ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ସ୍ଥାଵରଂ ପଞ୍ଚମଂ ସର୍ଵଂ ଯୋନିଃ ଷଷ୍ଠୀ ଅମାନୁଷୀ। ପୈଶାଚଂ ରାକ୍ଷସଂ ଯାକ୍ଷଂ ଗାନ୍ଧର୍ଵ୍ଵଂ ଚୈନ୍ଦ୍ରମେଵ ଚ

ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜଡ ଜୀବ; ଛଠଠି ହେଉଛି ଅମାନବୀୟ: ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର।

ସୌମ୍ଯଂ ପ୍ରାଣେଶ୍ଵରଂ ବ୍ରାହ୍ମମଷ୍ଟମଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତଂ। ଅଷ୍ଟାନାଂ ପାର୍ଥିଵନ୍ତତ୍ତ୍ଵମଧିକାରାସ୍ପଦଂ ମତଂ

ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ଶାନ୍ତ, ପ୍ରାଣର ଈଶ୍ୱର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର; ଏହି ଆଠଟି ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିକାର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ଲଯସ୍ତୁ ପ୍ରକୃତୌ ବୁଦ୍ଧୌ ଭୋଗୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚ କାରଣଂ। ତତୋ ଜାଗ୍ରଦଵସ୍ଥାନୈଃ ସମସ୍ତୈର୍ଭୁଵନାଦିଭିଃ

ଲୟ ପ୍ରକୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଘଟେ; ଭୋଗ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କାରଣ ଅଛି; ଏହା ପରେ ସମସ୍ତ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା, ଭୁବନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ।

ଭାଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାଽନୁକୂଲେନ ଵିଧିଂ ଵିଜ୍ଞାପଯେଦିତି। ଆଵାହଯେତ୍ତତୋ ଦେଵୀଂ ରକ୍ଷାଂ ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଂ ହୃଦା

ତୁମେ ସଦ୍ଭାବରେ ବିଧିକୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ; ତାପରେ ହୃଦୟରେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେବୀ, ବାଣୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର।

ଇଚ୍ଛାଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାରୂପାଂ ଷଡ୍ଵିଧାଂ ହ୍ଯେକକାରଣଂ। ପୂଜଯେତ୍ତର୍ପଯେଦ୍ଦେଵୀଂ ପ୍ରକାରେଣାମୁନା ତତଃ

ସେ ଛଅ ପ୍ରକାରର—ଇଚ୍ଛା, ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟା, ସବୁ ଏକ କାରଣରେ; ଏହିପରି ଭାବେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।

ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଂ ଵିନିଃଶେଷଯୋନିଵିକ୍ଷୋଭକାରଣଂ। ହୃତ୍ସମ୍ପୁଟାର୍ଥବୀଜାଦିହୂଂ ଫଡନ୍ତଶରାଣୁନା

ବାଣୀଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତ ଯୋନିର କ୍ଷୋଭର କାରଣ; ହୃଦୟ ସଂପୁଟ ଓ ଏଠାରେ ବୀଜ ଶବ୍ଦ, 'ହୁଁ ଫଟ୍' ସହିତ।

ତାଡଯେଦ୍ଧୃଦଯେ ତସ୍ଯ ପ୍ରଵିଶେତ୍ସ ଵିଧାନଵିତ୍। ତତଃ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ହୃଦି ଵହ୍ନିକଣୋପମଂ

ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କର; ବିଧି ଜଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ତାପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନା ହୃଦୟରେ ଅଗ୍ନି ଛଟା ପରି ଦେଖାଯିବ।

ନିଵୃତ୍ତିସ୍ଥଂ ଯୁତଂ ପାଶୈର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଯା ଵିଭଜେଦ୍ଯଥା। ଓଂ ହାଂ ହୂଂ ହଃ ହୂଂ ଫଟ୍। ଓଂ ହଂ ସ୍ଵାହେତ୍ଯେନେନାଥ ପୂରକେଣାଙ୍କୁଶମୁଦ୍ରଯା

ନିବୃତ୍ତିରେ ଅବସ୍ଥିତ, ପାଶରେ ବାନ୍ଧା, ବଡ଼ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜନ କର; 'ଓଁ ହାଁ ହୁଁ ହଃ ହୁଁ ଫଟ୍; ଓଁ ହଁ ସ୍ୱାହା'—ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ମୁଦ୍ରା ସହିତ।

ତଦାକୃଷ୍ଯ ସ୍ଵମନ୍ତ୍ରେଣ ଗୃହୀତ୍ଵାଽଽତ୍ମନି ଯୋଜଯେତ୍। ଓଂ ହାଂ ହ୍ରୂଂ ହାମ୍ ଆତ୍ମନେ ନମଃ। ପିତ୍ରୋର୍ଵିଭାଵ୍ଯ ସଂଯୋଗଂ ଚୈତନ୍ଯଂ ରେଚକେନ ତତ୍

ତାପରେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣ କରି, ନିଜ ମନେ ଏକତ୍ର କର; 'ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୂଁ ହାଁ, ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର'; ପିତା ମାତାଙ୍କର ଏକତ୍ରତା ଓ ଚେତନାକୁ ହୃଦୟରେ ରେଚକ ସହିତ ଭାବନା କର।

ବ୍ରହ୍ମାଦିକାରଣତ୍ଯାଗକ୍ରମାନ୍ନୀତ୍ଵା ଶିଵାସ୍ପଦଂ। ଗର୍ଭାଧାନାର୍ଥମାଦାଯ ଯୁଗପତ୍ ସର୍ଵଯୋନିଷୁ

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କର ଅଧିକାର ତ୍ୟାଗ କ୍ରମରେ ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ନେଇଯିବା; ଗର୍ଭାଧାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଏକାସାଥି ଗ୍ରହଣ କର।

କ୍ଷିପେଦ୍ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଯୋନୌ ଵାମଯୋଦ୍ଭଵମୁଦ୍ରଯା। ଓଂ ହାଂ ହାଂ ହାଂ ଆତ୍ମନେ ନମଃ । ପୂଜଯେଦପ୍ଯନେନୈଵ ତର୍ପଯେଦପି ପଞ୍ଚଧା

ବାମ ହାତର ଉଦ୍ଭବ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ବାଣୀଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଯୋନିରେ ନିକ୍ଷେପ କର; 'ଓଁ ହାଁ ହାଁ ହାଁ, ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର'; ଏହିପରି ପୂଜା କର, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।

ଅନ୍ଯଯୋନିଷୁ ସର୍ଵ୍ଵାସୁ ଦେହଶୁଦ୍ଧିଂ ହୃଦା ଚରେତ୍। ନାତ୍ର ପୁଂସଵନଂ ସ୍ତ୍ର୍ଯାଦିଶରୀରସ୍ଯାପି ସମ୍ଭଵାତ୍

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ, ହୃଦୟରେ ଦେହ ଶୁଦ୍ଧି କର; ଏଠାରେ ପୁଂସବନ ବିଧି ନାହିଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦେହ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଂ ଵାପି ଦୈଵାନ୍ଯଙ୍ଗାନି ଦେହଵତ୍। ଶିରସା ଜନ୍ମ କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ଜୁଗୁପ୍ସନ୍ ସର୍ଵ୍ଵଦେହିନାଂ

କିମ୍ବା ସୀମନ୍ତୋନ୍ନୟନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଦେହ ପରି କର; ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ଦିଅ, ସମସ୍ତ ଦେହୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି।

ତଥୈଵ ଭାଵଯେଦେଷାମଧିକାରଂ ଶିଵାଣୁନା ଭୋଗଂ କଵଚମନ୍ତ୍ରେଣ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଵିଷଯାତ୍ମନା

ଏହିପରି ଶିବ ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଭାବନା କର; ଭୋଗ କବଚ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପଲବ୍ଧି ଦ୍ୱାରା।

ମୋହରୂପମଭେଦଞ୍ଚ ଲଯସଞ୍ଜ୍ଞଂ ଵିଭାଵଯେତ୍। ଶିଵେନ ସ୍ରୋତସାଂ ଶୁଦ୍ଧିଂ ହୃଦା ତତ୍ତ୍ଵଵିଶୋଧନଂ

ମୋହର ଆକୃତି, ତାହାର ଅଭେଦ ଓ ଲୟ ନାମକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଦୀମାନେ ପବିତ୍ର ହେବା ଓ ହୃଦୟରେ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକୁ ସଫା କରିବା କରାଯିବ।

ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚାହୁତୀଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ଗର୍ଭାଧାନାଦିଷୁ କ୍ରମାତ୍। ମାଯଯା ମଲକର୍ମାଦିପାଶବନ୍ଧନିଵୃତ୍ତଯେ

ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି କ୍ରମରେ ପାଞ୍ଚଟି ପାଞ୍ଚଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ମାୟା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ମଳ, କର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।

ନିଷ୍କୃତ୍ଯୈଵ ହୃଦା ପଶ୍ଚାଦ୍ ଯଜେତ ଶତମାହୁତୀଃ। ମଲଶକ୍ତିନିରୋଧେନ ପାଶାନାଞ୍ଚ ଵିଯୋଜନଂ

ହୃଦୟରେ ସଫା କରିବା ପରେ, ଶତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ମଳର ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରି, ବନ୍ଧନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ହୁଏ।

ସ୍ଵାହାନ୍ତାଯୁଧମନ୍ତ୍ରେଣ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାହୁତୀର୍ଯଜେତ୍। ମାଯାଦ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ପାଶସ୍ଯ ସପ୍ତଵାରାସ୍ତ୍ରଜପ୍ତଯା

‘ସ୍ୱାହା’ ଶବ୍ଦରେ ଶସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚଟି ପାଞ୍ଚଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ବନ୍ଧନ ପାଇଁ, ସପ୍ତ ଥର ଶସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଦରକାର।

କର୍ତ୍ତର୍ଯ୍ଯା ଛେଦନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ କଲ୍ପଶସ୍ତ୍ରେଣ ତଦ୍ଯଥା। ଓଂ ହୂଂ ନିଵୃତ୍ତିକଲାପାଶାଯ ହୂଂ ଫଟ୍। ବନ୍ଧକତ୍ଵଞ୍ଚ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ହସ୍ତାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଶରାଣୁନା

କର୍ତ୍ତରୀ ଦ୍ୱାରା କାଟିବା କାମ କରିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଲିଖାଯାଇଛି: ‘ଓଁ ହୂଁ, ନିବୃତ୍ତି କଳା ବନ୍ଧନ ପାଇଁ, ହୂଁ ଫଟ୍’। ବନ୍ଧନ କାମ ସମାପ୍ତ କରି, ଦୁଇ ହାତ ଓ ଶର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା।

ଵିସୃଜ୍ଯ ଵର୍ତ୍ତୁଲୀକୃତ୍ଯ ଘୃତପୂର୍ଣେ ସ୍ରୁଵେ ଧରେତ୍। ଦହେଦନୁକଲାସ୍ତ୍ରେଣ କେଵଲାସ୍ତ୍ରେଣ ଭସ୍ମସାତ୍

ବିମୁକ୍ତ କରି, ବୃତ୍ତାକାର ଆକୃତି କରି, ଘୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରୁ ଧରିବା ଉଚିତ। ଉପଶସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦହିବା, ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭସ୍ମ କରିବା।

କୁର୍ଯାତ୍ ପଞ୍ଚାହୁତୀର୍ଦତ୍ଵା ପାଶାଙ୍କୁଶନିଵୃତ୍ତଯେ। ଓଂ ହଃ ଅସ୍ତ୍ରାଯ ହୂଂ ଫଟ୍। ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦସ୍ତ୍ରାହୁତିଭିରଷ୍ଟଭିଃ

ପାଶାଙ୍କୁଶ ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ: ‘ଓଁ ହଃ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ହୂଁ ଫଟ୍’। ତାପରେ ଅଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ହୋମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର।

ଅଥାଵାହ୍ଯ ଵିଧାତାରଂ ପୂଜଯେତ୍ତର୍ପଯେତ୍ତଥା। ତତ ଓଂ ହାଂ ଶବ୍ଦସ୍ପର୍ଶଶୁଦ୍ଧବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗୃହାଣ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହୁତିତ୍ରଯେଣାଧିକାରମସ୍ଯ ସମର୍ପଯେତ୍ । ଦଗ୍ଧନିଃଶେଷପାପସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନସ୍ଯ ପଶୋସ୍ତ୍ଵଯା

ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପୂଜା ଓ ତୃପ୍ତି କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ‘ଓଁ ହାଁ, ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶରେ ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମନ, ଗ୍ରହଣ କର, ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନି ହୋମ କରି ଅଧିକାର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମନ ତୁମେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବଳି ପଶୁର ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଯାଏ।

ବନ୍ଧାଯ ନ ପୁନଃ ସ୍ଥେଯଂ ଶିଵାଜ୍ଞାଂ ଶ୍ରାଵଯେଦିତି। ତତୋ ଵିସୃଜ୍ଯ ଧାତାରଂ ନାଡ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣଯା ଶନୈଃ

ପୁନର୍ବାର ବନ୍ଧିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଘୋଷଣ କରିବା ଦରକାର। ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ବିମୁକ୍ତ କରି, ଡାହାଣ ନାଡି ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତିପୂର୍ବକ ପଠାଇବା।

ସଂହାରମୁଦ୍ରଯାତ୍ମାନଂ କୁମ୍ଭକେନ ନିଜାତ୍ମନା। ପୂଜଯିତ୍ଵାର୍ଘ୍ଯଂପାତ୍ରସ୍ଥତୋଯବିନ୍ଦୁସୁଧୋପମଂ

ସଂହାର ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା, ନିଜ ଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଅଟକାଇ, ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ରହିଥିବା ଅମୃତ ସମାନ ପବିତ୍ର ଜଳ ବିନ୍ଦୁକୁ ପୂଜା କରିବା।

ଆଦାଯ ଯୋଜଯେତ୍ ସୂତ୍ରେ ରେଚକେନୋଦ୍ଭଵାଖ୍ଯଯା। ପୂଜଯିତ୍ଵାର୍ଘ୍ଯପାତ୍ରସ୍ଥତୋଯବିନ୍ଦୁଂ ସୁଧୋପମଂ

ଏହାକୁ ନେଇ, ଉଦ୍ଭବ ନାମକ ପ୍ରସ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ସୂତ୍ରରେ ଯୋଡିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଅମୃତ ସମାନ ପବିତ୍ର ଜଳ ବିନ୍ଦୁକୁ ପୂଜା କରିବା।

ଆପ୍ଯାଯନାଯ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଗୁରୂଃ ଶିରସି ଵିନ୍ଯସେତ୍। ଵିସୃଜ୍ଯ ପିତରୌ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୌଷଡନ୍ତଶିଵାଣୁନା। ପୂରଣାଯ ଵିଧିଃ ପୂର୍ଣୋ ନିଵୃତ୍ତିରିତି ଶୋଧିତା

ଶିଷ୍ୟର ପୋଷଣ ପାଇଁ ଗୁରୁ ତାହାକୁ ଶିଷ୍ୟର ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ବିମୁକ୍ତ କରି, ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ‘ଭୌଷଡ୍’ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ କରି, ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେବା। ପୂରଣ ପାଇଁ ବିଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏହିପରି ନିବୃତ୍ତି ସଫା ହେଲା।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ତତ୍ତ୍ଵଯୋରଥ ସନ୍ଧାନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଚ୍ଛୁଦ୍ଧଵିଶୁଦ୍ଧଯୋଃ। ହ୍ରସ୍ଵଦୀର୍ଘପ୍ରଯୋଗେଣ ନାଦନାଦାନ୍ତସଙ୍ଗିନା

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଏହାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ବିଶୁଦ୍ଧ ଦୁଇ ତତ୍ତ୍ୱର ସଂଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ, ଛୋଟ ଓ ଦୀର୍ଘ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା, ନାଦର ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଲମେଳ କରି।

ଓଂ ହାଂ ହ୍ରୂଂ ହାମ୍ ଅପ୍ତେଜୋଵାଯୁରାକାଶଂ ତନ୍ମାତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯବୁଦ୍ଧଯଃ। ଗୁଣତ୍ରଯମହଙ୍କାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଂଶଃ ପୁମାନିତି

ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୂଁ ହାମ୍—ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି; ତିନି ଗୁଣ, ଅହଂକାର ଓ ଚବିଶ ତମ, ପୁରୁଷ—ଏଭଳି।