ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଵୃଷୋ ଵୃଷଧରୋ ଵୀର୍ଯ୍ଯୋ ଗ୍ରସନଃ ସର୍ଵତୋମୁଖଃ। ଲୋହିତଶ୍ଚୈଵ ଵିଜ୍ଞେଯା ଦଶ ରୁଦ୍ରାଃ ଫଣିସ୍ଥିତାଃ

ସେ ବୃଷ, ବୃଷଧର, ପ୍ରବଳ, ଗ୍ରାସକ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ଲୋହିତ; ଏହି ଦଶ ରୁଦ୍ର ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ।

ଶମ୍ଭୁର୍ଵିଭୁର୍ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷସ୍ତ୍ରଯକ୍ଷସ୍ତ୍ରିଦଶଵନ୍ଦିତଃ। ସଂହାରଶ୍ଚ ଵିହାରଶ୍ଚ ଲାଭୋ ଲିପ୍ସୁର୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ

ସେ ଶମ୍ଭୁ, ବିଭୁ, ଗଣମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା, ସଂହାର, ବିହାର, ଲାଭ, ଇଚ୍ଛୁକ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍।

ଅତ୍ତା କୁହକକାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରୋ ହାଟକ ଏଵ ଚ। କୂଷ୍ମାଣ୍ଡଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ଯଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ସପ୍ତମଃ

ସେ ଭୋଜକ, ମାୟା, କାଳ, ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ହାଟକ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ସପ୍ତମ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ।

ରୁଦ୍ରଶ୍ଚାଷ୍ଟାଵିମେ ରୁଦ୍ରାଃ କଟାହାଭ୍ଯନ୍ତରେ ସ୍ଥିତାଃ। ଏତେଷାମେଵ ନାମାନି ଭୁଵନାନାମପି ସ୍ମରେତ୍

ଏହି ଆଠ ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ର ସହିତ, ପାତ୍ରର ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏମାନଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ଜଗତ୍ମାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଭଵୋଦ୍ଭଵଃ ସର୍ଵଭୂତଃ ସର୍ଵଭୂତସୁଖପ୍ରଦଃ। ସର୍ଵସାନ୍ନିଧ୍ଯକୃଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରଶରାର୍ଚ୍ଚିତଃ

ସେ ଭବ, ଉଦ୍ଭବ, ସମସ୍ତ ଜୀବ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଠାରେ ଉପସ୍ଥିତି କରୁଥିବା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

ସଂସ୍ତୁତ ପୂର୍ଵସ୍ଥିତ ଓଂ ସାକ୍ଷିନ୍ ଓଂ ରୁଦ୍ରାନ୍ତକ ଓଂ ପତଙ୍ଗ ଓଂ ଶବ୍ଦ ଓଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓଂ ଶିଵ ସର୍ଵ ସର୍ଵ୍ଵଦ ସର୍ଵ୍ଵସାନ୍ନିଧ୍ଯକର ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରକର ଓଂ ନମଃ ଶିଵାଯ ଓଂ ନମୋ ନମଃ । ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତି ପାଦାନି ଵ୍ଯୋମଵ୍ଯାପି ମନୋ ଗୁହ। ସଦ୍ଯୋହୃଦସ୍ତ୍ରନେତ୍ରାଣି ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଣାଷ୍ଟକୋ ମତଃ

ବୀଜାକାରୋ ମକାରଶ୍ଚ ନାଡ୍ଯାଵିଡାପିଙ୍ଗଲାହ୍ଵଯେ। ପ୍ରାଣାପାନାଵୁଭୌ ଵାଯୂ ଘ୍ରାଣୋପସ୍ଥୌ ତଥେନ୍ଦ୍ରିଯେ

ବୀଜ ଆକାର ହେଉଛି 'ମ' ଅକ୍ଷର, ନାଡୀ ଦୁଇଟି ଇଡା ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳା ନାମରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଅପାନ ଦୁଇ ବାୟୁ, ଘ୍ରାଣ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରେ ଅଛି।

ଗନ୍ଧସ୍ତୁ ଵିଷଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଗନ୍ଧାଦିଗୁଣପଞ୍ଚକେ। ପାର୍ଥିଵଂ ମଣ୍ଡଲଂ ପୀତଂ ଵଜ୍ରାଙ୍କଂ ଚତୁରସ୍ରକଂ

ଗନ୍ଧ ହେଉଛି ପାଞ୍ଚଟି ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପଲବ୍ଧି; ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ହଳଦିଆ ବର୍ଣ୍ଣର ଚତୁର୍ସ୍ର ଆକୃତି ଭାବେ, ବଜ୍ର ଚିହ୍ନ ସହିତ ଦେଖାଯାଏ।

ଵିସ୍ତାରୋ ଯୋଜନାନାନ୍ତୁ କୋଟିରସ୍ଯ ଶତାହତା। ଅତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଗତା ଜ୍ଞେଯା ଯୋନଯୋଽପି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ

ଏହାର ବିସ୍ତାର ଏକ ଶତ କୋଟି ଯୋଜନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଚଉଦ ଧରଣର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଅଛି।

ପ୍ରଥମା ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ମନ୍ଵାଦ୍ଯା ଦେଵଯୋନଯଃ। ମୃଗପକ୍ଷୀ ଚ ପଶଵଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ତୁ ସରୀସୃପାଃ

ପ୍ରଥମ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର, ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମିଶି; ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଚତୁଷ୍ପଦ ଓ ସରିସୃପ—ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାର।

ସ୍ଥାଵରଂ ପଞ୍ଚମଂ ସର୍ଵଂ ଯୋନିଃ ଷଷ୍ଠୀ ଅମାନୁଷୀ। ପୈଶାଚଂ ରାକ୍ଷସଂ ଯାକ୍ଷଂ ଗାନ୍ଧର୍ଵ୍ଵଂ ଚୈନ୍ଦ୍ରମେଵ ଚ

ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜଡ ଜୀବ; ଛଠଠି ହେଉଛି ଅମାନବୀୟ: ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର।

ସୌମ୍ଯଂ ପ୍ରାଣେଶ୍ଵରଂ ବ୍ରାହ୍ମମଷ୍ଟମଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତଂ। ଅଷ୍ଟାନାଂ ପାର୍ଥିଵନ୍ତତ୍ତ୍ଵମଧିକାରାସ୍ପଦଂ ମତଂ

ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ଶାନ୍ତ, ପ୍ରାଣର ଈଶ୍ୱର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର; ଏହି ଆଠଟି ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିକାର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ଲଯସ୍ତୁ ପ୍ରକୃତୌ ବୁଦ୍ଧୌ ଭୋଗୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚ କାରଣଂ। ତତୋ ଜାଗ୍ରଦଵସ୍ଥାନୈଃ ସମସ୍ତୈର୍ଭୁଵନାଦିଭିଃ

ଲୟ ପ୍ରକୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଘଟେ; ଭୋଗ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କାରଣ ଅଛି; ଏହା ପରେ ସମସ୍ତ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା, ଭୁବନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ।

ଭାଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାଽନୁକୂଲେନ ଵିଧିଂ ଵିଜ୍ଞାପଯେଦିତି। ଆଵାହଯେତ୍ତତୋ ଦେଵୀଂ ରକ୍ଷାଂ ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଂ ହୃଦା

ତୁମେ ସଦ୍ଭାବରେ ବିଧିକୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ; ତାପରେ ହୃଦୟରେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେବୀ, ବାଣୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର।

ଇଚ୍ଛାଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାରୂପାଂ ଷଡ୍ଵିଧାଂ ହ୍ଯେକକାରଣଂ। ପୂଜଯେତ୍ତର୍ପଯେଦ୍ଦେଵୀଂ ପ୍ରକାରେଣାମୁନା ତତଃ

ସେ ଛଅ ପ୍ରକାରର—ଇଚ୍ଛା, ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟା, ସବୁ ଏକ କାରଣରେ; ଏହିପରି ଭାବେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।

ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଂ ଵିନିଃଶେଷଯୋନିଵିକ୍ଷୋଭକାରଣଂ। ହୃତ୍ସମ୍ପୁଟାର୍ଥବୀଜାଦିହୂଂ ଫଡନ୍ତଶରାଣୁନା

ବାଣୀଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତ ଯୋନିର କ୍ଷୋଭର କାରଣ; ହୃଦୟ ସଂପୁଟ ଓ ଏଠାରେ ବୀଜ ଶବ୍ଦ, 'ହୁଁ ଫଟ୍' ସହିତ।

ତାଡଯେଦ୍ଧୃଦଯେ ତସ୍ଯ ପ୍ରଵିଶେତ୍ସ ଵିଧାନଵିତ୍। ତତଃ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ହୃଦି ଵହ୍ନିକଣୋପମଂ

ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କର; ବିଧି ଜଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ତାପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନା ହୃଦୟରେ ଅଗ୍ନି ଛଟା ପରି ଦେଖାଯିବ।

ନିଵୃତ୍ତିସ୍ଥଂ ଯୁତଂ ପାଶୈର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଯା ଵିଭଜେଦ୍ଯଥା। ଓଂ ହାଂ ହୂଂ ହଃ ହୂଂ ଫଟ୍। ଓଂ ହଂ ସ୍ଵାହେତ୍ଯେନେନାଥ ପୂରକେଣାଙ୍କୁଶମୁଦ୍ରଯା

ନିବୃତ୍ତିରେ ଅବସ୍ଥିତ, ପାଶରେ ବାନ୍ଧା, ବଡ଼ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜନ କର; 'ଓଁ ହାଁ ହୁଁ ହଃ ହୁଁ ଫଟ୍; ଓଁ ହଁ ସ୍ୱାହା'—ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ମୁଦ୍ରା ସହିତ।

ତଦାକୃଷ୍ଯ ସ୍ଵମନ୍ତ୍ରେଣ ଗୃହୀତ୍ଵାଽଽତ୍ମନି ଯୋଜଯେତ୍। ଓଂ ହାଂ ହ୍ରୂଂ ହାମ୍ ଆତ୍ମନେ ନମଃ। ପିତ୍ରୋର୍ଵିଭାଵ୍ଯ ସଂଯୋଗଂ ଚୈତନ୍ଯଂ ରେଚକେନ ତତ୍

ତାପରେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣ କରି, ନିଜ ମନେ ଏକତ୍ର କର; 'ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୂଁ ହାଁ, ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର'; ପିତା ମାତାଙ୍କର ଏକତ୍ରତା ଓ ଚେତନାକୁ ହୃଦୟରେ ରେଚକ ସହିତ ଭାବନା କର।

ବ୍ରହ୍ମାଦିକାରଣତ୍ଯାଗକ୍ରମାନ୍ନୀତ୍ଵା ଶିଵାସ୍ପଦଂ। ଗର୍ଭାଧାନାର୍ଥମାଦାଯ ଯୁଗପତ୍ ସର୍ଵଯୋନିଷୁ

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କର ଅଧିକାର ତ୍ୟାଗ କ୍ରମରେ ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ନେଇଯିବା; ଗର୍ଭାଧାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଏକାସାଥି ଗ୍ରହଣ କର।

କ୍ଷିପେଦ୍ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଯୋନୌ ଵାମଯୋଦ୍ଭଵମୁଦ୍ରଯା। ଓଂ ହାଂ ହାଂ ହାଂ ଆତ୍ମନେ ନମଃ । ପୂଜଯେଦପ୍ଯନେନୈଵ ତର୍ପଯେଦପି ପଞ୍ଚଧା

ବାମ ହାତର ଉଦ୍ଭବ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ବାଣୀଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଯୋନିରେ ନିକ୍ଷେପ କର; 'ଓଁ ହାଁ ହାଁ ହାଁ, ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର'; ଏହିପରି ପୂଜା କର, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।

ଅନ୍ଯଯୋନିଷୁ ସର୍ଵ୍ଵାସୁ ଦେହଶୁଦ୍ଧିଂ ହୃଦା ଚରେତ୍। ନାତ୍ର ପୁଂସଵନଂ ସ୍ତ୍ର୍ଯାଦିଶରୀରସ୍ଯାପି ସମ୍ଭଵାତ୍

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ, ହୃଦୟରେ ଦେହ ଶୁଦ୍ଧି କର; ଏଠାରେ ପୁଂସବନ ବିଧି ନାହିଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦେହ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଂ ଵାପି ଦୈଵାନ୍ଯଙ୍ଗାନି ଦେହଵତ୍। ଶିରସା ଜନ୍ମ କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ଜୁଗୁପ୍ସନ୍ ସର୍ଵ୍ଵଦେହିନାଂ

କିମ୍ବା ସୀମନ୍ତୋନ୍ନୟନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଦେହ ପରି କର; ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ଦିଅ, ସମସ୍ତ ଦେହୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି।

ତଥୈଵ ଭାଵଯେଦେଷାମଧିକାରଂ ଶିଵାଣୁନା ଭୋଗଂ କଵଚମନ୍ତ୍ରେଣ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଵିଷଯାତ୍ମନା

ଏହିପରି ଶିବ ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଭାବନା କର; ଭୋଗ କବଚ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପଲବ୍ଧି ଦ୍ୱାରା।

ମୋହରୂପମଭେଦଞ୍ଚ ଲଯସଞ୍ଜ୍ଞଂ ଵିଭାଵଯେତ୍। ଶିଵେନ ସ୍ରୋତସାଂ ଶୁଦ୍ଧିଂ ହୃଦା ତତ୍ତ୍ଵଵିଶୋଧନଂ

ମୋହର ଆକୃତି, ତାହାର ଅଭେଦ ଓ ଲୟ ନାମକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଦୀମାନେ ପବିତ୍ର ହେବା ଓ ହୃଦୟରେ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକୁ ସଫା କରିବା କରାଯିବ।

ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚାହୁତୀଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ଗର୍ଭାଧାନାଦିଷୁ କ୍ରମାତ୍। ମାଯଯା ମଲକର୍ମାଦିପାଶବନ୍ଧନିଵୃତ୍ତଯେ

ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି କ୍ରମରେ ପାଞ୍ଚଟି ପାଞ୍ଚଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ମାୟା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ମଳ, କର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।

ନିଷ୍କୃତ୍ଯୈଵ ହୃଦା ପଶ୍ଚାଦ୍ ଯଜେତ ଶତମାହୁତୀଃ। ମଲଶକ୍ତିନିରୋଧେନ ପାଶାନାଞ୍ଚ ଵିଯୋଜନଂ

ହୃଦୟରେ ସଫା କରିବା ପରେ, ଶତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ମଳର ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରି, ବନ୍ଧନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ହୁଏ।

ସ୍ଵାହାନ୍ତାଯୁଧମନ୍ତ୍ରେଣ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାହୁତୀର୍ଯଜେତ୍। ମାଯାଦ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ପାଶସ୍ଯ ସପ୍ତଵାରାସ୍ତ୍ରଜପ୍ତଯା

‘ସ୍ୱାହା’ ଶବ୍ଦରେ ଶସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚଟି ପାଞ୍ଚଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ବନ୍ଧନ ପାଇଁ, ସପ୍ତ ଥର ଶସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଦରକାର।