ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ନିଯମଞ୍ଚ କରିଷ୍ଯାମି ପରମେଶ ତଵାଜ୍ଞଯା। ଇତ୍ଯେଵନ୍ଦେଵମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ରେଚକେନାମୃତୀକୃତମ୍

ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବି; ଏପରି ଭାବେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶ୍ୱାସକୁ ଅମୃତ କରିବା।

ଶିଵାନ୍ତଂ ମୂଲମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ତଚ୍ଛିଵାଯ ନିଵେଦଯେତ୍। ଜପଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପ୍ରଣାମଞ୍ଚ କୃତ୍ଵା ଶମ୍ଭୁଂ କ୍ଷମାପଯେତ୍

ଶିବ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା; ଜପ, ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା।

ହୁତ୍ଵା ଚରୋସ୍ତୃତୀଯାଂଶଂ ତଦ୍ଦଦୀତ ଶିଵାଗ୍ନଯେ । ଦିଗ୍ଵାସିବ୍ଯୋ ଦିଗୀଶେଭ୍ଯୋ ଭୂତମାତୃଗଣେଭ୍ଯ ଉ

ତୃତୀୟ ଅଂଶ ହୋମ କରି, ଏହାକୁ ଶିବାଗ୍ନିକୁ, ଦିଗପାଳ, ଦିଗ୍ନାୟକ ଓ ପୂର୍ବଜ ମାତୃମାନେକୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯଃ କ୍ଷେତ୍ରପାଦିଭ୍ଯୋ ନମଃ ସ୍ଵାହା ବଲିସ୍ତ୍ଵଯଂ। ଦିଙ୍ନାଗାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୂର୍ଵାଦୌ କ୍ଷେତ୍ରାଯ ଚାଗ୍ନଯେ ବଲିଃ

ରୁଦ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ୱାହା; ଏହି ବଳି ଦିଆଯାଉଛି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦିଗ୍ଗଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗ୍ନାୟକ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ବଳି ଦେବା।

ତତ ଓମଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵାହା ସୋମାଯ ଚୈଵ ହି। ଓମଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହାଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ତଥା

ତାପରେ, 'ଓଁ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା; ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଓଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଏବଂ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତକୁ ସ୍ୱାହା'।

ଇତ୍ଯାହୁତିଚ୍ତୁଷ୍କନ୍ତୁ ଦତ୍ଵା କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତୁ ଯୋଜନାମ୍। ଵହ୍ନିକୁଣ୍ଡାର୍ଚ୍ଚିତଂ ଦେଵଂ ମଣ୍ଡଲାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚିତେ ଶିଵେ

ଏହି ଚାରି ଆହୁତି ଦେଇ, ଯୋଜନା କରିବା ଉଚିତ; ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପୂଜିତ ଦେବତା ଓ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜିତ ଶିବଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିବା।

ନାଡୀସନ୍ଧାନରୂପେଣ ଵିଧିନା ଯୋଜଯେତ୍ତତ୍ତଃ। ଵଂଶାଦିପାତ୍ରେ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଅସ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ହୃଦଯନ୍ତତଃ

ପ୍ରଣାଳୀ ଯୋଗ କ୍ରମରେ, ସେଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା; ବାଂଶ ଆଦି ପାତ୍ରରେ ରଖି, ହୃଦୟରେ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଲଗାଇବା।

ଅଧିରୋପ୍ଯ ପଵିତ୍ରାଣି କଲାଭିର୍ଵାଽଥ ମନ୍ତ୍ରଯେତ୍। ଷଡଙ୍ଗଂ ବ୍ରହ୍ମମୂଲୈର୍ଵ୍ଵାଂ ହୃଦ୍ଵର୍ମ୍ମାସ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ଯୋଜଯେତ୍

ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ରଖି, କିମ୍ବା କଳା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଓ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ହୃଦୟ, କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଯୋଡ଼ିବା।

ଵିଧାଯ ସୂତ୍ରୈଃ ସଂଵେଷ୍ଟ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ଵାଽଙ୍ଗସମ୍ଭଵୈଃ । ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଜଗଦୀଶାଯ ଭକ୍ତିନମ୍ରଃ ସମର୍ପଯେତ୍

ସୂତ୍ର ଦେଇ ବାନ୍ଧି, ଅଙ୍ଗଉତ୍ପନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରି, ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜଗତ୍ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା।

ପୂଜିତେ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଦତ୍ଵା ସିଦ୍ଧାନ୍ତପୁସ୍ତକେ। ଗୁରୋଃ ପାଦାନ୍ତିକଂ ଗତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାତ୍ ପଵିତ୍ରକମ୍

ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ପବିତ୍ରକୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ଉପରେ ରଖି, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ପବିତ୍ରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ନିର୍ଗତ୍ଯ ଵହିରାଚମ୍ଯ ଗୋମଯେ ମଣ୍ଡଲତ୍ରଯେ। ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଞ୍ଚରୁନ୍ଦନ୍ତଧାଵନଞ୍ଚ କ୍ରମାଦ ଯଜେତ୍ ।.

ବାହାରକୁ ଯାଇ ଶୁଧ୍ଧି କରି, ଗୋମୟରେ ତିନିଟି ମଣ୍ଡଳ ବନାଇ, ପ୍ରଥମେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ତାପରେ ଦହି ଓ ପରେ ଶୁଧ୍ଧି କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଆଚାନ୍ତୋ ମନ୍ତ୍ରସମ୍ବଦ୍ଧଃ କୃତସଙ୍ଗୀତଜାଗରଃ। ସ୍ଵପେଦନ୍ତଃ ସ୍ମରନ୍ନୀଶଂ ବୁଭୁକ୍ଷୁର୍ଦର୍ଭସଂସ୍ତରେ

ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ରଖି, ଗୀତ ଓ ଜାଗରଣ କରି, ଦର୍ଭା ଘାସର ଶଯ୍ୟାରେ ଭିତରେ ଶୁଇ, ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଖାଇବା ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଶୁଇବା ଉଚିତ୍।

ଅନେନୈଵ ପ୍ରକାରେଣ ମୁମୁକ୍ଷୁରପି ସଂଵିଶେତ୍। କେଵଲମ୍ଭସ୍ମଶଯ୍ଯାଯାଂ ସୋପଵାସଃ ସମାହିତଃ

ଏହି ଭଳି ଭାବେ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଉପବାସ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ କେବଳ ଭସ୍ମର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇବା ଉଚିତ୍।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଅଥ ପ୍ରାତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ କୃତସ୍ନାନଃ ସମାହିତଃ। କୃତସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଚନୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଵୀସ୍ଯ ମଖମଣ୍ଡପମ୍

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ — ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଓ ପୂଜା କରି, ମନ୍ତ୍ରପାଠକ ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍।

ସମାଦାଯ ପଵିତ୍ରାଣି ଅଵିସର୍ଜିତଦୈଵତଃ। ଐଶାନ୍ଯାଂ ଭାଜନେ ଶୁଦ୍ଧେ ସ୍ଥାପଯେତ୍ କୃତମଣ୍ଡଲେ

ପବିତ୍ର ନେଇ, ଦେବତାମାନେ ଅପସାରି ନହେଉଁ, ଏହାକୁ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶୁଧ୍ଧ ପାତ୍ରରେ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ତତୋ ଵିସର୍ଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ନିର୍ମ୍ମାଲ୍ଯମପନୀଯ ଚ। ପୂର୍ଵଵଦ୍ ଭୂତଲେ ଶୁଦ୍ଧେ କୃତ୍ଵାହ୍ନି କମଥ ଦ୍ଵଯମ୍

ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପୂର୍ବର ଭଳି, ଅପଚୟ ଦେଇ, ଦିନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି କମଠ ଶୁଧ୍ଧ ଭୂମିରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ଆଦିତ୍ଯଦ୍ଵାରଦିକ୍‌ପାଲକୁମ୍ଭେଶାନୌ ଶିଵେଽନଲେ । ନୈମିତ୍ତିକୀଂ ସଵିସ୍ତାରାଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ପୂଜାଂ ଵିଶେଷତଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାର, ଦିଗ୍ଗଜ, କୁମ୍ଭ ରକ୍ଷକ, ଈଶ୍ୱର, ଶିବ ଓ ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ବିଶେଷ ଓ ବ୍ୟାପକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ତର୍ପଣଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତହୋମଂ ଶରାତ୍ମନା । ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଂ କୃତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଶନୈଃ

ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତର୍ପଣ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୋମ କରି, ଏକ ଶତ ଆଠ (୧୦୮) ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍।

ପଵିତ୍ରଂ ଭାନଵେ ଦତ୍ଵା ସମାଚମ୍ଯ ଦଦୀତ ଚ। ଦ୍ଵାରପାଲାଦିଦିକ୍ପାଲକୁମ୍ଭଵର୍ଦ୍ଧନିକାଦିଷୁ

ପବିତ୍ରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଦ୍ୱାରପାଳ, ଦିଗ୍ପାଳ ଓ କୁମ୍ଭ ବଢ଼ାଇବା ମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।

ସନ୍ନିଧାନେ ତତଃ ଶମ୍ଭୋରୁପଵିଶ୍ଯ ନିଜାସନେ। ପଵିତ୍ରମାତ୍ମନେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗଣାଯ ଗୁରୁଵହ୍ନଯେ

ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନିଜ ଆସନରେ ବସି, ପବିତ୍ରକୁ ନିଜ ପାଇଁ, ଗଣ, ଗୁରୁ ଓ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଓଂ କାଲାତ୍ମନା ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଯଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମାମକେ ଵିଧୌ । କୃତଂ କ୍ଲିଷ୍ଟଂ ସମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ କୃତଂ ଗୁପ୍ତଞ୍ଚ ଯତ୍ କୃତଂ

ଓଁ, କାଳ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ, ମୋର କ୍ରିୟାରେ ଆପଣ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା କରାଯାଇଛି, ଯାହା କଷ୍ଟ ଭୋଗିଛି, ଯାହା ଛାଡ଼ାଯାଇଛି, ଯାହା ଲୁଚାଯାଇଛି ଓ ଯାହା ସଫଳ ହୋଇଛି—

ତଦସ୍ତୁ କ୍ଲିଷ୍ଟମକ୍ଲିଷ୍ଟଂ କୃତଂ କ୍ଲିଷ୍ଟମସଂସ୍କୃତମ୍(୪)। ସର୍ଵାତ୍ମନାଽମୁନା ଶମ୍ଭୋ ପଵିତ୍ରେଣ ତ୍ଵଦିଚ୍ଛଯା

ସେଥିରେ ଯାହା କଷ୍ଟଦାୟକ ହେଉ, ନ ହେଉ, କରାଯାଇଥିବା, ନ କରାଯାଇଥିବା, ଶୁଧ୍ଧ ନ ହେଉ, ଏହି ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଶିବ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଶୁଧ୍ଧ ହେଉ।

ଓଂ ପୂରଯମଖଵ୍ରତଂ ନିଯମେଶ୍ଵରାଯ ସ୍ଵାହା। ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରକୃତ୍ଯନ୍ତେ ପାଲିତେ ପଦ୍ମଯୋନିନା

ଓଁ, ନିୟମର ଈଶ୍ୱର ପାଇଁ ମଖବ୍ରତ ପୂରଣ କର, ସ୍ୱାହା। ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରକୃତିର ଶେଷରେ, ପଦ୍ମଯୋନିଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ।

ମୂଲଂ ଲଯାନ୍ତମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ପଵିତ୍ରେଣାର୍ଚ୍ଚଯେଚ୍ଛିଵମ୍। ଵିଦ୍ଯାତତ୍ତ୍ଵେ ଚ ଵିଦ୍ଯାନ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁକାରଣପାଲିତେ

ମୂଳ ଓ ଲୟ ପଠି, ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଜ୍ଞାନର ଶେଷରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କାରଣରେ ରକ୍ଷିତ।

ଈଶ୍ଵରାନ୍ତଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ପଵିତ୍ରମଧିରୋପଯେତ୍। ଶିଵାନ୍ତେ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵେ ଚ ରୁଦ୍ରକାରଣପାଲିତେ

ଈଶ୍ୱରର ଶେଷ ପଠି, ପବିତ୍ରକୁ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଶିବର ଶେଷ ଓ ତତ୍ତ୍ୱରେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ କାରଣରେ ରକ୍ଷିତ।

ଶିଵାନ୍ତଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ତସ୍ମୈ ଦେଵଂ ପଵିତ୍ରକମ୍। ସର୍ଵକାରଣପାଲେଷୁ ଶିଵମୁଚ୍ଚର୍ଯ ସୁଵ୍ରତ

ଶିବମନ୍ତ୍ରର ଶେଷ ପଠି, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ, ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର, ହେ ସୁବ୍ରତ।

ମୂଲଂ ଲଯାନ୍ତମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗଙ୍ଗାଵତାରକମ୍ । ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାଶିଵୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମୁମୁକ୍ଷୂଣାଂ ପଵିତ୍ରକମ୍

ମୂଳ ଓ ଲୟ ପଠି, ଗଙ୍ଗା ଅବତାରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଆତ୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପବିତ୍ରକୁ କହିଛନ୍ତି।

ଵିନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ବୁଭୁକ୍ଷୂଣାଂ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମଭିଃ କ୍ରମାତ୍। ସ୍ଵାହାନ୍ତଂ ଵା ନମୋଽନ୍ତଂ ଵା ମନ୍ତ୍ରମେଷାମୁଦୀରଯେତ୍

ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ଶିବତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ 'ସ୍ୱାହା' କିମ୍ବା 'ନମଃ' ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ କରି ପଠିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ହାଂ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଧିପତଯେ ଶିଵାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଵିଦ୍ଯାତତ୍ତ୍ଵାଧିପତଯେ ଶିଵାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ହୌଂ ଶିଵତତ୍ତ୍ଵାଧିପତଯେ ଶିଵାଯ ସ୍ଵାହା। ନତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାଵତାରନ୍ତୁ ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ତଂ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ। ତ୍ଵଙ୍ଗତିଃ ସର୍ଵ୍ଵଭୂତାନାଂ ସଂସ୍ଥିତସ୍ତ୍ଵଞ୍ଚରାଚରେ

ଓଁ ହାଁ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ହାଁ ବିଦ୍ୟାତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ହଉଁ ଶିବତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗଙ୍ଗାର ଅବତାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ହାତ ଜୋଡି ଅଞ୍ଜଳି ଦିଅ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଗତି, ଚଳାଚଳ ଜଗତରେ ତୁମେ ବ୍ୟାପିତ।