ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ପିତ୍ରୋରାଵାହନଂ କୃତ୍ଵା ହୃଦଯେ ତାଡଯେଚ୍ଛିଶୁଂ। ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ପୂର୍ଵମନ୍ତ୍ରେଣ ତଦାତ୍ମନି ନିଯୋଜଯେତ୍

ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଶିଶୁର ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାରେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର।

ଆକୃଷ୍ଯାଦାଯ ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନାଽଽତ୍ମନି ଯୋଜଯେତ୍। ଵାମଯା ଯୋଜଯେଦ୍ ଯୋନୌ ଗୃହୀତ୍ଵା ଦ୍ଵାଦଶାନ୍ତତଃ

ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପ୍ରକାରେ ଶକ୍ତିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରି ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଏହାକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ବାମ ହାତରେ ଦ୍ୱାଦଶାନ୍ତ ଠାରୁ ଧରି ଯୋନିରେ ଏହାକୁ ସଂଯୋଜନ କରିବା ଦରକାର।

କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ଦେହସମ୍ପତ୍ତିଂ ଜନ୍ମାଧିକାରମେଵ ଚ। ଭୋଗଂ ଲଯନ୍ତଥା ଶ୍ରୋତଃ ଶୁଦ୍ଧିତତ୍ତ୍ଵଵିଶୋଧନଂ

ଦେହର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଜନ୍ମର ଅଧିକାର, ଭୋଗ, ଲୟ, ଶ୍ରୋତସ୍‌ର ଶୁଦ୍ଧି ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ପଷ୍ଟତା ସାଧନ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଃ ଶେଷମଲକର୍ମ୍ମାଦିପାଶବନ୍ଧନିଵୃତ୍ତଯେ। ନିଷ୍କୃତ୍ଯୈଵ ଵିଧାନେନ ଯଜେତ ଶତମାହୁତୀଃ

ସମସ୍ତ ମଳ, କର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧିରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି ଏକ ଶତ ହୋମ କରିବା ଦରକାର।

ଅସ୍ତ୍ରେଣ ପାଶଶୈଥିଲ୍ଯଂ ମଲଶକ୍ତିଂ ତିରୋହିତାଂ। ଛେଦନଂ ମର୍ଦ୍ଦନଂ ତେଷାଂ ଵର୍ତ୍ତୁଲୀକରଣଂ ତଥା

ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନକୁ ଢିଲା କରି, ମଳର ଶକ୍ତିକୁ ଲୁଚାଇ, କଟିବା, ଚେପିବା ଓ ବୃତ୍ତାକାର କରିବା ଉଚିତ।

ଦାହଂ ତଦକ୍ଷରାଭାଵଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମଥୋଦିତଂ। ରୁଦ୍ରାଣ୍ଯାଵାହନଂ ପୂଜା ରୂପଗନ୍ଧସମର୍ପଣଂ

ଦାହ, ସେହି ଅକ୍ଷରର ଅଭାବ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ, ପୂଜା ଓ ରୂପ ଓ ଗନ୍ଧର ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

ଓଂ ହ୍ରୀଂ ରୂପଗନ୍ଧୌ ଶୁଲ୍କଂ ରୁଦ୍ର ଗୃହାଣ ସ୍ଵାହା। ସଂଶ୍ରାଵ୍ଯ ଶାମ୍ଭଵୀମାଜ୍ଞାଂ ରୁଦ୍ରଂ ଵିସୃଜ୍ଯ କାରଣଂ। ଵିଧାଯାତ୍ମନି ଚୈତନ୍ଯଂ ପାଶସୂତ୍ରେ ନିଵେଶଯେତ୍

ଓଁ ହ୍ରୀଂ, ରୂପ ଓ ଗନ୍ଧ, ଦକ୍ଷିଣା—ହେ ରୁଦ୍ର, ଗ୍ରହଣ କର! ସ୍ୱାହା! ଶାମ୍ଭବୀ ଆଜ୍ଞାକୁ ପ୍ରକାଶ କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କାରଣ ଭାବେ ବିମୋଚନ କରି, ଆତ୍ମାରେ ଚେତନା ସ୍ଥାପନ କରି, ପାଶସୂତ୍ରରେ ଏହାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଵିନ୍ଦୁଂ ଶିରସି ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵିସୃଜେତ୍ ପିତରୌ ତତଃ। ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଣାଂ ଵିଧାନେନ ସମସ୍ତଵିଧିପୂରଣୀଂ

ବିନ୍ଦୁକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ପରେ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବିମୋଚନ କରିବା ଉଚିତ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧିରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ପୂରଣ କରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନା କାର୍ଯ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯାଯାଂ ତାଡନାଦିକଂ। ସ୍ଵଵୀଜନ୍ତୁ ଵିଶେଷଃ ସ୍ଯାଦିତି ଵିଦ୍ଯା ଵିଶୋଧିତା

ପୂର୍ବକଥିତ ବିଧିରେ ଜ୍ଞାନ କ୍ରିୟାର ତାଡନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ବିଶେଷ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି, ଏଭଳି ଜ୍ଞାନ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଅଥୈକତାତ୍ତ୍ଵିକୀ ଦୀକ୍ଷା ଲଘୁତ୍ଵାଦୁପଦିଶ୍ଯତେ । ସୂତ୍ରବନ୍ଧାଦି କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ଯଥାଯୋଗଂ ନିଜାତ୍ମନା

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଏବେ ଏକ ମୂଳ ଦୀକ୍ଷା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କହାଯାଉଛି। ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ସୂତ୍ର ବନ୍ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

କାଲାଗ୍ନ୍ଯାଦିଶିଵାନ୍ତାନି ତତ୍ତ୍ଵାନି ପରିଭାଵଯେତ୍। ସମତତ୍ତ୍ଵେ ସମଗ୍ରାଣି ସୂତ୍ରେ ମଣିଗଣାନିଵ

କାଳାଗ୍ନିରୁ ଶିବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ସମାନ ହୋଇ, ସୂତ୍ରରେ ମଣିମାଳା ପରି ଏକତ୍ର କରିବା ଦରକାର।

ଆଵାହ୍ଯ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵାଦି ଗର୍ଭାଧାନାଦି ପୂର୍ଵଵତ୍। ମୂଲେନ କିନ୍ତୁ କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ସର୍ଵ୍ଵଶୁଲ୍କସମର୍ପଣଂ

ଶିବ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି କ୍ରିୟା କରି, ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଦଦୀତ ତତଃ ପୂର୍ଣାଂ ତତ୍ତ୍ଵଵ୍ରାତୋପଗର୍ଭିତାଂ। ଏକଯୈଵ ଯଯା ଶିଷ୍ଯୋ ନିର୍ଵ୍ଵାଣମଧିଗଚ୍ଛତି

ତତ୍ତ୍ୱବ୍ରତ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ଯୋଜନାଯୈ ଶିଵେ ଚାନ୍ଯାଂ ସ୍ଥିରତ୍ଵାପାଦନାଯ ଚ। ଦତ୍ଵା ପୂର୍ଣାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଶିଵକୁମ୍ଭାଭିଷେଚନଂ

ଶିବ ସହ ଏକତ୍ୱ ଓ ଦୃଢତା ପାଇଁ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ କରି ଶିବ କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଶିଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯାଭିଷେକଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଚ୍ଛିଷ୍ଯାଦିକେ କ୍ଷିଯେ। ସୁମ୍ଭାନୀଶାଦିକାଷ୍ଠାସୁ କ୍ରମଶୋ ନଵ ଵିନ୍ଯସେତ୍

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ। ଅଷ୍ଟ ଦାରୁ ମଞ୍ଚରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନବଟି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର।

ତେଷୁ କ୍ଷାରୋଦଂ କ୍ଷୀରୀଦଂ ଦଧ୍ଯୁଦଂ ଘୃତସାଗରଂ। ଇକ୍ଷୁକାଦମ୍ବରୀସ୍ଵାଦୁମସ୍ତୂଦାନଷ୍ଟସାଗରାନ୍

ସେଗୁଡିକରେ କ୍ଷାର ଜଳ, କ୍ଷୀର, ଦହି, ଘିଅ, ଇକ୍ଷୁ ରସ, ମଧୁ ମଦ, ମଧୁ ଓ ଅଷ୍ଟ ସାଗରକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।

ନିଵେଶଯେଦ୍ ଯଥାସଙ୍‌ଖ୍ଯମଷ୍ଟୌ ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରାନଥ। ଏକଂ ଶିଖଣ୍ଡିନଂ ରୁଦ୍ରଂ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠନ୍ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯକଂ

ଯଥା ସଂଖ୍ୟା ଅଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଏକ ଶିଖାଧାରୀ ରୁଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କୁ ରଖିବା ଦରକାର।

ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତମେକରୁଦ୍ରାକ୍ଷମେକନେତ୍ରଂ ଶିଵୋତ୍ତମଂ। ସପ୍ତମଂ ସୂକ୍ଷ୍ମନାମାନମନନ୍ତଂ ରୁଦ୍ରମଷ୍ଟମଂ

ସପ୍ତମ ହେଉଛନ୍ତି ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତିନି ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଏକ ରୁଦ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଓ ଏକ ନେତ୍ର ଥିବା, ଅନନ୍ତ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛନ୍ତି ରୁଦ୍ର।

ମଧ୍ଯେ ଶିଵଂ ସମୁଦ୍ରଞ୍ଚ ଶିଂଵମନ୍ତ୍ରଂ ଚ ଵିନ୍ଯସେତ୍। ଯାଗାଲଯାନ୍ ଦିଗୀଶସ୍ଯ ରଚିତେ ସ୍ନାନମଣ୍ଡପେ

ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶିବ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଶିଂବ ମନ୍ତ୍ରକୁ ବିଧିବତ୍ ବିସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ କରଦ୍ଵଯାଯାମାଂ ଵେଦୀମଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଲୋଚ୍ଛ୍ରିତାଂ। ଶ୍ରୀପର୍ଣାଦ୍ଯାସନେ ତତ୍ର ଵିନ୍ଯସ୍ଯାନନ୍ତମାନସଂ

ଦୁଇ ହାତ ଲମ୍ବା ଓ ଆଠ ଆଙ୍ଗୁଠି ଉଚ୍ଚ ଏକ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣ ପତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପତ୍ର ଦେଇ ଅନନ୍ତ ମନକୁ ବିସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର।

ଶିଷ୍ଯଂ ନିଵେଶ୍ଯ ପୂର୍ଵାସ୍ଯଂ ସକଲୀକୃତ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍। କାଞ୍ଚିକୌଦନମୃଦ୍‌ଭସ୍ମଦୂର୍ଵାଗୋମଯଗୋଲକୈଃ

ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୂର୍ବମୁଖୀ କରି ବସାଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତିଆରି କରି, କଞ୍ଚି, ଚାଉଳ, ମାଟି, ଭସ୍ମ, ଦୁର୍ବା ଓ ଗୋମୟ ଗୋଲା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସିଦ୍ଧାର୍ଥଦଧିତୋଯୈଶ୍ଚ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନିର୍ମ୍ମଞ୍ଛନଂ ତତଃ। କ୍ଷାରୋଦାନୁକ୍ରମେଣାଥ ହୃଦା ଵିଦ୍ଯେଶଶମ୍ବରୈ

ସିଦ୍ଧ ଚାଉଳ, ଦହି ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ କ୍ଷୀର ଓ ଚାଉଳ ଦେଇ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଦେବତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ କରିବା ଦରକାର।

କଲସୈଃ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଛିଷ୍ଯଂ ସ୍ଵଧାଧାରଣଯାନ୍ଵିତଂ। ପରିଧାପ୍ଯ ସିନେ ଵସ୍ତ୍ରେ ନିଵେଶ୍ଯ ଶିଵଦକ୍ଷିଣେ

କଳସରେ ଜଳ ଦେଇ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ସ୍ୱଧା ସ୍ଥାପନ ସହିତ। ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ ଶିବଙ୍କ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ବସାଇବା ଦରକାର।

ପୂର୍ଵ୍ଵୋଦିତାସନେ ଶିଷ୍ଯଂ ପୁନଃ ପୂର୍ଵଵଦର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ଉଷ୍ଣୀଷଂ ଯୋଗପଟ୍ଟଞ୍ଚ ମୁକୁଟଂ କର୍ତ୍ତରୀଂ ଘଟୀଂ

ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ଆସନରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ପୂର୍ବବତ୍ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଉଷ୍ଣୀଷ, ଯୋଗପଟ୍ଟା, ମୁକୁଟ, ଛୁରି ଓ ଘଟି ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।

ଅକ୍ଷମାଲାଂ ପୁସ୍ତକାଦି ଶିଵିକାଦ୍ଯଧିକାରକଂ। ଦୀକ୍ଷାଵ୍ଯାଖ୍ଯାପ୍ରତିଷ୍ଠାଦ୍ଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାଽଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ତ୍ଵଯା

ଅକ୍ଷମାଳା, ପୁସ୍ତକ ଓ ଏହା ସହ ଶିବିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦଚିହ୍ନ ସହିତ ଦୀକ୍ଷା, ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦାୟିତ୍ୱ ଆଜିଠାରୁ ତୁମେ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ସୁପରୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଧାତଵ୍ଯମାଜ୍ଞାଂ ସଂଶ୍ରାଵଯେଦିତି। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ତତଃ ଶିଷ୍ଯଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରଂ

ଭଲଭାବେ ପରୀକ୍ଷା କରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଆଜ୍ଞା ଦେବା ଦରକାର: 'ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ, ପରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି—'

ଵିଘ୍ନଜ୍ଵାଲାପନୋଦାର୍ଥଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵିଜ୍ଞାପନାଂ ଯଥା। ଅଭିଷେକାର୍ଥମାଦିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଯାଽହଂ ଗୁରୁମୁର୍ତ୍ତିନା

ବିଘ୍ନ ଓ ଅଗ୍ନିର ଅପସାରଣ ପାଇଁ ଏଭଳି ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ: 'ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଗୁରୁ ରୂପେ ତୁମେ ଆମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛ।'

ସଂହିତାପାରଗଃ ସୋଽଯମଭିଷିକ୍ତୋ ମଯା ଶିଵ। ତୃପ୍ତଯେ ମନ୍ତ୍ରଚକ୍ରସ୍ଯ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାହୁତୀର୍ଯଜେତ୍

'ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ଏବେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଶିବ। ମନ୍ତ୍ର ଚକ୍ରର ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।'

ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଣାଂ ତତଃ ଶିଷ୍ଯଂ ସ୍ଥାପଯେନ୍ନିଜଦକ୍ଷିଣେ। ଶିଷ୍ଯଦକ୍ଷିଣପାଣିସ୍ଥା ଅହ୍ଗୁଲଷ୍ଠାଦ୍ଯଙ୍ଗୁଲୀଃ କ୍ରମାତ୍

ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ବସାଇବା ଦରକାର। ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ କ୍ରମେ ଛୋଟ ଆଉଠିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଂଗୁଳିଗୁଡ଼ିକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।