ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଶୈଲୂଷଂ ଦୁପ୍ଟଗନ୍ଧର୍ଵଂ ସିନ୍ଧୁତୀରନିଵାସିନମ୍। ତକ୍ଷଞ୍ଚ ପୁଷ୍କରଂ ପୁତ୍ରଂ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵାଥ ଦେଶଯୋଃ

ସେ ଅଭିନେତା, ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର କୂଳରେ ବସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଟକ୍ଷ ଓ ପୁଷ୍କରଙ୍କୁ ସେଇ ଦେଶରେ ରଖି ଦେଇଥିଲେ।

ଭରତୋଗାତ୍ସଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ରାଘଵଂ ପୂଜଯନ୍ ସ୍ଥିତଃ। ରାମୋ ଦୁଷ୍ଟାନ୍ନିହତ୍ଯାଜୌ ଶିଷ୍ଟାନ୍ ସମ୍ପାଲ୍ଯ ମାନଵଃ

ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ, ରାଘବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ରହିଲେ। ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ମାରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକମାନେକୁ ନ୍ୟାୟରେ ରକ୍ଷା କଲେ।

ପୁତ୍ରୌ କୁଶଲ୍ଵୌ ଜାତୌ ଵାଲ୍ମୀକେରାଶ୍ରମେ ଵରୌ। ଲୋକାପଵାଦାତ୍ତ୍ଯକ୍ତାଯାଂ ଜ୍ଞାତୌ ସୁଚରିତଶ୍ରଵାତ୍

ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ କୁଶ ଓ ଲବ ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଲୋକମାନେ ଦୋଷ ଦେଇଥିବାରୁ ସୀତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଗଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

ରାଜ୍ଯେଭିଷିଚ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାହମସ୍ମୀତି ଧ୍ଯାନତତ୍ପରଃ। ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ତ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷସତାନି ଚ

ପୁଅମାନେକୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେଲେ, 'ମୁଁ ସେଇ' ବୋଲି ଭାବି। ଦଶ ହଜାର ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭଳି ରହିଲେ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ହରିଵଂଶମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷଯାମି ଵିଷ୍ଣୁନାଭ୍ଯମ୍ବୁଜାଦଜଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୋତ୍ରିସ୍ତତଃ ସୋମଃ ସୋମାଜ୍ଜାତଃ ପୁରୂରଵାଃ

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ହରିଙ୍କ ବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ କହିବି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଅତ୍ରି, ତାଠାରୁ ସୋମ, ଏବଂ ସୋମଠାରୁ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମିଲେ।

ତସ୍ମାଦାଯୁରଭୂତ୍ତସ୍ମାନ୍ନହୁଷୋଽତୋ ଯଯାତିକଃ। ଯଦୁଞ୍ଚ ତୁର୍ଵସୁନ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵଯାନୀ ଵ୍ଯଜାଯତ

ତାଠାରୁ ଆୟୁ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଠାରୁ ନହୁଷ, ଏବଂ ପରେ ଯୟାତି। ତାଠାରୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ହେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଠାରୁ ଦେବୟାନୀ ଜନ୍ମିଲେ।

ଦ୍ରୁହ୍ଯଞ୍ଚାନୁଞ୍ଚ ପୂରୁଞ୍ଚ ଶର୍ମ୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ। ଯଦୋଃ କୁଲେ ଯାଦଵାଶ୍ଚ ଵସୁଦେଵସ୍ତଦୁତ୍ତମଃ

ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା। ଯଦୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଯାଦବମାନେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସୁଦେବ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।

ଭୂଵୋ ଭାରାଵତାରାର୍ଥଂ ଦେଵକ୍ଯାଂ ଵସୁଦେଵତଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ପୁତ୍ରାଃ ଷଡ୍‌ଗର୍ଭା ଯୋଗନିଦ୍ରଯା

ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ଛଅ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରଯୁକ୍ତଯା ନୀତା ଦେଵକୀଜଠରଂ ପୁରା । ଅଭୂଚ୍ଚ ସପ୍ତମୋ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯା ଜଠରାଦ୍ ବଲଃ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ। ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସପ୍ତମ ଶିଶୁ ବଳରାମ ହେଲେ।

ସଙ୍‌କ୍ରାମିତୋଽଭୂଦ୍ରୋହିଣ୍ଯାଂ ରୌହିଣେଯସ୍ତତୋ ଇରିଃ । କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାଞ୍ଚ ନଭସି ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରେ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ

ସେ ଗର୍ଭ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇ, ରୌହିଣେୟ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ରାତିର ମଧ୍ୟରେ, ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରିରେ ଚାରିଭୁଜା ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଦେଵକ୍ଯା ଵସୁଦେଵେନ ସ୍ତୁତୋ ବାଲୋ ଦ୍ଵିବାହୁକଃ । ଵସୁଦେଵଃ କଂସଭଯାଦ୍ଯସୋଦାଶଯନେଽନଯତ୍

ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବ ଦ୍ୱିବାହୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ବସୁଦେବ କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ସେଇ ଶିଶୁକୁ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖିଦେଲେ।

ଯଶୋଦାଵାଲିକାଂ ଗୃହ୍ଯ ଦେଵକୀଶଯନେଽନଯତ୍ । କଂସୋ ବାଲଧ୍ଵନିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାଞ୍ଚିକ୍ଷଏପ ଶିଲାତଲେ

ଯଶୋଦାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ, ଦେବକୀଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖିଦେଲେ। କଂସ ଶିଶୁର ରୋଦନ ଶୁଣି, ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ପାଥର ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।

ଵାରୀତୋପି ସ ଦେଵକ୍ଯା ମୃତ୍ଯୁର୍ଗର୍ଭୋଷ୍ଟମୋ ମମ। ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଶରୀଣୀଂ ଵାଚଂ ମତ୍ତୋ ଗର୍ଭାସ୍ତୁ ମାରିତାଃ

ତଥାପି, ସେ ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭ ମୋର ଶିଶୁ ରୂପ ମୃତ୍ୟୁ ଥିଲେ। ମୋର ଦେହହୀନ ସ୍ୱର ଶୁଣି, କଂସ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।

ସମର୍ପିତାସ୍ତୁ ଦେଵକ୍ଯା ଵିଵାହସମଯେରିତାଃ। ସା କ୍ଷିପ୍ତା ବାଲିକା କଂସମାକଶସ୍ଥାବ୍ରଵୀଦିଦମ୍

ବିବାହ ସମୟରେ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶିଶୁମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଇ କନ୍ୟା, ଫିଙ୍ଗାଯିବାବେଳେ, ଆକାଶରୁ କଂସଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

କିଂ ମଯା କ୍ଷିପ୍ତାଯା କଂସ ଜାତୋ ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଵଧିଷ୍ଯତି। ସର୍ଵସ୍ଵଭୂତୋ ଦେଵାନାଂ ଭୂଭାରହରଣାଯ ସଃ

'ମୋତେ ଫିଙ୍ଗିଲୁ କାହିଁକି, କଂସ? ଯିଏ ତୁମକୁ ମାରିବେ, ସେ ଆସିଯାଇଛନ୍ତି। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସାର, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଚ ସୁମ୍ଭାଦୀନ୍ ହତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ଚ ସଂସ୍ତୁତା। ଆର୍ଯା ଦୁର୍ଗା ଵେଦଗର୍ଭା ଅମ୍ବିକା ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯପି

ଏଭଳି କହି, ସେ ସୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମାରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ ହେଲେ। ସେ ଆର୍ୟା, ଦୁର୍ଗା, ବେଦମାନ୍ୟ ଗର୍ଭ, ଅମ୍ବିକା ଓ ଭଦ୍ରକାଳୀ।

ଭଦ୍ରା କ୍ଷୋମ୍ଯା କ୍ଷେମକରୀ ନୈକବାହୁର୍ନମାମି ତାମ୍। ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନାମ ସର୍ଵାନ୍ କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ସେ ଭଦ୍ରା, କ୍ଷୋମ୍ୟା, କ୍ଷେମକରୀ, ଅନେକ ବାହୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଯିଏ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବ।

କଂସୋପି ପୂତନାଦୀଂଶ୍ଚ ପ୍ରୈଷଯଦ୍ ବାଲନାଶନେ। ଯଶୋଦାପତିନନ୍ଦାଯ ଵସୁଦେଵେନ ଚାର୍ପିତୌ

କଂସ ମଧ୍ୟ ପୂତନା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେଂକୁ ଶିଶୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପଠାଇଲେ। ଯଶୋଦା ଓ ନନ୍ଦ, ଯେଉଁମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭରସା ଦିଆଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରିଥିଲେ।

ରକ୍ଷଣାଯ ଚ ସଂସାଦେର୍ଭୀତେନୈଵ ହି ଗୋକୁଲେ। ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଚେରତୁସ୍ତୌ ଗୋଭିର୍ଗୋପାଲକୈଃ ସହ

ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଭୟରେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଗୋକୁଳରେ ଗାଈ ଓ ଗୋପାଳମାନେ ସହିତ ଘୁରିବା ଓ ଖେଳିବା କରୁଥିଲେ।

ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ପାଲୌ ଗୋପାଲୌ ତୌ ବଭୂଵତୁଃ। କୃଷ୍ଣଶ୍ଚୋଲୂଖଲେ ବଦ୍ଧୋ ଦାମ୍ନା ଵ୍ଯଗ୍ରଯଶୋଦଯା

ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଗୋପାଳ ହେଇଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବ୍ୟସ୍ତ ଯଶୋଦା ଦୂଧ ଦେଉଥିବାବେଳେ ଦାଗଡ଼ିକୁ ଦାଗଡ଼ିରେ ବାନ୍ଧିଦେଇଥିଲେ।

ଯମଲାର୍ଜୁନମଧ୍ଯେଽଗାଦ୍ ଭଗ୍ନୌ ଚ ଯମଲାର୍ଜୁନୌ। ପରିଵୃତ୍ତଶ୍ଚ ଶକଟଃ ପାଦକ୍ଷେପାତ୍ ସ୍ତନାର୍ଥିନା

ସେ ଯମଲାର୍ଜୁନ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ଏବଂ ଦୁଇଟି ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ମାଆଙ୍କ ଦୁଧ ଚାହିଁଥିବା ଶିଶୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଗଡ଼ିଘର ଉଲଟିଗଲା।

ପୂତନା ସ୍ତନପାନେନ ସା ହତା ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତା। ଵୃନ୍ଦାଵନଗତଃ କୃଷ୍ଣଃ କାଲିଯଂ ଯମୁନାହ୍ରଦାତ୍

ପୂତନା, ଯିଏ ମାରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେ ଦୁଧ ପିଇବା ସମୟରେ ନିହତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଯାଇ ଯମୁନା ନଦୀର ହ୍ରଦରେ କାଳିୟାଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲେ।

ଜିତ୍ଵା ନିଃ ସାର୍ଯ ଚାବ୍ଧିସ୍ଥଞ୍ଚକାର ବଲସଂସ୍ତୁତଃ। କ୍ଷେମଂ ତାଲଵନଂ ଚକ୍ରେ ହତ୍ଵା ଧେନୁକଗର୍ଦ୍ଦଭମ୍

କୃଷ୍ଣ କାଳିୟାଙ୍କୁ ଜଳରୁ ହଟାଇ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ସେ ତାଳବନକୁ ନିରାପଦ କରିଲେ, ଦେନୁକା ଗଧା ଦାନବକୁ ମାରିଦେଇ।

ଅରିଷ୍ଟଵୃଷଭଂ ହତ୍ଵା କେଶିନଂ ହଯରୂପିଣମ୍। ଶକ୍ରୋତ୍ସଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କାରିତୋ ଗୋତ୍ରଯଜ୍ଞକଃ

ଅରିଷ୍ଟ ବୃଷଭ ଓ ଘୋଡ଼ା ଆକାର ଦାନବ କେଶୀକୁ ମାରିଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ପୂଜାକୁ ଛାଡ଼ି ଗୋପମାନେ ନିଜ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ।

ପର୍ଵତଂ ଘାରଯିତ୍ଵା ଚ ଶକ୍ରାଦ୍ ଵୃପ୍ଟିର୍ନିଵାରିତା। ନମସ୍କୃତୋ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ଗୋଵିନ୍ଦୋଽଥାର୍ଜୁନୋର୍ପିତଃ

ପର୍ବତ ଉଠାଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଠାଇଥିବା ବର୍ଷାକୁ ରୋକିଦେଲେ। ତାପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରୋତ୍ସଵସ୍ତୁ ତୁଷ୍ଟେନ ଭୂଯଃ କୃଷ୍ଣେନ କାରିତଃ। ରଥସ୍ଥୋ ମଥୁରାଞ୍ଚାଗାତ୍ କଂସୋକ୍ତାକ୍ରୂରସଂସ୍ତୁତଃ

ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ପୂଜା ପୁନି କରାଇଲେ। ରଥରେ ଚଢ଼ି ମଥୁରାକୁ ଯାଇ, କଂସଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅକୃର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ଗୋପୀଭିରନୁରକ୍ତାବିଃ କ୍ରୀଡିତାଭିର୍ନିରୀକ୍ଷିତଃ। ରଜକଂ ଚାପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତଂ ଇତ୍ଵା ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଚାଗ୍ରହୀତ୍

ଗୋପୀମାନେ ଭଲପାଇ ତାଙ୍କ ସହ ଖେଳିଥିଲେ ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ଧୋବି ଜମା ଦେବାକୁ ମନା କଲେ, ତାଙ୍କୁ ହରାଇ ଜମା ନେଇଥିଲେ।

ସହ ରାମେଣ ମାଲାଭୃନ୍ମାଲାକାରେ ଵରନ୍ଦଦୌ। ଦତ୍ତାନୁଲେପନାଂ କୁବ୍ଜାମୃଜୁଂ ଚକ୍ରେଽହନଦ୍ ଗଜମ୍

ରାମ ସହିତ ମାଳା ପିନ୍ଧି ମାଳାକାରକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା କୁବ୍ଜାକୁ ସିଧା କରିଦେଲେ ଏବଂ ହାତୀକୁ ମାରିଦେଲେ।

ମତ୍ତଂ କୁଵଲଯାପୀଡଂ ଦ୍ଵାରି ରଙ୍ଗଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ। କଂସାଦୀନାଂ ପଶ୍ଯତାଂ ଚ ମଞ୍ଚସ୍ଥାନାଂ ନିଯୁଦ୍ଧକମ୍

ଦ୍ୱାରରେ ମଦୋନ୍ମତ କୁବଳୟାପୀଡ଼କୁ ମୁହଁମୁହିଁ ହୋଇ ରଙ୍ଗଶାଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କଂସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଞ୍ଚରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ।