ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

କଠିନ୍ଯା ଜପ୍ତଯା ସ୍ପ୍ଟଷ୍ଟେ ଗୋମୂତ୍ରାକୃତିରେଖଯା। ଆରଭ୍ଯୈକଂ ତ୍ରିକଂ ଯାଵତ୍ତ୍ରିଚତୁଷ୍କାଵସାନକଂ

ଜପର ଦୃଢତା ଓ ଗାଈର ପିଆଁ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ରେଖା ଦ୍ୱାରା, ଏକରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତିନି, ତିନି ଓ ଚାରି ଗୁଛର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବା।

ମରୁଦ୍ ଵ୍ଯୋମ ମରୁଦ୍ଵୀଜୈଶ୍ଚତୁଃ ଷଷ୍ଟିପଦେ ତଥା। ଅକ୍ଷାଣାଂ ପତନାତ୍ ସ୍ପର୍ଶାଦ୍ଵିଷମାଦୌ ଶୁଭାଦିକଂ

ମରୁତ, ଆକାଶ ଓ ମରୁତ ସଂପୃକ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ, ଏହିପରି ଚଉଷଠି ପଦରେ; ଗୁଟି ପଡିବା କିମ୍ବା ଛୁଅଁଥିବାରୁ, ବିସମ ଆରମ୍ଭରେ ଶୁଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଜଣାଯାଏ।

ଏକତ୍ରିକାଦିମାରଭ୍ଯ ଅନ୍ତେ ଚାଷ୍ଟତ୍ରିକଂ ତଥା। ଧ୍ଵଜାଦ୍ଯାଯାଃ ସମା ହୀନା ଵିଷମାଃ ଶୋଭନାଦିଦାଃ

ଏକ, ତିନି ଆରମ୍ଭରୁ, ଅଷ୍ଟ ଓ ତିନିର ଶେଷରେ; ପତାକା ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଶୁଭ ଦେଇଥାଏ, ବିସମ ଶୁଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଆଇପଲ୍ଲଵିତୈଃ କାଦ୍ଯୈଃ ଷୋଡଶସ୍ଵରପୂର୍ଵ୍ଵଗୈଃ। ଆଦ୍ଯୈସ୍ତୈଃ ସସ୍ଵରୈଃ କାଦ୍ଯୈସ୍ତ୍ରିପୁରାନାମମନ୍ତ୍ରକାଃ

ଆ, ଇ, ପ, ଲ୍ଲ, ଭି ଓ ଅନ୍ୟ, ଏବଂ ଷୋଳ ଟି ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା; ଏହି ଆରମ୍ଭିକ ଅକ୍ଷର ଓ ସ୍ୱର ସହିତ ତ୍ରିପୁରା ମନ୍ତ୍ର ଗଠିତ ହୁଏ।

ହ୍ରୀଂ ଵୀଜାଃ ପ୍ରଣଵାଦ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ନ୍ନମୋଽନ୍ତା ଯତ୍ର ପୂଜନେ। ମନ୍ତ୍ରା ଵିଂଶତିସାହସ୍ରାଃ ଶତଂ ଷଷ୍ଠ୍ଯଦିକଂ ତତଃ

ହ୍ରୀଂ ବୀଜ ଓ ପ୍ରଣବ ଆରମ୍ଭିକ ଯେଉଁମାନେ, ପୂଜାରେ 'ନମଃ' ଶେଷ ହୁଏ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସଂଖ୍ୟା କୁଡି ହଜାର, ତାପରେ ଏକ ଶତ ଓ ଷଷ୍ଠି ଅଧିକ।

ଆଂ ହ୍ରୀଂ ମନ୍ତ୍ରାଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚଣ୍ଡିକାଯାସ୍ତଥୈଵ ଚ। ତଥା ଗୌର୍ଯ୍ଯାଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗାଯା ଆଂ ଶ୍ରୀଂ ମନ୍ତ୍ରାଃ ଶ୍ରିଯସ୍ତଥା

ଆଁ, ହ୍ରୀଂ ମନ୍ତ୍ର ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ପାଇଁ; ଏହିପରି ଗୌରୀ ଓ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପାଇଁ, ଆଁ ଓ ଶ୍ରୀଂ ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ।

ତଥା କ୍ଷୌଂ କୌଂ ମନ୍ତ୍ରାଃ ସୂର୍ଯ୍ଯସ୍ଯ ଆଂ ହୌଂ ମନ୍ତ୍ରାଃ ଶିଵସ୍ଯ ଚ। ଆଂ ଗଂ ମନ୍ତ୍ରା ଗଣେଶସ୍ଯ ଆଂ ମନ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ତଥା ହରେଃ

ଏହିପରି କ୍ଷୌଁ, କୌଁ ମନ୍ତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ; ଆଁ, ହଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ; ଆଁ, ଗଂ ମନ୍ତ୍ର ଗଣେଶଙ୍କ ପାଇଁ; ଆଁ ମନ୍ତ୍ର ହରିଙ୍କ ପାଇଁ।

ଶତାର୍ଦ୍ଧୈକାଧିକୈଃ କାଦ୍ଯୈସ୍ତଥା ଷୋଡଶଭିଃ ସ୍ଵରୈଃ। କାଦ୍ଯୈସ୍ତୈଃ ସସ୍ଵରୈରାଦ୍ଯୈଃ କାନ୍ତୈର୍ମ୍ମନ୍ତ୍ରାସ୍ତଥାଖିଲାଃ

ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶି ଏକ ଆରମ୍ଭିକ ଅକ୍ଷର ଓ ଷୋଳ ଟି ସ୍ୱର ସହିତ; ଏହି ଆରମ୍ଭିକ ଅକ୍ଷର ଓ ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଗଠିତ ହୁଏ।

ରଵୀଶଦେଵୀଵିଷ୍ଣୂନାଂ ଖବ୍ଧିଦେଵେନ୍ଦ୍ରଵର୍ତ୍ତନାତ୍। ଶତତ୍ରଯଂ ଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଂ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ମଣ୍ଡଲଂ କ୍ରମାତ୍। ଅଭିଷିକ୍ତୋ ଜପେଦ୍ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଛିଷ୍ଯାଦୀନ୍ ଦୀକ୍ଷଯେଦ୍‌ଗୁରୁଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଈଶ, ଦେବୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ, ଅକ୍ଷର ଚଳନ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ତିନି ଶତ ଷଷ୍ଠି କ୍ରମିକ ଭାବେ; ଗୁରୁ ଅଭିଷେକ ପରେ ଜପ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଶିଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କ୍ରମାତ୍ ସଙ୍‌କ୍ଷେପତୋ ଗୁହ। ପୀଠଂ ଶକ୍ତିଂ ଶିଵୋ ଲିଙ୍ଗଂ ତଦ୍ଯୋଗଃ ସ ଶିଵାଣୁଭିଃ

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଗୁହ, ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି; ପୀଠ, ଶକ୍ତି, ଶିବ, ଲିଙ୍ଗ ଓ ଏହାର ଶିବାଣୁ ସହିତ ଯୋଗ।

ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଃ ପଞ୍ଚ ଭେଦାସ୍ତେଷାଂ ରୂପଂ ଵଦାମି ତେ। ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଶିଲାଯୋଗଃ ସା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଵିଶେଷତଃ

ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଅଛି; ମୁଁ ତାହାର ରୂପ କହିବି: ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେଠି ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କୁହାଯାଏ।

ସ୍ଥାପନନ୍ତୁ ଯଥାଯୋଗଂ ପୀଠ ଏଵ ନିଵେଶନଂ। ପ୍ରତିଷ୍ଠାଭିନ୍ନପୀଠସ୍ଯ ସ୍ଥିତସ୍ଥାପନମୁଚ୍ଯତେ

ଯଥାଯଥିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପୀଠ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ 'ନିବେଶନ' କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ପୀଠ ସ୍ଥିତିକୁ 'ସ୍ଥିତସ୍ଥାପନ' କୁହାଯାଏ।

ଉତ୍ଥାପନଞ୍ଚ ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଧାରପୁରଃସରା। ଯସ୍ଯା ତୁ ଲିଙ୍ଗମାରୋପ୍ଯ ସଂସ୍କାରଃ କ୍ରିଯତେ ବୁଧୈଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ତୋଳନ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ଥାପନ କୁହାଯାଏ; ଯାହାରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ସଂସ୍କାର କରନ୍ତି।

ଆସ୍ଥାପନଂ ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦ୍ଵିଧା ଵିଷ୍ଣଵାଦିକସ୍ଯ ଚ । ଆସୁ ସର୍ଵ୍ଵାସୁ ଚୈତନ୍ଯଂ ନିଯୁଞ୍ଜୀତ ପରଂ ଶିଵମ୍

ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଉତ୍ତମ ଶିବତ୍ୱ ଚେତନାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଯଦାଧାରାଦିଭେଦେନ ପ୍ରାସାଦେଷ୍ଵପି ପଞ୍ଚଧା। ପରୀକ୍ଷାମଥ ମେଦିନ୍ଯାଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ପ୍ରାସାଦକାମ୍ଯଯା

ପ୍ରାସାଦର ଆଧାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଥାଏ। ଯେଉଁବେଳେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ପୃଥିବୀକୁ ଭଲଭାବରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।

ଶୁକ୍ଲାଜ୍ଯଗନ୍ଧା ରକ୍ତା ଚ ରକ୍ତଗନ୍ଧା ସୁଗନ୍ଧିନୀ । ପୀତା କୃଷ୍ଣା ସୁରାଦନଧା ଵିପ୍ରାଦୀନାଂ ମହୀ କ୍ରମାତ୍

ଧଳା ମାଟି ଘିଅ ଗନ୍ଧ ଥିବା, ଲାଲ ମାଟି ଲାଲ ଗନ୍ଧ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, ହଳଦିଆ ଓ କଳା ମାଟି ମଦ ଗନ୍ଧ ନଥିବା—ଏହି ଭିନ୍ନ ମାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

ପୂର୍ଵ୍ଵେଶୋତ୍ତରସର୍ଵତ୍ର ପୂର୍ଵା ଚୈଷାଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ । ଆଖାତେ ହାସ୍ତିକେ ଯସ୍ଯାଃ ପୂର୍ଣେ ମୃଦଧିକା ଭଵେତ୍

ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗର ମାଟି ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ। ଗଡ଼ିଏ ଗଡ଼ାରେ ଯଦି ମାଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାଟିରେ ମାଟିର ଅଂଶ ଅଧିକ ମିଳେ, ତେବେ ସେଠା ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ଉତ୍ତମାନ୍ତାଂ ମହୀଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତୋଯାଦ୍ଯୈର୍ଵା ସମୁକ୍ଷିତାଂ। ଅସ୍ଥ୍ଯଙ୍ଗାରାଦିଭିର୍ଦୁଷ୍ଟାମତ୍ଯନ୍ତଂ ଶୋଧଯେଦ୍ ଗୁରୁଃ

ପୃଥିବୀ ଉତ୍ତମରୁ ନିମ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଥାଏ, କିମ୍ବା ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧୋଇଯାଇଥାଏ। ଯଦି ମାଟି ହାଡ଼, କୋଇଳା ଓ ଏହିପରି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଗୁରୁଜନେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବରେ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ନଗରଗ୍ରାମଦୁର୍ଗାର୍ଥଂ ଗୃହପ୍ରାସାଦକାରଣଂ । ଖନନୈର୍ଗୋକୁଲାଵାସୈଃ କର୍ଷଣୈର୍ଵା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ

ନଗର, ଗ୍ରାମ, କିମ୍ବା କୋଟ, ଘର ବା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ, ପୁନିପୁନି ଖନନ କିମ୍ବା ବଳଦ ଦ୍ୱାରା ଚାଷ କରି ଭୂମିକୁ ତୟାରି କରିବା ଉଚିତ।

ମଣ୍ଡପେ ଦ୍ଵାରପୂଜାଦି ମନ୍ତ୍ରତୃପ୍ତ୍ଯଵସାନକଂ । କର୍ମ୍ମ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯାଘୋରାସ୍ତ୍ରଂ ସହସ୍ରଂ ଵିଧିନା ଯଜେତ୍

ମଣ୍ଡପରେ, ଦ୍ୱାର ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ହଜାର ଅଘୋରାସ୍ତ୍ର ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ସମୀକୃତ୍ଯୋପଲିପ୍ତାଯାଂ ଭୂମୌ ସଂଶୋଧଯେଦ୍ଦିଶଃ। ସ୍ଵର୍ଣଦଧ୍ଯକ୍ଷତୈ ରେଖାଃ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ

ଭୂମିକୁ ସମାନ କରି ଲେପି ହେଲେ, ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ସୁନା, ଦହି ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ଧାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ରେଖା ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।

ମଧ୍ଯାଦୀଶାନକୋଷ୍ଠସ୍ଥେ ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭେ ଶିଵଂ ଯଜେତ୍। ଵାଚସ୍ତୁମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତତ୍ତୋଯୈଃ ସିଞ୍ଚେତ୍ କୁଦ୍ଦାଲକାଦିକଂ

ମଧ୍ୟରେ, ଇଶାନ କୋଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ରଖି, ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେହି ପାଣି ଦ୍ୱାରା କୁଦାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ଛିଟିବା ଉଚିତ।

ଵାହ୍ଯେ ରକ୍ଷୋଗଣାନିଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଧିନା ଦିଗ୍ବଲିଂ କ୍ଷିପେତ୍। ଭୂମିଂ ସଂସିଚ୍ଯ ସଂସ୍ନାପ୍ଯ କୁଦ୍ଦାଲାଦ୍ଯଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍

ବାହାରେ ରକ୍ଷସମାନେକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଦିଗବଳି ଦେବା ଉଚିତ। ଭୂମିକୁ ଛିଟି ଓ ସ୍ନାନ କରାଇ, କୁଦାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଯଂ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ କୁମ୍ଭଂ ସ୍କନ୍ଧେ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନଃ। ନିଧାଯ ଗୀତଵାଦ୍ଯାଦିବ୍ରହ୍ମଘୋଷସମାକୁଲଂ

ଅନ୍ୟ ଏକ କୁମ୍ଭ, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନଙ୍କ ଶୋଉଲାରେ ରଖାଯାଏ। ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଏହା ଚାଲିଥାଏ।

ପୂଜାଂ କୁମ୍ଭେ ସମାହୃତ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତେ ଲଗ୍ନେଽଗ୍ନିକୋଷ୍ଠକେ। କୁଦ୍ଦାଲେନାଭିଷିକ୍ତେନ ମଧ୍ଵକ୍ତେନ ତୁ ଖାନଯେତ୍

କୁମ୍ଭର ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ପାଇଁ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସିଲେ, ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ କୁଦାଳ ଦ୍ୱାରା ଖନନ କରିବା ଉଚିତ।

ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ କ୍ଷେପଯେନ୍ମୃତ୍ସ୍ନାଂ ଖାତେ କୁମ୍ଭଜଲଂ କ୍ଷିପେତ୍। ପୁରସ୍ଯ ପୂର୍ଵ୍ଵସୀମାନ୍ତଂ ନଯେଦ୍ ଯାଵଦଭୀପ୍ସିତଂ

ମାଟିକୁ ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କୁମ୍ଭର ପାଣି ଗଡ଼ାରେ ଢାଲିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଆବଶ୍ୟକ ପୂର୍ବ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ଅଥ ତତ୍ର କ୍ଷଣଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଭ୍ରାମଯେତ୍ ପରିତଃ ପୁରଂ। ସିଞ୍ଚନ୍ ସୀମାନ୍ତଚିହ୍ଣାନି ଯାଵଦୀଶାନଗୋଚରଂ

ତା’ପରେ କିଛି ସମୟ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଘୂରିବା ଉଚିତ। ସୀମା ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଇଶାନ କୋଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଛିଟିବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଘ୍ଯଦାନମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତ୍ର କୁମ୍ଭପରିଭ୍ରମାତ୍। ଇତ୍ଥଂ ପରିଗ୍ରହଂ ଭୂମେଃ କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ତଦନନ୍ତରଂ

ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦାନ କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ପରିଭ୍ରମଣ ପରେ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହିପରି ଭାବେ ଭୂମିର ଅଧିକାର ନେବା ଉଚିତ।

କର୍କରାନ୍ତଂ ଜଲାନ୍ତଂ ଵା ଶଲ୍ଯଦୋଷଜିଘାଂସଯା। ଖାନଯେଦ୍ ଭୂଃ କୁମାରୀଂ ଚେଦ୍ ଵିଧିନା ଶଲ୍ଯମୁଦ୍ଧରେତ୍

ଯଦି ଭୂମି କଠିନ କିମ୍ବା ଜଳାଞ୍ଚଳ, ଦୋଷ ଓ ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମାଟି ଖନନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କିଛି ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ମିଳେ, ଏହାକୁ ଏକ କୁମାରୀ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ।