ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଓଂ କାଲାତ୍ମନା ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଯଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମାମକେ ଵିଧୌ । କୃତଂ କ୍ଲିଷ୍ଟଂ ସମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ କୃତଂ ଗୁପ୍ତଞ୍ଚ ଯତ୍ କୃତଂ

ଓଁ, କାଳ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ, ମୋର କ୍ରିୟାରେ ଆପଣ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା କରାଯାଇଛି, ଯାହା କଷ୍ଟ ଭୋଗିଛି, ଯାହା ଛାଡ଼ାଯାଇଛି, ଯାହା ଲୁଚାଯାଇଛି ଓ ଯାହା ସଫଳ ହୋଇଛି—

ତଦସ୍ତୁ କ୍ଲିଷ୍ଟମକ୍ଲିଷ୍ଟଂ କୃତଂ କ୍ଲିଷ୍ଟମସଂସ୍କୃତମ୍(୪)। ସର୍ଵାତ୍ମନାଽମୁନା ଶମ୍ଭୋ ପଵିତ୍ରେଣ ତ୍ଵଦିଚ୍ଛଯା

ସେଥିରେ ଯାହା କଷ୍ଟଦାୟକ ହେଉ, ନ ହେଉ, କରାଯାଇଥିବା, ନ କରାଯାଇଥିବା, ଶୁଧ୍ଧ ନ ହେଉ, ଏହି ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଶିବ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଶୁଧ୍ଧ ହେଉ।

ଓଂ ପୂରଯମଖଵ୍ରତଂ ନିଯମେଶ୍ଵରାଯ ସ୍ଵାହା। ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରକୃତ୍ଯନ୍ତେ ପାଲିତେ ପଦ୍ମଯୋନିନା

ଓଁ, ନିୟମର ଈଶ୍ୱର ପାଇଁ ମଖବ୍ରତ ପୂରଣ କର, ସ୍ୱାହା। ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରକୃତିର ଶେଷରେ, ପଦ୍ମଯୋନିଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ।

ମୂଲଂ ଲଯାନ୍ତମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ପଵିତ୍ରେଣାର୍ଚ୍ଚଯେଚ୍ଛିଵମ୍। ଵିଦ୍ଯାତତ୍ତ୍ଵେ ଚ ଵିଦ୍ଯାନ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁକାରଣପାଲିତେ

ମୂଳ ଓ ଲୟ ପଠି, ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଜ୍ଞାନର ଶେଷରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କାରଣରେ ରକ୍ଷିତ।

ଈଶ୍ଵରାନ୍ତଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ପଵିତ୍ରମଧିରୋପଯେତ୍। ଶିଵାନ୍ତେ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵେ ଚ ରୁଦ୍ରକାରଣପାଲିତେ

ଈଶ୍ୱରର ଶେଷ ପଠି, ପବିତ୍ରକୁ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଶିବର ଶେଷ ଓ ତତ୍ତ୍ୱରେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ କାରଣରେ ରକ୍ଷିତ।

ଶିଵାନ୍ତଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ତସ୍ମୈ ଦେଵଂ ପଵିତ୍ରକମ୍। ସର୍ଵକାରଣପାଲେଷୁ ଶିଵମୁଚ୍ଚର୍ଯ ସୁଵ୍ରତ

ଶିବମନ୍ତ୍ରର ଶେଷ ପଠି, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ, ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର, ହେ ସୁବ୍ରତ।

ମୂଲଂ ଲଯାନ୍ତମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗଙ୍ଗାଵତାରକମ୍ । ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାଶିଵୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମୁମୁକ୍ଷୂଣାଂ ପଵିତ୍ରକମ୍

ମୂଳ ଓ ଲୟ ପଠି, ଗଙ୍ଗା ଅବତାରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଆତ୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପବିତ୍ରକୁ କହିଛନ୍ତି।

ଵିନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ବୁଭୁକ୍ଷୂଣାଂ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମଭିଃ କ୍ରମାତ୍। ସ୍ଵାହାନ୍ତଂ ଵା ନମୋଽନ୍ତଂ ଵା ମନ୍ତ୍ରମେଷାମୁଦୀରଯେତ୍

ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ଶିବତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ 'ସ୍ୱାହା' କିମ୍ବା 'ନମଃ' ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ କରି ପଠିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ହାଂ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଧିପତଯେ ଶିଵାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଵିଦ୍ଯାତତ୍ତ୍ଵାଧିପତଯେ ଶିଵାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ହୌଂ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵାଧିପତଯେ ଶିଵାଯ ସ୍ଵାହା। ନତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାଵତାରନ୍ତୁ ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ତଂ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ। ତ୍ଵଙ୍ଗତିଃ ସର୍ଵ୍ଵଭୂତାନାଂ ସଂସ୍ଥିତସ୍ତ୍ଵଞ୍ଚରାଚରେ

ଓଁ ହାଁ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ହାଁ ବିଦ୍ୟାତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ହଉଁ ଶିବତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗଙ୍ଗାର ଅବତାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ହାତ ଜୋଡି ଅଞ୍ଜଳି ଦିଅ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଗତି, ଚଳାଚଳ ଜଗତରେ ତୁମେ ବ୍ୟାପିତ।

ଅନ୍ତଶ୍ଚାରେଣ ଭୂତାନା ଦ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵର। କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ତ୍ଵତ୍ତୋ ନାନ୍ଯା ଗତିର୍ମ୍ମମ ।। ମନ୍ତ୍ରହୀନଂ କ୍ରିଯାହୀନଂ ଦ୍ରଵ୍ଯହୀନଞ୍ଚ ଯତ୍ କୃତମ୍। ଜପହୋମାର୍ଚ୍ଚନୈର୍ହୀନଂ କୃତଂ ନିତ୍ଯଂ ମଯା ତଵ

ତୁମର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଦେଖୁଛ। କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ଭାଷାରେ, ମୋର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, କେବଳ ତୁମେ। ମନ୍ତ୍ର ନଥିବା, କ୍ରିୟା ନଥିବା, ଦ୍ରବ୍ୟ ନଥିବା, ଜପ, ହୋମ, ଅର୍ଚ୍ଚନା ନଥିବା ଯାହା କିଛି କରିଛି, ସେ ସବୁ ମୁଁ ସଦା ତୁମ ପାଇଁ କରିଛି।

ଅକୃତଂ ଵାକ୍ଯହୀନଂ ଚ ତତ୍ ପୂରଯ ମହେଶ୍ଵର । ସପୂତତ୍ଵଂ ପରେଶାନ ପଵିତ୍ରଂ ପାପନାଶନମ୍

ଯାହା କିଛି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି କିମ୍ବା ଶବ୍ଦରେ ଅଭାବ ଅଛି, ହେ ମହେଶ୍ୱର, ତୁମେ ସେହି ସବୁ ପୂରଣ କର। ହେ ପରେଶାନ, ମୋତେ ପବିତ୍ରତା, ଶୁଦ୍ଧି ଓ ପାପ ନାଶ କରିଦିଅ।

ତ୍ଵଯା ପଵିତ୍ରିତଂ ସର୍ଵ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍। ଖଣ୍ଡିତଂ ଯନ୍ମଯା ଦେଵ ଵ୍ରତଂ ଵୈକଲ୍ପଯୋଗତଃ

ତୁମେ ସମସ୍ତ ଥିବା ଓ ଚଳିତା ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିଛ। ମୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅସାବଧାନତା କିମ୍ବା ଭୁଲରେ ଭଙ୍ଗ କରିଛି, ହେ ଦେବ, ସେହି ସବୁ।

ଏକୀଭଵତୁ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ତଵାଜ୍ଞାସୂତ୍ରଗୁମ୍ଫିତମ୍। ଜପଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଵିଧାଯ ଚ

ସେହି ସବୁ ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଏକତାରେ ବିନ୍ଧି ଯାଉ। ଦେବଙ୍କୁ ଜପ ଅର୍ପଣ କରି, ଭକ୍ତିରେ ଷ୍ଟୋତ୍ର ରଚନା କରି।

ନତ୍ଵା ତୁ ଗୁରୁଣାଦିଷ୍ଟଂ ଗୃହ୍ଣୀଯାନ୍ନିଯମନ୍ନରଃ। ଚତୁର୍ମ୍ମାସଂ ତ୍ରିମାସଂ ଵା ତ୍ର୍ଯହମେକାହମେଵ ଚ

ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ନମସ୍କାର କରି, ଏକ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଚାରି ମାସ, ତିନି ମାସ, ତିନି ଦିନ କିମ୍ବା ଏକ ଦିନ ପାଇଁ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ କ୍ଷମଯିତ୍ଵେଶଂ ଗତ୍ଵା କୁଣ୍ଡାନ୍ତିକଂ ଵ୍ରତୀ। ପାଵଲକସ୍ଥେ ଶିଵେଽପ୍ଯେଵଂ ପଵିତ୍ରାଣାଂ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍

ନମସ୍କାର କରି, ଦେବଙ୍କୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ବ୍ରତୀ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିରେ ଶିବ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି ଚାରି ପବିତ୍ରତା ହୁଏ।

ସମାରୋପ୍ଯ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚ୍ଯ ପୁଷ୍ପଧୂପାକ୍ଷତାଦିଭିଃ। ଅନ୍ତର୍ବଲିଂ ପଵିତ୍ରଞ୍ଚ ରୁଦ୍ରଦିଭ୍ଯୋ ନିଵେଦଯେତ୍

ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରି, ଅନ୍ତର୍ବଳି ଓ ପବିତ୍ରତା ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତଃ ଶିଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ସପ୍ରଣାମଂ କ୍ଷମାପଯେତ୍। ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତକୃତଂ ହୋମଂ କୃତ୍ଵା ହୁତ୍ଵା ଚ ପାଯସଂ

ଭିତରକୁ ଯାଇ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଷ୍ଟୁତି କରିବା ଉଚିତ। କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୋମ କରି, ପାୟସ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଶନୈଃ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଦତ୍ଵା ଵହ୍ନିସ୍ଥଂ ଵିସୃଜେଚ୍ଛିଵଂ। ହୋମଂ ଵ୍ଯାହୃତିମିଃ କୃତ୍ଵା ରୁନ୍ଧ୍ଯାନ୍ନିଷ୍ଠୁରଯାଽନଲଂ

ଶାନ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ଦେଇ, ଅଗ୍ନିରେ ବସିଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ। ହୋମରେ ବିଶେଷ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ନମ୍ରତାରେ ଶାନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନ୍ଯାଦିଭ୍ଯସ୍ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦାହୁତୀନାଂ ଚତୁଷ୍ଟଯଂ। ଦିକ୍ପତିଭ୍ଯସ୍ତତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସପଵିତ୍ରଂ ବହିର୍ବଲିଂ

ଏପରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଚାରି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ପାଇଁ ପବିତ୍ରତା ଓ ବାହ୍ୟ ବଳି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସିଦ୍ଧାନ୍ତପୁସ୍ତକେ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସପ୍ରମାଣଂ ପଵିତ୍ରକଂ ।। ଓଂ ହାଂ ଭୂଃ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଭୁଵଃ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ସ୍ଵଃ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଭୁର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵଃ ସ୍ଵାହା। ହୋମଂ ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ କୃତ୍ଵା ଦତ୍ଵାଽଽହୁତିଚତୁଷ୍ଟଯଂ

ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରମାଣ ସହିତ ପବିତ୍ରତା ରଖିବା ଉଚିତ। ଓଁ ହାଁ ଭୂଃ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ହାଁ ଭୁଵଃ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ହାଁ ସ୍ୱଃ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ହାଁ ଭୂଃ ଭୁଵଃ ସ୍ୱଃ ସ୍ୱାହା। ହୋମରେ ବିଶେଷ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଚାରି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ସୋମାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ସ୍ଵାହା। ଗୁରୁଂ ଶିଵମିଵାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷାଦିଵିସ୍ତରୈଃ। ସମଗ୍ନଂ ସଫଲଂ ତସ୍ଯ କ୍ରିଯାକାଣ୍ଡାଦି ଵାର୍ଷିକଂ ।। ଯସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଃ ସମ୍ଯଗିତ୍ଯାହ ପରମେଶ୍ଵରଃ। ଇତ୍ଥଂ ଗୁରୋଃ ସମାରୋପ୍ଯ ହୃଦାଲମ୍ବିପଵିତ୍ରକଂ

ଦ୍ଵିଜାଦୀନ୍ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ଦଦେତ୍। ଦାନେନାନେନ ଦେଵେଶ ପ୍ରୀଯତାଂ ମେ ସଦାଶିଵଃ

ଦ୍ୱିଜ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଭକ୍ତିରେ ଭୋଜନ ଦେଇ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବେଶ, ସଦାଶିବ ମୋପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ।

ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ନାନାଦିକଂ ପ୍ରାତଃ କୃତ୍ଵା ଶମ୍ଭୋଃ ସମାହରେତ୍। ପଵିତ୍ରାଣ୍ଯଷ୍ଟପୁଷ୍ପୈସ୍ତଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିସର୍ଜ୍ଜଯେତ୍

ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ଶମ୍ଭୁ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। ଅଷ୍ଟପୁଷ୍ପ ଓ ପବିତ୍ରତାରେ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।

ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ କୃତ୍ଵା ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥା ପୁରା। ପଵିତ୍ରାଣି ସମାରୋପ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯାଗ୍ନୌ ଶିଵଂ ଯଜେତ୍

ସଦା ନିୟମିତ ଓ ବିଶେଷ କ୍ରିୟାଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି କରାଯାଇଥିଲା, ସେହିପରି ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କରି, ପବିତ୍ରତା ରଖି, ନମସ୍କାର କରି, ଅଗ୍ନିରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତତୋଽସ୍ତ୍ରେଣ ହୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଯଜେତ୍। ଭୁକ୍ତିକାମଃ ଶିଵାଯାଥ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ କର୍ମ୍ମସମର୍ପଣଂ

ଏପରେ, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୋମ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ଶିବଙ୍କୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତ୍ଵତ୍‌ପ୍ରସାଦେନ କର୍ମ୍ମେଦଂ ମମାସ୍ତୁ ଫଲସାଧକଂ। ମୁକ୍ତିକାମସ୍ତୁ କର୍ମ୍ମେଦଂ ମାଽସ୍ତୁ ମେ ନାଥ ବନ୍ଧକଂ

ତୁମର କୃପାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଫଳଦାୟକ ହେଉ। ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଛି, ଏହି କର୍ମ କେବେ ମୋ ପାଇଁ ବନ୍ଧନ ହେଇନ ଯାଉ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ଵହ୍ନିସ୍ଥଂ ନାଡୀଯୋଗେନ ଶିଵଂ ସଂଯୋଜଯେଚ୍ଛିଵେ। ହୃଦି ନ୍ଯସ୍ଯାଗ୍ନିସଙ୍ଘାତଂ ପାଵକଂ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍

ନାଳୀ ମାର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟରେ ଅଗ୍ନିର ଗୁଚ୍ଛକୁ ରଖି, ପରେ ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତାକୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଦରକାର।

ସମାଚମ୍ଯ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତଃ କୁମ୍ଭାନୁଗତସଂଵରାନ୍। ଶିଵେ ସଂଯୋଜ୍ଯ ସାକ୍ଷେପଂ କ୍ଷମସ୍ଵେତି ଵିସର୍ଜଯେତ୍

ଜଳ ଚୁଷି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୁମ୍ଭକରେ ଶ୍ୱାସ ଧରି ରଖିବା ପରେ, ତାହାକୁ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର କରି, ମନେ ଅନୁମତି ଦେଇ, 'ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର' ବୋଲି ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଵିସୃଜ୍ଯ ଲୋକପାଲାଦୀନାଦାଯେଶାତ୍ ପଵିତ୍ରକଂ। ସତି ଚଣ୍ଡେଶ୍ଵରେ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଦତ୍ଵା ପଵିତ୍ରକଂ

ଦିଗ୍ପାଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପବିତ୍ର ସୂତା ନେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପବିତ୍ର ସୂତା ଦେଇବା ଦରକାର।