ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଵସିଷ୍ଠାଦୀନ୍ନମସ୍କୃତ୍ଯ କୌଶଲ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ କେକଯୀମ୍ । ସୁମିତ୍ରାଂ ପ୍ରାପ୍ତରାଜ୍ଯୋଽଥ ଦ୍ଵିଜାଦୀନ୍ ସୋଽଭ୍ଯପୂଜଯତ୍

ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, କୌଶଲ୍ୟା, କୈକୟୀ ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗ୍ରହଣ କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଵାସୁଦେଵଂ ସ୍ଵମାତ୍ମାନମଶ୍ଵମେଧୈରଥାଯଜତ୍। ସର୍ଵଦାନାନି ସ ଦଦୌ ପାଲଯାମାସ ସ ପ୍ରଜାଃ

ସେ ନିଜ ଆତ୍ମା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ପୂଜା କଲେ। ସମସ୍ତ ଦାନ ଦେଲେ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

ପୁତ୍ରଵଦ୍ଧର୍ମ୍ମକାମାଦୀନ୍ ଦୁଷ୍ଟନିଗ୍ରହଣେ ରତଃ। ସର୍ଵଧର୍ମ୍ମପରୋ ଲୋକଃ ସର୍ଵଶସ୍ଯା ଚ ମେଦିନୀ

ସେ ପୁଅମାନେ ପରି ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ମାନିଲେ, ଧର୍ମ ଓ କାମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଲେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ଦମନ କଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଭୂମି ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଉଥିଲା।

ନାରଦ ଉଵାଚ ରାଜ୍ଯସ୍ଥଂ ରାଘଵଂ ଜଗ୍ମୁରଗସ୍ତ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ସୁପୂଜିତାଃ। ଧନ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଜଯୀ ଯସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ଵିନିପାତିତଃ

ନାରଦ କହିଲେ: ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭଲଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତୁମେ ଧନ୍ୟ ଓ ବିଜୟୀ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ହତ୍ୟା ହୋଇଛି।

ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମଜଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋଭୂଦ୍ ଵିଶ୍ରଵାସ୍ତସ୍ଯନୈକଷୀ। ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟାଭୂତ୍ ପ୍ରଥମା ତତ୍ପୁତ୍ରୋଭୂଦ୍ଧନେଶ୍ଵରଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ବିଶ୍ରବାସ, ମା ଥିଲେ ନୈକଷୀ। ପ୍ରଥମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟା, ତାଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଧନର ଦେବତା।

ନୈକଷ୍ଯାଂ ରାଵଣୋ ଜଜ୍ଞେ ଵିଂଶଦ୍ବାହୁର୍ଦ୍ଦଶାନନଃ। ତପସା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତେନ ଵରେଣ ଜିତଦୈଵତଃ

ନୈକଷୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ରାବଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ଯିଏ ବିଶି ହାତ ଓ ଦଶ ମୁଣ୍ଡ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିଆ ବର ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଲେ।

କୁମ୍ଭକର୍ଣଃ ସନିଦ୍ରୋଽଭୂଦ୍ଧର୍ମ୍ମିଷ୍ଠୋଽଭୂଦ୍ଧିଭୀଷଣଃ। ସ୍ଵସା ଶୂର୍ପଣଖା ତେଷାଂ ରାଵଣାନ୍ମେଘନାଦକଃ

କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ସବୁବେଳେ ଶୁଏ ଥିଲେ, ବିଭୀଷଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଭଉଣୀ ହେଲେ ଶୂର୍ପଣଖା, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ମେଘନାଦ।

ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଜିତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରଜିଚ୍ଚାଭୂଦ୍ରାଵଣାଦଧିକୋ ବଲୀ। ହତସ୍ତ୍ଵଯା ଲକ୍ଷମଣେନ ଦେଵାଦେଃ କ୍ଷେମମିଚ୍ଛତା

ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଜିତିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ରାବଣଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ତୁମେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ଗତା ଵିପ୍ରା ଅଗସ୍ତ୍ଯାଦ୍ଯା ନମସ୍କୃତାଃ। ଦେଵପ୍ରାର୍ଥିତରାମୋକ୍ତଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଲଵଣାର୍ଦ୍ଦନଃ

ଏପରି କହି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଗଲେ। ଦେବମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବାରୁ, ରାମ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଲବଣ ଦଳନୀ, ବିଷୟରେ କହିଲେ।

ଅଭୂତ୍ ପୂର୍ମ୍ମଥୁରା କାଚିଦ୍ ରାମୋକ୍ତୋ ଭରତୋଽଵଧୀତ୍। କୋଟିତ୍ରଯଞ୍ଚ ଶୈଲୂଷପୁତ୍ରାଣାଂ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ

ପୂର୍ବେ ମଥୁରା ନାମକ ଏକ ସହର ଥିଲା, ଯାହାକୁ ରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଭରତ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଭିନେତାମାନଙ୍କର ତିନି କୋଟି ପୁଅମାନେକୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ।

ଶୈଲୂଷଂ ଦୁପ୍ଟଗନ୍ଧର୍ଵଂ ସିନ୍ଧୁତୀରନିଵାସିନମ୍। ତକ୍ଷଞ୍ଚ ପୁଷ୍କରଂ ପୁତ୍ରଂ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵାଥ ଦେଶଯୋଃ

ସେ ଅଭିନେତା, ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର କୂଳରେ ବସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଟକ୍ଷ ଓ ପୁଷ୍କରଙ୍କୁ ସେଇ ଦେଶରେ ରଖି ଦେଇଥିଲେ।

ଭରତୋଗାତ୍ସଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ରାଘଵଂ ପୂଜଯନ୍ ସ୍ଥିତଃ। ରାମୋ ଦୁଷ୍ଟାନ୍ନିହତ୍ଯାଜୌ ଶିଷ୍ଟାନ୍ ସମ୍ପାଲ୍ଯ ମାନଵଃ

ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ, ରାଘବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ରହିଲେ। ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ମାରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକମାନେକୁ ନ୍ୟାୟରେ ରକ୍ଷା କଲେ।

ପୁତ୍ରୌ କୁଶଲ୍ଵୌ ଜାତୌ ଵାଲ୍ମୀକେରାଶ୍ରମେ ଵରୌ। ଲୋକାପଵାଦାତ୍ତ୍ଯକ୍ତାଯାଂ ଜ୍ଞାତୌ ସୁଚରିତଶ୍ରଵାତ୍

ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ କୁଶ ଓ ଲବ ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଲୋକମାନେ ଦୋଷ ଦେଇଥିବାରୁ ସୀତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଗଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

ରାଜ୍ଯେଭିଷିଚ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାହମସ୍ମୀତି ଧ୍ଯାନତତ୍ପରଃ। ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ତ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷସତାନି ଚ

ପୁଅମାନେକୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେଲେ, 'ମୁଁ ସେଇ' ବୋଲି ଭାବି। ଦଶ ହଜାର ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭଳି ରହିଲେ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ହରିଵଂଶମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷଯାମି ଵିଷ୍ଣୁନାଭ୍ଯମ୍ବୁଜାଦଜଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୋତ୍ରିସ୍ତତଃ ସୋମଃ ସୋମାଜ୍ଜାତଃ ପୁରୂରଵାଃ

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ହରିଙ୍କ ବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ କହିବି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଅତ୍ରି, ତାଠାରୁ ସୋମ, ଏବଂ ସୋମଠାରୁ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମିଲେ।

ତସ୍ମାଦାଯୁରଭୂତ୍ତସ୍ମାନ୍ନହୁଷୋଽତୋ ଯଯାତିକଃ। ଯଦୁଞ୍ଚ ତୁର୍ଵସୁନ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵଯାନୀ ଵ୍ଯଜାଯତ

ତାଠାରୁ ଆୟୁ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଠାରୁ ନହୁଷ, ଏବଂ ପରେ ଯୟାତି। ତାଠାରୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ହେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଠାରୁ ଦେବୟାନୀ ଜନ୍ମିଲେ।

ଦ୍ରୁହ୍ଯଞ୍ଚାନୁଞ୍ଚ ପୂରୁଞ୍ଚ ଶର୍ମ୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ। ଯଦୋଃ କୁଲେ ଯାଦଵାଶ୍ଚ ଵସୁଦେଵସ୍ତଦୁତ୍ତମଃ

ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା। ଯଦୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଯାଦବମାନେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସୁଦେବ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।

ଭୂଵୋ ଭାରାଵତାରାର୍ଥଂ ଦେଵକ୍ଯାଂ ଵସୁଦେଵତଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ପୁତ୍ରାଃ ଷଡ୍‌ଗର୍ଭା ଯୋଗନିଦ୍ରଯା

ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ଛଅ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରଯୁକ୍ତଯା ନୀତା ଦେଵକୀଜଠରଂ ପୁରା । ଅଭୂଚ୍ଚ ସପ୍ତମୋ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯା ଜଠରାଦ୍ ବଲଃ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ। ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସପ୍ତମ ଶିଶୁ ବଳରାମ ହେଲେ।

ସଙ୍‌କ୍ରାମିତୋଽଭୂଦ୍ରୋହିଣ୍ଯାଂ ରୌହିଣେଯସ୍ତତୋ ଇରିଃ । କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାଞ୍ଚ ନଭସି ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରେ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ

ସେ ଗର୍ଭ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇ, ରୌହିଣେୟ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ରାତିର ମଧ୍ୟରେ, ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରିରେ ଚାରିଭୁଜା ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଦେଵକ୍ଯା ଵସୁଦେଵେନ ସ୍ତୁତୋ ବାଲୋ ଦ୍ଵିବାହୁକଃ । ଵସୁଦେଵଃ କଂସଭଯାଦ୍ଯସୋଦାଶଯନେଽନଯତ୍

ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବ ଦ୍ୱିବାହୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ବସୁଦେବ କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ସେଇ ଶିଶୁକୁ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖିଦେଲେ।

ଯଶୋଦାଵାଲିକାଂ ଗୃହ୍ଯ ଦେଵକୀଶଯନେଽନଯତ୍ । କଂସୋ ବାଲଧ୍ଵନିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାଞ୍ଚିକ୍ଷଏପ ଶିଲାତଲେ

ଯଶୋଦାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ, ଦେବକୀଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖିଦେଲେ। କଂସ ଶିଶୁର ରୋଦନ ଶୁଣି, ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ପାଥର ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।

ଵାରୀତୋପି ସ ଦେଵକ୍ଯା ମୃତ୍ଯୁର୍ଗର୍ଭୋଷ୍ଟମୋ ମମ। ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଶରୀଣୀଂ ଵାଚଂ ମତ୍ତୋ ଗର୍ଭାସ୍ତୁ ମାରିତାଃ

ତଥାପି, ସେ ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭ ମୋର ଶିଶୁ ରୂପ ମୃତ୍ୟୁ ଥିଲେ। ମୋର ଦେହହୀନ ସ୍ୱର ଶୁଣି, କଂସ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।

ସମର୍ପିତାସ୍ତୁ ଦେଵକ୍ଯା ଵିଵାହସମଯେରିତାଃ। ସା କ୍ଷିପ୍ତା ବାଲିକା କଂସମାକଶସ୍ଥାବ୍ରଵୀଦିଦମ୍

ବିବାହ ସମୟରେ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶିଶୁମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଇ କନ୍ୟା, ଫିଙ୍ଗାଯିବାବେଳେ, ଆକାଶରୁ କଂସଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

କିଂ ମଯା କ୍ଷିପ୍ତାଯା କଂସ ଜାତୋ ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଵଧିଷ୍ଯତି। ସର୍ଵସ୍ଵଭୂତୋ ଦେଵାନାଂ ଭୂଭାରହରଣାଯ ସଃ

'ମୋତେ ଫିଙ୍ଗିଲୁ କାହିଁକି, କଂସ? ଯିଏ ତୁମକୁ ମାରିବେ, ସେ ଆସିଯାଇଛନ୍ତି। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସାର, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଚ ସୁମ୍ଭାଦୀନ୍ ହତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ଚ ସଂସ୍ତୁତା। ଆର୍ଯା ଦୁର୍ଗା ଵେଦଗର୍ଭା ଅମ୍ବିକା ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯପି

ଏଭଳି କହି, ସେ ସୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମାରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ ହେଲେ। ସେ ଆର୍ୟା, ଦୁର୍ଗା, ବେଦମାନ୍ୟ ଗର୍ଭ, ଅମ୍ବିକା ଓ ଭଦ୍ରକାଳୀ।

ଭଦ୍ରା କ୍ଷୋମ୍ଯା କ୍ଷେମକରୀ ନୈକବାହୁର୍ନମାମି ତାମ୍। ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନାମ ସର୍ଵାନ୍ କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ସେ ଭଦ୍ରା, କ୍ଷୋମ୍ୟା, କ୍ଷେମକରୀ, ଅନେକ ବାହୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଯିଏ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବ।

କଂସୋପି ପୂତନାଦୀଂଶ୍ଚ ପ୍ରୈଷଯଦ୍ ବାଲନାଶନେ। ଯଶୋଦାପତିନନ୍ଦାଯ ଵସୁଦେଵେନ ଚାର୍ପିତୌ

କଂସ ମଧ୍ୟ ପୂତନା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେଂକୁ ଶିଶୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପଠାଇଲେ। ଯଶୋଦା ଓ ନନ୍ଦ, ଯେଉଁମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭରସା ଦିଆଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରିଥିଲେ।

ରକ୍ଷଣାଯ ଚ ସଂସାଦେର୍ଭୀତେନୈଵ ହି ଗୋକୁଲେ। ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଚେରତୁସ୍ତୌ ଗୋଭିର୍ଗୋପାଲକୈଃ ସହ

ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଭୟରେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଗୋକୁଳରେ ଗାଈ ଓ ଗୋପାଳମାନେ ସହିତ ଘୁରିବା ଓ ଖେଳିବା କରୁଥିଲେ।