଯାଜ୍ଜାପିଭିସ୍ତୁଲ୍ଯା ଵିପ୍ରଦୈଵଜ୍ଞଶିଲ୍ପିନାଂ

ଏହି ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଅଭାବ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜ୍ୟୋତିଷୀ ଓ କୁଶଳ କାରିଗରମାନେ କରୁଥିବା ପୂଜା ସମାନ ମନାଯିବ।

ଵଜ୍ରାର୍କଶାନ୍ତୌ ନୀଲାତିନାଲ୍ମୁକ୍ତାଫଲାନି ଚ । ପୁଷ୍ପପଦ୍ମାଦିଶଗଞ୍ଚ ଵୈଦୂର୍ଯ୍ଯଂ ରତ୍ନମଷ୍ଟମଂ

ବଜ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ନୀଳ ପୋଖରାଜ, ନୀଳ ମଣି, ମୁକ୍ତା, ଫୁଲ, ପଦ୍ମ, ଶଂଖ ଓ ଅଷ୍ଟମ ମଣି ବୈଦୂର୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଉଷୀରମାଧଵକ୍ରାନ୍ତାରକ୍ତଚନ୍ଦନକାଗୁରୁଂ। ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡଂ ସାରିକଙ୍କୁଷ୍ଠଂ ଶଙ୍‌ଖିନୀ ହ୍ଯୋଷଧୀଗଣଃ

ଉଶୀର, ମାଧବୀ ଲତା, କ୍ରାନ୍ତା, ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ, ସାରିକା, କଙ୍କୁଷ୍ଠ, ଶଂଖିନୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଔଷଧି ଗଛ।

ହେମତାମ୍ରମଯଂ ରକ୍ତଂ ରାଜତଞ୍ଚ ସକାଂସ୍ଯକଂ। ଶୀସକଞ୍ଚେତି ଲୋହାନି ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା

ସୁନା, ତାମ୍ବା, ରକ୍ତ ଧାତୁ, ଚାଁଦି, କାଂସା, ସିସା—ଏହିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଧାତୁ, ସହିତ ହରିତାଳ ଓ ମନ:ଶିଳା।

ଗୈରିକଂ ହେମମାକ୍ଷୀକଂ ପାରଦୋ ଵହ୍ନିଗୈରିକଂ। ଗନ୍ଧକାଭ୍ରକମିତ୍ଯଷ୍ଟୌ ଧାତଵୋ ବ୍ରୀହଯସ୍ତଥା

ଗେରୁ, ସୁନା, ମାକ୍ଷିକା, ପାରଦ, ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ ଗେରୁ, ଗନ୍ଧକ, ଅଭ୍ରକ—ଏହି ଅଷ୍ଟ ଧାତୁ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚାଉଳ।

ଗୋଧୂମାନ୍ ସତିଲାନ୍ମାଷାନ୍ମୁଦ୍‌ଗାନପ୍ଯାହରେଦ୍ଯଵାନ୍। ନୀଵାରାନ୍ ଶ୍ଯାମକାନେଵଂ ଵ୍ରୀହଯୋଽପ୍ଯଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତିତାଃ

ଗହୁଁ, ତିଳ, ବିରି, ମୁଗ, ଯବ, ନୀବାର, ଶ୍ୟାମକ ଓ ଏଭଳି ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ଚାଉଳ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ସ୍ନାତ୍ଵା ନିତ୍ଯଦ୍ଵଯଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଣଵାର୍ଥକରୋ ଗୁରୁଃ । ସହାଯୈର୍ମୂର୍ତ୍ତିପୈର୍ଵିପ୍ରୈଃ ସହ ଗଚ୍ଛେନ୍ମଶାଲଯଂ

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ସ୍ନାନ କରି ଦୁଇଟି ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଗୁରୁ ଓଁକାରର ଅର୍ଥରେ ମନ ଲଗାଇ, ସହଯୋଗୀ, ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଅଗ୍ନି ଶାଳାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

ଶାନ୍ତ୍ଯାଦିତୋରଣାଂସ୍ତତ୍ର ପୂର୍ଵଵତ୍ ପୂଜଯେତ୍ କ୍ରମାତ୍। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣକ୍ରମାଦେଷାଂ ଶାଖାଯାଂ ଦ୍ଵାରପାଲକାନ୍

ସେଠାରେ, ପୂର୍ବବତ୍ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ତୋରଣମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ପରିକ୍ରମା କରିବା ସହ ଏହି ଶାଖାର ଦ୍ୱାରପାଳମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।