ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କ୍ରମାତ୍ ସଙ୍କ୍ଷେପତୋ ଗୁହ। ପୀଠଂ ଶକ୍ତିଂ ଶିଵୋ ଲିଙ୍ଗଂ ତଦ୍ଯୋଗଃ ସ ଶିଵାଣୁଭିଃ
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଗୁହ, ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି; ପୀଠ, ଶକ୍ତି, ଶିବ, ଲିଙ୍ଗ ଓ ଏହାର ଶିବାଣୁ ସହିତ ଯୋଗ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଃ ପଞ୍ଚ ଭେଦାସ୍ତେଷାଂ ରୂପଂ ଵଦାମି ତେ। ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଶିଲାଯୋଗଃ ସା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଵିଶେଷତଃ
ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଅଛି; ମୁଁ ତାହାର ରୂପ କହିବି: ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେଠି ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କୁହାଯାଏ।
ସ୍ଥାପନନ୍ତୁ ଯଥାଯୋଗଂ ପୀଠ ଏଵ ନିଵେଶନଂ। ପ୍ରତିଷ୍ଠାଭିନ୍ନପୀଠସ୍ଯ ସ୍ଥିତସ୍ଥାପନମୁଚ୍ଯତେ
ଯଥାଯଥିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପୀଠ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ 'ନିବେଶନ' କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ପୀଠ ସ୍ଥିତିକୁ 'ସ୍ଥିତସ୍ଥାପନ' କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ଥାପନଞ୍ଚ ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଧାରପୁରଃସରା। ଯସ୍ଯା ତୁ ଲିଙ୍ଗମାରୋପ୍ଯ ସଂସ୍କାରଃ କ୍ରିଯତେ ବୁଧୈଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ତୋଳନ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ଥାପନ କୁହାଯାଏ; ଯାହାରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ସଂସ୍କାର କରନ୍ତି।
ଆସ୍ଥାପନଂ ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦ୍ଵିଧା ଵିଷ୍ଣଵାଦିକସ୍ଯ ଚ । ଆସୁ ସର୍ଵ୍ଵାସୁ ଚୈତନ୍ଯଂ ନିଯୁଞ୍ଜୀତ ପରଂ ଶିଵମ୍
ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଉତ୍ତମ ଶିବତ୍ୱ ଚେତନାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଦାଧାରାଦିଭେଦେନ ପ୍ରାସାଦେଷ୍ଵପି ପଞ୍ଚଧା। ପରୀକ୍ଷାମଥ ମେଦିନ୍ଯାଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ପ୍ରାସାଦକାମ୍ଯଯା
ପ୍ରାସାଦର ଆଧାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଥାଏ। ଯେଉଁବେଳେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ପୃଥିବୀକୁ ଭଲଭାବରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲାଜ୍ଯଗନ୍ଧା ରକ୍ତା ଚ ରକ୍ତଗନ୍ଧା ସୁଗନ୍ଧିନୀ । ପୀତା କୃଷ୍ଣା ସୁରାଦନଧା ଵିପ୍ରାଦୀନାଂ ମହୀ କ୍ରମାତ୍
ଧଳା ମାଟି ଘିଅ ଗନ୍ଧ ଥିବା, ଲାଲ ମାଟି ଲାଲ ଗନ୍ଧ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, ହଳଦିଆ ଓ କଳା ମାଟି ମଦ ଗନ୍ଧ ନଥିବା—ଏହି ଭିନ୍ନ ମାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
ପୂର୍ଵ୍ଵେଶୋତ୍ତରସର୍ଵତ୍ର ପୂର୍ଵା ଚୈଷାଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ । ଆଖାତେ ହାସ୍ତିକେ ଯସ୍ଯାଃ ପୂର୍ଣେ ମୃଦଧିକା ଭଵେତ୍
ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗର ମାଟି ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ। ଗଡ଼ିଏ ଗଡ଼ାରେ ଯଦି ମାଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାଟିରେ ମାଟିର ଅଂଶ ଅଧିକ ମିଳେ, ତେବେ ସେଠା ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଉତ୍ତମାନ୍ତାଂ ମହୀଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତୋଯାଦ୍ଯୈର୍ଵା ସମୁକ୍ଷିତାଂ। ଅସ୍ଥ୍ଯଙ୍ଗାରାଦିଭିର୍ଦୁଷ୍ଟାମତ୍ଯନ୍ତଂ ଶୋଧଯେଦ୍ ଗୁରୁଃ
ପୃଥିବୀ ଉତ୍ତମରୁ ନିମ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଥାଏ, କିମ୍ବା ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧୋଇଯାଇଥାଏ। ଯଦି ମାଟି ହାଡ଼, କୋଇଳା ଓ ଏହିପରି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଗୁରୁଜନେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବରେ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ନଗରଗ୍ରାମଦୁର୍ଗାର୍ଥଂ ଗୃହପ୍ରାସାଦକାରଣଂ । ଖନନୈର୍ଗୋକୁଲାଵାସୈଃ କର୍ଷଣୈର୍ଵା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ନଗର, ଗ୍ରାମ, କିମ୍ବା କୋଟ, ଘର ବା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ, ପୁନିପୁନି ଖନନ କିମ୍ବା ବଳଦ ଦ୍ୱାରା ଚାଷ କରି ଭୂମିକୁ ତୟାରି କରିବା ଉଚିତ।
ମଣ୍ଡପେ ଦ୍ଵାରପୂଜାଦି ମନ୍ତ୍ରତୃପ୍ତ୍ଯଵସାନକଂ । କର୍ମ୍ମ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯାଘୋରାସ୍ତ୍ରଂ ସହସ୍ରଂ ଵିଧିନା ଯଜେତ୍
ମଣ୍ଡପରେ, ଦ୍ୱାର ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ହଜାର ଅଘୋରାସ୍ତ୍ର ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ସମୀକୃତ୍ଯୋପଲିପ୍ତାଯାଂ ଭୂମୌ ସଂଶୋଧଯେଦ୍ଦିଶଃ। ସ୍ଵର୍ଣଦଧ୍ଯକ୍ଷତୈ ରେଖାଃ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ
ଭୂମିକୁ ସମାନ କରି ଲେପି ହେଲେ, ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ସୁନା, ଦହି ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ଧାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ରେଖା ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯାଦୀଶାନକୋଷ୍ଠସ୍ଥେ ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭେ ଶିଵଂ ଯଜେତ୍। ଵାଚସ୍ତୁମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତତ୍ତୋଯୈଃ ସିଞ୍ଚେତ୍ କୁଦ୍ଦାଲକାଦିକଂ
ମଧ୍ୟରେ, ଇଶାନ କୋଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ରଖି, ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେହି ପାଣି ଦ୍ୱାରା କୁଦାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ଵାହ୍ଯେ ରକ୍ଷୋଗଣାନିଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଧିନା ଦିଗ୍ବଲିଂ କ୍ଷିପେତ୍। ଭୂମିଂ ସଂସିଚ୍ଯ ସଂସ୍ନାପ୍ଯ କୁଦ୍ଦାଲାଦ୍ଯଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ବାହାରେ ରକ୍ଷସମାନେକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଦିଗବଳି ଦେବା ଉଚିତ। ଭୂମିକୁ ଛିଟି ଓ ସ୍ନାନ କରାଇ, କୁଦାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ଯଂ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ କୁମ୍ଭଂ ସ୍କନ୍ଧେ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନଃ। ନିଧାଯ ଗୀତଵାଦ୍ଯାଦିବ୍ରହ୍ମଘୋଷସମାକୁଲଂ
ଅନ୍ୟ ଏକ କୁମ୍ଭ, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନଙ୍କ ଶୋଉଲାରେ ରଖାଯାଏ। ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଏହା ଚାଲିଥାଏ।
ପୂଜାଂ କୁମ୍ଭେ ସମାହୃତ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତେ ଲଗ୍ନେଽଗ୍ନିକୋଷ୍ଠକେ। କୁଦ୍ଦାଲେନାଭିଷିକ୍ତେନ ମଧ୍ଵକ୍ତେନ ତୁ ଖାନଯେତ୍
କୁମ୍ଭର ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ପାଇଁ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସିଲେ, ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ କୁଦାଳ ଦ୍ୱାରା ଖନନ କରିବା ଉଚିତ।
ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ କ୍ଷେପଯେନ୍ମୃତ୍ସ୍ନାଂ ଖାତେ କୁମ୍ଭଜଲଂ କ୍ଷିପେତ୍। ପୁରସ୍ଯ ପୂର୍ଵ୍ଵସୀମାନ୍ତଂ ନଯେଦ୍ ଯାଵଦଭୀପ୍ସିତଂ
ମାଟିକୁ ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କୁମ୍ଭର ପାଣି ଗଡ଼ାରେ ଢାଲିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଆବଶ୍ୟକ ପୂର୍ବ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ତତ୍ର କ୍ଷଣଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଭ୍ରାମଯେତ୍ ପରିତଃ ପୁରଂ। ସିଞ୍ଚନ୍ ସୀମାନ୍ତଚିହ୍ଣାନି ଯାଵଦୀଶାନଗୋଚରଂ
ତା’ପରେ କିଛି ସମୟ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଘୂରିବା ଉଚିତ। ସୀମା ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଇଶାନ କୋଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଘ୍ଯଦାନମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତ୍ର କୁମ୍ଭପରିଭ୍ରମାତ୍। ଇତ୍ଥଂ ପରିଗ୍ରହଂ ଭୂମେଃ କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ତଦନନ୍ତରଂ
ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦାନ କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ପରିଭ୍ରମଣ ପରେ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହିପରି ଭାବେ ଭୂମିର ଅଧିକାର ନେବା ଉଚିତ।
କର୍କରାନ୍ତଂ ଜଲାନ୍ତଂ ଵା ଶଲ୍ଯଦୋଷଜିଘାଂସଯା। ଖାନଯେଦ୍ ଭୂଃ କୁମାରୀଂ ଚେଦ୍ ଵିଧିନା ଶଲ୍ଯମୁଦ୍ଧରେତ୍
ଯଦି ଭୂମି କଠିନ କିମ୍ବା ଜଳାଞ୍ଚଳ, ଦୋଷ ଓ ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମାଟି ଖନନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କିଛି ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ମିଳେ, ଏହାକୁ ଏକ କୁମାରୀ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅକଚଟତପଯଶହାନ୍ ମାନଵଶ୍ଚେତ୍ ପ୍ରଶ୍ନାକ୍ଷରାଣି ତୁ । ଅଗ୍ନେର୍ଧ୍ଵଜାଦିପତିତାଃ ସ୍ଵସ୍ଥାନେ ଶଲ୍ଯମାଖ୍ଯାନ୍ତି
ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷଙ୍କର କେଶ, ଦାନ୍ତ କିମ୍ବା ଦୁଧ ନାହିଁ, ତେବେ ଅଗ୍ନିର ଧ୍ୱଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନରୁ ଯେଉଁ ଶୁଭ ଅକ୍ଷର ପଡ଼େ, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ଥିବାକୁ ସୂଚନା ମିଳେ।
କର୍ତ୍ତୁଂ ଶ୍ଚାଙ୍ଗଵିକାରେଣ ଜାନୀଯାତ୍ତତ୍ପ୍ରମାଣତଃ। ପଶ୍ଵାଦୀନାଂ ପ୍ରଵେଶେନ କୀର୍ତ୍ତନୈର୍ଵିରୁତୈର୍ଦ୍ଦିଶଃ
ଅଙ୍ଗର ବିକୃତି ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟର ମାପ ଜଣାଯିବ। ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଚଳାଚଳ ଓ ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।
ମାତୃକାମଷ୍ଟଵର୍ଗାଢ୍ଯାଂ ଫଲକେ ଭୁଵି ଵା ଲିଖେତ୍। ଶଲ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ଵର୍ଗଵଶାତ୍ ପୂର୍ଵାଦୀଶାନ୍ତତଃ କ୍ରମାତ୍
ମାତୃକାମାନେ ଅଠଟି ଦଳରେ ଥିବା ଗୋଷ୍ଠୀକୁ କୌଣସି ଫଳକ ଉପରେ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଲେଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯାଇ, ଶଳ୍ୟର ଜ୍ଞାନ ହୁଏ।
ଅଵର୍ଗେ ଚୈଵ ଲୋହନ୍ତୁ କଵର୍ଗେଽଙ୍ଗାରମଗ୍ନିତଃ। ଚଵର୍ଗେ ଭସ୍ମ ଦକ୍ଷେ ସ୍ଯାଟ୍ ଟଵର୍ଗେଽସ୍ଥି ଚ ନୈର୍ଋତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଲୋହା ବ୍ୟବହାର କର; କ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଅଗ୍ନିରୁ ଆସିଥିବା କୋଇଳା, ଚ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଭସ୍ମ, ଟ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହାଡ଼ ବ୍ୟବହାର କର।
ତଵର୍ଗେ ଚେଷ୍ଟକା ଚାପ୍ଯେ କପାଲଞ୍ଚ ପଵର୍ଗକେ। ଯଵର୍ଗେ ଶଵକୀଟାଦି ଶଵର୍ଗେ ଲୋହମାଦିଶେତ୍
ତ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଇଟ୍, ପ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଖୋପଡ଼, ଯ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ କୀଟ୍ ବା ଏହା ସଦୃଶ, ଶ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଲୋହା ବ୍ୟବହାର କର।
ହଵର୍ଗେ ରଜତଂ ତଦ୍ଵଦଵର୍ଗାଚ୍ଚାନର୍ଥକରାନପି। ପ୍ରୋକ୍ଷଯାତ୍ମଭିଃ କରାପୂରୈରଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଲମୃଦନ୍ତରୈଃ
ହ-ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଚାଁଦି ବ୍ୟବହାର କର; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀରୁ ମଧ୍ୟ ଅନର୍ଥକାରୀ ବସ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର କର। ପାଣି ଛିଟି ଦେଇ, ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଆଠ ଆଙ୍ଗୁଠି ଗଭୀର ମାଟି ଭରିଦେ।
ପାଦୋନଂ ଖାତମାପୂର୍ଯ୍ଯ ସଜଲୈର୍ମୁଦ୍ଗରାହତୈଃ । ଲିପ୍ତାଂ ସମପ୍ଲଵାଂ ତତ୍ର କାରଯିତ୍ଵା ଭୁଵଂ ଗୁରୁଃ
ଏକ ଚରଣରୁ ଅଳ୍ପ ଖୋଲି, ସେଠାରେ ପାଣି ମିଶା ମାଟି ଭରି ମୁଦ୍ଗର ଦ୍ୱାରା ଭଲରେ ଚାପିଦେ। ପରେ ଭୂମିକୁ ଲେପି ଏବଂ ସମତଳ କରି, ଗୁରୁ ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
ସାମାନ୍ଯାର୍ଘ୍ଯକରୋ ଯାଯାନ୍ମଣ୍ଡପଂ ଵକ୍ଷ୍ଯମାଣକଂ। ତୋରଣଦ୍ଵାଃ ପତୀନିଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ଦ୍ଵାରେଣ ସଂଵିଶେତ୍
ସାଧାରଣ ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ, ଯେଉଁ ମଣ୍ଡପର ବିବରଣୀ ଦିଆଯିବ, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ଦ୍ୱାରରେ ପୂଜା କରି, ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର।
କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତତ୍ରାତ୍ମଶୁଦ୍ଧ୍ଯାଦି କୁଣ୍ଡମଣ୍ଡପସଂସ୍କୃତିଂ। କଲସଂ ଵର୍ଦ୍ଧନୀସକ୍ତଂ ଲୋକପାଲଶିଵାର୍ଚ୍ଚନଂ
ସେଠାରେ ନିଜ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା, କୁଣ୍ଡ ଓ ମଣ୍ଡପର ସଂସ୍କାର, କଳଶ ଓ ବୃଦ୍ଧି ଦେଉଥିବା ପାତ୍ର ସହିତ, ଦିଗପାଳ ଓ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅଗ୍ନେର୍ଜନନପୂଜାଦି ସର୍ଵ୍ଵଂ ପୂର୍ଵଵଦାଚରେତ୍। ଯଜମାନାନ୍ଵିତୋ ଯାଯାଚ୍ଛିଲାନାଂ ସ୍ନାନମଣ୍ଡପଂ
ଅଗ୍ନିର ଜନ୍ମ ଓ ପୂଜା ସମସ୍ତ କ୍ରମ ପୂର୍ବବତ୍ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଜମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶିଳାମାନେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ମଣ୍ଡପକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।