ଵାରୁଣ୍ଯାଂ ଷଟ୍ପଦାସୀନେ ମିତ୍ରେ ସଗୁଡମୋଦନଂ। ରୁଦ୍ରାଯ ଘୃତସିଦ୍ଧାନ୍ନଂ ଵାଯୁକୋଣାଧରେ ପଦେ
ବାରୁଣୀ ଆସନରେ ଛଅ ପତ୍ର ଆସନରେ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ ମିଶା ଭାତ ଦିଅନ୍ତୁ। ବାୟୁ କୋଣ ତଳ ଥାନରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଘିଅରେ ରନ୍ଧା ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ତଦଧୋ ରୁଦ୍ରଦାସାଯ ମାଂସଂ ମାର୍ଗମଥୋତ୍ତରେ। ଦଦୀତ ମାଷନୈଵେଦ୍ଯଂ ଷଟ୍ପଦସ୍ଥେ ଧରାଧରେ
ସେଠାରେ ତଳେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦାସଙ୍କୁ ମାଂସ ଦିଅନ୍ତୁ। ଉତ୍ତର ମାର୍ଗରେ ଛଅ ପତ୍ର ଆସନରେ ଧରାଧରଙ୍କୁ ମାଷ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଆପାଯ ଶିଵକୋଣାଧଃ ତଦ୍ଵତ୍ସାଯ ଚ ତତ୍ସ୍ଥଲେ । କ୍ରମାଦ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦଧି କ୍ଷୀରଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ଶିବ କୋଣ ତଳେ ଆପାଙ୍କୁ ଏବଂ ସେଠି ସାୟଙ୍କୁ ଏକ ପରେ ଏକ ଦହି ଓ ଦୁଧ ଦିଅନ୍ତୁ, ବିଧିମତେ ପୂଜା କରି।
ଚତୁଷ୍ପଦେ ନିଵିଷ୍ଟାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ମଧ୍ଯଦେଶତଃ। ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯାକ୍ଷତୋପେତଞ୍ଚରୁଂ ସାଜ୍ଯଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଚାରିପାଏ ଆସନରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷତ ମିଶା ଚାରୁ ଓ ଘିଅ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଈଶାଦିଵାଯୁପର୍ଯ୍ଯନ୍ତକୋଣେଷ୍ଵଥ ଯଥାକ୍ରମଂ। ଵାସ୍ତୁଵାହ୍ଯେ ଚରକ୍ଯାଦ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରଃ ପୂଜଯେଦ୍ ଯଥା
ଈଶାନ ଠାରୁ ବାୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ କୋଣରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ବାସ୍ତୁର ଚାରି ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଚରକ ଆଦି ଆରମ୍ଭ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରନ୍ତୁ।
ଚରକ୍ଯୈ ସଘୃତଂ ମାଂସଂ ଵିଦାର୍ଯ୍ଯୈ ଦଧିପଙ୍କଜେ। ପୂତନାଯୈ ପଲଂ ପିତ୍ତଂ ରୁଧିରଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍
ଚରକୀଙ୍କୁ ଘିଅ ମିଶା ମାଂସ ଦିଅନ୍ତୁ। ବିଦାର୍ୟ୍ୟାଙ୍କୁ ପଦ୍ମପାତ୍ରରେ ଦହି ଦିଅନ୍ତୁ। ପୂତନାଙ୍କୁ ଏକ ଅଂଶ ପିତ୍ତ ଓ ରକ୍ତ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅସ୍ଥୀନି ପାପରାକ୍ଷସ୍ଯୈ ରକ୍ତପିତ୍ତପଲାନି ଚ। ତତୋମାଷୌଦନଂ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ସ୍କନ୍ଦାଯ ଵିନିଵେଦଯେତ୍
ପାପରାକ୍ଷସୀଙ୍କୁ ହାଡ଼ ଓ ରକ୍ତପିତ୍ତ ଅଂଶ ଦିଅନ୍ତୁ। ତାପରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ମାଷ ଭାତ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅର୍ଯ୍ଯମ୍ଣେ ଦକ୍ଷିଣାଶାଯାଂ ପୂପାନ୍ କୃସରଯା ଯୁତାନ୍। ଜମ୍ଭକାଯ ଚ ଵାରୁଣ୍ଯାମାମିଷଂ ରୁଧିରାନ୍ଵିତଂ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅର୍ୟମାଙ୍କୁ ଡାଲ ମିଶା ପିଠା ଦିଅନ୍ତୁ। ବାରୁଣୀ ଦିଗରେ ଜମ୍ଭକଙ୍କୁ ରକ୍ତ ସହିତ ମାଂସ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଉଦୀଚ୍ଯାଂ ପିଲିପିଞ୍ଜାଯ ରକ୍ତାନ୍ନଂ କୁସୁମାନି ଚ। ଯଜେଦ୍ଵା ସକଲଂ ଵାସ୍ତୁଂ କୁଶଦଧ୍ଯକ୍ଷତୈର୍ଜଲୈଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପିଲିପିଞ୍ଜଙ୍କୁ ଲାଲ ଭାତ ଓ ଫୁଲ ଦିଅନ୍ତୁ। ଚାହାଲେ ସମସ୍ତ ବାସ୍ତୁକୁ କୁଶ, ଦହି ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିପାରନ୍ତି।
ଗୃହେ ଚ ନଗରାଦୌ ଚ ଏକାଶୀତିପଦୈର୍ଯଜେତ୍। ତ୍ରିପଦା ରଜ୍ଜଵଃ କାର୍ଯ୍ଯାଃ ଷଟ୍ପଦାଶ୍ଚ ଵିକୋଣକେ
ଘର କିମ୍ବା ନଗରରେ ଏକାଶୀ ଆସନରେ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ତିନି ପାଏ ରେଖା ଏବଂ କୋଣରେ ଛଅ ପତ୍ର ଆସନ ତିଆରି କରନ୍ତୁ।
ଈଶାଦ୍ଯାଃ ପାଦିକସ୍ତସ୍ମିନ୍ନାଗାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଦ୍ଵିକୋଷ୍ଠଗାଃ। ଷଟ୍ପଦସ୍ଥା ମରୀଚ୍ଯାଦ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମା ନଵପଦଃ ସ୍ମୃତଃ
ଈଶାନ ଆଦି ଦିଗରେ ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି। ନାଗ ଆଦି ଦୁଇ ଘରେ ଅଛନ୍ତି। ମରୀଚି ଆଦି ଛଅ ପତ୍ର ଆସନରେ ଅଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ନବପଦ ଆସନରେ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନଗରଗ୍ରାମଖେଟାଦୌ ଵାସ୍ତୁଃ ଶତପଦୋଽପି ଵା। ଵଂଶଦ୍ଵଯଂ କୋଣଗତଂ ଦୁର୍ଜଯଂ ଦୁର୍ଦ୍ଧରଂ ସଦା
ନଗର, ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ଖେଟରେ ବାସ୍ତୁ ଶତପଦ ହୋଇପାରେ। କୋଣରେ ଦୁଇ ଧାଡ଼ି ଥମ୍ଭ ରହିଥାଏ, ଯାହା ସଦା ଜିତିବା କିମ୍ବା ହଟାଇବା ଦୁର୍ଲଭ।
ଯଥା ଦେଵାଲଯେ ନ୍ଯାସସ୍ତଥା ଶତପଦେ ହିତଃ। ଗ୍ରହାଃ ସ୍କନ୍ଦାଦଯସ୍ତତ୍ର ଵିଜ୍ଞେଯାଶ୍ଚୈଵ ଷଟ୍ପଦାଃ
ଦେଉଳରେ ଯେପରି ନିୟାସ ହୁଏ, ଏହି ଶତପଦ ବାସ୍ତୁରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି। ଏଠାରେ ଗ୍ରହ, ସ୍କନ୍ଦ ଆଦି ଓ ଛଅ ପତ୍ର ଆସନ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଚରକ୍ଯାଦ୍ଯା ଭୂତପଦା ରଜ୍ଜୁଵଂଶାଦି ପୂର୍ଵଵତ୍। ଦେଶସଂସ୍ଥାପନେ ଵାସ୍ତୁ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଶଂଚ୍ଛତଂ ଭଵେତ୍
ଚରକ ଆଦି ଭୂତ ଆସନ, ରେଖା ଓ ଥମ୍ଭ ପୂର୍ବପରି। ଦେଶ ନିର୍ମାଣରେ ବାସ୍ତୁ ତିନି ଶେ ତିରିଶି ଚାରି ଆସନ ହେବ।
ଚତୁଃ ଷଷ୍ଟିପଦୋ ବ୍ରହ୍ମା ମରୀଚ୍ଯାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ। ଚତୁଃ ପଞ୍ଚାଶତ୍ପଦିକା ଆପାଦ୍ଯଷ୍ଟୌ ରସାଗ୍ନିଭିଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଚଉଷଠି ଅକ୍ଷରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଆଠ ଟି ରସ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପଚାନ୍ନ ଅକ୍ଷରରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
ଈଶାନାଦ୍ଯା ନଵପଦାଃ ସ୍କନ୍ଦାଦ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିକାଃ ସ୍ମୃତାଃ। ଚରକ୍ଯାଦ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଦେଵ ରଜ୍ଜୁଵଂଶାଦିପୂର୍ଵଵତ୍
ଈଶାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କୁ ନଉଟି ଅକ୍ଷରରେ କହାଯାଇଛି; ଏହିପରି ଚରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ରଜ୍ଜୁ ବଂଶ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ଜ୍ଞେଯୋ ଵଂଳଶସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ଵାସ୍ତୁମଣ୍ଡଲଗଃ ପଦୈଃ ନ୍ଯାସୋ ନଵଗୁଣସ୍ତତ୍ର କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଦେଶଵାସ୍ତୁଵତ୍
ବାସ୍ତୁମଣ୍ଡଳକୁ ବଂଶ ପ୍ରତିହଜାର ଅକ୍ଷରରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ନ୍ୟାସ ନଉଥର, ଦେଶ ଓ ବାସ୍ତୁ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଦରକାର।
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିପଦୋ ଵାସ୍ତୁର୍ଵେତାଲାଖ୍ଯଶ୍ଚିତୌ ସ୍ମୃତଃ। ଅନ୍ଯୋ ନଵପଦୋ ଵାସ୍ତୁଃ ଷୋଡଶାଙ୍ଘ୍ନିସ୍ତଥାପରଃ
ବେତାଳ ଆକୃତି ଅଲ୍ତାରରେ ବାସ୍ତୁକୁ ପଚିଶି ଅକ୍ଷରରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ଏକ ବାସ୍ତୁରେ ନଉଟି ଅକ୍ଷର ଓ ଆଉ ଏକରେ ଷୋଳ ଅଙ୍ଗ ରହିଛି।
ଷଡସ୍ରତ୍ର୍ଯସ୍ରଵୃତ୍ତାଦେର୍ମ୍ମଧ୍ଯେ ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁରସ୍ରକଂ। ଖାତେ ଵାସ୍ତୋଃ ସମଂ ପୃଷ୍ଠେ ନ୍ଯାସେ ବ୍ରହ୍ମଶିଲାତ୍ମକେ
ଷଡସ୍ର, ତ୍ରିଭୁଜ କିମ୍ବା ବୃତ୍ତ ଆକୃତି ମଧ୍ୟରେ ଚତୁରସ୍ର ଆକୃତି ରଖିବା ଉଚିତ; ବାସ୍ତୁ ପାଇଁ ଖୋଦା ଜାଗାର ପଛ ଭାଗ ସମତଳ ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ନ୍ୟାସ ବ୍ରହ୍ମ ଶିଳାର ହେଉ।
ଶାଵାକସ୍ଯ ନିଵେଶେ ଚ ମୂର୍ତ୍ତିସଂସ୍ଥାପନେ ତଥା। ପାଯସେନ ତୁଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵା ପ୍ରଦାପଯେତ୍
ମୃତଦେହ ରଖିବା ବେଳେ ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ପାୟସ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ କିମ୍ବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।
ଉତ୍ତାନୁକ୍ତେ ତୁ ଵୈ ଵାସ୍ତୁଃ ପଞ୍ଚହସ୍ତପ୍ରମାଣତଃ । ଗୃହପ୍ରାସାଦମାନେନ ଵାସ୍ତୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତୁ ସର୍ଵଦା
ଯେତେବେଳେ ବାସ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ପ୍ରକାରେ ରଖାଯାଏ, ତାହାର ମାପ ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ହୁଏ; ଘର କିମ୍ବା ମହଳର ମାନଦଣ୍ଡରେ ମାପିଲେ ବାସ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଈଶାଦିଷୁ ଚରକ୍ଯାଦ୍ଯାଃ(୫) ପୂର୍ଵଵତ୍ପୂଜଯେଦ୍ଵହିଃ ।୯୪.୦୦୨ ଆହୁତିତ୍ରିତଯଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରତିଦେଵମନୁକ୍ରମାତ୍ ॥୯୪.୦୦୨ ଦତ୍ଵା ଭୂତବଲିଂ ଲଗ୍ନେ ଶିଲାନ୍ଯାସମନୁକ୍ରମାତ୍ ।୯୪.୦୦୩ ମଧ୍ଯସୂତ୍ରେ(୬) ନ୍ଯସେଚ୍ଛକ୍ତିଂ କୁମ୍ଭଞ୍ଚାନନ୍ତମୁତ୍ତମଂ(୭) ॥୯୪.୦୦୩ ନକାରାରୂଢମୂଲେନ କୁମ୍ଭେଽସ୍ମିନ୍ ଧାରଯେଚ୍ଛିଲାଂ ।୯୪.୦୦୪ କୁମ୍ଭାନଷ୍ଟୌ ସଭଦ୍ରାଦୀନ୍ ଦିକ୍ଷୁ ପୂର୍ଵାଦିଷୁ କ୍ରମାତ୍ ॥୯୪.୦୦୪ ଲୋକପାଲାଣୁଭିର୍ନ୍ଯସ୍ଯ(୮) ଶ୍ଵଭ୍ରେଷୁ(୬) ନ୍ଯସ୍ତଶକ୍ତିଷୁ ।୯୪.୦୦୫ ଶିଲାସ୍ତେଷ୍ଵଥ ନନ୍ଦାଦ୍ଯାଃ କ୍ରମେଣ ଵିନିଯୋଜଯେତ୍ ॥୯୪.୦୦୫ ଶମ୍ବରୈର୍ମୂର୍ତିନାଥାନାଂ ଯଥା ସ୍ଯୁର୍ଭିତ୍ତିମଧ୍ଯତଃ ।୯୪.୦୦୬ ତାସୁ ଧର୍ମାଦିକାନଷ୍ଟୌ କୋଣାତ୍କୋଣଂ ଵିଭାଗଶଃ ॥୯୪.୦୦୬ ସୁଭଦ୍ରାଦିଷୁ ନନ୍ଦାଦ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରୋଽଗ୍ନ୍ଯାଦିକୋଣଗାଃ ।୯୪.୦୦୭ ଅଜିତାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପୂର୍ଵାଦିଜଯାଦିଷ୍ଵଥ ଵିନ୍ଯସେତ୍ ॥୯୪.୦୦୭ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚୋପରି ମସ୍ଯ ଵ୍ଯାପକଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରଂ ।୯୪.୦୦୮ ଚିନ୍ତଯେଦେଷୁ ଚାଧାନଂ ଵ୍ଯୋମପ୍ରସାଦମଧ୍ଯଗଂ ॥୯୪.୦୦୮ ବଲିନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ଜପେଦସ୍ତ୍ରଂ ଵିଘ୍ନଦୋଷନିଵାରଣଂ ।୯୪.୦୦୯ ଶିଲାପଞ୍ଚକପକ୍ଷେଽପି ମନାଗୁଦ୍ଦିଶ୍ଯତେ ଯଥା ॥୯୪.୦୦୯ ମଧ୍ଯେ ପୂର୍ଣଶିଲାନ୍ଯାସଃ ସୁଭଦ୍ରକଲଶେଽର୍ଧତଃ ।୯୪.୦୧୦ ପଦ୍ମାଦିଷୁ ଚ ନନ୍ଦାଦ୍ଯାଃ କୋଣେଷ୍ଵଗ୍ନ୍ଯାଦିଷୁ କ୍ରମାତ୍ ॥୯୪.୦୧୦ ମଧ୍ଯଭାଵେ ଚତସ୍ରୋଽପି ମାତୃଵଦ୍ଭାଵସମ୍ମତାଃ ।୯୪.୦୧୧ ଓଂ ପୂର୍ଣେ ତ୍ଵଂ ମହାଵିଶ୍ଵେ ସର୍ଵସନ୍ଦୋହଲକ୍ଷଣେ ॥୯୪.୦୧୧ ସର୍ଵସମ୍ପୂର୍ଣମେଵାତ୍ର କୁରୁଷ୍ଵାଙ୍ଗିରସଃ ସୁତେ ।୯୪.୦୧୨ ଓଂ ନନ୍ଦେ ତ୍ଵଂ ନନ୍ଦିନୀ ପୁଂସାଂ ତ୍ଵାମତ୍ର ସ୍ଥାପଯାମ୍ଯହଂ ॥୯୪.୦୧୨ ପ୍ରାସାଦେ ତିଷ୍ଠ ସନ୍ତୃପ୍ତା ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କତାରକଂ ।୯୪.୦୧୩ ଆଯୁଃ କାମଂ ଶ୍ରିଯନ୍ନନ୍ଦେ ଦେହି ଵାସିଷ୍ଠ ଦେହିନାଂ ॥୯୪.୦୧୩ ଅସ୍ମିନ୍ ରକ୍ଷା ସଦା କାର୍ଯା ପ୍ରାସାଦେ ଯତ୍ନତସ୍ତ୍ଵଯା ।୯୪.୦୧୪ ଓଂ ଭଦ୍ରେ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଦା ଭଦ୍ରଂ ଲୋକାନାଂ କୁରୁ କାଶ୍ଯପି ॥୯୪.୦୧୪ ଆଯୁର୍ଦା କାମଦା ଦେଵି ଶ୍ରୀପ୍ରଦା ଚ ସଦା ଭଵ ।୯୪.୦୧୫ ଓଂ ଜଯେଽତ୍ର ସର୍ଵଦା ଦେଵି ଶ୍ରୀଦା.ଅଯୁର୍ଦା ଚ ସଦା ଭଵ ॥୯୪.୦୧୫ ଓଂ ଜଯେଽତ୍ର ସର୍ଵଦା ଦେଵି ତିଷ୍ଠ ତ୍ଵଂ ସ୍ଥାପିତା ମଯ ।୯୪.୦୧୬ ନିତ୍ଯଞ୍ଜଯାଯ ଭୂତ୍ଯୈ ଚ ସ୍ଵାମିନୀ ଭଵ ଭାର୍ଗଵି ॥୯୪.୦୧୬ ଓଂ ରିକ୍ତେଽତିରିକ୍ତଦୋଷଘ୍ନେ ସିଦ୍ଧିମୁକ୍ତିପ୍ରଦେ ଶୁଭଂ ।୯୪.୦୧୭ ସର୍ଵଦା ସର୍ଵଦେଶସ୍ଥେ ତିଷ୍ଠାସ୍ମିନ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପିଣି ॥୯୪.୦୧୭ ଗଗନାଯତନନ୍ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତତ୍ର ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରଯଂ ନ୍ଯସେତ୍ ।୯୪.୦୧୮ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତନ୍ତତୋ ହୁତ୍ଵା ଵିଧିନା ଵିସୃଜେନ୍ମଖଂ ॥୯୪.୦୧୮ ଇତ୍ଯାଦିମହାପୁରାଣେ ଆଗ୍ନେଯେ ଶିଲାନ୍ଯାସକଥନଂ ନାମ ଚତୁର୍ଣଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଈଶାଦିଷୁ ଚରକ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵଵତ୍ ପୂଜଯେଦ୍ଵହିଃ। ଆହୁତିତ୍ରିତଯଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପ୍ରତିଦେଵମନୁକ୍ରମାତ୍
ଦତ୍ଵା ଭୂତବଲିଂ ଲଗ୍ନେ ଶିଲାନ୍ଯାସମନୁକ୍ରମାତ୍। ମଧ୍ଯଶୂତ୍ରେ ନ୍ଯସେଚ୍ଛକ୍ତିଂ କୁମ୍ଭଞ୍ଚାନନ୍ତମୁତ୍ତମଂ
ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇ, ଶିଳାଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ରଖିବା ଉଚିତ; ମଧ୍ୟସୂତ୍ରରେ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ଅନନ୍ତକୁ କୁମ୍ଭରେ ବସାଇବା ଦରକାର।
ନକାରାରୂଢମୂଲେନ କୁମ୍ଭେଽସ୍ମିନ୍ ଧାରଯେଚ୍ଛିଲାଂ। କୁମ୍ଭାନଷ୍ଟୌ ସୁଭଦ୍ରାଦୀନ୍ ଦିକ୍ଷୁ ପୂର୍ଵାଦିଷୁ କ୍ରମାତ୍
'ନ' ଅକ୍ଷରରେ ମୂଳ ଥିବା କୁମ୍ଭରେ ଏହି ଶିଳାକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ; ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ ଆଠଟି କୁମ୍ଭକୁ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ, ପୂର୍ବ ଆଦିରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ରଖିବା ଦରକାର।
ଲୋକପାଲାଣୁଭିର୍ନ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ଵଭ୍ରେଷୁ ନ୍ଯସ୍ତଶକ୍ତିଷୁ। ଶିଲାସ୍ତେଷ୍ଵଥ ନନ୍ଦାଦ୍ଯାଃ କ୍ରମେଣ ଵିନିଵେଶଯେତ୍
ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଗଡ଼ିକୁ ଶକ୍ତି ବସାଯାଇଛି ସେଠାରେ ରଖି, ଶିଳାଗୁଡ଼ିକୁ ନନ୍ଦ ଆଦିରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ଶମ୍ବରୈର୍ମୂର୍ତ୍ତିନାଥାନାଂ ଯଥା ସ୍ଯୁର୍ଭିତ୍ତିମଧ୍ଯତଃ। ତାସୁ ଧର୍ମ୍ମାଦିକାନଷ୍ଟୌ କୋଣାତ୍ କୋଣଂ ଵିବାଗଶଃ
ମୂର୍ତ୍ତିନାଥମାନଙ୍କ ଛବି ଯେପରି ଦେଉଳ ଭିତରେ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଧର୍ମ ଆଦି ଆଠଟିକୁ କୋଣରୁ କୋଣକୁ ବିଭାଜନ କରିବା ଦରକାର।
ସୁଭଦ୍ରାଦିଷୁ ନନ୍ଦାଦ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରୋଽଗନ୍ଯାଦିକୋଣଗାଃ। ଅଜିତାଦ୍ଯାସ୍ଚ ପୂର୍ଵାଦିଜଯାଦିଷ୍ଵଥ ଵିନ୍ଯସେତ୍
ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ନନ୍ଦ ଆଦି ଚାରିଜଣକୁ ଅଗ୍ନି କୋଣରେ ବସାଇବା ଉଚିତ; ଅଜିତ ଆଦିଯୁକ୍ତମାନେ ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଜୟ ଦିଗରେ ବସାଯିବେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚୋପରି ନସ୍ଯ ଵ୍ଯାପକଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରଂ। ଚିନ୍ତଯେଦେଷୁ ଚାଧାନଂ ଵ୍ଯୋମପ୍ରାସାଦମଧ୍ଯଗଂ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପରେ ବସାଇବା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଭାବରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହିମାନେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଦେଉଳରେ ବସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର।
ବଲିନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ଜପେଦସ୍ତ୍ରଂ ଵିଘ୍ନଦୋଷନିଵାରଣଂ । ଶିଲାପଞ୍ଚକପକ୍ଷେଽପି ମନାଗୁଦ୍ଦିଶ୍ଯତେ ଯଥା
ବଳି ଦେଇ ସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବିଘ୍ନ ଓ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ; ପାଞ୍ଚଟି ଶିଳା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଏ।
ମଧ୍ଯେ ପୂର୍ଣଶିଲାନ୍ଯାସଃ ସୂଭଦ୍ରକଲଶେଽର୍ଦ୍ଧତଃ। ପଦ୍ମାଦିଷୁ ଚ ନନ୍ଦାଦ୍ଯାଃ କୋଣେଷ୍ଵଗନ୍ଯାଦିଷୁ କ୍ରମାତ୍
ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିଳା ରଖିବା ସୁଭଦ୍ରା କଳଶର ଅର୍ଧଭାଗରେ ହୁଏ; ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ନନ୍ଦ ଆଦିକୁ କୋଣରେ, ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦିଗରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: ଈଶାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ତିନିଟି ହୋମ ଦେବା ଦରକାର।